Skip to content

Rekabet Hukuku Bülteni - Eylül 2026

Sevgi Özben Çiçek

Sevgi Özben Çiçek

Kıdemli Avukat

KFD Danışmanlık tarafından yayımlanan Rekabet Hukuku Bülteni Eylül 2026 sayısının kapağı: ayın öne çıkan rekabet hukuku kararları ve gelişmeleri

Open or download the bulletin as a PDF.

Text version of the bulletin

REKABET KURULU KARARLARI

Adkoturk — Hazır Noodle Pazarında Soruşturma ve Geçici Tedbir

Rekabet Kurulu, hazır noodle pazarında Indomie ve Supermie markalarının üretimi, satışı ve dağıtımı faaliyetlerini yürüten Adkoturk Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi hakkında, 23.09.2026 tarihli ve 26-35/988-M sayılı kararıyla soruşturma açılmasına hükmetmiştir; karar 07.10.2026'da kamuoyuna duyurulmuştur. Önaraştırmada elde edilen bilgi ve belgeleri 23.09.2026 tarihli toplantısında müzakere eden Kurul, bulguları ciddi ve yeterli bulmuştur. Soruşturmanın konusunu, teşebbüsün hâkim durumunu kötüye kullanarak rakiplerinin faaliyetlerini zorlaştırdığı ve onları pazardan dışladığı iddiası ile bunun yanında alıcılarının yeniden satış fiyatlarını belirlediği, bayilerinin aktif ve pasif satışlarını kısıtladığı ve bayilerine belirsiz süreli rekabet etmeme yükümlülüğü getirdiği iddiaları oluşturmaktadır.

Dosyayı ayrıca dikkat çekici kılan unsur, Kurul'un soruşturma kararıyla eş zamanlı olarak 4054 sayılı Kanun'un 9. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca geçici tedbire hükmetmesidir. Tedbir, nihai karar verilene kadar satış noktalarına bedelsiz ürün, delist (rakip ürünlerin satışının sonlandırılması) bütçesi, aktivite bütçesi, görünürlük desteği ve benzeri ticari avantajlar sağlanmamasını öngörmekte; amacı, soruşturma konusu pazarda meydana gelebilecek ihlallerin ve bunların yol açabileceği telafisi güç zararların önlenmesi olarak belirtilmektedir. Hızlı tüketim mallarında raf alanı ve görünürlük, rakipler bakımından fiilen kıt bir girdi niteliği taşıdığından, bu tür ticari desteklerin rakip ürünlerin satışını sonlandırmaya ya da sınırlamaya yönelik biçimde kullanılması hâlinde pazardaki zarar kısa sürede kalıcı hâle gelebilmektedir. Kurul'un zararı nihai karar aşamasına bırakmak yerine ticari bütçeler üzerinde doğrudan müdahaleyi tercih etmesi, bu tür uygulamalara ilişkin denetimin artık soruşturma sürecinin en başında devreye girebileceğini göstermektedir.

Bu gelişmenin pratik sonucu, hâkim konumdaki üreticilerin perakende kanalıyla kurduğu ilişkilerin birbirinden bağımsız sözleşme hükümleri olarak değil, dışlama etkisi bakımından bir bütün olarak değerlendirileceğidir. Listeleme ve delist ödemeleri, görünürlük desteği, bayilere yönelik fiyat ve satış kısıtları ile süresiz rekabet yasağı, tek tek meşru görünse dahi birlikte uygulandıklarında rakiplerin ölçek ekonomilerine ulaşmasını engelleyen bir dışlama stratejisine dönüşebilmektedir. Yüksek paylı markalara sahip tedarikçilerin ticari koşul politikalarını, bayi sözleşmelerini ve satış noktası bütçelerini bu perspektiften gözden geçirmesi, soruşturma ve geçici tedbir riskinin yönetilmesi bakımından yerinde olacaktır. Soruşturma açılması, ilgili teşebbüsün Kanun'u ihlal ettiği anlamına gelmemektedir.

EssilorLuxottica — Optik Sektöründe Soruşturma Taahhüt Yoluyla Sonlandırıldı

Rekabet Kurulu, EssilorLuxottica S.A. hakkında 4054 sayılı Kanun'un 4. ve 6. maddelerinin ihlal edilip edilmediğinin tespiti amacıyla yürütülen soruşturmayı, teşebbüsün sunduğu taahhütleri 23.09.2026 tarihli ve 26-35/980-414 sayılı kararıyla kabul ederek bağlayıcı hâle getirmek suretiyle sonlandırmıştır; sonuç 09.10.2026'da duyurulmuştur. Taahhüt usulü, ihlal tespiti yapılmaksızın rekabet endişelerinin giderilmesine imkân tanıdığından, ilgili pazarda hızlı ve öngörülebilir bir çözüm sağlamakta; buna karşılık teşebbüse, öngörülen süreler boyunca bağlayıcı ve denetime açık yükümlülükler yüklemektedir.

Kabul edilen taahhütler, Kurul'un endişelerinin dört ayrı kanalda toplandığına işaret etmektedir. Birinci kanal, perakende kademesinde ayrımcılıktır: EssilorLuxottica, üç yıl süreyle perakende zinciri ATASUN'a markalı güneş gözlüğü ve markalı optik çerçeve satışlarında Türkiye'deki diğer optisyenlere sunulan indirimlerden farklı bir indirim uygulamamayı, aynı süre boyunca dönemsel kampanyaları yalnızca ATASUN'un katılımına uygun koşullarla tasarlamamayı ve bu yolla diğer perakendecilere kıyasla ATASUN'u kayırmamayı taahhüt etmiştir. İkinci kanal, alım yükümlülükleriyle yaratılan bağlanmadır: iki yıl süreyle oftalmik lens ile cam kesme makinelerinin birlikte satıldığı paket sözleşmelerdeki cam alım taahhüdü süresi azami 18 ay ile sınırlandırılacak, yine iki yıl süreyle oftalmik lens sözleşmelerine optisyenlerin münhasıran EssilorLuxottica'dan alım yapmak zorunda olmadığını açıkça belirten bir hüküm eklenecektir. Üçüncü kanal, ürünler arası kaldıraçtır: iki yıl süreyle yeni oftalmik lens sözleşmelerinde kontakt lens alımlarına yönelik indirim imkânı sağlanmayacaktır. Dördüncü kanal ise bilgi avantajıdır: EssilorLuxottica, üç yıl süreyle cam kesme makinelerindeki lens sayaçları üzerinden ATASUN'un rakibi optisyenlere ilişkin elde ettiği verileri ATASUN ile paylaşmamaya devam edecektir.

İktisadi açıdan bu paket, üretici–perakendeci ilişkisinde rekabetin klasik mekanizmalar üzerinden zedelenebileceğini yansıtmaktadır: bir perakendeciye tanınan ayrıcalıklı koşullar aracılığıyla alt kademedeki rakipler arasında yapay maliyet farkları yaratılması; uzun süreli alım taahhütleri ve makine–sarf malzeme paketleriyle geçiş maliyetlerinin yükseltilmesi; bir üründeki gücün bir başka ürüne aktarılması; ve rakiplere ilişkin ticari açıdan hassas bilgilerin bir başka rakibe ulaşması. Bu nedenle özellikle vazgeçilmesi güç markalardan oluşan portföylere sahip tedarikçilerin, perakendecilerle uyguladıkları iskonto, kampanya ve paket sözleşme yapılarını rekabet hukuku açısından gözden geçirmesi gerekmektedir. Taahhütlerin bağlayıcı hâle gelmiş olması, bunlara uyulmamasının Kanun kapsamında yaptırıma bağlanmasına yol açacağından, uyumun üç ve iki yıllık süreler boyunca belgelenebilir ve denetlenebilir olması önem taşımaktadır.

REKABET KURUMU DUYURULARI

Otomotiv Yan Sanayi — 37 Teşebbüs, TAYSAD ve TOSB Hakkında İş Gücü Piyasası Soruşturması

Rekabet Kurulu, otomotiv yan sanayinde faaliyet gösteren 37 teşebbüs ile TAYSAD Taşıt Araçları Tedarik Sanayicileri Derneği ve TOSB Otomotiv Tedarik Sanayi İhtisas Organize Sanayi Bölgesi hakkında, iş gücü piyasasına yönelik çalışan ayartmama anlaşmaları ve/veya rekabete hassas bilgi değişimi yoluyla 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesinin ihlal edilip edilmediğinin tespiti amacıyla, 13.08.2026 tarihli ve 26-29/831-M sayılı kararıyla soruşturma açılmasına hükmetmiştir; karar 07.09.2026'da kamuoyuna duyurulmuştur. Soruşturma kapsamında aralarında Aisin, Denso, Autoliv Cankor, Benteler Gebze, Tırsan Treyler, Toyota Boshoku ve ZF Sachs'ın da bulunduğu teşebbüsler yer almaktadır.

Önaraştırma bulgularına göre teşebbüslerin, TOSB ve TAYSAD bünyesinde yapılan toplantılar ile çeşitli iletişim araçları aracılığıyla birbirlerinden çalışan istihdam etmemeye yönelik"centilmenlik anlaşmaları"içinde bulundukları ve çalışan ücretleri ile diğer çalışma koşullarına ilişkin rekabete hassas bilgi değişiminde bulundukları yönünde yeterli şüphe oluşmuştur. Bu iddia, işverenlerin iş gücü piyasasında alıcı konumunda olduğu ve birbirleriyle rekabet etmemeyi tercih etmeleri hâlinde ücretlerin ve çalışma koşullarının rekabetçi düzeyin altında kalabileceği, çalışanların hareketliliğinin ve pazarlık gücünün ise fiilen kısıtlanacağı yönündeki iktisadi gerekçeye dayanmaktadır. Nitelikli iş gücünün sınırlı olduğu ve işletmelerin aynı coğrafi bölgede yoğunlaştığı organize sanayi bölgelerinde bu tür uygulamaların etkisi daha belirgin olabilmektedir.

Dosyanın bir diğer önemli yönü, uygulamanın gerçekleştirildiği iddia edilen zeminin bir sektörel dernek ve bir organize sanayi bölgesi olmasıdır; dolayısıyla teşebbüs birlikleri ile bölge yönetimlerinin toplantı gündemleri ve üyeler arasında paylaşılan bilgiler de inceleme konusudur. Soruşturma, Mart ayı bültenimizde ele aldığımız bağımsız denetim ve mali müşavirlik soruşturması, Şubat ayında kamuoyuna duyurulan bankacılık, sigortacılık ve bilişim soruşturması ile Eylül'de sözlü savunma aşamasına gelen deniz kılavuzluk dosyasıyla birlikte değerlendirildiğinde, Kurum'un iş gücü piyasalarını tek tek sektörlerle sınırlı olmayan, sistematik bir uygulama alanı olarak ele aldığını göstermektedir. İşverenlerin insan kaynakları politikalarını, ücret araştırması ve karşılaştırma çalışmalarını ve sektör toplantılarının gündemlerini rekabet hukuku uyumu açısından gözden geçirmesi bu nedenle önem taşımaktadır. Soruşturma açılması, ilgili teşebbüslerin Kanun'u ihlal ettiği anlamına gelmemektedir.

Bankacılık Sektöründe İş Gücü Piyasası Soruşturması — Garanti BBVA Uzlaşma ile Sonuçlandı

Türkiye Garanti Bankası AŞ, 21.09.2026'da Kamuyu Aydınlatma Platformu'nda yaptığı özel durum açıklamasıyla, Rekabet Kurulu'nun 26-19/601-237 sayılı uzlaşma kararı uyarınca iş gücü piyasasına yönelik soruşturmanın banka bakımından uzlaşma usulüyle sonlandırıldığını ve 1.547.608.979,25 TL idari para cezası ödeneceğini duyurmuştur. Soruşturma, Rekabet Kurumu'nun 24.02.2026'da kamuoyuna duyurduğu ve bankacılık, sigortacılık ile bilişim teknolojileri alanlarında faaliyet gösteren, 13'ü banka olmak üzere toplam 26 teşebbüsü kapsayan dosyadır.

Uzlaşma usulünde teşebbüs, ihlalin varlığını ve kapsamını kabul etmekte; karşılığında idari para cezasında indirimden yararlanmakta ve soruşturma kendisi bakımından erken aşamada sonuçlanmaktadır. Ceza tutarı, bir iş gücü piyasası dosyası bakımından ölçeği itibarıyla dikkat çekicidir ve bu alanın artık yalnızca sembolik yaptırımlarla karşılanan bir uygulama alanı olmadığını göstermektedir. Aynı soruşturmada Akbank'ın 12.10.2026'da 26-30/899-383 sayılı karar uyarınca uzlaşma yoluyla 1.713.897.558 TL idari para cezası ödeyeceğini açıkladığı, bundan önce de QNB Bank'ın 1.007.484.234 TL tutarındaki idari para cezasıyla uzlaştığı görülmektedir.

Bankalar arasında uzlaşma yönündeki eğilim, indirim, zaman ve itibar maliyeti dengesinin uzlaşmayı cazip bir seçenek hâline getirdiğine işaret etmektedir; ancak piyasa katılımcıları açısından asıl önemli sonuç, çalışan ayartmama anlaşmalarının ve ücretlere ilişkin bilgi değişiminin yüksek tutarlı yaptırımlarla karşılanabildiğidir. İnsan kaynakları fonksiyonlarının rakip işverenlerle kurduğu iletişim kanalları, ücret karşılaştırma çalışmaları ve işe alım uygulamaları bu çerçevede yeniden değerlendirilmelidir; özellikle ücret verilerinin bağımsız bir üçüncü taraf tarafından, geçmişe dönük, toplulaştırılmış ve anonim biçimde derlenmesi, riski önemli ölçüde azaltacak bir uygulamadır.

MDF ve Yonga Levha Soruşturmasında Sözlü Savunma Duyurusu

Rekabet Kurumu, MDF ve yonga levha sektöründe faaliyet gösteren Yıldız Entegre Ağaç Sanayi ve Ticaret AŞ'nin danışıklı hareket ederek 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesini ihlal ettiği iddiasına ilişkin soruşturmanın sözlü savunma aşamasına geldiğini 25.09.2026'da duyurmuştur. Toplantı 06.10.2026'da saat 10:30'da yapılacak, şikâyetçi ve üçüncü kişilerin söz talepleri için son tarih 29.09.2026 olarak belirlenmiştir. Soruşturma, Orman Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenen oduna dayalı ürün satışı ihalelerinde teşebbüsler arasında danışıklı hareket edildiği iddiasına dayanmaktadır.

Dosyanın sonraki seyri de aktarılmaya değerdir: Kurum, soruşturmanın 26.10.2026'da sonuçlandığını duyurmuştur. Uzlaşma yoluyla Kastamonu Entegre (514.840.565,15 TL), Kronospan (148.058.491,75 TL), Çamsan Entegre (57.489.281,12 TL), Çamsan Ordu (88.355.667,57 TL), Divapan (23.276.761,61 TL) ve Vezirköprü (27.934.128,63 TL) hakkında toplamda yaklaşık 860 milyon TL idari para cezası uygulanmış; olağan soruşturma sürecinin yürütüldüğü Yıldız Entegre hakkında ise 15.10.2026 tarihli ve 26-38/1045-445 sayılı kararla 469.894.576,63 TL idari para cezası verilmiştir. Kamu ihalelerinde danışıklı hareket, Kurum'un öncelikli uygulama alanlarından biri olmayı sürdürmektedir.

DÜNYADAN GELİŞMELER

Avrupa Komisyonu — Hâkim Durumun Dışlayıcı Kötüye Kullanımına İlişkin İlk Kılavuz Kabul Edildi

Avrupa Komisyonu, 03.09.2026'da AİHA'nın 102. maddesinin hâkim durumdaki teşebbüslerin dışlayıcı davranışlarına uygulanmasına ilişkin ilk Kılavuz'u kabul etmiştir. Kılavuz, 2023'te yapılan çağrı ve 01.08.2024'te yayımlanan taslak üzerine yürütülen istişare sürecinin ürünüdür; Komisyon'un 2008'de kabul edilen, 2009'da yayımlanan ve 2023'te değiştirilen uygulama önceliklerine ilişkin Rehber metnini ikame etmektedir. Yırtıcı fiyatlama, marj sıkıştırma, münhasır işlemler ve tedarikten kaçınma gibi uygulamaları kapsayan metin, AB mahkemelerinin içtihadını ve Komisyon'un karar pratiğini tek bir çerçevede sistematize etmeyi amaçlamaktadır. Komisyon, sömürücü kötüye kullanımlara ilişkin rehberliği ise ileri bir tarihte sunabileceğini belirtmiştir.

Metnin öne çıkan özellikleri arasında, pazar payı yüzde 40'ın altında kalan teşebbüsler bakımından hâkim durumun olası olmadığına ilişkin karinenin korunması yer almaktadır; bununla birlikte bu eşiğin yalnızca esnek bir güvenli liman niteliği taşıdığı, özellikle dijital ve platform pazarlarında daha düşük paylarda da hâkim durum tespit edilebileceği vurgulanmıştır. Kolaylaştırılmış ispat yaklaşımı münhasır işlemlerle sınırlı tutulmuş, diğer uygulamalarda vaka bazlı değerlendirme benimsenmiştir; kolektif hâkim durum da kapsama alınmıştır. Taslak metne yöneltilen eleştiriler dikkate alınmakla birlikte, ilk değerlendirmeler metnin etki temelli yaklaşıma bir dönüş anlamına gelmediği ve Komisyon'a önemli bir takdir alanı bıraktığı yönündedir.

Türk rekabet hukuku, 6. madde uygulamasında AB içtihadından ve Komisyon rehberliğinden yakından etkilenmektedir. Eylül ayında Kurul'un Adkoturk ve EssilorLuxottica dosyalarında ele aldığı münhasırlık, sadakat niteliği taşıyan ticari destekler, bağlama ve ayrımcı koşullar, yeni Kılavuz'un sistematize ettiği davranış kategorileriyle yakından örtüşmektedir. Bu nedenle hâkim durumdaki teşebbüslerin kendi pazar payı konumlarını ve ticari uygulamalarını, Kılavuz'daki rekabete aykırı etki ve objektif gerekçe ölçütleri çerçevesinde önceden test etmeleri önerilir.

AB Genel Mahkemesi — Booking/eTraveli Yasağı Onandı

AB Genel Mahkemesi, genişletilmiş beş hâkimli heyetle verdiği 09.09.2026 tarihli kararla, Booking Holdings'in Komisyon'un Etraveli Group'un devralınmasını yasaklayan 25.09.2023 tarihli kararına karşı açtığı davayı tümüyle reddetmiştir. Komisyon, otel çevrimiçi seyahat acenteleri (OTA) pazarında hâkim durumdaki Booking'in, uçuş OTA'larında önde gelen Etraveli'yi devralmasının hâkim durumunu güçlendireceği ve etkin rekabeti önemli ölçüde engelleyeceği sonucuna varmıştı.

Karar, uçuş ve otel hizmetleri arasındaki tamamlayıcılık ve ağ etkileri üzerinden kurulan"ekosistem"(ters kaldıraç) zarar teorisinin ilk kez bu ölçekte onaylanması bakımından önem taşımaktadır: Mahkeme, hâkim bir platformun komşu bir pazardaki bir varlığı devralarak kendi ekosistemini güçlendirmesinin, birleşik yapının sonraki davranışlarından bağımsız olarak, rekabetin yapısı üzerindeki etkileri bakımından değerlendirileceğini vurgulamıştır. Mahkeme, Komisyon'un Booking'in otel OTA payındaki artışa ilişkin hesaplamalarında bazı hatalar tespit etmekle birlikte, Booking ile rakipleri arasındaki geniş fark ve güçlü ağ etkileri nedeniyle önemli bir rekabet engeli sonucunu değiştirmediğini kabul etmiş, ileri sürülen verimlilik iddialarını da yetersiz bulmuştur.

Karar, platform pazarlarında yürütülen yoğunlaşma incelemelerinde, kazanılacak pay artışının sınırlı olmasının tek başına rahatlatıcı olmadığını ve hâkim platformların komşu pazarlardaki hedefleri edinmesinin yapısal etkileri bakımından yakından izleneceğini göstermektedir. Booking, kararı gözden geçirdiğini ve Adalet Divanı'na temyiz seçeneğini değerlendirdiğini açıklamıştır.

Birleşik Krallık — CMA'dan Co-op/Southern Co-op Devralmasında Rekabet Endişesi

Birleşik Krallık Rekabet ve Piyasalar Otoritesi (CMA), Co-operative Group Limited'in The Southern Co-operative Limited'i devralmasına ilişkin, işlemin tamamlanmasının ardından yürüttüğü incelemede, 15.09.2026 tarihli Faz 1 kararıyla işlemin Birleşik Krallık'taki bir veya birden fazla pazarda rekabette önemli bir azalmaya yol açmış olabileceğine ya da yol açmasının beklenebileceğine karar vermiştir. Bu karar, taraflar kabul edilebilir bir taahhüt sunmadığı sürece işlemin ayrıntılı Faz 2 incelemesine sevk edileceği anlamına gelmektedir. CMA, 29.09.2026'da Co-op Group'un sunduğu taahhütlerin ya da bunların değiştirilmiş bir hâlinin kabul edilebileceğine inanmak için makul gerekçeler bulunduğunu açıklamıştır; kamuoyuna yansıyan bilgilere göre öneri, 15 yakın market ile iki cenaze hizmeti işletmesinin elden çıkarılmasını içermektedir. Taahhütler konusundaki istişare 12.10.2026'da başlamış, taahhütler 05.11.2026'da kabul edilmiştir.

Dosya, perakendede yerel pazar tanımının ve işlem tamamlandıktan sonra yapılan incelemenin önemini göstermektedir: rekabet endişeleri ulusal düzeyde değil, belirli bölgelerdeki mağaza örtüşmelerinde ortaya çıkmakta, çare de bu bölgelerdeki varlıkların elden çıkarılması yoluyla tasarlanmaktadır. Aynı yaklaşım, perakende devralmalarında yerel coğrafi pazar tanımı ve mağaza devri çareleri bakımından Türk uygulaması için de yol gösterici niteliktedir.