Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi ile Tarım Sigortaları Vakfı arasında akdedilen, tarım ve çiftlik…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

10

Başkan: Mustafa PARLAK

Üyeler: Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY,

Murat GENCER, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ,

Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, Süreyya ÇAKIN.

B. RAPORTÖRLER : Mehmet YANIK, Metin HASSU

C. BAŞVURUDA

BULUNAN: Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi

Temsilcisi: Arif ESİN

Akaretler Sıraevleri S.Seba Cad. No:35

Beşiktaş 34357 İstanbul

D. TARAFLAR: - Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi

Büyükdere Caddesi, İş Kuleleri Kule 2 Kat: 21-26

4. Levent 80620 İstanbul

- Tarım Sigortaları Vakfı

Rumeli Cad. Villa İşhanı B Blok Kat: 4

No:32 Nişantaşı/İstanbul

30

E. DOSYA KONUSU: Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi ile Tarım Sigortaları Vakfı arasında akdedilen, tarım ve çiftlik hayvanları sigortası alt branşlarına risk inceleme, analiz ve hasar tespit hizmetlerinin sunulmasına ilişkin anlaşmaya menfi tespit belgesi verilmesi veya muafiyet tanınması talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 8.6.2004 tarih ve 3057 sayı ile giren başvuru üzerine düzenlenen 25.6.2004 tarih, 2004-4-53/MM-04-MY sayılı Menfi Tespit/Muafiyet Ön İnceleme Raporu 28.6.2004 tarih, REK.0.08.00.00/139 sayılı Başkanlık önergesi ile 04-45 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda, bildirime konu anlaşmanın taraflarından Tarım Sigortaları Vakfı’nın ilgili pazarda üçüncü kişilere hizmet sunan tek teşebbüs (hakim durumda) olması ve anlaşma taraflarından Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi’ne (Anadolu Sigorta) getirilen söz konusu rekabet

yasağının Kanun'un 4 ve 6. maddeleri kapsamında yer aldığı için bildirilen Anlaşmaya Menfi Tespit verilemeyeceği; ancak Anlaşmanın, şartların sağlanması sebebiyle 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında yer aldığı görüşüne yer verilmiştir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. İlgili Pazar

H.1.1. Ürün Pazarı

Bildirim konusu ilgili pazar, tarım sigortaları pazarı içerisinde alt pazar olarak yer alan bitkisel ürün sigortalarına ve çiftlik hayvanları sigortalarına yönelik risk inceleme, analiz ve hasar tespit hizmetleri pazarı olarak tespit edilmiştir.

H.1.2. Coğrafi Pazar

Anlaşma konusu tarım sigortları alanında görülecek hizmetlerin Türkiye pazarında sunulacak olması ve bu pazarın da kendi içerisinde rekabet koşulları bakımından başka pazarlara ayrılamaması sebebiyle ilgili coğrafi pazar, Türkiye Cumhuriyeti sınırları olarak kabul edilmiştir.

H.2. İlgili Anlaşma

İlgili anlaşma Anadolu Sigorta'nın ve kendisine bağlı olarak faaliyet gösteren acentelerinin tarım sigortaları branşının “bitkisel ürün sigortaları ve çiftlik hayvanları sigortaları" alt branşında yürüttükleri faaliyetlerle ilgili olarak ortaya çıkacak ihtiyaçlarının Tarım Sigortaları Vakfı tarafından karşılanmasına ilişkindir. İlgili hizmetler, ilgili sigorta branşlarında risk inceleme, analiz ve hasar tespit organizasyonlarının yürütülmesinden ibaret olacaktır.

Vakıf, hasar ihbarları ile risk inceleme raporlarında yer alan istatistiki verileri değerlendirerek her ayın sonunda şirkete ait risk inceleme ve hasar değerlerini içeren raporları düzenleyerek Anadolu Sigortaya gönderecektir. Verilen bu hizmetler karşılığında Anadolu Sigorta, Tarım Sigortaları Vakfına her yıl elde etmiş olduğu tarım sigortaları brüt prim gelirlerinin Vakıf Genel Kurul kararı ile her iki yılda bir belirlenen belli oranını Vakfa “şartlı bağış” olarak vermeyi taahhüt etmektedir.

H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

Teşebbüsler arası anlaşmalara, teşebbüs birlikleri kararlarına menfi tespit belgesi verilmesi yetkisi 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 8. maddesinde düzenlenmektedir. Buna göre “İlgili teşebbüs veya teşebbüs birliklerinin başvurusu üzerine Kurul, elinde bulunan bilgiler çerçevesinde bir anlaşmanın, kararın, eylemin veya birleşme ve devralmanın bu Kanunun 4, 6 ve 7 nci maddelerine aykırı olmadığını gösteren bir menfî tespit belgesi verebilir.” denilmektedir.

Bildirim formunda, ilgili Anlaşmanın “Şirketin görev ve yükümlülükleri” başlıklı 5. maddesinin (a) bendinde, “Şirket [Anadolu Sigorta] bu sözleşmede ve sözleşmenin ayrılmaz bir parçası olan “Bitkisel Ürün Sigortaları ve Çiftlik Hayvanları Sigortaları Teknik Çalışma Esasları”nda yer alan her türlü faaliyeti sadece Vakıf ile yürütecektir. Vakfın dışında hiçbir kişi, kuruluş ve oluşumun organizasyonunu veya hizmetini kullanamaz” denilmektedir. Anlaşmanın bu hükmü vasıtasıyla Anadolu Sigortanın anlaşma konusu hizmet alımlarındaki fiili ve potansiyel tüm rekabet oluşumları engellenmektedir.

Tarafların, Raportörlerce talep edilen ek bilgilere verdikleri cevap yazısında, tarım sigortaları alanında risk inceleme, analiz ve hasar tespiti hizmetlerini, sektörde Tarım Sigortaları Vakfı dışında sunan başka teşebbüsün bulunmadığı; söz konusu hizmetlerin piyasada sadece Vakıftan sağlandığı, bunun sağlanamadığı durumda veya daha elverişli olması durumunda bu hizmetler sigorta şirketinin kendi imkanlarıyla yerine getirildiği bildirilmiştir. Bu bilgilerden, piyasada risk inceleme, analiz ve hasar tespiti hizmetini üçüncü kişilere sunan sadece Tarım Sigortaları Vakfı olduğu anlaşılmaktadır ve Vakıf bu alanda tektir. Bu çerçevede tarım sigortası yapan şirketler, bu hizmetlerin piyasaya sunulması bakımından Vakfın rakibi değildirler.

Bildirim konusu Anlaşmanın 5(a) maddesinde yer alan Anadolu Sigortaya yönelik olarak getirilen rekabet etmeme yükümlülüğünün; -ilgili hizmetler piyasasında bildirim formunda yer alan bilgilerden, Tarım Sigortları Vakfı'nın hakim durumda olduğunun anlaşılması sebebiyle- potansiyel rekabeti engellediği çok açıktır. Bu sebepten dolayı, ilgili düzenlemelerin 4054 sayılı Kanun’un 4. ve 6. maddelerinde yer alan yasak davranışlar içerisinde yer aldığı ve ilgili anlaşmaya aynı Kanun’un 8. maddesine göre menfi tespit belgesi verilmesi uygun görülmemiştir.

Tarafların bildirim formunda muafiyet talepleri de bulunması sebebiyle aşağıda konunun muafiyet değerlendirmesi de yapılmaktadır.

Anlaşmanın 5(a) maddesinde Anadolu Sigortaya sözleşme konusu hizmetler bakımından getirilen rekabet yasağının 2002/2 Sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’ne aykırılık oluşturmamasını teminen ilgili Anlaşmanın “sözleşmenin süresi” başlıklı 6’ncı maddesinde Sözleşmenin 5 sene sonunda sona ereceğine ilişkin hüküm vazedilmiştir. Bu hükme göre 1 yıl süreli olarak belirlenen Sözleşme, taraflarca feshedilmediği sürece aynı süre için aynı şartlarla uzamakla birlikte bu süre toplamda hiçbir şekilde 5 yılı geçemeyecektir.

Anlaşmanın bu şekilde 5(a) maddesinde yer alan “rekabet etmeme yükümlülüğünün”de 5 yıllık süreyi aşmaması sağlanmıştır. Anlaşmanın ilgili Tebliğ'den yararlanmasını engelleyecek başka bir hükmün de tespit edilmemesi nedeniyle, bildirim konusu anlaşmanın 2002/2 Sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında yer aldığı anlaşılmıştır.

130

İ. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;

- Bildirime konu anlaşmanın taraflarından Tarım Sigortaları Vakfı’nın ilgili pazarda üçüncü kişilere hizmet sunan tek teşebbüs olarak hakim durumda olması ve anlaşma taraflarından Anadolu Sigorta’ya getirilen rekabet yasağının Kanun'un 4 ve 6. maddeleri kapsamında yer alması nedeniyle, bildirilen anlaşmaya menfi tespit belgesi verilemeyeceğine,

- Anlaşmanın, şartlarının sağlanması sebebiyle 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında bulunduğuna,

OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir