Rekabet Kurulunun 04.03.2021 tarihli ve 21-11/147-M sayılı kararı ile açılan soruşturma kapsamında, Singer…

Rekabet Kurumu Başkanlığından;

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ,

Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK

B. RAPORTÖRLER: Kerem TOMUR, Tuba YEŞİL, Yakup GÖKALP

C. BAŞVURUDA

BULUNAN: Singer Dikiş Makineleri Ticaret A.Ş.

Temsilcileri: Av. Özge ATILGAN KARAKULAK,

Av. Filiz TOPRAK ESİN

Kore Şehitleri Cad. No.17, 34394 Zincirlikuyu/İstanbul

D. ŞİKAYETÇİ: Uğur Tekstil Mak. San. Tic. A.Ş.

Basınekspres Cad. No:5 Uğur Plaza Küçükçekmece/İstanbul

(1) E. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 04.03.2021 tarihli ve 21-11/147-M sayılı

kararı ile açılan soruşturma kapsamında, Singer Dikiş Makineleri Ticaret A.Ş.

tarafından yapılan uzlaşma ve taahhüt başvurularına istinaden Rekabet Kurulunun

03.06.2021 tarihli ve 21-29/370-M sayılı kararı uyarınca gerçekleştirilen uzlaşma ve

taahhüt görüşmeleri neticesinde hazırlanan bilgi notu.

(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle;

- Uğur Tekstil Makinaları San. ve Tic. A.Ş.’nin (UĞUR), Brother Ev Tipi Dikiş ve Nakış Makineleri (BROTHER) ürünlerinin tek yetkili satıcısı olduğu, söz konusu ürünlerin elektrikli ev aletleri toptan satışını yapmakta olan firmalar ve bu firmalara bağlı çevrim içi satış kanalları, internet siteleri ve fiziki satış noktaları vasıtasıyla satışının ve satış sonrası müşteri hizmetlerinin gerçekleştirildiği,

- Distribütörlüğünü yaptıkları markanın sanayi tipi dikiş makineleri pazarında küresel çapta bir marka olduğu, söz konusu markanın ev tipi dikiş makineleri pazarında da faaliyete başladığı,

- Ev tipi dikiş makineleri pazarında (ETDM) Singer Dikiş Makinaları Ticaret A.Ş.’nin (SİNGER) hâkim durumda olduğu, ilgili firmanın piyasaya yeni giren diğer markalar ve özellikle söz konusu pazarda etkinliğini artıran BROTHER markası üzerinde haksız uygulamalarda bulunduğu,

- SİNGER yöneticileri ve satış sorumluları tarafından satış kanallarını oluşturan ilgili yerel bayi ve firmalara sözlü olarak mal vermeme, satış koşullarının ağırlaştırılması, iskonto oranlarının düşürülmesi ve bayiliğin iptal edilmesi gibi tehditlerin yöneltildiği,

- Tehdide maruz kalan toptan satış firmalarının SİNGER ile ilişkilerinin bozulmaması adına piyasada yer alan diğer firmaların ürünlerini satamadığı ve ekonomik açıdan zarar gördükleri, dolayısıyla UĞUR’un hem mali kayıplar yaşadığı hem de istihdam etmek istediği personel sayısını düşürmek zorunda kaldığı,

- SİNGER’in satış kanalları üzerinde 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’a (4054 sayılı Kanun) aykırı uygulamaları ile yalnızca UĞUR’un temsil ettiği BROTHER markalı ürünlere değil diğer markalara ve dolayısıyla ikame mal ve hizmet sunan diğer firmalara da mali kayıplar yaşattığı,

- En nihayetinde, ürün satış kanallarına yönelik rakip firma tehditleri neticesinde küçük

esnaf denilebilecek birçok satış noktasının BROTHER marka ürünleri satmaktan

vazgeçtiği, yakın zamanda ciddi oranda BROTHER marka ürün satışını gerçekleştiren

bazı satıcıların bu ürünleri satış listesinden kaldırmak zorunda kaldığı, bu satıcıların

söz konusu uygulamalardan bahsedemeyecek kadar SINGER’den çekindikleri,

- Son günlerde, önemli miktarda BROTHER marka ürün satışı yapan (…..) isimli bayinin

stoklarında ürün bulunmasına rağmen SİNGER’in tehditleri nedeniyle söz konusu

ürünleri satış listesinden kaldırdığı

hususları ifade edilmiştir.

(3) Ayrıca başvuru sahibi ile 30.10.2020 tarihinde tutanağa bağlanan telefonla görüşmesinde; - Kendilerinin BROTHER markalı ürünlerin Türkiye'deki ana ve tek distribütörü oldukları, - SİNGER’in Türkiye'de yaklaşık olarak %(…..)'lik bir pazar payı ile hâkim durumda

olduğu,

- Dünya pazarında ise BROTHER'ın bir liderliğinin olduğu,

- Türkiye'de SİNGER'in marka bilinirliğinin yüksek olması nedeniyle diğer markaların

hâlihazırda dezavantajlı olduğu,

- Bunun yanı sıra SİNGER’in tüm bayilerine diğer markaların satışının yapılması

durumunda ürün vermeme, vadeli satış yapmama, iskonto uygulamama gibi yaptırımlar

uyguladığı,

- (…..) isimli bayi ile BROTHER markalı ürünlerin satışının tüm çevrim içi kanallarda

yapabilmesi için anlaşma yapıldığı, hemen ardından çevrim içi kanallarda satışın

durdurulduğu, bu durumun nedeni sorulduğunda ise SİNGER'den çok baskı geldiği, bir

daha kendileriyle çalışmamakla tehdit ettiği yönünde karşılık alındığı

hususları ifade edilmiştir.

(4) İlaveten, şikâyetçi tarafından 02.11.2020 tarihinde e-posta ile gönderilen ve Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 09.11.2020 tarih ve 11992 sayı ile giren belgede; 06.10.2020 tarihinde UĞUR’un bayisi ile olan yazışmasından, bazı ürünlerin bağlı bulundukları e- ticaret platformlarında satıldığı anlaşılmakta, UĞUR’un anılan yazışmadan bir gün sonra bayi yetkilileri ile SİNGER’den baskı görmeleri nedeniyle ürünlerin satışa kapatılmak zorunda kaldıkları hususunu içeren bir telefon görüşmesi yaptığı, bayi yetkililerinin durumu “bir sürü olay oldu, singer tehdit etti mecburen ürünleri satışa kapatmak zorunda kaldık" sözleri ile açıkladığı hususları ifade edilmektedir.

(5) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 21.10.2020 tarih ve 11320 sayı ile intikal eden başvuru üzerine hazırlanan 17.11.2020 tarihli ve 2020-4-72/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu, Rekabet Kurulunun (Kurul) 26.11.2020 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 20-51/712-M sayılı karar ile dosya konusu iddialara yönelik olarak SİNGER hakkında önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.

(6) Önaraştırma çerçevesinde, 26.01.2021 tarihinde SİNGER’de ve SİNGER’in bayileri konumunda olan Alpcan Day. Tük. Mal. San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. (ALPCAN), Özdemir Makine-Ercüment Recep ÖZENÇ, Özdemir Makine-Tuncay ÖZDEMİR (ÖZDEMİR MAKİNE) ve HAMİ ELEKTRONİK’te yerinde incelemeler gerçekleştirilmiştir. Ek olarak, yerinde inceleme sırasında SİNGER’den talep edilen bilgi ve belgeler 04.02.2021 tarih ve 14904 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

(7) Yapılan incelemeler sonucunda hazırlanan 24.02.2021 tarih ve 2020-4-072/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu Kurulun 04.03.2021 tarihli toplantısında görüşülerek 4054 sayılı

Kanun’un 41. maddesi uyarınca, SİNGER hakkında soruşturma açılmasına 21-11/147-M sayıyla karar verilmiştir.

(8) Kurulun anılan kararıyla başlatılan soruşturma kapsamında; SİNGER tarafından ilk yazılı savunma 14.04.2021 tarih ve 17032 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

(9) Soruşturma süreci devam ederken SİNGER tarafından Kurum kayıtlarına 18.05.2021 tarih ve 17917 sayı ile intikal eden dilekçe ile uzlaşma başvurusu yapılmış akabinde taraf temsilcisiyle 25.05.2021 tarihinde bir görüşme gerçekleştirilmiş ve bunun üzerine SİNGER tarafından 27.05.2021 tarih ve 18139 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal eden yeni bir uzlaşma başvurusu ile Kurum kayıtlarına 28.05.2021 tarih ve 18171 sayı ile intikal eden taahhüt başvurusu yapılmıştır.

(10) SİNGER tarafından yapılan uzlaşma ve taahhüt başvuruları, 03.06.2021 tarihli Kurul gündeminde görüşülmüş olup Kurulun 03.06.2021 tarih ve 21-29/370-M sayılı kararı ile SİNGER’in uzlaşma ve taahhüt başvurularının kabul edilerek uzlaşma ve taahhüt görüşmelerine başlanılmasına karar verilmiştir.

(11) 23.06.2021 tarihinde SİNGER vekilleri ve temsilcileriyle çevrim içi olarak uzlaşma ve taahhüt görüşmeleri gerçekleştirilmiştir. Bununla birlikte, SİNGER tarafından sunulan bayilik sözleşmesinin 13. maddesinde yer alan rekabet etmeme yükümlülüğüne ilişkin hükmün sözleşmeden çıkarılmasına yönelik taahhütler 09.09.2021 tarih ve 21-42/614-301 sayılı Kurul kararı ile bağlayıcı hale getirilmiş ve taahhüte ilişkin süreç nihayete erdirilmiştir.

(12) Diğer yandan Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik’in 6. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca yapılan görüşmelerde teşebbüslere söz konusu iddiaların içeriği, isnat edilen ihlalin niteliği, kapsamı ve süresi, uzlaşma tarafı olan teşebbüs hakkında ihlal isnadına dayanak oluşturan başlıca belgeler, sürecin uzlaşma ile sonuçlanması halinde uygulanabilecek indirim oranı ve uzlaşma tarafına verilebilecek idari para cezası aralığı hakkında bilgi verilmiştir.

(13) Uzlaşma görüşmeleri neticesinde SİNGER’in uzlaşma sürecinin devam etmesi yönündeki beyanları doğrultusunda uzlaşma tarafı teşebbüs hakkında hazırlanan 03.09.2021 tarih ve 31113 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 09.09.2021 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 21-42/614- MUA sayılı uzlaşma ara kararı alınmıştır.

(14) İlgili uzlaşma ara kararı SİNGER tarafından 14.09.2021 tarihinde tebellüğ edilmiş olup söz konusu karara istinaden SİNGER tarafından gönderilen uzlaşma metni 27.09.2021 tarih ve 21486 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

(15) Yukarıda yer verilen süreç sonucunda hazırlanan 28.09.2021 tarih ve 2020-4-72/BN-04 sayılı Bilgi Notu, 30.09.2021 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve 21-46/672-336 sayılı işbu nihai karar alınmıştır.

(16) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda özetle; Kurulun 09.09.2021 tarih ve 21- 42/614-MUA sayı uzlaşma ara kararı ile SİNGER tarafından sunulan uzlaşma metni çerçevesinde, SİNGER hakkındaki soruşturmanın uzlaşma usulü ile sonlandırılabileceği ifade edilmiştir.

I. YAPILAN İNCELEME ve TESPİTLER

I.1. Taraf Hakkında Bilgi

(17) SİNGER, Türkiye’deki ilk mağazasını 1904 yılında, fabrikasını ise 1959 yılında açmıştır. Ancak 2004 yılında fabrikasını kapatan SİNGER bu tarihten itibaren dağıtım faaliyetlerine Singer Dikiş Makinaları Ticaret A.Ş. aracılığıyla devam etmektedir. 2004 yılından bu yana

SİNGER ürünlerinin tamamı yurt dışındaki fabrikalarından getirtilmektedir. SİNGER ürünleri, Çin, Taiwan, Vietnam ve Brezilya’daki fabrikalardan ithal edilmekte olup hâlihazırda Türkiye’de üretim faaliyeti bulunmamaktadır. SİNGER; Türkiye, Azerbaycan ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde ev tipi dikiş makinaları, dikiş makinası için iğne – ayak, dikiş aksesuarları (makas – dikiş setleri – makine aksesuarları), buharlı düzleştirici ve ütü grubu pazarlarında faaliyet göstermektedir. Daha çok ev tipi dikiş makinaları pazarı odaklı faaliyet yürüten SİNGER, 2019 yılına kadar sanayi tipi dikiş makinaları pazarında da faaliyet göstermiş olup mevcut durumda bu alanda iştigal etmemektedir. 1

(18) Kurulun yakın zamanda aldığı 14.07.2021 tarihli ve 21-35/502-245 sayılı kararıyla izin verilen işlem sonucunda SINGER IV B.V. tarafından kontrol edilen SİNGER’in hissedarlık yapısında değişiklik yaşanmıştır. Anılan Kurul kararı ile Stitch Acquisition Corporation’ın SVP-Singer Holdings, Inc.’nin hisselerin tamamının üzerinde dolaylı kontrole sahip olması ve bu hisselerin yaklaşık %(…..)’unun SVP-Singer Holdings’e devredilmesi işlemine izin verilmiştir. Dolayısıyla nihai durumda Stitch Acquisition Corporation hisselerin %(…..)’ine; SVP-Singer Holdings ise %(…..)’una sahiptir.

I.2. Sektöre İlişkin Genel Bilgi

(19) Dikiş makinaları pazarı genel olarak sanayi tipi dikiş makinaları ve ev tipi dikiş makinaları olmak üzere iki farklı pazardan teşekkül etmektedir. Sanayi tipi dikiş makinaları pazarında çok çeşitli ürünler bulunmakta olup, başlıca ürün çeşitleri olarak düz dikiş makinaları, overlok makinaları, reçme, zigzag, çiftiğne, ilik, düğme, ilik açma, düğme dikme, punteriz sayılabilir. Hâlihazırda sanayi tipi dikiş makinaları pazarında Juki, Brother, Siruba, Zoje, Typical markaları faaliyet göstermektedir. Aşağıdaki tabloda SİNGER’in 2017-2020 döneminde ürün grupları bazında yıllara göre toplam ciro verisi sunulmaktadır:

Tablo 1:SİNGER’in Ürün Çeşidi/Marka Bazında Yıllara Göre Ciro Kırılımı (TL)

Ciro Kırılımları 2017 2018 2019 2020 Genel Toplam Singer Ev Tipi Dikiş

(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) Makinası

Pfaff Ev Tipi Dikiş

(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) Makinası

Singer Sanayi Tipi Dikiş

(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) Makinası

Diğer (Ütüler, Buharlı

Düzleştiriciler, Ütü

Sistemleri, Hav

Temizleyiciler, Dikiş (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) Aksesuarları, Dikiş

Malzemeleri, Yedek

Parçalar v.s.)

Genel Toplam (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) Kaynak: SİNGER cevabi yazı

(20) ETDM pazarında da çok çeşitli ürünler bulunmakta olup, başlıca ürün çeşitleri olarak bilgisayarlı nakış makinaları, elektronik dikiş makinaları, döküm makinaları, mekanik dikiş makinaları, overlok ve reçme makinası sayılabilir. ETDM pazarında Kiwi, Brother, Bernina, Janome, Bindallı, Juki başta olmak üzere çeşitli dikiş makinası markaları yer almaktadır. SİNGER dâhil bahsi geçen markaların ürünlerinin tamamına yakını ithal edilmektedir.

(21) SİNGER, ETDM pazarında SİNGER ve PFAFF markaları altında faaliyet göstermektedir. 1 Önceki yıllarda SİNGER’den sanayi tipi dikiş makinaları satın almış ve halen elinde sanayi tipi dikiş makinası stoğu bulunan satış noktaları olduğundan, SİNGER’in web sitesinde halen sanayi tipi dikiş makinalarına ilişkin açıklamalara yer verilmektedir. Bkz. https://www.singer.com.tr/tr/kategori/sanayi-tipi- dikis-makinalari/duz-dikis (Erişim tarihi: 10.02.2020).

Teşebbüs tarafından; SİNGER ve PFAFF markaları arasında kalite ve fonksiyon farklılıkları bulunduğu, PFAFF markalı ürünlerin daha üst segmentte yer aldığı; ancak her iki markanın ürünlerinin de ev tipi dikiş makinaları kategorisine ait olduğu belirtilmiştir.

(22) SİNGER, ETDM pazarında satış noktalarına ürün dağıtımını kendisi doğrudan yapabildiği gibi çalıştığı toptancılar aracılığıyla da yapabilmektedir. Toptancı grubu altında (i) makina toptancısı ve (ii) toptan tuhafiyeci olmak üzere iki farklı grup bulunmaktadır.

(23) Beyaz eşya ve küçük ev aletleri toptancılarından oluşan makina toptancıları, yalnızca dikiş makinası satın alan ve akabinde bu makinaları Türkiye genelinde çalıştığı pek çok farklı satış noktasına satan ve dağıtan toptancılardır. Tuhafiye toptancıları ise çoğunlukla dikiş makinası için iğne – ayak, dikiş aksesuarları (makas – dikiş setleri – makine aksesuarları) ile buharlı düzleştirici ve ütü grubundaki ürünlerini satın almaktadır. Ancak istisnai olarak, tuhafiye toptancılarının da çalıştığı satış noktalarının talebine göre dikiş makinası aldığı durumlar olabilmektedir. Sunulan bilgiler kapsamında SİNGER’in dağıtım yapısının; beyaz eşya bayilerine, geleneksel bayilere, zincir marketlere, internet üzerinden satış yapan bayilere ve servislere yapılan satışlar ile yurt dışı satışlar ve doğrudan satışlar şeklinde kategorize edilebileceği anlaşılmaktadır. Bu çerçevede SİNGER’in farklı dağıtım kanalları aracılığıyla yaptığı satışlar şu şekildedir:

 Beyaz Eşya Bayi: Bu grupta dayanıklı tüketim malları satan beyaz eşya bayileri ve

mobilya sektöründe faaliyet gösteren bayiler bulunmaktadır.

 Geleneksel Bayi: Bu bayi grubu yalnızca dikiş makinası satan ve dikiş makinası servisi

hizmeti veren satış noktalarıdır. Bu gruptaki bayiler, aynı zamanda kurs merkezleri

olarak da hizmet vermekte olup, genellikle hobi malzemeleri de satmaktadırlar.

 Servis: Yedek parça ve sarf malzemelerinin satışını yapan ve ürünlerle ilgili servis

hizmetlerini yerine getiren müşterilerdir.

 Zincir Marketler: Bu gruba Evkur, A101, BİM gibi çok şubeli zincir marketler girmektedir.  İnternetten Satış Yapanlar: Genellikle e-ticaret platformlarında (örneğin Trendyol)

faaliyet gösteren ve yalnızca internet üzerinden satış yapan, fiziki mağazası

bulunmayan bayileri kapsamaktadır.

 Singer Web: SİNGER resmi internet sitesi üzerinden yapılan doğrudan satışları

içermektedir.

 Yurt Dışına Satış: SİNGER’in Azerbaycan ve KKTC’ye yaptığı satışlar bu gruba

girmektedir.

 Diğer: SİNGER’in kurs merkezlerine yaptığı satışlar ve bağlı olduğu grup şirketleri (SVP

grubu) içerisinde yapılan şirket içi satışlar bu kapsama girmektedir.

(24) Aşağıdaki tabloda, 2017-2020 dönemi için SİNGER ev tipi dikiş makinesi ürünlerinin satış kanallarının ciro bazında pazar paylarına yer verilmiştir:

Tablo 2: SİNGER ETDM Ürünlerinin Satış Kanallarının Ciro Bazında Pazar Payları (%)

SİNGER Ev Tipi PFAFF Ev Tipi Genel Toplam [2]

Kanal

2018 2019 2020 2018 2019 2020 2018 2019 2020 Beyaz Eşya

(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) Bayi

Geleneksel

Makine

Sanayi Mak.

Toptan

(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) Tuhafiyeci

Yurtdışı

Kaynak: SİNGER cevabi yazı

(25) ETDM Türkiye’de başlangıçta ihtiyaç için kullanılmakta iken günümüzde hobi amaçlı olarak

da kullanılabilmektedir. İnsanlar basit tadilatlarını yapmak, ev ekonomisine katkıda

bulunmak, kıyafetlerini değiştirmek ve yenilemek amacıyla yeni teknoloji makinaların

konforundan yararlanıp kullanma arzusundadırlar. Ev tipi dikiş makinası pazarı son 15

yıldır teknolojinin de gelişimiyle ülkemizde tekrar büyüme arz etmektedir. Nitekim 2020 yılı

tahmini ETDM pazar büyüklüğü yıllık (…..) adet; tahmini pazar ciro büyüklüğü ise (…..)

TL’dir [3].

(26) Aşağıda sunulan tabloda ETDM pazarında faaliyet gösteren oyuncular ile bunların pazar

paylarına yer verilmektedir:

Tablo 3: ETDM Pazarında Faaliyet Gösteren Teşebbüslerin 2017-2020 Yıllarına İlişkin Hacim ve Değer Bazlı

Pazar Payları 4

Satılan Birim Bazında (%) Satış Değeri Bazında (%)

Teşebbüs

2017 2018 2019 2020 2017 2018 2019 2020

[2] Genel Toplam sütunu, SİNGER ETDM, PFAFF ETDM, SİNGER sanayi tipi dikiş makinesi ve Diğer (Ütüler,

Buharlı Düzleştiriciler, Ütü Sistemleri, Hav Temizleyiciler, Dikiş Aksesuarları, Dikiş Malzemeleri, Yedek

Parçalar v.s.) grubunu kapsamaktadır.

3 Kurum kayıtlarına intikal eden cevabi yazıda, pazar büyüklüğü ve pazar cirosu hesaplanırken rakip

firmaların satmış olduğu tahmini ürün adedi ve ortalama satış fiyatının dikkate alındığı, rakip firmaların satmış

olduğu tahmini ürün adedinin tamamen SİNGER’in piyasadaki gözlemlerine dayandığı, rakip firmaların

ortalama satış fiyatının ise rakip firmaların kamuya açık fiyat bilgilerinden (kendi internet sitelerinde

yayınlanan fiyatlar gibi) hareketle hazırlandığı ifade edilmektedir.

[4] Satış değeri bazlı pazar payının satış hacmi bazlı pazar payına kıyasla daha düşük seviyelerde

seyretmesinin nedeni olarak, SİNGER tarafından sunulan ürünlerin ortalama fiyatlarının rakiplere nazaran

daha düşük kalması ifade edilmiştir.

Kaynak: SİNGER cevabi yazı

I.3. İlgili Pazar

I.3.1. İlgili Ürün Pazarı

(27) İlgili ürün pazarı, belirli bir ürün ile tüketici gözünde fiyatı, kullanım amaçları ve nitelikleri bakımından benzer olan ürünlerden oluşmaktadır. Başka bir deyişle ilgili ürün pazarı; ürün özellikleri, fiyatları ve kullanım amaçları bakımından tüketici tarafından ikame edilebilir sayılan bütün ürünleri kapsamaktadır. İlgili ürün pazarı tanımında talep ikamesinin yanında, talep ikamesine eşdeğer etkisi olduğu durumlarda arz ikamesi de hesaba katılmaktadır.

(28) Sektöre ilişkin bilgilerin paylaşıldığı bölümde detaylı bir şekilde açıklandığı üzere dikiş makinaları pazarı iki temel üründen oluşmaktadır. Bunlar; ev tipi dikiş makinaları (ETDM) ve sanayi tipi dikiş makinalarıdır. Anılan makina türleri gerek fiyat gerekse kullanım özellikleri ve tüketici tercihi bakımından önemli ölçüde ayrışmaktadır. Dolayısıyla ilgili ürün pazarı “ev tipi dikiş makinası pazarı” ve “sanayi tipi dikiş makinası pazarı” şeklinde belirlenebilecektir. Diğer taraftan, İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’un 20. paragrafında;"... inceleme konusu işlem, gerek ürün gerekse coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyorsa ya da alternatif tüm tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu oluyorsa pazar tanımı yapılmayabilir." ifadesine yer verilerek, alternatif pazar tanımlarının sonucu etkilemediği durumlarda ilgili pazarın tayin edilmeyebileceği belirtilmiştir.

(29) İşbu dosya kapsamında incelenen iddialar yeniden satış fiyatının belirlenmesi, internet üzerinden yapılan satışların kısıtlanması ve fiili münhasırlık iddialarından teşekkül etmektedir. Söz konusu iddiaların pazarda gerçekleşmesi durumunda ihlalin hangi pazarda meydana geldiği hususu önem arz etmemektedir. Dolayısıyla ilgili ürün pazarının tanımlanmasının, mevcut dosya bakımından yapılacak değerlendirmeleri etkileyebilecek niteliği bulunmadığından kesin bir ilgili pazar tanımı yapılmasına gerek görülmemiş, bununla birlikte ihlal iddiaları ev tipi dikiş makinalarına ilişkin olduğundan değerlendirmeler “ev tipi dikiş makinaları pazarı” esas alınarak yapılmıştır.

I.3.2. İlgili Coğrafi Pazar

(30) İlgili coğrafi pazar belirlenirken, ilgili mal ve hizmetlerin özellikleri ile tüketici tercihleri bakımından giriş engellerinin, ilgili bölge ile komşu bölgeler arasında teşebbüslerin pazar payları veya mal ve hizmetlerin fiyatları bakımından hissedilir bir farklılığın olup olmadığı gibi unsurlar dikkate alınmaktadır. İnceleme konusu ilgili ürün pazarlarında yer alan ürünler bakımından pazara giriş, arz kaynaklarına ulaşım, üretim, dağıtım, pazarlama ve satış şartlarının bölgesel bir farklılık göstermediği göz önüne alınarak ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.

I.4. Yerinde İncelemeler Kapsamında Elde Edilen Belge ve Tespitler 5

(31) Önaraştırma sürecinde 26.01.2021 tarihinde SİNGER’de ve muhtelif satış noktalarında yapılan yerinde incelemelerde elde edilen ve dosya konusu ile ilintili olduğu tespit edilen bilgi ve belgeler ile tesebbüsün bayilik sözleşmelerinin ilgili hükümlerine aşağıda yer verilmiştir.

5 Tespitlerde yer alan belgelere orijinal halleri ile yer verilmiş, yazım hataları ve anlatım bozuklukları muhafaza edilmiştir.

I.4.1. Yeniden Satış Fiyatının Tespitine Yönelik Elde Edilen Belgeler

Bulgu 1

(32) 13.06.2019 ile 05.07.2019 tarihleri arasında SİNGER çalışanı (…..) tarafından SİNGER

Satış Müfettişi (…..)’a gönderilen “pfaff internet” konulu e-postalarda yer alan ifadeler

aşağıdaki gibidir:

13.06.2019 (…..)

“(…..) iyice şaşırdı.İyice düşürmüş fiyatları. Pfaff passport 3.0'u 1899,00 liraya gitti gidiyor'a satışa koymuş. 130 S'ide 793 liraya. Lütfen bir çözüm bulunsun. Bizde düşürsek zararına satarız. Selamlar .(…..) 6

https://urun.gittigidiyor.com/ev-elektronigi/pfaff-passport-3-0-elektronik-dikis-makinesi-piko- makinasi-yetkili-satis-ve-servis-guvencesiyle-321151990”

14.06.2019 (…..)

“(…..) merhaba,

Konyadan makinacı asaf ismiyle (…..) ve (…..) yine düşük satmaya devam ediyorlar. Ayrıca (…..) ve (…..) gibi firmalara kim makine veriyorsa onlarda düşük fiyattan koymuşlar.Bir kaç tane link atıyorum. Selamlar (…..)

https://www.akakce.com/dikis-makinesi/en-ucuz-pfaff-passport-3-0-elektronik-

fiyati,94337559.html

https://urun.n11.com/dikis-makinesi/pfaff-creative-15-bilgisayarli-piko-ve-nakis-makinesi-

P338328266

https://urun.gittigidiyor.com/ev-elektronigi/pfaff-smarter-260c-elektronik-dikis-makinesi-yetkili- bayiden-437332220?utm_source=google-pla&utm_medium=paid-

search&utm_content=287660019086&utm_term=58793991355&ga_prodid=437332220&ga_m erchantid=126131292&scxid=14489-145818-2357-

0&sc_gcsp=gg&gclid=EAIaIQobChMIz6KimYTp4gIVg6oYCh0mbwZmEAQYAyABEgJp2vD_B wE&gclsrc=aw.ds

https://urun.gittigidiyor.com/ev-elektronigi/pfaff-smarter-150s-dikis-makinesi-yetkili-bayiden- 436680271?utm_source=google-pla&utm_medium=paid-

search&utm_content=287660019086&utm_term=58793991355&ga_prodid=436680271&ga_m erchantid=126131292&scxid=14489-145818-2357-

0&sc_gcsp=gg&gclid=EAIaIQobChMI9ZP1wITp4gIVRIuyCh18Sg9NEAYYASABEgLxO_D_Bw E&gclsrc=aw.ds

https://urun.gittigidiyor.com/ev-elektronigi/pfaff-smarter-by-pfaff-130s-140s-dikis-makinesi- 420177556?utm_source=google-pla&utm_medium=paid-

search&utm_content=287660019086&utm_term=58793991355&ga_prodid=420177556&ga_m erchantid=11669054&scxid=14489-145818-2357-

0&sc_gcsp=gg&gclid=EAIaIQobChMIq4uT54Tp4gIVxtmyCh1sWQBBEAQYBSABEgLVv_D_B wE&gclsrc=aw.ds

https://urun.n11.com/dikis-makinesi/pfaff-passport-30-elektronik-piko-makinesi-

P345943456?cid=700501&utm_source=comp_akakce&utm_medium=cpc&utm_campaign=ak akce_genel&v=1.33.9 - (…..)”

15.06.2019 (…..)

“Merhaba (…..) Bey,

6 (…..) yetkilisi olduğu tahmin edilen (…..) SİNGER’in bayisi konumundadır.

Kayseri (…..)-Adana (…..)-İzmir (…..)-İstanbul (…..) düşük fiyatla satmaya devam ediyorlar. Linklerini gönderdim. Pazartesiye kadar bekleyeceğim devam ederlerse bende en düşük kimin fiyatı ise onu yazacağım. İlginiz için teşekkürler. (…..).

https://www.hepsiburada.com/pfaff-smarter-260c-dikis-makinesi-p-

EVFENISPF260C?magaza=%C3%96ZTA%C5%9ELARMAK%C4%B0NE&utm_source=pc&ut m_medium=cimri&utm_campaign=c&utm_content=c&utm_term=3250&wt_pc=cimri.c.3250.pc https://urun.gittigidiyor.com/ev-elektronigi/pfaff-smarter-260c-elektronik-dikis-makinesi-yetkili- bayiden-437332220?ga_prodid=437332220&scxid=14489-163508-2357-

0&utm_source=cimri&utm_medium=ocs&utm_campaign=price-

comparison&utm_content=desktop

https://urun.n11.com/dikis-makinesi/pfaff-passport-30-elektronik-piko-makinesi-

P345943456?gclid=EAIaIQobChMIv8XMh7zr4gIVxA8YCh384QqIEAYYASABEgJZ2vD_BwE& gclsrc=aw.ds

https://urun.gittigidiyor.com/ev-elektronigi/pfaff-passport-3-0-elektronik-dikis-makinesi-yetkili- bayi-ve-servis-437332035?utm_source=google-pla&utm_medium=paid-

search&utm_content=287660019086&utm_term=58793991355&ga_prodid=437332035&ga_m erchantid=126131292&scxid=14489-145818-2357-

0&sc_gcsp=gg&gclid=EAIaIQobChMIv8XMh7zr4gIVxA8YCh384QqIEAYYAiABEgKIOvD_BwE &gclsrc=aw.ds

https://urun.gittigidiyor.com/ev-elektronigi/pfaff-passport-3-0-elektronik-dikis-makinesi-yetkili- bayi-ve-servis-437332035?utm_source=google-pla&utm_medium=paid-

search&utm_content=287660019086&utm_term=58793991355&ga_prodid=437332035&ga_m erchantid=126131292&scxid=14489-145818-2357-

0&sc_gcsp=gg&gclid=EAIaIQobChMIv8XMh7zr4gIVxA8YCh384QqIEAYYAiABEgKIOvD_BwE &gclsrc=aw.ds

https://urun.gittigidiyor.com/ev-elektronigi/pfaff-smarter-150s-dikis-makinasi-yetkili-servis- garantili-orjinal-urun-kapali-kutu-447176763”

19.06.2019 (…..)

“İzmir (…..) Pfaff amb. 2.0 modeli 3970,00 olması gerekli, 3199 T.L.'ye satıyor.Pfaff 150 S 1092,00 olması lazımken 1050,00'ye satıyor.

https://urun.gittigidiyor.com/ev-elektronigi/pfaff-ambition-2-0-model-dikis-makinasi-294869403 https://urun.gittigidiyor.com/ev-elektronigi/pfaff-smarter-150s-dikis-makinasi-yetkili-servis- garantili-orjinal-urun-kapali-kutu-447176763

https://urun.gittigidiyor.com/ev-elektronigi/pfaff-ambition-1-0-model-dikis-makinasi-294869023 (…..) Pfaff 260 C modeli 1654,00 T.L.(1875,00 olması gerek)

https://www.hepsiburada.com/pfaff-smarter-260c-dikis-makinesi-p-

EVFENISPF260C?magaza=Hobisitesi&wt_gl=cpc.tum.universal-

genel.pla&gclid=EAIaIQobChMI3qug_s314gIVTRDTCh0ZyQBAEAYYASABEgL_HvD_BwE (…..) Pfaff Passport modeli 2050,00(2380,00 olması gerek)-150 S modeli 989,00 T.L.(1092,00 olması gerek)-130 S modeli 849,00 T.L.(928,00 olması gerek.)

https://urun.n11.com/dikis-makinesi/pfaff-passport-30-elektronik-piko-makinesi-

P345943456?gclid=EAIaIQobChMI3qug_s314gIVTRDTCh0ZyQBAEAYYBiABEgKnDPD_BwE &gclsrc=aw.ds

https://www.akakce.com/dikis-makinesi/en-ucuz-pfaff-smarter-150-s-fiyati,8930423.html

(…..) Pfaff exp. 4.2 6000,00(6500,00 olması gerek)

https://outlook.live.com/mail/compose/AQMkADAwATZiZmYAZC1iZmJlLTRmZgAzLTAwAi0w MAoARgAAA7%2BgmpKVhjpCqFsLK6YO5pgHAL4x3LHNM%2BFGnEIpX18ACR79AAACAQ 8AAAC%2BMdyxzTPhRpxCKV9fAAke%2FQADd7HmJAAAAA%3D%3D

(…..) Pfaff hobbylock 2.5 2500,00 T.L.(2680,00 olması gerek)-Performans 5.2 modeli 8000,00T.L.(8106,00olması gerek)-Creative 3.0 modeli 10 000,00 T.L.(10 950,00 olması gerek) https://urun.n11.com/dikis-makinesi/pfaff-creative-30-bilgisayarli-dikis-nakis-makinesi-

P131037364?gclid=EAIaIQobChMIw8H18tH14gIVhhUYCh2coAHPEAYYASABEgIe6fD_BwE& gclsrc=aw.ds

https://urun.n11.com/dikis-makinesi/pfaff-hobbylock-25-overlok-makinasi-

P131127248?cid=700501&utm_source=comp_akakce&utm_medium=cpc&utm_campaign=ak akce_genel&v=1.84.3

https://urun.n11.com/dikis-makinesi/pfaff-performance-52-

P133763152?gclid=EAIaIQobChMI4f7zkdH14gIVzaiaCh2qJwoREAQYAiABEgLoa_D_BwE&g clsrc=aw.ds

(…..) Pfaff amb. 1.0 modeli 3199,00T.L.(3430,00 olması gerek.)

https://outlook.live.com/mail/compose/AQMkADAwATZiZmYAZC1iZmJlLTRmZgAzLTAwAi0w MAoARgAAA7%2BgmpKVhjpCqFsLK6YO5pgHAL4x3LHNM%2BFGnEIpX18ACR79AAACAQ 8AAAC%2BMdyxzTPhRpxCKV9fAAke%2FQADd7HmJAAAAA%3D%3D”

05.07.2019 (…..)

“(…..) düşük fiyat

https://urun.gittigidiyor.com/ev-elektronigi/pfaff-ambition-2-0-model-dikis-makinasi-

456295739?utm_source=google-pla&utm_medium=paid-

search&utm_content=287660019086&utm_term=58793991355&ga_prodid=456295739&ga_m erchantid=133982245&scxid=14489-145818-2357-

0&sc_gcsp=gg&gclid=EAIaIQobChMI0KzVnb2d4wIVDKmaCh1l_QZfEAQYASABEgIjIPD_BwE &gclsrc=aw.ds

(…..) düşük fiyat

https://urun.n11.com/dikis-makinesi/pfaff-expression-35-dikis-makinasi-

P131075063?cid=700501&utm_source=comp_akakce&utm_medium=cpc&utm_campaign=ak akce_genel&v=1.58.2

https://www.hepsiburada.com/pfaff-performance-5-2-elektronik-dikis-makinesi-p-

HBV00000CG1DD?magaza=psj%20makine&wt_gl=cpc.tum.universal-

genel.pla&gclid=EAIaIQobChMI_4jJ-L6d4wIVz-eaCh25DgOhEAYYAiABEgJxcfD_BwE”

Bulgu 2

(33) 14.06.2019-03.07.2019 tarihleri arasında SİNGER Genel Müdürü (.....) tarafından Satış

Müfettişi (.....) ve SİNGER çalışanları (.....) ve (.....)’a gönderilen “PFAFF internet fiyatları”

konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir:

14.06.2019, (…..)

“Arkadaşlar,

Son zamanlarda Pfaff perakende fiyatlarında açıkladığımız/uyguladığımız politikanın özellikle bir kaç büyük bayi tarafından delindiği; Internet üzerinde açtıkları mağazalarla ve sosyal medya

üzerinden yaptıkları duyurularla çok düşük marjlarla satış yaptıkları , yaptıkları satışı şehir belirterek sergiledikleri , bu yetmezmiş gibi o bölgenin bayileri müşteri aracılığıyla aratılıp fiyatların telafuz edilmesi , attıkları mesajların ve diğer bayileri kötülemelerinin bizlere kadar ulaşması , eğitim için bölge öğretmenlerinin farklı bölgelere yapılan satışta destek olmayacağını bildikleri halde eğitime gitmeleri için baskı yapılması vb.. durumlarla karşı karşıyayız. Birkaç bayi yüzünden Pfaff satış politikamızı değiştirip baremi kaldırmak ve marjı düşürmek istemiyorum. Fakat bunu yapan bayilerin cezalandırılması gerekmektedir. Fiyatlar takip edilip aylık raporlanacak ve fiyat bozan bayilere bir sonraki alımda en düşük Pfaff iskontosu verilecektir. İkinci alıma kadar fiyatı yükseltip sonra yine aynı uygulamaya geçerlerse, kim olursa olsun bayiliği iptal edilecektir. Bayilerinize gerekli uyarıları lütfen bugün iitibariyle yapın. Kimseye ayrıcalıklı muamele yapılmayacaktır. Gereğini rica ederim,”

17.06.2019,(…..)

“Arkadaşlar,

Ekte Pfaff fiyatlarındaki son durum bulunuyor. Mesajı net veremedik sanırım. Gereğini acilen rica ediyorum”

03.07.2019,(…..)

“Arkadaşlar,

14 Haziran tarihinde atmış olduğum uyarı yazısına istinaden halen birçok bayi Pfaff fiyatlarında düzenleme yapmamıştır. Kuralı tekrar hatırlatıyorum ve 17 Haziran tarihi itibariyle değiştirilmemiş fiyatlar için bayilerinize iskonto düşülerek sevkiyat yapılacağını bir kez daha bildiriyorum. (…..) aylık olarak raporlamaya devam edecek ve kesinti yapılacak olan bayilerin duyurusu yapılacaktır. Ekteki dosyada mevcut durumu görebilirsiniz.

Fiyatlar takip edilip aylık raporlanacak ve fiyat bozan bayilere bir sonraki alımda en düşük Pfaff iskontosu verilecektir. İkinci alıma kadar fiyatı yükseltip sonra yine aynı uygulamaya geçerlerse, kim olursa olsun bayiliği iptal edilecektir. Bilgilerinize,”

Bulgu 3

(34) 17.01.2020 ile 24.06.2020 tarihleri arasında SİNGER Satış Müfettişi (…..) ve bayi çalşanı

olduğu tahmin edilen (…..) arasında geçen Whatsapp yazışmasında yer alan ifadeler

aşağıdaki gibidir:

17.01.2020

“(…..): Arkadaşlar Pfaff fiyatlarında halen fiyat bozan bayiler mevcut. Uygulamamızı biliyorsunuz, hiç bir koşulda bir sonraki alında iskonto alamaz! Gereğini yapıp, bayilerinizi uyarın lütfen.

12.05.2020

(…..):(…..) pfaff fiyatların düzeltilmesi için yazı geldi sende varsın diğerleri de var zaten fiyatları güncelle bi zahmet zira kimseye ürün çıkmayacaklar.

(…..): Düzeltmeyenlere iskontolar kaldırıldı.

11.06.2020

(…..): Durum bu uymayanlara kesin ceza olacak

(…..): Valla ben hiç bozmadım o günden sonra ama bozan çok oluyor saat 20.00 dan sonra olmayan (…..) ve (…..)

(…..): Birde bayiniz

(…..): Valla yazı çok açık sen doğrusunu yapmışsın.

(…..): Onlarla ilgili de yaptırım olacak veren bayilere.

(…..): Ürün alınıp kim vermiş araştırılacak.

13.06.2020

(…..): (…..) 710 pfaff ın da fiyatını düzeltirmisin

(…..): Unutma salıya kadar süre.

(…..): Tmm.

(…..): Sizin kurallar sadece bize galiba.

(…..): Sen bunları boşver herkese artık. Ama tabi yine aynı şeyler olursa o zaman bakarız. Ama şimdi kesin

(…..): Tmm abi. Ama millet in pek umrunda değil.

(…..): Başkası bizi şimdilik ilgilendirmiyor

(…..): Her seferinde onları seyrediyoruz

(…..): Çünkü şu anda bütün özel fiyatlar ve uygulamalar kaldırıldı artık yazamıyoruz

Normal şartlarda yazabiliyoruz. Zaten ucuz satanlar sonra öyle alamayacaklar.

(…..): Seni dinliyorum ama her seferinde aynı oldu ben fiyat düşme taraftarı değilim her kesin fiyatı aynı olsun yeterki

(…..): Olmazsa o zaman bizde aynısın yaparız merak etme Sen beni dinle sıkma canını

(…..) Sen bana bırak amasalıdan sonra takip etmeye devam et ve bana bildir

(…..): Kim bozuyorsa kesin bana bildiriyorsun o zaman ben gerekeni yaparım

(…..): Tmm abi siz bayi olmayanlara çözüm bulun diğerleri zaten yemez

21.06.2020

(…..): Bunlarda sizin adamlar (…..) ve (…..)

(…..): Bir gariban biz kaldık adamların mallarını bitirmesini bekliyoruz ve bu adamlar stok yeniledi bilgin olsun

(…..): Bunlar bizim bayiler değil zaten. Bunlar birilerinden alıyor

(…..): Bu (…..). Hatay

(…..): Ha tamam o zaman.

(…..): Gitti gidiyor

(…..): Onun iskontoları kaldırıldı %20 sadece yıl sonuna kadar

(…..): Ok.

(…..): Özel fiyatlardan alamayacak kedin. Kesin. (…..) hanım kapattı iskontolarını.

(…..): Kesin. (…..) hanım kapattı iskontolarını

24.06.2020

(…..):(…..) düzeltmemişsin kardo

(…..): Hepsini duzelttim abi. Hangisi. Pardon abi amazon u unuttum”

Bulgu 4

(35) 21.07.2020 tarihinde SİNGER Genel Müdürü (…..) tarafından (…..) ve (…..)’e gönderilen

“Fwd: PFAFF bölgeler arası eğitim” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: 21.07.2020, (…..)

“Arkadaşlar,

Pfaff fiyatlarında ciddi bozulmalar yer alıyor.Haziran sonu itibariyle (…..) Bey, fiyat bozan bayilerde iskonto kesinitisi yapalım. Lütfen bana herhangi bir bahane ile kesinti yapılmasın diye talepte bulunmayın. Biz koyduğumuz kurallara uymadığımız sürece bayilerin düzene girme şansı yok. Gereğini rica ederim”

Bulgu 5

(36) 08.09.2020 tarihinde SİNGER Genel Müdürü (…..) tarafından SİNGER çalışanları (…..) ve

(…..)’e gönderilen “Q1-Q3 Değerlendirme-Q4 & 2021 Planlama-Satış Toplantısı” konulu

e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir:

08.09.2020, (…..)

“…Sunumun içeriğinde olması zorunlu olan kısımlar aşağıdaki gibidir;….Finans tarafından hazırlanması gereken dosyalar;

 Açık /kapalı hesaplar

 Riskler

 Fiyat bozan bayiler...”

Bulgu 6

(37) 26.12.2020 tarihinde SİNGER Genel Müdürü (…..) tarafından SİNGER çalışanları (…..) ve

(…..) gönderilen “Re: Pfaff İnternet Fiyatları” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki

gibidir:

26.12.2020, (…..)

“Arkadaşlar, Pfaff fiyatları yine çok çeşitlilik göstermeye başlamıştır. Lütfen bayilerinizi uyarın. Gereğini rica ederim”

Bulgu 7

(38) 06.01.2021 tarihinde SİNGER Genel Müdürü (…..) tarafından SİNGER çalışanları (…..) ve

(…..)’ye gönderilen (…..) konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir:

06.01.2021, (…..)

“Değerli Arkadaşlar, Pfaffta internette fiyat bozan bayiler 8 Ocak 2021 tarihinden başlamak üzere, tüm yıl boyu alımlarında sadece %20 iskonto ile ürün alabilecektir. Baylerinize gerekli duyuruları acilen yapın lütfen. İstisna yapılmayacaktır. (…..) Bey takibini rica ederim.”

Bulgu 8

(39) 22.01.2021-23.01.2021 tarihlerinde SİNGER Marka Müdürü (…..) ile SİNGER Genel

Müdürü (…..) arasında geçen “Fwd: Pfaff - öztaşlar” konulu e-postada yer alan ifadeler

aşağıdaki gibidir:

22.01.2021, (…..)

“(…..) hanım

Ekteki görselleri (…..) bey yolladı [7]. Gruptan yollamak istememiş. Bayisi yollamış kendisine

pfaffta fiyat bozan bayi diye. Bilgilerinize (…..)”

23.01.2021, (…..)

“(…..) mail at, iskontosunu kessinler.”

I.4.2. İnternet Satış Yasağının Tespitine Yönelik Olarak Elde Edilen Belgeler

Bulgu 9

(40) 06-07.10.2020 tarihinde öncelikle SİNGER Genel Müdürü (…..) tarafından SVP Europe

S.r.l.’nin İspanya ve İtalya’dan sorumlu Genel Müdürü (…..)’ya gönderilen bir yazışmada

7 İlgili e-postaya ilişkin ekran görüntüleri bulunmaktadır.

ve akabinde yine (…..) tarafından (…..)’e gönderilen “Fwd: Dijital” konulu e-postada yer

alan ifadeler aşağıdaki gibidir:

06.10.2020, (…..) 8

Merhaba (…..). Bu adama ulaştım. Satış yapmayı durduracak.

07.10.2020, (…..)

“(…..), Dijital satışlar bir çok model bazında İspanya’da devam ediyor. =ttps://www.amazon.es/s?k=singer&me=A35RLRGA8B1BEG&__mk_es_ES=3D%C3%85M% C3%85%C5%BD%C3%95%C3%91&ref=nb_sb_noss

<=r>

Ayrıca DUHAN markası altında tüm modeller dahil olmak üzere İtalya’da

https://www.amazon.it/s?k=singer&me=A32YSEJQWUAHD=&__mk_it_IT=%C3%85M%C3%8 5%C5%BD%C3%95%C3%91&ref=nb_sb_noss=br >

“Sadece İtalya ve İspanya’da değil ayrıca Fransa ve Almanya’da faaliyet gösteren satıcıları durdurmak için yardımına ihtiyacımız var. Söz konusu satıcılar fiyatları düşürmeye ve müşterilerimizin satışlarını durdurmaya devam ediyor….”

07.10.2020, (…..)

“Arkadaşlar,

AMAZON konusunda son uyarımdır. Bayilerinizle bir an önce konuşun ve ürünlerimizi satıştan çıkartın.

Tüm direktörlerden uyarı almaya başladım. Bu şekilde ürün gelişleri iptal edilecektir.

konu çok cididir, gerekli önemi verin lütfen. bende ayrıca Amazon tarafından Türkiyeden yurt dışı satışlarını kapattırmaya çalışacağım.

Bu süre zarfında, bugün içinde tüm Singer Türkiye firmaları Amazondan çıkmış olacak.

Hala bayisi satmaya devam eden arkadaşlara ürün verilmeyecektir.

Gereğini ivedikle rica ederim.”

I.4.3. SİNGER Bayilik Sözleşmesi

Bulgu 10

(41) SİNGER’de yapılan yerinde incelemeler çerçevesinde talep edilen bilgi ve belgelere

mukabil teşebbüsün gönderdiği Bayilik Sözleşmesi’nin (Sözleşme), “(…..)” başlıklı 4.

maddesinde aşağıdaki hüküm yer almaktadır;

“(…..)

I.5. Değerlendirme

(42) Dosya konusu şikâyet kapsamında SİNGER’in ev tipi dikiş makinaları pazarında yaklaşık

%(…..) oranında bir pazar payıyla hakim durumda olduğu ve teşebbüsün kendi markasının

dağıtımını yapan satış noktalarında fiili münhasırlığa yol açan uygulamalarda bulunmak

suretiyle rakip faaliyetlerini zorlaştırdığı ileri sürülmektedir. Bahse konu iddianın yanında

yapılan incelemeler sırasında yeniden satış fiyatının belirlenmesi (YSFB) uygulamasına

işaret eder niteliği haiz bazı belgelere ulaşılmış olup, aşağıda söz konusu belgelere ilişkin

analizlere ve akabinde uzlaşma değerlendirmesi bakımından söz konusu dikey

kısıtlamanın bir uzantısı olarak ele alınan internet satışlarıyla ilgili Bulgu 9’a yer verilmiştir.

I.5.1. Yeniden Satış Fiyatının Tespitine İlişkin Değerlendirme

(43) Bu başlık altında Türk rekabet hukukunda yeniden satış fiyatının tespitinin nasıl ele

alındığına ve SİNGER ile muhtelif satış noktalarında elde edilen bulgulara ilişkin

değerlendirmelere ve dosya konusu uygulamalar hakkında 4054 sayılı Kanun’un 4.

8 İşbu belgede yer alan yazışmalar İngilizce aslından raportörlerce çevrilmiştir.

maddesi kapsamında yapılan değerlendirmelere yer verilmiştir.

I.5.1.1. Türk Rekabet Hukukunda Yeniden Satış Fiyatının Tespiti

(44) 4054 sayılı Kanun’un “Kapsam” başlıklı 2. maddesi; “Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde mal ve hizmet piyasalarında faaliyet gösteren ya da bu piyasaları etkileyen her türlü teşebbüsün aralarında yaptığı rekabeti engelleyici, bozucu ve kısıtlayıcı anlaşma, uygulama ve kararlar ile piyasaya hâkim olan teşebbüslerin bu hâkimiyetlerini kötüye kullanmaları ve rekabeti önemli ölçüde azaltacak birleşme ve devralma niteliğindeki her türlü hukukî işlem ve davranışlar, rekabetin korunmasına yönelik tedbir, tespit, düzenleme ve denetlemeye ilişkin işlemler bu Kanun kapsamına girer.” hükmünü haizdir.

(45) 4054 sayılı Kanun’un “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar” başlıklı 4. maddesi, “Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır.” hükmünü haizdir. Bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendine göre “mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kâr gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi” yasaklanan haller arasında sayılmıştır. Bu yönüyle rekabeti kısıtlayıcı yeniden satış fiyatının tespiti uygulamaları, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında rekabeti kısıtlayıcı nitelikte bir anlaşma olarak ele alınabilmektedir.

(46) Rekabeti kısıtlayıcı dikey anlaşmaların 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi hükümlerinin uygulanmasından grup olarak muaf tutulmasının koşullarını belirleyen Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyet Tebliği’nin (2002/2 sayılı Tebliğ) “Anlaşmaları Grup Muafiyeti Kapsamı Dışına Çıkaran Sınırlamalar” başlıklı 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, alıcı teşebbüsün kendi satış fiyatını belirleme serbestisinin engellenmesine ilişkindir. Buna göre, alıcının sabit veya asgari satış fiyatının belirlenmesi kesinlikle yasaktır. Ancak, sağlayıcının, alıcının azami satış fiyatını belirlemesi veya alıcıya satış fiyatını tavsiye etmesi; sabit veya asgari satış fiyatına dönüşmemesi koşuluyla mümkündür. Bu koşulun sağlanması için, söz konusu fiyatların azami veya tavsiye niteliğinde olduğunun yayınlanan fiyat listelerinde ya da ürünün üzerinde açıkça belirtilmesi gerekmektedir.

(47) Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz’un (Kılavuz) 18. paragrafında ise yeniden satış fiyatının tespiti uygulamasının doğrudan yapılabileceği gibi dolaylı olarak da gerçekleştirilebileceği ifade edilmektedir. Sağlayıcı teşebbüsler, akdetmiş oldukları dikey anlaşmalara açık hüküm koymak suretiyle alıcının satış fiyatını doğrudan belirlemelerinin yanı sıra, aynı ihlali değişik uygulamalar vasıtasıyla dolaylı yollarla da gerçekleştirebilmektedirler. Alıcının kâr marjının belirlenmesi, tavsiye fiyat niteliğinde ilan edilmiş bir fiyat seviyesinden alıcının uygulayabileceği indirim oranının en üst seviyesinin belirlenmesi, alıcıya tavsiye edilen fiyatlara uyduğu oranda kendisine ilave indirimler uygulanması ya da bu fiyatlara uymaması durumunda teslimatların geciktirilmesi, askıya alınması veya anlaşmanın sona erdirilmesi şeklinde alıcının tehdit edilmesi ya da fiilen bu tür cezai yaptırımların uygulanması yeniden satış fiyatının dolaylı yoldan belirlenmesine örnek olarak verilebilir. Bu tür yeniden satış fiyatının dolaylı yoldan belirlenmesi uygulamaları da Tebliğ’in 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca anlaşmaları grup muafiyeti kapsamı dışına çıkarmaktadır.

(48) Kılavuz’un 19. paragrafında; yeniden satış fiyatının tespitine yönelik doğrudan veya dolaylı yöntemlerin, alıcıların uyguladığı fiyatların sağlayıcı tarafından izlenebildiği ve kontrol edebildiği durumlarda daha etkili olduğu ifade edilmektedir. Örneğin, standart fiyat listelerinden farklı fiyatlardan satış yapan alıcıları rapor etme konusunda tüm alıcılara getirilecek bir yükümlülük sağlayıcının pazarda uygulanan fiyatları kontrol etmesini önemli

ölçüde kolaylaştırmaktadır.

(49) Yeniden satış fiyatının tespitine ilişkin Kurul kararlarında üzerinde durulan hususlardan ilki, sistematik bir uygulamanın bulunup bulunmadığıdır [9]. Zira yeniden satış fiyatının tespiti uygulamasının en önemli negatif etkisi olarak gösterilen ürün fiyatlarının yükselmesinden bahsedebilmek için, eylemin, nihai satış noktalarının belli bir kısmında uygulanması, bir başka ifadeyle nihai satış noktalarına yönelik görece sistematik bir uygulamanın varlığı gerekmektedir. Aksi halde, satış hacmi yüksek olmayan tek bir satış noktasının yeniden satış fiyatı belirlenerek fiyatların yükseltilmesi mümkün olamayacaktır.

(50) Kütaş Teekanne [10] kararında yeniden satış fiyatının tespitine ilişkin değerlendirme yapılırken ayrıca, pazarın rekabetçi yapısı ve yaşam evresi (büyüyen bir pazar olup olmadığı) üzerinde de durulduğu görülmektedir. Yeniden satış fiyatının tespitine ilişkin bir diğer karar olan Yatsan [11] kararında ise Kurul tarafından, pazarın yaşam evresi hususunda; olgunluk evresinde olan bir pazarda marka içi rekabetin kısıtlanmasının daha fazla olumsuz etkilere yol açacağının, dinamik ve büyüyen bir pazarda ise dikey rekabet kısıtlamalarının olumsuz etkilerinin önemli ölçüde azalacağının kabul edildiği görülmektedir.

(51) Sağlayıcı teşebbüs tarafından belirlenen yeniden satış fiyatına uyulmamasının yaptırımlara bağlanmış olup olmaması ve bu durumun rekabet hukuku açısından doğuracağı sonuçlar da önceki Kurul kararlarında tartışılmıştır. Örneğin Reckitt-Benkiser [12] kararında Kurul, alıcının belli bir yeniden satış fiyatına bağlı kalmaması halinde uyarılmasının yeniden satış fiyatının belirlenmesine yönelik dolaylı uygulamalardan olduğu tespitinde bulunmuştur. Çağdaş [13] kararında ise Kurulun belgelerde yer alan yeniden satış fiyatının tespitine uyulması gerektiğine ilişkin ifadeler nedeniyle teşebbüse 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesi üçüncü fıkrası uyarınca görüş gönderilmesine karar verdiği görülmektedir. Kurulun yeniden satış fiyatının belirlenmesine yönelik bir diğer önemli kararı 2018 yılında aldığı Sony [14] kararıdır. Kararda, Sony'nin çevrim içi satışlar bakımından bayilerinin yeniden satış fiyatını belirlediği tespiti yapılmış ve "yeniden satış fiyatının belirlenmesi uygulamaları, istisnai haller dışında, rekabet üzerindeki etkisi sınırlı olsa bile, amacı bakımından 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesi kapsamında ihlal olarak değerlendirilmektedir." ifadelerine yer verilmiştir. Böylelikle YSFB eylemlerinin amaç bakımından rekabeti kısıtlayıcı nitelik taşıdığı kabul edilmiştir. Yakın zamanda alınan Grope SEB [15] kararında da YSFB uygulamalarının amaç bakımından ihlal olduğu değerlendirmesinde bulunularak teşebbüse ve distribütörüne idari para cezası verilmiştir.

(52) Yeniden satış fiyatının tespiti uygulamalarının etki doğurup doğurmamasının ihlalin varlığının kanıtlanmasındaki yerine ilişkin olarak ise Kurul, Anadolu Elektronik [16] kararında “(…) amacının rekabeti kısıtlamak olduğu kabul edilen yeniden satış fiyatının tespiti uygulamalarının 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında yer aldığına şüphe bulunmamaktadır. Bu nedenle 4. madde hükmü göz önüne alındığında ihlalin ortaya konulabilmesi için yeniden satış fiyatının tespiti uygulamalarına yönelik olarak bir etki analizi yapılması zorunluluğu bulunmamaktadır.” şeklinde bir değerlendirme yapmıştır. Bu 9 04.07.2007 tarihli ve 07-56/669-232 sayılı Kurul kararı.

10 24.08.2006 tarihli ve 06-59/773-226 sayılı Kurul kararı.

11 23.09.2010 tarihli ve 10-60/1251-469 sayılı Kurul kararı.

12 13.06.2013 tarihli ve 13-36/468-204 sayılı Kurul kararı.

13 24.10.2013 tarihli ve 13-59/825-350 sayılı Kurul kararı.

14 22.11.2018 tarihli ve 18-44/703-345 sayılı Kurul kararı. Söz konusu kararın iptal istemi, Ankara 8. İdare Mahkemesinin 28.01.2020 tarihli E. 2019/1193, K. 2020/194 sayılı kararıyla reddedilmiştir.

15 04.03.2021 tarihli ve 21-11/154-63 sayılı Kurul kararı.

16 23.06.2011 tarihli ve 11-39/838-262 sayılı Kurul Kararı.

doğrultuda, yeniden satış fiyatının tespiti uygulamalarının amaç yönünden rekabeti kısıtlayıcı anlaşma niteliğini haiz olmaları nedeniyle rekabeti kısıtlayıcı etki doğurmasalar da bu uygulamalar 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında ihlal olarak nitelendirilmektedir. Kurul, “Rekabeti bozucu nitelikte olan anlaşmalar, tarafların kendi bağımsız rekabetçi faaliyetlerini ortak çıkarlar adına gözden çıkardıkları bir yapısal çerçeve yaratır. Bu sebepten dolayı, sadece rekabete aykırı bir anlaşmaya taraf olmak, anlaşma etkilerini gerçekleştirmemiş olsa dahi yasaktır.” tespiti ile amacı rekabeti kısıtlayıcı olan bir anlaşmanın etkisinin aranmayacağını açıkça ortaya koymuştur. [17] Nitekim 2011 sonrası alınan birçok Kurul kararında [18] ve mevcut uygulamada yeniden satış fiyatının amaç bakımından açık bir ihlal olarak görüldüğü ve etkilerinin incelenmesinin ihlal tespiti için aranan bir koşul olarak görülmediğine ilişkin yaklaşımın devam ettiği belirtilmelidir.

(53) Yeniden satış fiyatının tespitinin AB rekabet hukuku kapsamında da amaç yönüyle rekabeti kısıtladığı kabul edilmektedir. Avrupa Komisyonu (Komisyon) tarafından 2014 yılında yayımlanan “Amaç Yönünden Rekabet Kısıtlarına İlişkin Kılavuz”un [19] 3.4. maddesinde yeniden satış fiyatının tespitinin amaç yönüyle rekabeti kısıtlayıcı olduğu ifade edilmiştir. Nitekim uygulama bakımından da Komisyon, Asus [20], Denon&Marantz [21], Philips [22] ve Pioneer [23]’a çevrim içi perakendecilerin kendi satış fiyatlarını belirleme yeteneklerini sınırlandırmak yoluyla, yeniden satış fiyatını sabit veya asgari şekilde belirlemeleri gerekçesiyle idari para cezası vermiştir. Birbirinden bağımsız olarak ürünlerini düşük fiyatla satan firmalara üreticiler tarafından müdahale edildiği ve satıcı firmaların yeniden satış fiyatına uymamaları halinde mal vermenin engellenmesi veya arzın kısıtlanması gibi tehdit ve yaptırımlarla karşılaşıldığı ifade edilmiştir. Ayrıca Komisyon 25.01.2019 tarihinde Guess’in perakendecilerin fiyatlarını tespit ettiğini ve “tavsiye edilen” yeniden satış fiyatları ile uyuşmayan fiyatları düzeltmek için müdahalede bulunduğunu belirterek Guess’in yetkili satıcılarının satış fiyatlarına müdahale etmek suretiyle Avrupa Birliğinin İşleyişine Dair Antlaşma’nın 101. maddesini ihlal ettiğini tespit etmiştir [24].

(54) Yeniden satış fiyatının tespitine ilişkin Kurul içtihadının incelenmesinden; Kurulun belli dönemlerde yeniden satış fiyatının tespitine yönelik toleranslı yaklaşım sergilediği, kimi dosyalarda pazarda ortaya çıkmış bir etki olmaması sebebiyle ihlal olmadığı sonucuna ulaşıldığı ya da bazı kararlarda ihlal tespit edilmesine rağmen 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası hükmü uyarınca görüş gönderilmesine karar verildiği görülmektedir. Ancak bu kararlar, yeniden satış fiyatının amaç yönüyle rekabeti kısıtlayıcı anlaşmalardan sayılmadığı anlamında değerlendirilmemelidir. Bu yaklaşımın temelinde, elde edilen belgelerin ihlalin varlığını açıkça göstermemesi ve somut olaydaki pazar yapısının dinamikleri gibi hususların yer aldığı anlaşılmaktadır.

(55) Bununla birlikte, Kurul tarafından 2011 yılından sonra alınan birçok kararda, yeniden satış fiyatının tespiti amacının ihlalin varlığı için yeterli olduğu belirtilmiştir. Bazı kararlarda eylemin etkisi incelenmemiş, bazı kararlarda ise eylemin etkisi incelenmiş ve etki doğurmadığı ortaya konulmuş olsa bile amaç bakımından ihlal tespiti yapılarak teşebbüslere idari para cezası verilmiştir.

17 19.01.2011 tarihli ve 11-04/64-26 sayılı Kurul kararı.

[18] 22.11.2018 tarihli ve 18-44/703-345 sayılı Sony kararı, 26.03.2020 tarihli ve 20-16/231-112 sayılı Bellona kararı.

19 Guidance on restrictions of competition "by object" for the purpose of defining which agreements may benefit from the De Minimis Notice, madde 3.4.

20 Case COMP/AT.40465.

21 Case COMP/AT.40469.

22 Case COMP/AT.40182.

23 Case COMP/AT.40181.

24 Case COMP/AT.40428.

(56) Sonuç olarak, gerek AB gerek Türk rekabet hukuku sisteminde yeniden satış fiyatının tespiti davranışlarının 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında açık ve ağır ihlal teşkil eden dikey kısıtlamalardan biri olarak değerlendirildiği, nitekim Kurul tarafından alınan birçok kararda da; yeniden satış fiyatının tespitinin amaç bakımından rekabet ihlali olarak değerlendirildiği ve bu cihetle söz konusu yaklaşımın istikrar kazandığı belirtilmelidir. I.5.1.2. Bulgulara İlişkin Değerlendirme

(57) Yerinde incelemelerde elde edilen belgelere ilişkin yeniden satış fiyatının tespitine yönelik değerlendirmelere aşağıda yer verilmektedir:

Bulgu 1’e İlişkin Değerlendirmeler

(58) 13.06.2019 ile 05.07.2019 tarihleri arasında SİNGER çalışanları arasında gerçekleştirilen yazışmalarda, internet üzerinden de satış yapan SİNGER satış noktalarının internet fiyatlarının takip edildiği, düşük olan fiyatların SİNGER ile paylaşıldığı ve buna yönelik olarak Satış Müfettişi (…..)’ın bilgilendirildiği görülmektedir.

Bulgu 2, 4, 5, 6, 8’e İlişkin Değerlendirmeler 25

(59) 14.06.2019-03.07.2019 tarihleri arasında SİNGER Genel Müdürü ile şirket çalışanları arasında gerçekleştirilen yazışmanın konusunu, SİNGER’in markası olan PFAFF’ın internet fiyatları oluşturmaktadır. Bahsi geçen yazışmalar bir bütün olarak ele alındığında SİNGER’in satış politikasının gereği olarak satış noktalarının fiyatlarını belirlediği, fiyatların ilgili çalışanlar tarafından takip edilerek üst yönetime aylık olarak raporlandığı, fiyatlara uymayan teşebbüslere en düşük iskonto oranından ürün verilerek cezalandırıldığı ve fiyatlara uymama uygulamasının devam etmesi halinde söz konusu bayilerin bayilikten çıkarılma tehditi ile karşı karşıya bırakıldığı anlaşılmaktadır. Söz konusu belge çerçevesinde, SİNGER’in yeniden satış fiyatlarına müdahalesinin oldukça sistematik bir yapı arz ettiği, caydırıcılığın sağlanması için gerekli olan bütün unsurları taşıdığı, belirlenen satış fiyatının piyasada ugulanmasına yönelik çaba gösterildiği ve bu yolla rekabeti kısıtladığı değerlendirilmektedir.

Bulgu 3’e İlişkin Değerlendirmeler

(60) 17.01.2020 ile 24.06.2020 tarihleri arasında SİNGER Satış Müfettişi (…..) ve bayi çalışanı olduğu tahmin edilen (…..) arasında geçen Whatsapp görüşmesininin konusunu PFAFF markalı ürünler özelinde, bayi konumunda olan ve bayi konumunda olmayan teşebbüsler tarafından uygulanan düşük fiyatlar oluşturmaktadır. İlgili belgede yer alan yazışmalardan; SİNGER’in fiyata uymayan bayilere düzeltme yapması yönünde uyarılarda bulunduğu, düzeltme için SİNGER tarafından süre tayin edildiği, düzeltme yapmayan bayilere iskontoların kaldırıldığı ve uyarılara uymayan bayilere ceza kesileceği, fiyat düzeltmesinin hem geleneksel pazarları hem de çevrim içi pazarları kapsadığı anlaşılmaktadır. Buna ek olarak, SİNGER’in YSFB uygulamaları kapsamında oluşturmaya çalıştığı fiyat seviyesini korumak için, SİNGER’in bayilerinden alım yaparak yeniden satış yaptıkları anlaşılan ve düşük fiyat stratejisi izleyen (…..) ve (…..)’e mal sağlayan bayilere de yaptırım uyguladığı görülmektedir.

(61) Bu aşamaya kadar değerlendirilen belgelerden farklı olarak bu belgede, SİNGER markası olan PFAFF fiyatlarını düzeltmeyen teşebbüslere bayilerce veya doğrudan ürün tedarik edilmemesinin sağlanmaya çalışıldığı görülmektedir. SİNGER bünyesinde yerleşik ve yaygın bir yapı arz eden yeniden satış fiyatının tespiti uygulamasının ev tipi dikiş makineleri pazarındaki rekabet üzerindeki kısıtlayıcı etkisinin ürün tedarik etmeme yaptırımı ile 25 4,5,6,8 numaralı bulguların muhteviyatı Bulgu 2’den farklılaşmadığından tekrara düşmemek adına mevcut bölümde ayrıca yer verilmemiştir.

beraber daha da artacağı değerlendirilmektedir.

(62) Sonuç olarak, yukarıda yer verilen bulgular ile paralel olacak şekilde SİNGER tarafından belirlenen fiyatların piyasada uygulanmasına yönelik olarak yoğun çaba gösterildiği ve rekabeti kısıtlama amacı taşıdığı anlaşılmaktadır.

Bulgu 7’ye İlişkin Değerlendirmeler

(63) 06.01.2021 tarihinde SİNGER Genel Müdürü tarafından şirket çalışanlarına gönderilen e- postanın konusunu internet satışlarında PFFAF markalı ürünlerde belirlenen fiyattan sapan bayiler oluşturmaktadır. İlgili belgede herhangi bir tereddüte yer bırakmayacak şekilde SİNGER tarafından belirlenen tarihten (08.01.2021) itibaren fiyat bozan bayilere en düşük iskonto oranından ürün tedarik edileceğine yönelik hususlara yer verilmektedir. Bu belge diğer bulgular altında yer verilen değerlendirmeleri destekler nitelik arz etmekte ve ek olarak yeniden satış fiyatının tespiti uygulamasının genel müdürlük düzeyinde takip edildiğini göstermektedir.

Bulgu 9’a İlişkin Değerlendirmeler

(64) İnternet üzerinden yapılan satışlar, tüketicilerin arama maliyetinin ve işletmelerin dağıtım maliyetinin azalması, işletmelere daha geniş coğrafyaya ve daha fazla tüketiciye ulaşma imkânı sunması ve yeni iş modelleri yaratması nedeniyle dünyada ve ülkemizde giderek yaygınlaşmıştır.

(65) 2002/2 sayılı Tebliğ’in "Anlaşmaları Grup Muafiyeti Kapsamı Dışına Çıkaran Sınırlamalar" başlıklı 4. maddesinin (b) bendine göre, bir sağlayıcı tarafından alıcının sözleşme konusu mal veya hizmetleri satacağı bölge veya müşterilere ilişkin kısıtlamalar getirilmesi Tebliğ kapsamında muafiyetten yararlanamayan ağır bir sınırlama olarak düzenlenmektedir. Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz’un 21. paragrafında ise belli bir bölgeye veya müşteri grubuna yapılacak pasif satışların kısıtlanmasının anlaşmayı grup muafiyeti dışına çıkaran bir ihlal olarak değerlendirileceği ifade edilmiştir. Böylece, anılan düzenleme ve söz konusu Kılavuz’da yapılan açıklamalar uyarınca; yetkili dağıtıcıların internet üzerinden satış yapmasının yasaklanması, ilgili anlaşmayı grup muafiyetinin kapsamı dışına çıkaran bir kısıtlama teşkil etmektedir.

(66) AB mevzuatında olduğu gibi [26] ülkemiz rekabet hukuku mevzuatında da internet üzerinden yapılan satışlar aktif satış-pasif satış olarak kategorize edildiğinde, çoğunlukla pasif satış olarak değerlendirilmektedir. Bu çerçevede bir sağlayıcının alıcılarının internet üzerinden satış yapmasını kısıtlaması bir tür pasif satış kısıtlaması niteliğindedir. Nitekim Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz’un 25. paragrafında, “bir sağlayıcının, dağıtıcıların/ bayilerin/aIıcıların kendi internet siteleri "üzerinden satış yapmalarının kısıtlaması bir tür pasif satış kısıtlaması niteliğindedir’ açıklaması yer almaktadır. Böylece, yetkili dağıtıcıların internet üzerinden satış yapmasının yasaklanması pasif satış olarak nitelendirilmekte ve ilgili anlaşmayı grup muafiyetinin kapsamı dışına çıkaran bir kısıtlama oluşturmaktadır.

(67) Anılan Kılavuz’un 28. paragrafına göre sağlayıcının fiziki satış noktaları veya reklam ve promosyonların yayınlandığı kataloglar için getirebildiği gibi, satış kanalı olarak internetin

[26] Konuya ilişkin mehaz mevzuat niteliğindeki 330/2010 sayılı Grup Muafiyeti Tüzüğü ve bunun uygulanmasına yönelik esasları içeren, Dikey Kısıtlamalara İlişkin Kılavuz’un (AB Kılavuzu), 2002/2 sayılı Tebliğ ve Dikey Kılavuz ile benzer hükümler içerdiği ve internet satış yasaklarını benzer bir yaklaşımla değerlendirdiği görülmektedir. Başka bir deyişle, internet satış yasaklarının pasif satış niteliğinde olduğu ve anlaşmaları grup muafiyeti kapsamına çıkaran ağır sınırlama (hardcore restriction) sayıldığı görülmektedir. AB Kılavuzunda pasif satışın doğrudan engellenmesinin yanı sıra, pasif satışın engellenmesi ile aynı sonucu doğuran uygulamaların da rekabeti kısıtlayacağı değerlendirilmektedir.

kullanımına yönelik bazı koşullar öngörebileceği açıklanmıştır. Örneğin sağlayıcının, ürünlerinin satışa sunulduğu internet sitesine yönelik kalite koşulları getirebileceği, bunun gibi internetten alışveriş yapan tüketicilere belli hizmetlerin sunulması şartını öngörebileceği ifade edilmiştir.

(68) İlaveten Kılavuz’un 28. paragrafında “... bu koşulun amacı, sadece internet üzerinden satış yapan oyuncuları pazarın dışına itmek veya satışlarını kısıtlamak olmamalıdır. Bu koşula ek koşulların getirilmesi de mümkün olmakla birlikte önem arz eden husus, bu koşulların amacının doğrudan veya dolaylı olarak dağıtıcının internet satışlarını engellemek olmamasıdır. Getirilen koşulların gerekçesi, dağıtımın niteliği ve kalitesini, marka imajını ve/veya potansiyel etkinliği artırıcı vb. unsurlar bakımından objektif olarak somut, makul ve kabul edilebilir olmalıdır. Benzer şekilde sağlayıcı, alıcının sadece belirli standart ve koşulları karşılayan ‘satış platformları/pazar yerleri’’üzerinden satış yapmasını isteyebilecektir. Ancak getirilen bu kısıtlamanın amacı, dağıtıcının internet üzerinden satışını ve fiyat rekabetini engellemek olmamalıdır. Bunun gibi, nesnel, tek tip ve ürünün kendine has nitelikleri doğrultusunda şartlar ve gerekçeler öne sürmeden genel olarak platformlardan satışın yasaklanması ihlal olarak değerlendirilebilecektir” açıklamalarına yer verilmiştir. Bu kapsamda yerinde incelemelerde elde edilen ilgili belgenin bu kapsamda yer alıp almadığına yönelik değerlendirmelere aşağıda yer verilmektedir.

(69) 07.10.2020 tarihinde SİNGER Genel Müdürü tarafından şirket çalışanlarına gönderilen e- postanın konusunu SİNGER bayilerinin AMAZON üzerinden satış yapması oluşturmaktadır. İlgili e-postada SİNGER bayilerinden AMAZON üzerinden satış yapmamaları talep edilmektedir.

(70) Öte yandan, bayilerin AMAZON üzerinden satış yapmaları durumunda kendilerine ürün tedarik edilmeyeceği ifade edilmektedir. Nitekim Satış Müfettişi tarafından “Bu süre zarfında, bugün içinde tüm Singer Türkiye firmaları Amazondan çıkmış olacak. Hala bayisi satmaya devam eden arkadaşlara ürün verilmeyecektir.” hususları ifade edilmektedir. Aşağıda açıklanacağı üzere ürün tedarik etmeme davranışının, internet üzerinden yapılan satışların fiyatlarına yönelik denetimin sağlanması için yaptırım mekanizması olarak uygulandığı ve YSFB’nin bir uzantısı niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.

(71) Yerinde inceleme sırasında elde edilen belgelerden, bayilerin çeşitli çevrim içi platformlar üzerinden satış yaptığı görülmektedir [27]. Bu çerçevede hedeflenen satış sınırlandırmasının sadece AMAZON’a yönelik olduğu görülmektedir. Bu sınırlandırmanın gerekçesinin ise internet satış fiyatları üzerinde kontrol sağlamak olduğu anlaşılmaktadır. Şöyle ki, SİNGER’in hissedarlarından biri konumunda olan SVP Europe S.r.l.’nin İspanya ve İtalya’dan sorumlu Genel Müdürü (…..) ile SİNGER Türkiye Genel Müdürü (…..) arasında gerçekleştirilen yazışmadan, SİNGER bayilerinin AMAZON üzerinden satış yapmalarının engellenmesi eyleminin (…..) takip edildiği anlaşılmaktadır. (…..), AMAZON üzerinden satış yapan teşebbüslerin fiyatları düşürdüğünü ve bu durumun müşterilerinin satışlarının durmasına yol açtığını belirtmektedir. Ele alınan yazışmadan da anlaşılacağı üzere internet üzerinden yapılan satışlar SİNGER tarafından belirlenen fiyatlara uyulup uyulmadığı hususunu takip etme imkânını zorlaştırmakta ve nihayetinde internet üzerinden yapılan satışların kısıtlanması YSFB’nin bir uzantısı olarak işlev görmektedir. Zira ele alınan belgeden AMAZON’da düşük fiyatlarla satış yapan yeniden satıcıların bulunması nedeniyle adı geçen platform üzerinden yapılan satışların engellenmeye çalışıldığı izlenimi edinilmektedir. Bunun yanında, genel anlamda platform ya da internet satış yasağı olarak değerlendirilebilecek ve bu kapsama alınabilecek ilave bir bilgi/belgeye ulaşılmamıştır. 27 Bulgu 1’e konu yazışmalardan; bayilerin n11, gittidiyor, hepsiburada vb. platformlar üzerinden ürün satışı yaptığı görülmektedir.

(72) Sonuç olarak, yerinde incelemelerde elde edilen belgelerden; satış platormlarında faaliyet göstermeye ilişkin SİNGER’den bayilere gelen toplu bir yasaklama olmadığı, uygulamada çevrim içi satışların yapılabildiği anlaşılmış olmakla birlikte SİNGER’in çevrim içi kanallardaki satış fiyatlarını belirleme ve denetleme konusunda yoğun çaba sarfettiği, belirlenen fiyattan sapanların düzenli olarak Satış Müfettişine raporlandığı tespit edilmiş (Bkz. Bulgu 1, 2 ve 7) olduğundan Bulgu 9 da yeniden satış fiyatının belirlenmesi kapsamında değerlendirilmiştir.

Bulgu 10’a İlişkin Değerlendirmeler

(73) SİNGER’de yapılan yerinde incelemeler çerçevesinde talep edilen bilgi ve belgelere mukabil teşebbüsün gönderdiği Bayilik Sözleşmesi’nin (Sözleşme), “(…..)” başlıklı 4. maddesinde;

(…..)

hükmü bulunmaktadır. Söz konusu madde hükmü incelendiğinde SİNGER’in ürünlere ilişkin fiyat listelerini düzenli olarak bayilere ilettiği, liste fiyatlarının asgari fiyat veya tavsiye niteliğinde olduğuna ilişkin herhangi bir hükmün sözleşmede bulunmadığı görülmektedir. Bu nedenle, SİNGER’in yeniden satış fiyatı belirlemeye yönelik eylemlerinin bayilik sözleşmeleri ile de desteklendiği değerlendirilmektedir.

(74) Yine Sözleşme’nin “(…..)” başlıklı 4. maddesinde;

“(…..).”

hükmü bulunmaktadır. Daha evvel ifade edildiği üzere sözleşmede bahsi geçen fiyat listelerinin asgari veya tavsiye niteliğinde olduğuna dair herhangi bir madde hükmü bulunmamaktadır. Buradan hareketle SİNGER’in internet üzerinden yapılan satışlarda da perakende fiyatların geçerli olacağını bildirmek suretiyle yeniden satış fiyatlarını belirlediği ve gerek çevrim içi kanallar gerekse geleneksel kanallar aracılığıyla satışı yapılan ürünlerin fiyatlarını aynı düzeyde tutmak için çaba gösterdiği anlaşılmaktadır.

(75) Dosya kapsamında yapılan değerlendirmeler doğrultusunda SİNGER’in 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini amaç bakımından rekabeti kısıtlayıcı nitelik taşıyan YSFB yoluyla ihlal ettiği sonucuna ulaşılmıştır.

I.5.2. 4054 sayılı Kanun’un 5. Maddesi Kapsamında Değerlendirme

(76) SİNGER’de yapılan yerinde incelemelerde bulunan belgeler, bayilik sözleşmesi hükümleri ve yukarıda yapılan değerlendirmeler bir bütün olarak ele alındığında, SİNGER’in kendi bayilerinin yeniden satış fiyatlarına müdahale etmekte olduğu açıkça anlaşılmaktadır. Dolayısıyla teşebbüsün söz konusu davranışlarının 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında yeniden satış fiyatının tespiti niteliği taşıdığı, bunun yanı sıra, anılan uygulamaların, 2002/2 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinin (a) bendi uyarınca anlaşmaları grup muafiyeti kapsamından çıkaran ağır sınırlama teşkil ettiği ve 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden yararlanmasının mümkün görünmediği değerlendirilmektedir.

(77) Diğer yandan; amacı rekabeti kısıtlayıcı olsa bile, teorik olarak her türlü anlaşmanın teşebbüs tarafından ispatlanacak olumlu etkilerinin olumsuz etkilerini bertaraf etmesi halinde Kanun’un 5. maddesinde düzenlenen muafiyet korumasından faydalanması mümkündür. 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin birinci fıkrasına göre; hükümde yer verilen ikisi olumlu ve ikisi olumsuz olmak üzere dört koşulu bir arada sağlayan teşebbüsler arası anlaşma, uyumlu eylem ve teşebbüs birliği kararlarının Kanun’un 4. maddesinde yer verilen hükümlerin uygulanmasından muaf tutulabilmesi mümkündür. Bu kapsamda rekabeti kısıtlayıcı anlaşmanın muafiyet korumasından faydalanabilmesi için anlaşma ile;

a) Malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve

iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması,

b) Tüketicinin bundan yarar sağlaması,

c) İlgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması,

d) Rekabetin (a) ve (b) bentlerindeki amaçların elde edilmesi için zorunlu olandan fazla

sınırlanmaması

gerekmektedir. Bir anlaşmanın bireysel muafiyetten yararlanabilmesi için yukarıda yer verilen tüm koşulları sağlaması zorunludur.

(78) Muafiyet koşulları incelendiğinde (a) bendinde yer verilen ve “ekonomik ve teknik gelişme sağlama” olarak özetlenebilecek koşulun temel koşul, diğer üç koşulun ise bu koşula ilişkin çeşitli kısıtlama veya gereklilikleri ortaya koyan, yan koşullar olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla 4. madde kapsamında ihlal olarak değerlendirilen bir anlaşmaya ancak rekabet üzerinde yol açtığı kısıtlamayı bertaraf edebilecek bir ekonomik iyileşme de sağlıyorsa muafiyet tanınabilecektir.

(79) Dosya konusu olayda incelenen yeniden satış fiyatının belirlenmesi eylemi doğrudan marka içi rekabeti ortadan kaldırmaya yönelik bir sınırlamadır. Tüketicinin karşı karşıya olduğu fiyatın yükseltilmesine yönelik bu kısıtlama marka içi rekabette ağır bir zarara neden olabilecek niteliktedir. Fiyat rekabetinin piyasalarda etkinliği ve dolayısıyla iktisadi refahın artırılmasını sağlayan temel unsur olduğu göz önüne alındığında, fiyat rekabetinin ortadan kalkmasının tüketici refahını önemli ölçüde olumsuz etkileyeceği ve bu olumsuz etkiyi dengeleyebilecek güçte bir olumlu etkinin ortaya konulmasının da aynı oranda zor olacağı açıktır. Nitekim dosya konusu ilgili pazarda tüketicilerin ev tipi dikiş makineleri alım kararında rol oynayan faktörlerin başında fiyat unsurunun geldiği değerlendirilmektedir. Dolayısıyla ilgili pazarda en önemli rekabet aracının fiyat olduğu, bu nedenle fiyat mekanizmasının işlemesine yönelik bir müdahalenin alternatifler arasında en yüksek zararı doğuracak kısıtlama olacağını söylemek mümkündür. Ayrıca, yeniden satış fiyatının belirlenmesinin SİNGER ürünlerinin dağıtım ağında ve yeniden satış yapan bayilerin sunduğu ürün ve hizmetlerde gelişme ve iyileşme oluşturmayacağı açıktır.

(80) Yukarıda yer verilen bilgilerden hareketle marka içi rekabeti kısıtlama amacı açıkça ortaya konulan dosya konusu yeniden satış fiyatının belirlenmesi eyleminin, 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde yer verilen muafiyet şartlarından (a) ve (b) bendinde düzenlenen koşulları taşımadığı ve dolayısıyla muafiyet korumasından faydalanamayacağı değerlendirilmektedir.

(81) Sonuç olarak, yukarıda yer verilen değerlendirmeler doğrultusunda; SİNGER’in yeniden satış fiyatının belirlenmesine yönelik uygulamalarının 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini amaç bakımından ihlal ettiği ve söz konusu uygulamaların aynı Kanun’un 5. maddesindeki koşulları sağlamadığı kanaatine varılmıştır.

(82) Diğer taraftan, değerlendirmeye esas teşkil etmemekle birlikte SİNGER tarafından fiyatlara yönelik sistematik olarak yürütülen müdahale çabasının bayi düzeyinde etki doğurduğunu da söylemek mümkündür. Bilhassa Bulgu 3’e konu olan ve 2020 yılının ilk altı aylık dönemini kapsayan yazışmalardan; SİNGER’in fiyata uymayan bayilere düzeltme yapması yönünde uyarılarda bulunduğu, düzeltme için SİNGER tarafından süre tayini yapıldığı, düzeltme yapmayan bayilere iskontoların kaldırıldığı ve uymayan bayilere ceza kesileceği, fiyat düzeltmesinin hem geleneksel pazarları hem de çevrim içi pazarları kapsadığı anlaşılmaktadır.

(83) Bunun yanı sıra, SİNGER’’in ev tipi dikiş makineleri pazarındaki lider konumu (bkz. Tablo

3) ve ilgili davranışların 1,5 yıl [28] gibi kısa sayılamayacak bir zaman dilimi kapsadığı dikkate alındığında rekabet karşıtı etkinin doğmamasının da beklenemeyeceği değerlendirilmektedir.

I.5.3 Genel Değerlendirme

(84) Yukarıda yer verilen bilgi ve belgeler ile bunlara ilişkin tespit ve değerlendirmeler bir bütün halinde ele alındığında; SİNGER tarafından kendisinden ürün temin eden ve bu ürünlerin fiziksel satış noktları veya çevrim içi platformlarda yeniden satışını gerçekleştiren teşebbüslerin yeniden satış fiyatlarına müdahale edildiği anlaşılmaktadır.

(85) Buna ek olarak hem yeniden satış fiyatının tespiti hem de internet üzerinden yapılan satışlara dair kısıtlayıcı nitelikteki uygulamaların, sürdürülebilirliği ve caydırıcılığı temin etmek maksadıyla ürün tedarik etmeme ve bayilik ilişkilerinin sonlandırılması gibi çeşitli yaptırım araçları ile desteklendiği belirlenmiştir. SİNGER’in 2017-2020 yılları arasındaki satış hacmi ve satış değeri bazındaki yüksek pazar payları [29], pazar lideri konumunda bulunması, pazarda en fazla bilinen ve en fazla talep edilen markalı ürünleri tedarikçisi olması ve sunduğu ürünlerin fiyatlarının ortalamasının rakiplerine kıyasla daha düşük olması nedeniyle pazarda daha çok tercih edildiği hususları göz önünde bulundurulduğunda ürün tedarik etmeme ve bayilik ilişkisinin sonlandırılması şeklindeki yaptırımların bayilerin yeniden satış fiyatının tespiti uygulamalarından sapma ihtimalini zorlaştırdığı değerlendirilmektedir.

(86) Bu paralelde SİNGER’in bayilerine yönelik söz konusu eylemlerinin amaç yönünden rekabeti kısıtlayıcı nitelik taşıdığı ve 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında olduğu, ayrıca 2002/2 sayılı Tebliğ’de yer alan açık rekabet kısıtlamalarından olmaları hasebiyle grup muafiyetinden faydalanamayacağı neticesine varılmıştır. Amaç bakımından rekabet karşıtı söz konusu uygulamalara ilişkin bireysel muafiyet çerçevesinde de değerlendirme yapılmış olup bu kapsamda; bayilerin internet üzerinden satış yapmasının engellenmesi ve bayilerin yeniden satış fiyatının tespit edilmesi eylemlerinin tüketici refahı ve pazardaki rekabetin işleyişi üzerindeki olumsuz etkilerinin açık olduğu gerekçesiyle 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesindeki koşulları karşılamadığı kanaatine ulaşılmıştır.

I.5.4. Uzlaşma Başvurusuna İlişkin Değerlendirme

(87) Mevcut dosya kapsamında SİNGER’e atfedilen eylemleri iki ana başlık altında incelemek mümkündür. Bunlar; yeniden satış fiyatının belirlenmesi ve bu kapsamda internet satışlarına müdahale edilmesi ile SİNGER’in Bayilik Sözleşmesi’nde yer bulan rekabet etmeme yükümlülüğünün süresine ilişkindir. Söz konusu eylemlerin açık ve ağır ihlal kapsamına giren ihlaller ve bu kapsama girmeyen ihlaller şeklinde ikili tasnife tabi tutulması mümkün olmaktadır. Dolayısıyla bahsi geçen eylemlerin doğru kategorize edilmesi değerlendirme bakımından önem arz etmektedir. Zira açık ve ağır ihlal kapsamına giren uygulamalar uzlaşma sürecinde değerlendirilebilmekte iken bu kapsama girmeyen rekabetçi endişelerin taahhüt mekanizması ile giderilmesi olanağı bulunmaktadır.

(88) Nitekim 2021/2 sayılı Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Önaraştırmalarda ve Soruşturmalarda Sunulacak Taahhütlere İlişkin Tebliğ’in (Taahhüt Tebliği) “Kapsam” başlıklı 2. maddesinde “Bu Tebliğ; açık ve ağır ihlaller hariç olmak üzere, 4054 sayılı Kanunun 4 üncü veya 6 ncı maddesi kapsamında ortaya çıkan rekabet sorunlarının giderilmesine yönelik olarak ilgili 28 13.06.2019 (Bulgu 1)-23.01.2021 (Bulgu 8).

29 Tablo 3’te sunulduğu üzere; SİNGER’in 2017-2020 yılları arasında ev tipi dikiş makineleri pazarında satış hacmi bazında pazar payları sırasıyla; %(…..), %(…..), %(…..), %(…..); satış değeri bazında pazar payları ise sırasıyla %(…..), %(…..), %(…..), %(…..)’dir.

teşebbüslerce ya da teşebbüs birliklerince sunulan taahhütleri kapsamaktadır.” hükmü bulunmaktadır. Aynı Tebliğ’in “Tanımlar” başlıklı 4. maddesinde ise “(1) Bu Tebliğin uygulanmasında; a) Açık ve ağır ihlaller: Bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabeti doğrudan ya da dolaylı olarak engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan; 1) Rakip teşebbüsler arasında fiyat tespti, müşterilerin, sağlayıcıların, bölgelerin ya da ticaret kanallarının paylaşılması, arz miktarının kısıtlanması veya kotalar konması, ihalelerde danışıklı hareket, gelecekte uygulanması planlanan fiyat, üretim ya da satış miktarı gibi rekabete duyarlı bilgilerin paylaşılması, 2) Üretim veya dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren teşebbüsler arası ilişkide alıcının sabit veya asgari satış fiyatının belirlenmesi, konularında gerçekleşen anlaşma ve/veya uyumlu eylemler ile bu konulara ilişkin teşebbüs birliği karar ve eylemlerini (…) ifade eder.” hükümleri ile açık ve ağır ihlallere dair tanım getirilmektedir.

(89) Öte yandan; Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmeliği’nin (Uzlaşma Yönetmeliği) “Amaç ve Kapsam” başlıklı 1. maddesi “(1) Bu Yönetmeliğin amacı, 7/12/1994 tarihli ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun 4 üncü ve 6 ncı maddelerinde yasaklanmış davranışlara ilişkin olarak haklarında soruşturma başlatılan teşebbüs veya teşebbüs birliklerinden, ihlalin varlığını ve kapsamını kabul edenlere, 4054 sayılı Kanunun 43 üncü maddesi uyarınca uygulanabilecek uzlaşma sürecine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.” hükmünü haizdir. Uzlaşma Yönetmeliği’nde Taahhüt Tebliği’nden farklı olarak açık ve ağır ihlal tanımına yer verilmemiş ve kategorik bir ayrıma gidilmemiştir. Ancak Taahhüt Tebliğ’inde “Üretim veya dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren teşebbüsler arası ilişkide alıcının sabit veya asgari satış fiyatının belirlenmesi” ifadesine yer vermek suretiyle YSFB’ye atıfta bulunulmuş ve YSFB uygulaması açık ve ağır ihlal olarak tanımlanmıştır. Dolayısıyla somut olay bakımından YSFB uygulamasının uzlaşma kapsamında değerlendirilmesi gerekmiştir.

(90) Diğer taraftan, internet üzerinden yapılan satışların kısıtlanması eylemi ise bazı durumlarda YSFB’nin caydırıcılığını ve etkililiğini artırmak maksadıyla tamamlayıcı bir unsur işlevi görmektedir. Bir başka deyişle YSFB’nin piyasada etkili bir şekilde uygulanmasını temin etmek amacıyla internet üzerinden yapılan satışlara müdahale ve internet satışları üzerindeki kontrol YSFB’nin bir uzantısı formuna dönüşebilmektedir [30]. Mevcut dosya kapsamında da benzer bir durumun varlığı söz konusu olduğundan YSFB ve internet üzerinden yapılan satışların kısıtlanması eylemleri tek bir eylem olarak uzlaşma kapsamında ele alınmıştır.

(91) 16.06.2020 tarihinde kabul edilen 7246 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 4054 sayılı sayılı Kanun’un 43. maddesine ek fıkralarla (beşinci ila dokuzuncu fıkralar) uzlaşma usulü getirilmiştir. 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin beşinci fıkrasında “… Kurul, hakkında soruşturma başlatılan ve ihlalin varlığı ile kapsamını kabul eden teşebbüs veya teşebbüs birlikleri ile soruşturma raporunun tebliğine kadar uzlaşabilir.” hükmü, yedinci fıkrasında “Uzlaşma usulü sonucunda idari para cezasında yüzde yirmi beşe kadar indirim uygulanabilir…” hükmü yer almaktadır.

(92) Soruşturma süreci devam ederken SİNGER tarafından Kurum kayıtlarına 18.05.2021 tarih ve 17917 sayı ile intikal eden dilekçe ile uzlaşma başvurusu yapılmış akabinde taraf temsilcisiyle 25.05.2021 tarihinde bir görüşme gerçekleştirilmiş ve bunun üzerine SİNGER tarafından 27.05.2021 tarih ve 18139 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal eden yeni bir uzlaşma başvurusu ile Kurum kayıtlarına 28.05.2021 tarih ve 18171 sayı ile intikal eden 30 04.03.2021 tarihli ve 21-11/154-63 sayılı Kurul kararında da bu yönde bir değerlendirme yapılmıştır.

taahhüt başvurusu yapılmıştır.

(93) SİNGER tarafından yapılan uzlaşma ve taahhüt başvuruları, 03.06.2021 tarihli Kurul gündeminde görüşülmüş olup Kurulun 03.06.2021 tarih ve 21-29/370-M sayılı kararı ile SİNGER’in uzlaşma ve taahhüt başvurularının kabul edilerek uzlaşma ve taahhüt görüşmelerine başlanılmasına karar verilmiştir.

(94) 23.06.2021 tarihinde SİNGER vekilleri ve temsilcileriyle çevrim içi olarak uzlaşma ve taahhüt görüşmeleri gerçekleştirilmiştir. SİNGER tarafından sunulan bayilik sözleşmesinin 13. maddesinde yer alan rekabet etmeme yükümlülüğüne ilişkin hükmün sözleşmeden çıkarılmasına yönelik taahhütler 09.09.2021 tarih ve 21-42/614-301 sayılı Kurul kararı ile bağlayıcı hale getirilmiş ve taahhüte ilişkin süreç sonlandırılmıştır.

(95) Diğer yandan Uzlaşma Yönetmeliği’nin 6. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca yapılan görüşmelerde teşebbüslere söz konusu iddiaların içeriği, isnat edilen ihlalin niteliği, kapsamı ve süresi, uzlaşma tarafı olan teşebbüs hakkında ihlal isnadına dayanak oluşturan başlıca belgeler, sürecin uzlaşma ile sonuçlanması halinde uygulanabilecek indirim oranı ve uzlaşma tarafına verilebilecek idari para cezası aralığı hakkında bilgi verilmiştir.

(96) Uzlaşma görüşmeleri neticesinde SİNGER’in uzlaşma sürecinin devam etmesi yönündeki beyanları doğrultusunda uzlaşma tarafı teşebbüs hakkında hazırlanan 03.09.2021 tarih ve 31113 sayılı Bilgi Notu Kurulun 09.09.2021 tarihli toplantısında görüşülmüştür. Bu kapsamda Kurul,

 SİNGER’in bayilerinin yeniden satış fiyatını tespit etmek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un

4. maddesini ihlal ettiğine,

 Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hâkim Durumun Kötüye

Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik (Ceza Yönetmeliği)

kapsamında 2020 yılı gayrisafi gelirleri üzerinden %(…..) oranında idari para cezası

uygulanmasına,

 Uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse verilecek idari para cezasında %25 oranında

indirim uygulanmasına,

 Bu kapsamda teşebbüse 2020 yılı gayrisafi gelirleri üzerinden azami %(…..) oranında

ve 603.858,28 TL tutarında idari para cezası uygulanmasına,

 Uzlaşma metninin, ara kararın teşebbüse tebliğinden itibaren on beş gün içinde

Kuruma gönderilmesine ve

 Uzlaşma metninin süresi içinde gönderilmemesi halinde, Kurulun ara kararıyla bağlı

olmadığına

09.09.2021 tarih ve 21-42/614-MUA sayı ile karar vermiştir.

(97) İlgili uzlaşma ara kararı SİNGER tarafından 14.09.2021 tarihinde tebellüğ edilmiş olup söz konusu karara istinaden SİNGER tarafından gönderilen uzlaşma metni 27.09.2021 tarih ve 21486 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

(98) Uzlaşma Yönetmeliğinin 8. maddesinin birinci fıkrasında;

“1) Uzlaşma tarafı, uzlaşma ara kararında bildirilen hususları kabul etmesi halinde,

aşağıdaki unsurları içeren bir uzlaşma metnini sunar:

a) Uzlaşma tarafının ihlalin varlığını ve kapsamını kabul ettiğine dair açık beyanı,

b) Kurulun uzlaşma tarafına ihlal nedeniyle verebileceği azami idari para cezası oranı

ve miktarı ile tarafın uzlaşma usulü çerçevesinde bu ceza oranını ve miktarını kabul

ettiği,

c) Uzlaşma tarafının hakkındaki iddialar konusunda yeterli derecede bilgilendirildiği ve

kendi görüşlerini ve açıklamalarını aktarmak için tarafa yeterli imkân tanındığı,

ç) İdari para cezasının ve uzlaşma metninde yer alan hususların uzlaşma tarafınca dava

konusu yapılamayacağı.”

hükmüne yer verilmiştir.

(99) SİNGER tarafından gönderilen uzlaşma metninde özetle;

 SINGER’in ihlalin varlığını ve kapsamını kabul ettiği, başka bir ifadeyle SINGER’in

yeniden satıcıların satış fiyatının tespit edilmesine yönelik davranışlarının 4054 sayılı

Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği

 Uzlaşma usulü kapsamında uygulanacak idari para cezasının azami oranını (%(…..))

ve miktarını (603.858,28 TL) kabul ettikleri,

 Haklarındaki iddialara ilişkin yeterince bilgilendirildikleri ve uzlaşma usulü kapsamında

görüş ve yorumlarını ifade etmeleri için gerekli olanakların sağlandığı,

 Uzlaşma metninde belirtilen hususları ve uzlaşma usulü kapsamında uygulanacak olan

idari para cezasını dava konusu yapmayacakları

ifade edilmiş olup, Kurul tarafından uzlaşma nihai kararı verilmesi talep edilmiştir.

(100) Bu kapsamda SİNGER tarafından gönderilen uzlaşma metininin Uzlaşma Yönetmeliği’nin 8. maddesinin birinci fıkrasında yer alan unsurları içerdiği görülmüştür.

(101) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrasında “Uzlaşma usulü sonucunda idari para cezasında yüzde yirmi beşe kadar indirim uygulanabilir…” hükmü yer almaktadır. Uzlaşma Yönetmeliğinin 9. maddesinin birinci fıkrasında ise; “Uzlaşma metninin Kurum kayıtlarına girmesinden itibaren on beş gün içinde, Kurul tarafından ihlal tespitinin ve idari para cezasının yer aldığı bir nihai kararla ilgili taraf bakımından soruşturma sonlandırılır.” denilmektedir.

(102) Yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda, Kurulun yukarıda belirtilen 09.09.2021 tarihli uzlaşma ara kararı ile SİNGER tarafından sunulan uzlaşma metni çerçevesinde Ceza Yönetmeliği kapsamında hesaplanan idari para cezasının %25 oranında indirilmesi; SİNGER’e bayilerinin yeniden satış fiyatını tespit etmek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği gerekçesiyle 2020 yılı gayri safi gelirleri üzerinden %(…..) oranında idari para cezası uygulanması ve SİNGER hakkındaki soruşturmanın uzlaşma ile sonlandırılması sonucuna varılmıştır.

I.5.5. İdari Para Cezasına İlişkin Değerlendirme

(103) 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası;" Bu Kanunun 4, 6 ve 7 nci maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunanlara, ceza verilecek teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirierinin yüzde onuna kadar idarî para cezası verilir." hükmünü amirdir.

(104) Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem Ve Kararlar İle Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in (Ceza Yönetmeliği) 4. maddesinde idari para cezası belirlenirken öncelikle temel para cezasının

hesaplanacağı; ardından ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlar göz önünde bulundurularak temel para cezasının arttırılmasının ve/veya cezadan indirim yapılmasının söz konusu olacağı düzenlenmektedir.

(105) Ceza Yönetmeliği’nin temel para cezasını düzenleyen 5. maddesinin ilk fıkrasına göre; temel para cezası hesaplanırken ihlale taraf olan teşebbüslerin Kurul tarafından saptanacak yıllık gayri safi gelirlerinin, karteller için %2'si ile %4'ü, diğer ihlaller için %0,5'i ile %3'ü arasında bir oran esas alınacaktır. Bu çerçevede ilk olarak tespit edilen ihlalin hukuki niteliğinin değerlendirilmesi gerekmektedir. SİNGER tarafından gerçekleştirilen yeniden satış fiyatının tespitinin dikey ilişkiler kapsamında ortaya çıktığı ve marka içi rekabeti kısıtlayıcı nitelik arz ettiği dikkate alındığında anılan davranışların diğer ihlal kategorisi içinde yer aldığı, dolayısıyla temel para cezasının belirlenmesinde SİNGER’in 2020 yılı gayri safi gelirlerinin %0,5'i ile %3'ü arasında bir oranın esas alınması gerektiği değerlendirilmektedir. Anılan maddenin ikinci fıkrasında ise birinci fıkrada yazılı oranların belirlenmesinde ilgili teşebbüslerin veya teşebbüs birliklerinin piyasadaki gücü, ihlal neticesinde gerçekleşen veya gerçekleşmesi muhtemel zararın ağırlığı gibi hususların dikkate alınacağı hükmüne yer verilmiştir. Bu hususlar dikkate alınarak temel para cezasına esas oran %(…..) olarak belirlenmiştir.

(106) Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasında ise ihlalin süresinin temel para cezasının tespitinde dikkate alınacağı öngörülmektedir. Belirtilen hükme göre temel para cezasının miktarı; bir ila beş yıl arasında süren ihlallerde yarısı oranında, beş yıldan uzun süren ihlallerde ise bir katı oranında arttırılacaktır. Bu çerçevede, SİNGER tarafından rekabetin ihlal edildiğini gösteren ilk ve son belgenin tarihleri sırasıyla 13.06.2019 ve 23.01.2021 olması nedeniyle bir yıldan uzun beş yıldan kısa sürdüğü tespit edilmiş olup belirlenen temel para cezasına esas oran Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca yarısı oranında artırılarak temel para cezası olarak %(…..) oranına ulaşılmıştır.

(107) Ceza Yönetmeliği’nin 7. maddesinde yer alan hafifletici unsurlara ilişkin olarak SİNGER ile yapılan uzlaşma görüşmesinde teşebüs temsilcisi tarafından, yeniden satış fiyatının belirlenmesi iddiasıyla ilgili tüm delillerin SİNGER’in net satış cirosunun sadece küçük bir kısmını oluşturan PFAFF marka ürünlerine ilişkin olduğu, SİNGER'in soruşturma heyetine bilgi ve belge sağlanması konusunda yardımcı olduğu ve işbirliği sergilediği hususlarının idari para cezası takdirinde hafifletici sebep olarak değerlendirilmesi talebinde bulunulmuştur.

(108) Ceza Yönetmeliği’nin 7. maddesinin birinci fıkrasında “… ihlal konusu faaliyetlerin yıllık gayri safi gelirler içerisindeki payının çok düşük olması gibi haller ilgili teşebbüs veya teşebbüs birliği tarafından ispatlanırsa, dörtte bir ile beşte üç arasında indirilebilir.” hükmü bulunmaktadır. SİNGER hakkında idari para cezası uygulanması durumunda dikkate alınacak 2020 yılı cirosu incelendiğinde ilgili yılda SİNGER’in gayri safi gelirinin (…..) TL iken YSFB’ye işaret eden delillerin yoğunlaştığı PFAFF markalı ürünlerin satışından elde edilen gayri safi gelirin (…..) TL olduğu görülmektedir. Dolayısıyla PFAFF markalı ürünlerin satışından elde edilen cironun toplam ciro içerisindeki payı oransal olarak %(…..)’dir. İhlalin gerçekleştiği ürünlerin satışından elde edilen gelirin toplam gelir içerisindeki payı oransal olarak düşük kalmaktadır. Bu çerçevede, takdir edilen ceza miktarında Ceza Yönetmeliği’nin 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca %(…..) oranında indirim yapılarak temel para cezasına esas oran %(…..) olarak belirlenmiştir.

(109) Uzlaşmaya ilişkin düzenlemeler bakımından 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrasında “Uzlaşma usulü sonucunda idari para cezasında yüzde yirmi beşe kadar indirim uygulanabilir…” hükmü yer almaktadır. Yukarıda açıklandığı üzere SİNGER ile uzlaşmaya

varılmış ve idari para cezasında %25 oranında (azami oranda) indirim uygulanmasına karar verilmiştir. Bu kapsamda temel para cezasına esas oran %(…..) olarak belirlenmiştir. J. SONUÇ

(110) Rekabet Kurulunun 04.03.2021 tarih ve 21-11/147-M sayılı kararı ile açılan soruşturma kapsamında; Kurulun 09.09.2021 tarih ve 21-42/614-MUA ara kararı çerçevesinde Singer Dikiş Makineleri Ticaret A.Ş. tarafından iletilen ve 27.09.2021 tarih ve 21486 sayı ile süresi içerisinde Kurum kayıtlarına giren uzlaşma metninde ihlalin varlığı ve kapsamı ile uzlaşma ara kararında öngörülen azami idari para cezası oranı ve tutarı teşebbüs tarafından açıkça kabul edilmiş olup;

- Singer Dikiş Makineleri Ticaret A.Ş.’nin yetkili satıcılarının yeniden satış fiyatını tespit

etmek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine,

- 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesi ve Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve

Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına

İlişkin Yönetmeliğin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, üçüncü fıkrasının (a)

bendi ve 7. maddesinin birinci fıkrası hükümleri uyarınca 2020 yılı gayrisafi gelirleri

üzerinden %(…..) oranında 805.144,40.TL idari para cezası uygulanmasına,

- Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye

Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin

Yönetmelik kapsamında teşebbüse verilecek idari para cezasında %25 oranında

indirim uygulanmasına,

- Bu kapsamda teşebbüse 2020 yılı gayrisafi gelirleri üzerinden %(…..) oranında ve

603.858,28 TL tutarında idari para cezası verilmesine,

- Böylece Rekabet Kurulunun 04.03.2021 tarih ve 21-11/147-M sayılı kararı uyarınca

yürütülen soruşturmanın uzlaşma usulü ile sonlandırılmasına

gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.