Rekabet Kurulunun 10.08.2023 tarihli ve 23-37/711-M sayılı kararı uyarınca ambalajlı su sektöründe faaliyet…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,

Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK,

Berat UZUN

B. RAPORTÖRLER: Didem ULUÇ SÜDEMEN, Emre KARA, Ömer VATANSEVER,

Ayşe CİRİT TEMEL, Tuğçe GÜRSEL

C. İLGİLİ TARAF: -Sırma Grup İçecek Sanayi ve Ticaret AŞ

Küçükbakkalköy Mahallesi Vedat Günyol Caddesi Defne

Sokak No:3 Büyükhanlı Plaza B Blok Kat:12 Ataşehir/İstanbul

(1) D. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 10.08.2023 tarihli ve 23-37/711-M sayılı kararı uyarınca ambalajlı su sektöründe faaliyet gösteren teşebbüslerin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 4. maddesini ihlal ettikleri iddiasına yönelik olarak yürütülen önaraştırma kapsamında, 17.08.2023 tarihinde SırmaGrup İçecek Sanayi ve Ticaret AŞ’de yapılan yerinde incelemenin engellenmesi/zorlaştırılması.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulunun (Kurul) 10.08.2023 tarihli ve 23-37/711-M sayılı kararı uyarınca ambalajlı su sektöründe faaliyet gösteren teşebbüslerin ürün fiyatlarını birlikte tespit etmek suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesini ihlal ettikleri iddiası ile ilgili olarak aynı Kanun’un 40. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.

(3) Önaraştırma kapsamında 17.08.2023 tarihinde SırmaGrup İçecek Sanayi ve Ticaret AŞ’de (SIRMAGRUP) gerçekleştirilen yerinde inceleme sırasında, incelemenin engellenmesi/zorlaştırılması niteliğinde olabilecek eylemler ile karşı karşıya kalınmıştır. Bunun üzerine düzenlenen 13.10.2023 tarihli ve 2023-2-038/BN-02 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(4) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notunda, Kurulun 10.08.2023 tarihli ve 23-37/711- M sayılı kararı uyarınca 17.08.2023 tarihinde SIRMAGRUP’ta yapılan yerinde incelemede, yerinde incelemenin engellendiği/zorlaştırıldığı, bu sebeple anılan teşebbüse 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca idari para cezası verilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

G.1. Olayların Özeti

(5) Önaraştırma kapsamında yerinde inceleme yapmak üzere görevlendirilen meslek personeli tarafından 17.08.2023 tarihinde saat 10.30'da Küçükbakkalköy Mahallesi Vedat Günyol Caddesi Defne Sokak No:3 Büyükhanlı Plaza B Blok Kat:12 Ataşehir/İSTANBUL adresinde bulunan SIRMAGRUP’a gidilmiş, saat 10.37’de yetki belgeleri ile Rekabet Kurumu (Kurum) kimlik kartları SIRMAGRUP vekili (.....)’e ibraz edilmiştir. Aynı saatte, meslek personeli tarafından SIRMAGRUP vekili (.....)’e yerinde incelemenin konusu ve kapsamı hakkında açıklama yapılmış, teşebbüs çalışanlarının iş ile ilgili kullandıkları

herhangi bir veri depolama aygıtından hiçbir veriyi silmemeleri gerektiği vurgulanmıştır. 4054 sayılı Kanun’un 14. ve 15. maddelerinin görevli meslek personeline verdiği yetkiler ve aynı Kanun’un 16. ve 17. maddelerinde düzenlenen idari para cezaları hakkında teşebbüs yetkililerinin bilgi edinmeleri sağlandıktan sonra, yerinde incelemenin planlanabilmesi için teşebbüs yetkililerinden teşebbüse ait organizasyon şeması talep edilmiş ve teşebbüs yetkililerine teşebbüs geneline bir duyuru yapılarak rekabet uzmanları tarafından yerinde incelemenin başlatıldığı, yerinde inceleme tamamlanana kadar bilgisayarlardan, elektronik posta hesaplarından ve sair veri depolama cihazlarından herhangi bir suretle e-posta, bilgi, belge ya da yazışmanın silinmemesi gerektiği, aksi takdirde bu durumun tespit edilebileceği ve böyle bir tespit yapılması halinde, silme eyleminin silinen içerikten bağımsız olarak yerinde incelemenin engellenmesi veya zorlaştırılması olarak değerlendirilebileceği konusunda uyarı yapılabileceği yönünde bilgi verilmiştir.

(6) Gerekli bilgilendirmelerin yapılmasından sonra, ilgililerin refakati eşliğinde, Danone Türkiye Pazarlama Direktörü (.....), Pazarlama Operasyon Sorumlusu (.....), İçecek Pazarlama Lideri (.....), Hayat Marka Müdürü (.....), Hayat Pazarlama Sorumlusu (.....), Sırma Asistan Marka Müdürü (.....), Su Ticari Pazarlama Müdürü (.....), Su Damacana Satış Direktörü (.....), Su Pet Satış Direktörü (.....), Su Kaynakları ve OP Lideri (.....), Sırma Group Brand Manager (.....), Bölge Müdürü (Doğu ve Güney Marmara) (.....) ve Pet Distribütör Satış Lideri (.....) bilgisayarlarında, e-posta hesaplarında ve mobil cihazlarında yerinde inceleme gerçekleştirilmiştir.

(7) Teşebbüste yapılan yerinde inceleme sırasında, saat 16.00-17.00 arasında Hayat Marka Müdürü (.....)’ın kullandığı ve teşebbüsün malvarlığında olan “353072090730773” IMEI numaralı mobil cihazda inceleme gerçekleştirilirken, cihazdaki WhatsApp uygulamasında bireysel yazışmaların bulunmadığı, sadece WhatsApp gruplarının yer aldığı, bu gruplardan “Hayatsu Dijital” isimli grupta yazışmalar olduğu ve söz konusu gruptaki yazışmaların inceleme yapıldığı gün saat 13.01 ile 14.58 arasında gerçekleştiği, WhatsApp uygulamasında “Hayatsu Whatsapp” isimli grup da dâhil olmak üzere diğer gruplarda herhangi bir yazışmanın bulunmadığı, WhatsApp uygulamasında yer alan bütün grup yazışmalarının başlangıcında “Mesajlar ve aramalar uçtan uca şifrelidir. WhatsApp da dahil olmak üzere bu sohbetin dışında bulunan hiç kimse mesaj ve aramalarınızı okuyamaz ve dinleyemez” şeklinde sistem mesajının bulunduğu, bu sistem mesajlarının dışa aktarılması sonucunda söz konusu mesajların yerinde inceleme günü saat 10.58’e ait olduğu tespit edilmiştir.

(8) Bunun üzerine “Hayatsu Dijital” ve “Hayatsu Whatsapp” isimli WhatsApp gruplarının katılımcıları arasında yer alan İçecek Pazarlama Lideri (.....)’ın mobil cihazındaki WhatsApp uygulaması yeniden incelenmiş ve ilgili grup yazışmalarının incelemenin yapıldığı 17.08.2023 tarihinden öncesine dayandığı görülmüştür. Bu sebeple Hayat Marka Müdürü (.....) tarafından WhatsApp hesabındaki tüm sohbetlerin saat 10.58’de, yani yerinde incelemeye başlandığı andan sonra silindiği anlaşılmıştır.

(9) Söz konusu silme işleminin tespiti üzerine, Hayat Marka Müdürü (.....); teşebbüs tarafından kendisine yeni bir mobil cihaz verilmesine hak kazandığını, mobil cihazı teşebbüsün IT (bilişim teknolojileri) ekibine teslim ederek yeni cihaz alacağını, yerinde incelemenin olduğu gün tatile çıkacağını ve mevcut mobil cihazında yer alan WhatsApp uygulamasındaki mesajları bu nedenle sildiğini beyan etmiştir.

(10) Yerinde inceleme ekibi tarafından, yukarıda özetlenen süreci anlatan ve ayrıca yerinde incelemede elde edilen belgeler ile bilgi talebinin yer aldığı bir “Yerinde İnceleme ve Bilgi İsteme Tutanağı” tutulmuştur. Öte yandan, Hayat Marka Müdürü (.....)’ın mobil cihazında silinen yazışmalara ilişkin olarak ilgili sistem mesajlarının sohbetlere yansıdığı tarihi ve

saati gösteren belgelerin birer nüshası Yerinde İnceleme ve Bilgi İsteme Tutanağı’nın

ekinde yer alan CD içerisinde teşebbüse bırakılmış, diğer nüshaları ise Yerinde İnceleme

ve Bilgi İsteme Tutanağı ekinde teslim alınmıştır.

(11) Teşebbüs yetkilileri tarafından inceleme sürecine yönelik olarak aşağıdaki hususlar

tutanak ekinde belirtilmiştir [1]:

“Sırmagrup İçecek Sanayi ve Ticaret A.Ş. ("SIRMA") Marka Yöneticisi (.....), iş amacıyla kullandığı, teşebbüse ait 353072090730773 IMEI numaralı şirket telefonu incelemenin yapıldığı 17.08.2023 tarihinde değiştirileceği için tüm bilgileri sildiğini Rekabet Kurumu Uzmanlarına sözlü olarak ifade etmiştir. Bu değişikliğe ilişkin talep EK 2.1 olarak işbu beyanımıza eklenmiştir. Hâlihazırda telefonunda kullanabileceği alan kalmaması ve yerinde incelemenin gerçekleştirildiği tarihte seyahate çıkacak olması (EK 2.2) gerekçeleriyle EK 2.3'de sunulan Danone Türkiye Araç Prosedürü & Mobil Cihaz Prosedürü uyarınca 16.08.2023 tarihinde oluşturduğu talep, yöneticisi (.....) tarafından aynı tarihte onaylanmıştır (EK 2.4). Yerinde inceleme başlatıldığına ilişkin maili (EK 2.5), ilgili saatlerde toplantıda olması (EK 2.6) nedeniyle alamamış ve telefonunu değiştireceği ve eski telefonunu şirkete teslim edeceği gerekçeleriyle telefonundaki verileri silmiştir. Ayrıca sayın Uzmanlar, çapraz kontrol yöntemi ile silinen grupları da incelemiş ve bu yazışmalar risk görülmediği için örnek olarak alınmamıştır. İlaveten şirketimizin, yetki belgeleriyle yürütülen işbu yerinde inceleme kapsamında 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 15. maddesinde belirtilen ve aynı kanunun 16. maddesinde idari para cezası yaptırımına bağlanmış olan işbirliği yükümlülüğüne uygun davrandığının ve talep edilen tüm cihaz ve yazışmaları sayın uzmanların incelemesine iyi niyetle sunduğunun dikkate alınmasını talep ederiz.”

G.2. DEĞERLENDİRME

(12) 4054 sayılı Kanun’un “Yerinde İnceleme” başlıklı 15. maddesi;

“Kurul, bu Kanunun kendisine verdiği görevleri yerine getirirken gerekli gördüğü hallerde,

teşebbüs ve teşebbüs birliklerinde incelemelerde bulunabilir. Bu amaçla teşebbüslerin veya

teşebbüs birliklerinin:

a) Defterlerini, fiziki ve elektronik ortam ile bilişim sistemlerinde tutulan her türlü verilerini ve

belgelerini inceleyebilir, bunların kopyalarını ve fiziki örneklerini alabilir,

b) Belirli konularda yazılı veya sözlü açıklama isteyebilir,

c) Teşebbüslerin her türlü mal varlığına ilişkin mahallinde incelemeler yapabilir.

İnceleme, Kurul emrinde çalışan uzmanlar tarafından yapılır. Uzmanlar incelemeye giderken

yanlarında incelemenin konusunu, amacını ve yanlış bilgi verilmesi halinde idarî para cezası

uygulanacağını gösteren bir yetki belgesi bulundururlar.

(Ek: 01.08.2003-4971/ 25. Md.) İlgililer istenen bilgi, belge, defter ve sair vasıtaların

suretlerini vermekle yükümlüdür. Yerinde incelemenin engellenmesi veya engellenme

olasılığının bulunması durumunda sulh ceza hâkimi kararı ile yerinde inceleme yapılır.”

şeklindedir.

(13) 4054 sayılı Kanun’un “İdari Para Cezası” başlıklı 16. maddesinin birinci fıkrasının (d)

bendinde “yerinde incelemenin engellenmesi ya da zorlaştırılması” teşebbüslere idari

para cezası verilmesini gerektiren hallerden biri olarak sayılmıştır.

(14) Yapılan yerinde incelemede, meslek personelinin incelemeye başladığı saat olan

10.30’dan sonra Hayat Marka Müdürü (.....) tarafından kullanılan mobil cihazda saat

10.58’de WhatsApp hesabında yer alan bütün sohbetlerin silindiği tespit edilmiştir. Söz

konusu silme işlemine istinaden teşebbüs yetkilileri tarafından; Hayat Marka Müdürü (.....)

Teşebbüs yetkilileri tarafından hazırlanan açıklamalardaki ifadeler düzeltilmemiş olup, orijinal haliyle

aktarılmıştır.

yeni bir mobil cihaz almaya hak kazanabileceğini gösteren Danone Türkiye Araç ve Mobil Cihaz Prosedürü, Hayat Marka Müdürü (.....) tarafından yapılan mobil cihaz değiştirme talebinin 16.08.2023 tarihinde SIRMAGRUP bilişim ekibi tarafından kabul edildiğine ilişkin e-posta, söz konusu talebin Hayat Marka Müdürü (.....) yöneticisi olan İçecek Pazarlama Lideri (.....) tarafından 16.08.2023 tarihinde onaylandığını gösteren e-posta, Hayat Marka Müdürü (.....) 17.08.2023 tarihli uçuş bilgilerini ve toplantı çizelgesini gösteren belgeler ve incelemeye başlandıktan sonra SIRMAGRUP yetkilileri tarafından teşebbüs çalışanlarına yerinde incelemeyi zorlaştıracak davranışlardan kaçınmalarına ilişkin olarak saat 10.50’de gönderilen e-posta yerinde inceleme heyetine sunulmuş ve silme işleminin yukarıda bahsedilen nedenlerle gerçekleştirildiği ifade edilmiştir.

(15) Adı geçen teşebbüs çalışanın, yerinde inceleme başladıktan sonra mobil cihazında silme işlemi yaptığına yönelik bir şüphe bulunmamaktadır. Bu husus kendisi ve teşebbüs yetkilileri tarafından da kabul edilmiştir. Yapılan açıklamalar ve sunulan belgeler incelendiğinde, Hayat Marka Müdürü (.....) yerinde inceleme gününde mobil cihazını değiştirecek olduğu açıkça görülmektedir. Ancak bu durumun silme eyleminin yerinde incelemenin engellenmesi veya zorlaştırılması amacıyla yapılmadığı kanaatine varmak için yeterli olmadığı değerlendirilmektedir. Hayat Marka Müdürü (.....) saat 10.50’de SIRMAGRUP yetkilileri tarafından teşebbüs çalışanlarına gönderilen ve yerinde incelemeyi zorlaştıracak davranışlardan kaçınmalarına ilişkin e-postayı toplantıda olması nedeniyle alamadığı/okuyamadığı ifade edilmiş ve söz konusu tarihteki toplantı çizelgesi inceleme heyetine sunulmuştur. Toplantı çizelgesi incelendiğinde, Hayat Marka Müdürü (.....) yerinde inceleme günü saat 09.00-17.00, 10.00-11.15 ve 13.00-13.30 saatleri arasında kalabalık bir grup şirket çalışanıyla toplantı planı olduğu görülmektedir. Buna karşılık, adı geçen kişinin saat 10.58’de mobil cihazındaki WhatsApp uygulamasında yer alan bütün yazışmaları silmiş olduğu sabittir. Adı geçen teşebbüs çalışanının toplantı saatinde mobil cihazında silme işlemini gerçekleştirebildiği veri alındığında ilgili saatlerde toplantıda olmasının mobil cihazına erişimini kısıtlamadığı anlaşılmakta, ayrıca ilgili kişinin toplantıda olmasının teşebbüste gerçekleştirilen yerinde incelemeden haberdar olmasına bir engel teşkil etmeyeceği değerlendirilmektedir. Öte yandan, Hayat Marka Müdürü (.....)’ın belirtilen saatte diğer çalışanlarla toplantı halinde olduğu göz önüne alındığında, kendisine gönderilen e-postaları kontrol etmemiş olsa dahi, teşebbüste çalışan diğer personelden yerinde incelemeye dair bilgi almaması çok olası görülmemektedir. Bunun yanı sıra, teşebbüste yönetici pozisyonunda bulunan Hayat Marka Müdürü (.....)’ın iş ile alakalı kullanmış olduğu eski mobil cihazı yeni mobil cihaz ile değiştirirken eski mobil cihazda var olan verilerini yeni mobil cihaza taşımayı tercih etmeyerek tüm sohbetleri silmesi de yukarıda belirtilen şüpheleri pekiştirmektedir.

(16) Yerinde inceleme başladığı andan itibaren teşebbüs çalışanlarının herhangi bir verinin değiştirilmemesi, silinmemesi konusunda sorumlu olduğu, çalışanlara bu konuda gerekli uyarıları yapma yükümlülüğünün teşebbüse ait olduğu, bahsi geçen uyarının yapılmamış olmasının veya teşebbüs çalışanlarının yerinde inceleme yapıldığından haberdar olmamasının incelemeye konu verilerin silinmesinden dolayı oluşan yasal sorumluluğu ortadan kaldırmayacağı, silme eyleminin varlığının eylemin amacına bakılmaksızın yerinde incelemenin engellenmesi/zorlaştırılması olarak değerlendirileceği, ilgili mevzuat hükümleri ve Kurul içtihatlarıyla sabittir.

(17) Aşağıda yerinde incelemenin engellendiği ve/veya zorlaştırıldığı tespitlerinin bulunduğu yakın tarihli Kurul kararlarına [2] ve bazı idari yargı kararlarına yer verilmiştir.

2 Kurulun 13.03.2019 tarihli ve 19-12/146-67 sayılı; 26.12.2019 tarihli ve 19-46/793-346 sayılı; 29.04.2021 tarihli ve 21-24/278-123 sayılı; 29.04.2021 tarihli ve 21-24/279-124 sayılı; 17.06.2021 tarihli ve 21-31/400-

(18) Kurulun 13.03.2019 tarihli ve 19-12/146-67 sayılı kararında; Coşkunlar Hazır Beton İnş. Taah. San. ve Tic. AŞ’ye ait “hazirbeton@coskunlar.com” hesabının yerinde inceleme esnasında ilk açıldığı anda hesapta yaklaşık 1.300 adet e-postanın bulunduğu, yerinde incelemeye başlandıktan kısa bir süre sonra saat 11.00’de elektrik kesintisi yaşandığı, saat 11.30 itibariyle elektriğin gelmesinden sonra da yaşanan aksaklıklar sebebiyle söz konusu e-posta hesabına erişim sağlanamadığı belirtilerek hesaba erişimin yeniden sağlandığı saat 13.38 itibariyle e-posta hesabında 44 adet e-postanın kaldığının anlaşılması nedeniyle teşebbüs hakkında idari para cezası uygulanmasına karar verilmiştir.

(19) Söz konusu karara karşı Coşkunlar Hazır Beton İnş. Taah. San. ve Tic. AŞ tarafından açılan dava Ankara 16. İdare Mahkemesi tarafından 2019/622 E., 2019/2482 K. sayı ile reddedilerek söz konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığına karar verilmiştir.

(20) Kurulun 26.12.2019 tarihli ve 19-46/793-346 sayılı kararında; yerinde inceleme esnasında Kaynak Tekniği San. ve Tic. AŞ çalışanının e-posta hesabına ilk erişilen an olan saat 14.12’de 96 adet okunmamış e-posta olduğu, incelemenin yapılmasına müsaade edilen an olan 15.35’te anılan hesapta 73 adet okunmamış e-posta olduğu ve silinen e-postalara ilişkin tespitlerin internet tarayıcı geçmişinden elde edildiği tespitlerine yer verilmiş olup bu nedenle teşebbüs hakkında idari para cezası uygulanmasına karar verilmiştir.

(21) Kurulun 29.04.2021 tarihli ve 21-24/278-123 sayılı kararında; Eti Gıda San. ve Tic. AŞ çalışanının mobil cihazında yapılan inceleme esnasında, kendilerine daha önceden herhangi bir veri silinmemesi uyarısında bulunulmasına rağmen, yerinde inceleme ekibi tarafından incelemeye başlandıktan sonra bazı yazışmaların silindiğinin anlaşılması nedeniyle teşebbüs hakkında idari para cezası uygulanmasına karar verilmiştir.

(22) Kurulun 20.05.2021 tarihli ve 21-26/327-152 sayılı kararında; Unmaş Unlu Mamuller Sanayi ve Ticaret AŞ’de (UNMAŞ) gerçekleştirilen yerinde incelemede, yerinde inceleme ekibi tarafından saat 10.00’da teşebbüs vekiline teşebbüs çalışanlarının söz konusu inceleme tamamlanana kadar bilgisayarlarından, e-posta kutularından ya da teşebbüse ait veri içeren sabit veya taşınabilir nitelikte herhangi bir cihazdan hiçbir suretle bilgi, belge veya yazışma silmemeleri konusunda bilgilendirme yapıldığı, yerinde inceleme yapılacak çalışanların teşebbüs binasında olmadığının öğrenilmesi üzerine ise mobil cihazlardaki veri bütünlüğünün bozulmaması adına saat 10.15’te bu cihazlardaki verilerin silinmemesi hususunun teşebbüs vekiline ayrıca hatırlatıldığı fakat saat 10.38 ve 10.44 arasında UNMAŞ Ticaret Direktörü tarafından Whatsapp uygulaması içinde silme işleminin gerçekleştirildiğinin tespit edildiği belirtilerek teşebbüs hakkında idari para cezası uygulanmasına karar verilmiştir. İlaveten, ilgili kararda “Diğer taraftan silinen verilere adli bilişim cihazları yardımıyla erişilebilmiş olmasının, fiilin yerinde incelemenin engellenmesi/zorlaştırılması niteliğine bir etkisinin bulunmadığı değerlendirilmektedir. Aksi bir durumun kabulünün, teşebbüslerin söz konusu verileri sildiği ancak adli bilişim cihazları tarafından silme işleminin tespit edilemediği bir durumda bu teşebbüsler bakımından bir ödüllendirme anlamına gelebileceği düşünülmektedir.” tespiti [3] yer almaktadır.

(23) Kurulun 08.07.2021 tarihli ve 21-34/451-226 sayılı kararında; yerinde incelemenin başladığı saat olan 10.10’u takip eden süreçte Savola Gıda San. ve Tic. AŞ çalışanı tarafından saat 11.00 ile 11.11 arasında 100’e yakın e-posta yazışmasının silindiğinin; 202 sayılı; 08.07.2021 tarihli ve 21-34/451-226 sayılı; 08.07.2021 tarihli ve 21-34/452-227 sayılı; 12.08.2021 tarihli ve 21-38/544-265 sayılı kararları.

3 Mobil cihazlarda gerçekleştirilen incelemelerde, silinen verilerin geri getirilmesi bu cihazların yazılımı ve teknik özelliklerinden kaynaklanan nedenlerle her durumda mümkün olamamaktadır.

yine bir diğer teşebbüs çalışanı tarafından ise saat 11.47 ile 11.52 arasında beş adet e- posta yazışmasının silindiğinin ve bir başka teşebbüs çalışanının mobil cihazında yapılan incelemede teşebbüs ile ilgili yazışmaların bulunduğu düşünülen Whatsapp uygulaması içindeki çeşitli grup mesajlarının veya bireysel mesajların saat 11.59'da silindiğinin tespit edilmesi nedeniyle teşebbüs hakkında idari para cezası uygulanmasına karar verilmiştir.

(24) Kurulun 12.08.2021 tarihli ve 21-38/544-265 sayılı kararında; İstanbul Gübre Sanayi AŞ Satış Pazarlama Uzmanı (.....)’ın mobil cihazında yapılan incelemede hiçbir Whatsapp yazışmasının bulunmadığının görülmesine rağmen Satış Pazarlama Uzmanı (.....)’nın mobil cihazında yapılan incelemede (.....)’ın bir Whatsapp grubundan, incelemeye yetkili meslek personelinin teşebbüse giriş saati olan 10.15’ten yarım saat kadar sonra, saat 10.45’te ayrıldığı tespit edilmiş, ayrıca iki çalışanın inceleme başladıktan sonra e-posta hesaplarında bulunan 165 ve 171 adet e-postayı sildiği tespit edilmiş, bu gerekçelerle teşebbüs hakkında idari para cezası uygulanmasına karar verilmiştir. Bahse konu Kurul kararında teşebbüs vekili tarafından ifade edilen “… Ayrıca silinen e-postalar kurum uzmanlarınca geri yüklenerek incelenmiştir ve bu e-postalarda herhangi bir sakınca olmadığı tespit edilmiştir, silinen e-postalardan uzmanlar tarafından herhangi bir örnek alınmamıştır. (.....)’ın sildiği bildirilen whatsapp grubundaki görüşmeler, diğer grup üyelerinin yazışmalarından alınmıştır ((.....)'nın grup yazışmasının incelenmesinden elde edilmiştir); yani bu şahsi işlemin önaraştırmaya bir etkisi olmamıştır.” değerlendirmesinin ve bu kapsamda silinen e-postaların geri getirilmesinin ceza tayini noktasında göz önünde bulundurulmadığı görülmektedir.

(25) Danıştay 13. Dairesinin 2008/5890 E., 2013/847 K. sayılı kararında, dosya konusu olayda incelemeye konu Koçak Petrol Ürünleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. yetkilisi tarafından gerçekleştirilen eylemler nedeniyle incelemeye iki saatlik bir gecikmeyle başlanması ve yaşanan bu süreçte yapılan uyarılara rağmen anılan teşebbüse ait bilgisayardan bir klasörün silinmesine ilişkin olarak Mahkeme tarafından; yerinde incelemenin doğası gereği teşebbüslere haber verilmeksizin, ansızın, süratli ve kesintisiz biçimde gerçekleşmesi gereken bir uygulama olduğu, incelemeye başlanılması için teşebbüs avukatının makul bir süre beklenebileceği ancak bu süre içinde teşebbüs tarafından dosyalarda oynama yapılmaması ve hiçbir şekilde delil karartmaya yönelik davranışlarda bulunulmaması gerektiği ifade edilerek incelemenin iki saat süreyle geciktirilmesi ve yapılan sözlü uyarılara rağmen teşebbüs yetkilisinin bilgisayardan bir klasörü silmesi nedeniyle yerinde incelemenin engellendiğine hükmedilmiştir. Söz konusu karar daha sonra temyiz edilmiş ve Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunda görüşülerek 2013/3389 E., 2016/23 K. sayılı karar ile onanmıştır.

(26) Ankara 13. İdare Mahkemesinin 2013/1598 E. 2014/1495 K. sayılı kararı ile de, TTNet AŞ’de yapılmak istenen yerinde inceleme esnasında inceleme yapılan teşebbüs çalışanının bilgisayarındaki bir klasörden bazı belgelerin silindiğine yönelik yapılan tespitler neticesinde incelemenin engellendiğine yönelik Kurul kararı hukuka uygun bulunmuştur.

(27) Ankara Bölge İdare Mahkemesi 8. İdari Dava Dairesi’nin 2023/207 E. sayılı kararında ve 18. İdare Mahkemesi’nin 2022/318 E. 2022/3124 K. sayılı İGSAŞ (İstanbul Gübre Sanayii AŞ) kararında “silinen e-postaların içeriğinin (özel ya da is ile ilgili olup olmaması) ya da geri getirilip getirilememesinin cezai müeyyideye bağlanan halin oluşmasına herhangi bir etkisinin bulunmadığı, silinen e-posta içeriği yazışmalar yerinde incelemeyi gerçekleştiren uzmanlar tarafından geri getirilmiş olsa dahi verilere uzmanların geç ulaşması nedeniyle yerinde incelemenin zorlaştırıldığı hususunun açık olduğu görülmektedir.” ifadeleri yer almaktadır.

(28) Sonuç olarak, mesajların silinmesi eyleminin yerinde incelemeye başlanmasından sonra gerçekleştiği, bu şekilde inceleme heyetinin olası delillere erişiminin engellendiği ve bu kapsamda SIRMAGRUP’un yerinde incelemeyi engellediği/zorlaştırdığı kanaatine ulaşılmış, bu nedenle 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi gereğince SIRMAGRUP’a gayri safi gelirlerinin binde beşi oranında idari para cezası verilmesine karar verilmiştir.

H. SONUÇ

(29) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 10.08.2023 tarihli ve 23-37/711- M sayılı kararıyla yürütülen önaraştırma kapsamında; 17.08.2023 tarihinde yapılan yerinde incelemenin SırmaGrup İçecek Sanayi ve Ticaret AŞ tarafından engellendiğine ve zorlaştırıldığına, bu nedenle, 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca 2022 yılı gayri safi gelirlerinin binde beşi oranında olmak üzere; SırmaGrup İçecek Sanayi ve Ticaret AŞ’ye (…..)-TL idari para cezası verilmesine gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.