Arçelik Pazarlama AŞ’nin yeniden satış fiyatı tespitinde bulunmak suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,

Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK

B. RAPORTÖRLER : Buket ARI AYDIN, Noyan DELİBAŞI, Hande GÖÇMEN,

Yakup GÖKALP, Esma AKSU, Emine YAŞAR,

Muammer BOZKURT

C. BAŞVURANLAR : - Gizlilik talebi bulunmaktadır. (3 başvuru)

D. HAKKINDA

SORUŞTURMA: - Arçelik Pazarlama AŞ

YAPILAN Temsilcileri: Av. Mehmet Haluk ARI, Av. Benan ARI,

Av. Yıldız AKINSAL, Av. Miray ÇEVİKPEHLİVAN

Atatürk Mah. Ataşehir Bulvarı 42 Ada Gardenya 7/1 Kat: 11

Daire:68 34758 Ataşehir/İstanbul

(1) E. DOSYA KONUSU: Arçelik Pazarlama AŞ’nin yeniden satış fiyatı tespitinde bulunmak suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği iddiası.

(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Arçelik Pazarlama AŞ’nin (ARÇELİK) yetkili satıcılarının yeniden satış fiyatını tespit etmek suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesini ihlal ettiği iddiası.

(3) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 14.04.2020 tarih, 3642 sayı, 11.05.2020 tarih, 4375 sayı ve 07.06.2021 tarih 18361 sayı ile intikal eden gizlilik talepli başvurular ile ARÇELİK’in yetkili satıcılarının internet aracılığıyla satış yapmalarını engellediği ve yeniden satış fiyatlarına müdahale ettiği iddia edilmiştir. Bu iddialar üzerine hazırlanan 20.05.2020 tarih, 2020-2-012/İİ sayılı ve 13.07.2021 tarih, 2021-4-023/İİ-02 sayılı İlk İnceleme Raporları Rekabet Kurulunun (Kurul) 04.06.2020 ve 29.07.2021 tarihli toplantılarında görüşülmüş ve sırasıyla 20-27/340-M ve 21- 36/489-M sayılı kararları ile dosya konusu iddialar hakkında önaraştırma yapılmasına ve iki önaraştırmanın birleştirilerek yürütülmesine karar verilmiştir.

(4) Önaraştırma sonucunda hazırlanan 02.09.2021 tarih ve 2022-4-023/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu Kurulun 09.09.2021 tarihli toplantısında görüşülerek, 21-42/617- M sayılı karar ile, yetkili satıcılarının internet aracılığıyla satış yapmasını engellemek ve/veya satış fiyatlarına müdahale etmek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediğinin tespitine yönelik olarak ARÇELİK hakkında aynı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmıştır.

(5) Soruşturma bildirimi 24.09.2021 tarih ve 31955 sayılı yazı ile ARÇELİK’e gönderilmiştir. Teşebbüsün birinci yazılı savunması, 26.10.2021 tarih ve 22378 sayılı yazı ile süresi içinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

(6) Soruşturma süreci devam ederken, Kurum kayıtlarına 24.12.2021 tarih ve 24030 sayı ile intikal eden yazıyla ARÇELİK tarafından taahhüt sunma başvurusunda

bulunulmuştur. Kurul, 06.01.2022 tarih ve 22-01/7-M sayı ile, ARÇELİK’in taahhüt sunma talebinin kabul edilmesine ve taahhüt görüşmelerine başlanılmasına karar vermiştir. 10.02.2022 tarih ve 22-08/113-M sayılı Kurul kararıyla soruşturma süresi altı ay uzatılmıştır.

(7) Taahhüt süreci kapsamında ARÇELİK tarafından sunulan ilk taahhüt metni 15.06.2022 tarih ve 28866 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiş, 07.07.2022 tarih ve 22-32/499- M sayı ile Kurul sunulan taahhüdün reddedilmesine ve 01.08.2022 tarihine kadar kabul edilmeyen taahhütlerde değişiklik yapılarak revize taahhüt metni sunulabileceğine karar vermiştir. Bu kapsamda ARÇELİK tarafından sunulan revize taahhütler 01.08.2022 tarih, 29973 sayı ve 12.08.2022 tarih ve 30265 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Kurul, 08.09.2022 tarih ve 22-41/580-240 sayı ile revize taahhütlerin bağlayıcı hale getirilerek taahhüde konu olan yetkili satıcıların internet aracılığıyla satış yapmalarının engellendiği iddiası bakımından soruşturmanın sonlandırılmasına karar vermiştir.

(8) Yeniden satış fiyatının tespiti iddialarına yönelik olarak ise soruşturma süreci devam etmiş, soruşturma kapsamında hazırlanan 09.09.2022 tarihli ve 2021-4-023/SR-01 sayılı Soruşturma Raporu Kanun’un 45. maddesinin birinci fıkrası uyarınca Rekabet Kurulu üyelerine ve soruşturma tarafına gönderilmiştir. ARÇELİK’in 11.10.2022 tarih ve 31949 sayı ile Kurum kayıtlarına giren yazısında, 4054 sayılı Kanun’un 45. maddesinde öngörülen 30 günlük ikinci yazılı savunma sunma sürenin bir katına kadar uzatılması talep edilmiştir. Bu doğrultuda Kurulun 13.10.2022 tarih ve 22-47/690-M sayılı kararı ile ikinci yazılı savunma süresi 30 gün uzatılmıştır.

(9) Bu kapsamda ARÇELİK’in ikinci yazılı savunması 22.11.2022 tarih ve 33174 sayı ile, süresi içinde, Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. ARÇELİK’in ikinci yazılı savunması üzerine hazırlanan 22.12.2022 tarih ve 2021-4-023/EG-01 sayılı Ek Görüş 4054 sayılı Kanun’un 45. maddesi çerçevesinde Kurul üyeleri ve tarafa tebliğ edilmiştir. ARÇELİK’in üçüncü yazılı savunması 27.02.2023 tarih ve 36055 sayı ile, süresi içinde, Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

(10) 4054 sayılı Kanun’un 46. maddesi uyarınca sözlü savunma toplantısı yapılması konusu 25.05.2023 tarihli Kurul toplantısında ele alınmış ve 23-24/460-M sayı ile yapılmasına karar verilen tarih olan 01.08.2023’te gerçekleştirilmiştir.

(11) Yürütülen soruşturmaya ilişkin Rapor, Ek Görüş, toplanan deliller, yazılı, sözlü savunmalar ve incelenen dosya muhteviyatına göre nihai karar tesis edilmiştir.

(12) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;

- ARÇELİK tarafından yeniden satıcılarının satış fiyatının belirlenmesi suretiyle

4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edildiği,

- Bu nedenle ARÇELİK’e aynı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve Rekabeti

Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye

Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik (Ceza

Yönetmeliği) uyarınca idari para cezası verilmesi gerektiği, bu kapsamda ilgili

Yönetmelik’in 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi çerçevesinde, nihai

karardan bir önceki mali yıl sonunda gerçekleşen gayri safi gelirinin binde beşi ila

yüzde üçü arasında ve Rekabet Kurulu tarafından belirlenecek bir oranın temel

para cezası bakımından esas alınması gerektiği,

- Anılan Yönetmelik’in 6. maddesi kapsamında herhangi bir ağırlaştırıcı unsur ve 7.

maddesi kapsamında herhangi bir hafifletici unsur bulunmaması nedeniyle,

belirlenecek olan temel para cezasında artırım veya indirim uygulanmasına yer

olmadığı

sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.

I. YAPILAN İNCELEME ve TESPİTLER

I.1. Hakkında Soruşturma Yürütülen: Arçelik Pazarlama AŞ (ARÇELİK) 1

(13) Dayanıklı tüketim malları, tüketici elektroniği ve küçük ev aletleri pazarlarında satış, pazarlama ve satış sonrası destek hizmetleri ile iştigal eden ARÇELİK, Türkiye’de; Arçelik, Beko, Grundig, Altus, Keysmart ve Flavel olmak üzere kendine ait altı markası ve marka işbirlikleri ile faaliyet göstermektedir. ARÇELİK’in hisselerinin %100'ü Arçelik AŞ’ye aittir. ARÇELİK’in sahip olduğu markalardan Arçelik ve Beko markalı ürünler esas itibarıyla seçici dağıtım sistemine benzer bir yapı çerçevesinde çok sayıda Arçelik ve Beko yetkili satıcısı tarafından ARÇELİK’in belirlemiş olduğu standartlar doğrultusunda satışa sunulmaktadır. Altus, Flavel ve Keysmart markalı ürünler ise toptancı, zincir ve teknomarketler ile geleneksel çok katlı mağazalarda satılmaktadır. Grundig markalı ürünler ise çevrim içi pazaryerleri ile zincir ve teknomarket kanallarında satışa sunulmaktadır. Premium segmentte yer alan Leisure markalı ürünlerin satışı ise gönüllü olan Arçelik ve Beko yetkili satıcıları tarafından gerçekleştirilmektedir. ARÇELİK’in ayrıca Adana, Ankara, Antalya, Elazığ, İzmir ve Samsun illerinde bölge yöneticilikleri bulunmaktadır.

I.2. Sektöre İlişkin Genel Bilgi

(14) Dosya kapsamında; dayanıklı tüketim mallarının üretimi ve satışı alanlarında faaliyet gösteren ARÇELİK tarafından yeniden satış fiyatı tespitinde bulunmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edilip edilmediği incelenmektedir. Kurul içtihadında dayanıklı tüketim malları, genel olarak kullanım süresi bir yıldan uzun olan çeşitli ürünleri içermekte ve genelde beyaz eşya, küçük ev aletleri ve tüketici elektroniği şeklinde üçlü bir ayrıma tabi tutulmaktadır [2]. Bu kapsamda beyaz eşyalar; buzdolabı, çamaşır makinesi, bulaşık makinesi, fırın, ocak, süpürge gibi temel ürünlerden; küçük ev aletleri; tost makinesi, robot, meyve presi, blender, mikser, derin dondurucu, klima, şofben, termosifon, su arıtma gibi ürünlerden ve tüketici elektroniği de genellikle eğlence için kullanılan televizyon, DVD oynatıcılar, telefon, bilgisayar gibi ürünlerden oluşmaktadır.

(15) Genel olarak dayanıklı tüketim malları sektöründe yer alan alt sektörler bazında birbirinden farklı dağıtım kanallarından bahsetmek mümkün olmakla birlikte distribütör veya münhasır mağazaların bulunduğu dağıtım kanalı, geleneksel nitelikte mağaza ve yerel bayilerin bulunduğu kanal, e-ticaret platformlarının/pazaryerlerinin bulunduğu kanal, Vatan Bilgisayar Sanayi ve Ticaret AŞ, Teknosa İç ve Dış Ticaret AŞ’nin (TEKNOSA) de içinde bulunduğu elektro market kanalı ile Migros Ticaret AŞ (MİGROS), Carrefoursa Carrefour Sabancı Ticaret Merkezi AŞ gibi zincir marketlerin bulunduğu hipermarket kanalı ve esas faaliyet alanı dayanıklı tüketim malları dışındaki ev eşyalarını satmak olan halıcı kanalı olmak üzere altı farklı kanaldan bahsedilebilmektedir.

[1] Kaynak: http://www.arcelikpazarlama.com.tr/Default.aspx, ARÇELİK tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 12.08.2021 tarih ve 20246 sayı, 26.10.2021 tarih ve 22378 sayı ile intikal eden cevabi yazılar. 2 Kurulun 28.11.2018 tarih ve 18-44/703-345 sayılı kararı, 20.12.2018 tarihli ve 18-48/746-360 sayılı kararı, 13.02.2020 tarih ve 20-10/109-65 sayılı kararı ve 04.03.2021 tarih ve 21-11/154-63 sayılı kararı.

(16) Öte yandan beyaz eşya, küçük ev aletleri ve tüketici elektroniği sektörlerinde faaliyet gösteren teşebbüslerin genellikle seçici dağıtım sistemini benimsedikleri de bilinmektedir. ARÇELİK başta beyaz eşya gelmek üzere dayanıklı tüketim malları sektöründe faaliyet göstermekte ve yedi farklı markanın satış, pazarlama ve satış sonrası destek hizmetlerini yürütmektedir. Bu markalardan Arçelik ve Beko markalı ürünler için seçici dağıtım sistemi ile Türkiye genelinde 3000’e yakın yetkili satıcı vasıtasıyla faaliyet gösterildiği ve dağıtım sisteminde yer alan yetkili satıcıların Arçelik veya Beko markalı ürünler için yetkili satıcıların e-pazaryerlerinde satış yapmaları mümkün değilken söz konusu markalar dışındaki markalı ürünler için herhangi bir engelin olmadığı belirtilmektedir.

(17) Bu satış kanallarına ek olarak ARÇELİK tarafından kurulan ve ARÇELİK yetkili satıcılarının faydalanabildiği OSAS satış sistemi de bulunmaktadır. OSAS sistemi kapsamında müşterilerin www.arcelik.com.tr ve http://www.beko.com.tr üzerinden yaptığı alışverişlerde ürünün siparişi müşterinin teslimat/kurulum istediği adrese en yakın stoku olan yetkili satıcıya atanmakta, sistem stoklu olan yetkili satıcıyı bulmak için genel tarama yaparak adres ve mağaza perakende cirolarını da içeren bir dizi algoritma ile arama yapmakta ve bu sayede müşteriye en yakın stoku olan OSAS yetkili satıcısını bulmaktadır. Sipariş yetkili satıcıya atandıktan sonra, yetkili satıcı kendi stokundaki ürünleri sevkiyata hazırlamakta, fatura etmekte ve sevkiyat/montaj işlemlerini başlatarak sipariş teslim edilene kadar takip etmektedir.

I.3. İlgili Pazar

I.3.1. İlgili Ürün Pazarı

(18) Dosya kapsamında ARÇELİK tarafından üretimi, satışı, pazarlaması ve dağıtımı gerçekleştirilen ürün portföyü bulaşık makinesi, buzdolabı, çamaşır makinesi, derin dondurucu, klima, ütü, gibi elektronik ürünlerden oluşmaktadır. Sayılan ürünler nitelikleri bakımından birbirinden önemli ölçüde ayrışmakta, her biri tüketicilerin farklı ihtiyaçları gözetilerek üretilmektedir. Bu bakımdan, her bir ürün özelinde pazar tanımına gidilebilecektir.

(19) Bununla birlikte, dosya konusu bakımından ilgili ürün pazarı tanımı yapmanın ulaşılacak sonuç üzerinde etki doğurmayacağı anlaşıldığından, Kılavuz’un 20. paragrafı da dikkate alınarak, kesin bir ilgili ürün pazarı tanımı yapılmasına gerek görülmemiştir.

I.3.2. İlgili Coğrafi Pazar

(20) İnceleme konusu ürünler bakımından pazara giriş, arz kaynaklarına ulaşım, üretim, dağıtım, pazarlama ve satış şartlarının bölgesel bir farklılık göstermediği göz önüne alınarak ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.

I.4. Elde Edilen Bulgular 3

(21) Bulgu-1: ARÇELİK’ten alınan ve 10.10.2018 tarihinde ARÇELİK çalışanı (.....) (MK) tarafından ALTUS Satış Sorumlusu (.....) [4] (SÇ) ve ALTUS Zincir Kanal Satış Yöneticisi (.....)’e (SN) gönderilen, bilgide ise ALTUS Grup Yöneticisi (.....) (AO) ve ARÇELİK 3 Bulgularda yer alan isim kısaltmaları tarafların anlaşılabilmesi amacıyla sonradan eklenmiştir.

4 ARÇELİK tarafından, bu kişinin o dönemde, ALTUS’un Yeni Mağazacılık AŞ (A101), BİM Birleşik Mağazalar AŞ (BİM), Evshop Alışveriş Merkezleri Ticaret Ltd. Şti., Şirvan Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti., D-Market Elektronik Hizmetler ve Ticaret AŞ (HEPSİBURADA) isimli yeniden satıcılara yapılan satışlarından sorumlu olduğu belirtilmiştir.

çalışanı (.....)’ın (AY) bulunduğu “RE: Grundig vs. Altus” konulu e-postadaki ifadeler

aşağıdaki gibidir:

10.10.2018 (.....) (SÇ) > (.....) (MK), (.....) (SN)

“Merhaba,

Kurutma makinesinde negatif etkileniyoruz. Sezonun başladığı dönemde eski maliyetli stok olduğu belirtilerek %10 daha uygun fiyatla ürün konumlandırılıyor. Bilgilerinize.

https://www.hepsiburada.com/grundig-gdh-80-a-8-kg-16-programli-isi-pompali-kurutma-makinesi-p- MTGRUGDH80?magaza=Hepsiburada&utm_source=pc&utm_medium=akakce&utm_campaign=c& utm_content=c&utm_term=k&wt_pc=akakce.c.k.pc&v=1.25.8

-------- Orijinal İleti --------

(.....) (MK) > (.....) (SÇ), (.....) (SN)

“MM [5] de fiyatı inmiş zaten

1999 tl den satıyor

Grundig 2.428 tl”

10.10.2018 (.....) (SÇ)> (.....) (MK), (.....) (SN)

“Bakış açınızda bir problem var, konu Grundig ile Altus arasındaki makas.

Rekabet seti burada pek çalışmıyor gibi.

Biz 2.599 tl ile tavsiye perakende fiyat veriyoruz.

Mediamarkt ta zaten Gr stok yok.”

10.10.2018 (.....) (MK) > (.....) (SÇ), (.....) (SN)

“Grundig de geçiş fiyatı 2.499 tl

Altus da geçiş fiyatı 1.999 tl

MM de Grundig yoksa, Hepsi Burada da Altus yok

Fiyatlar yenilenince, eğer Grundig fiyatını arttırmaz ise bakmak lazım.”

(22) Bulgu-2: ARÇELİK’ten alınan ve 17.05.2019 tarihinde ARÇELİK çalışanı (.....) (BG)

ile ARÇELİK Satış Direktörü (.....) (BG) arasında geçen Whatsapp görüşmesindeki

ifadeler aşağıdaki gibidir:

(1) 17.05.2019

(2) “(.....)(BG): (.....) (BB) hanım, bu bayi barkod okutma işlemini konuşmak için fazla bilinçli. Kötü bir tane bulup gitmek lazım. Adam 21 sene Arçelik satışta çalışmış zira:) (…..)in eşi eski ortağı filanmış. Tam yerine düştüm

(3) (.....)(BB): Hahahaaa

(4) (.....)(BB): Kısmete bak

(5) (.....)(BB): O zaman eve dön çalış

(6) (.....)(BG): Küçük ev aletlerine çok söyleniyorlar bu arada internet üzerinden düşük fiyatla satış yapan bayilere büyük düşmanlık var. Sizin hedef işi çok zor.

(7) (.....)(BB): Evet ben de düşmanım onlara

(8) (.....)(BG): Ben eve geçtim, haberiniz olsun

(9) (.....)(BB):”

(23) Bulgu-3: ARÇELİK’ten alınan ve 28.04.2020 tarihinde ALTUS eski satış sorumlusu

(.....) [6] (MÖ) tarafından ALTUS Grup Yöneticisi (.....) (MO) ve ALTUS Zincir Kanal Satış

Yöneticisi (.....)’e (SN) gönderilen “RE: ALTUS ANNELER GÜNÜ DESTEK 1-12

MAYIS” konulu e-postadaki ifadeler aşağıdaki gibidir:

(…)

28.04.2020 (.....)(SN)> (.....)(MÖ)

5 Media Markt Turkey Ticaret Ltd. Şti. (MEDIAMARKT) olduğu değerlendirilmektedir.

6 ARÇELİK tarafından, bu kişinin o dönemde, MEDIAMARKT, TEKNOSA, Taşpınar Halı Mobilya Tekstil

ve Dayanıklı Tüketim Malları San. ve Tic. Ltd. Şti. isimli yeniden satıcılarına yapılan satışlardan sorumlu

olduğu belirtilmiştir.

“Hepini satsa (.....) yapar , bütçe sorun değil de tek tek ürün fiyatları kritik. Mayıs zammından sonra perakendeleri nereye gelecek. Bakmak lazım.

Şöyle bir tablo rica edeceğim

Mayıs

Toplam Mayıs TSF

Nisan 1 - 10

Onlıne Maliyet Destek mm (toptancı

Satış Mayıs

Stok maliyet f iyatı *

(.....))

28.04.2020 (.....)(MÖ)> (.....)(SN)

“(.....) (SN) Abi durum aşağıdaki gibi, kendi önerilerimi de tabloya ekledim.

İlk bakıldığında Mayıs TSF ve ve Aksiyon farklar arasında büyük bir fark var olarak gözüküyor fakat piyasadaki en ucuz fiyatlar Elimar’da [7] büyük ihtimalle Mayıs’ta da bence devam ederler stoklarında mal vardır çok büyük ihtimal.

Elimar’ın Mayıs fiyatları bu şekilde devam ederse destek konusunda MM bize internetteki en ucuz fiyatları sunacaktır burada da karşımıza Elimar çıkacaktır.

Mavi ile işaretlediğim ürünlerde destek miktarını düşürüp Tavsiye Perakende Fiyatını daha yüksek olarak önerelim derim

Diğerlerinde de Elimar’ın kampanya yapacağını varsayıp MM’nin önerdiği aksiyonları risk alıp kabul edebiliriz.

”

28.04.2020 (.....)(MÖ)> (.....)(AO), (.....)(SN)

“(.....) (AO) Bey,

İstemiş olduğunu tablo aşağıdaki gibidir.

28.04.2020 (.....)(AO)> (.....)(MÖ), (.....)(SN)

“1,(.....) mı koydun (.....) (MÖ)cım ?”

28.04.2020 (.....) (MÖ)> (.....)(AO), (.....)(SN)

“Evet (.....) (AO) Bey Nisan fiyatlarının üzerine %(.....) ekledim”

28.04.2020 (.....)(AO)> (.....)(MÖ), (.....)(SN)

“(.....) demistin o yuzden sordum , birde (.....) ile yapinca karllık ne oluyor soylersen sevinirim abicim” 28.04.2020 (.....) (MÖ)> (.....) (AO), (.....) (SN)

“(.....)(AO) Bey, MM normalde %(.....)’le satıyor online’a çekince de %(.....) marjla satıyor ürünleri. Benim size dediğim aslında ürünleri %(.....)’le sattığıydı o yüzden ara bir formül yarattım.

En son sku bazlı karlılık oranlarına göre %(.....) civarında şu anki karlılığımız, destek bedelini ciro primi olarak alacağımız için ve ayırdığımız karşılığın içinde kaldığımıziçin karlılığa herhangi bir negatif etkisi olmayacaktır,”

28.04.2020 (.....)(MÖ)> (.....)(AO), (.....)(SN)

7 ALTUS markalı ürünlerin satışını gerçekleştiren bir yeniden satıcı olduğu değerlendirilmektedir.

“Nisan toptan fiyatlarına göre Elimar’ın perakende marjını da aşağıdaki tabloda görebilirsiniz.

Elimar

Ürün Toptan Marj

PSF

ALSM 736 M BLENDER SET (.....) (.....) (.....)

ALSM 739 M RENDELI

(24) Bulgu-4: ARÇELİK’ten alınan ve 28.04.2020 tarihinde ALTUS eski satış sorumlusu

(.....) (MÖ) tarafından ALTUS Grup Yöneticisi (.....) (AO)ve ALTUS Zincir Kanal Satış

Yöneticisi (.....)’e (SN) gönderilen “RE: ALTUS ANNELER GÜNÜ DESTEK 1-12

MAYIS” konulu e-postadaki ifadeler aşağıdaki gibidir:

28.04.2020 (.....)(SN)> (.....)(MÖ)

“Hepini satsa 18 K yapar, bütçe sorun değil de tek tek ürün fiyatları kritik. Mayıs zammından sonra perakendeleri nereye gelecek. Bakmak lazım.

Şöyle bir tablo rica edeceğim

Mayıs

Toplam Mayıs TSF

Nisan 1 - 10

Onlıne Maliyet Destek mm (toptancı

Satış Mayıs

Stok maliyet fiyatı *

(.....))

”

28.04.2020 (.....)(MÖ)> (.....)(SN)

“(.....) (SN) Abi durum aşağıdaki gibi, kendi önerilerimi de tabloya ekledim.

İlk bakıldığında Mayıs TSF ve ve Aksiyon farklar arasında büyük bir fark var olarak gözüküyor fakat piyasadaki en ucuz fiyatlar Elimar’da büyük ihtimalle Mayıs’ta da bence devam ederler stoklarında mal vardır çok büyük ihtimal.

Elimar’ın Mayıs fiyatları bu şekilde devam ederse destek konusunda MM bize internetteki en ucuz fiyatları sunacaktır burada da karşımıza Elimar çıkacaktır.

Mavi ile işaretlediğim ürünlerde destek miktarını düşürüp Tavsiye Perakende Fiyatını daha yüksek olarak önerelim derim

Diğerlerinde de Elimar’ın kampanya yapacağını varsayıp MM’nin önerdiği aksiyonları risk alıp kabul edebiliriz.

”

28.04.2020 (.....) (SN)>(.....) (AO)

“Bilgine abi

Ne yapalım ? Destek vermiyoruz diyebiliriz. Elimar ın düzeleceği yok bence”

28.04.2020 (.....) (AO)> (.....) (SN)

“(.....)dan (MÖ) bir şey daha istedim öyle at ona göre bakalım diye ,atsın ve bakalım.”

(25) Bulgu-5: ARÇELİK’ten alınan ve 29.04.2020 tarihinde ALTUS Zincir Kanal Satış

Yöneticisi (.....) (SN) tarafından ALTUS Satış Sorumlusu (.....)’e (SÇ) gönderilen bilgide

ise ALTUS eski satış sorumlusu (.....) (MÖ) ile ALTUS Satış Sorumlusu (.....)’ın ((NY)

yer aldığı “RE: Babayiğit aranıyor” konulu e-postadaki ifadeler aşağıdaki gibidir:

“-------- Orijinal İleti --------

Konu: Babayiğit aranıyor

Gönderen: (.....) (SN)

Alıcı: (.....)(SÇ),(.....)(MÖ),(.....)(NY)

CC:

“Arkadaşlar

Tüm k.e.a larımız için nisan toptan fiyatları baz alınarak online daki en ucuz 1. Ve 2 fiyatı ve satıcılarını tablo yapacak babayiğit arıyorum

Selamlar

(.....)(SN)”

28.04.2020 (.....)(SN)> (.....)(SÇ), (.....)(MÖ), (.....)(NY)

“Merhaba Abi,

Yarın gün içinde hazırlarız. Sadece Altus için değil mi?

(.....)(SÇ)

Senior Key Account Executive-Altus”

28.04.2020 (.....)(SN)> (.....)(MÖ), (.....)(NY), (.....)(SÇ)

“Evet regüle altus gamı

Selamlar

(.....)(SN)”

29.04.2020 (.....)(SÇ)> (.....)(SN)

“Merhaba (.....) (SN) Abi,

Tabloyu akakce.com’u referans alarak hazırladık. Ekte detaylarıyla paylaşıyoruz.

Elimar ile Premiumsepet, toptancı ve/veya zincir fiyatlarının altında perakende fiyatlarla satış yapabiliyor. Hangi toptancılarımızdan alım yaptıklarını tespit etmekte fayda var.

İyi Çalışmalar”

29.04.2020 (.....)(SN)> (.....)(SÇ)

“Teşekkür ederim. K.e.a da zincir fiyatı yok toptancı fiyatlarını kullanıyoruz.

Elimar direkt aldaş [8] ın kendi şirketi (.....) yapıyor”

(26) Bulgu-6: Eski ARÇELİK çalışanı olduğu tespit edilen ve HP Bilgisayar ve Baskı

Teknolojileri Ltd. Şti. (HP) Bayilerden Sorumlu Satış Yöneticisi (.....)’in (MÖ)

telefonundan alınan “Altus Zincir Ekip” adlı Whatsapp grubundaki 08.05.2020 ve

09.05.2020 tarihli yazışmalardaki ifadeler aşağıdaki gibidir [9]:

08.05.2020

“(.....)(SN):

(…..TİCARİ SIR…..)

(.....)(SN): Migros bunu görmedi sanırım

(.....)(MÖ): (.....) (MÖ) 199

(.....)(NY): Abi biz migrosla konuştuğumuza mm fiyatı 199 du

(.....)(MÖ): Okeydir abi, biz önermedik bu fiyati

(.....)(MÖ): Konusucam (.....)’in (NY) isine tas vurdurtmam

(.....)(NY): Haha;

(.....)(NY): Saol gardaşım

(.....)(MÖ):

(.....)(SN): Gittigidiyor/mediamarkt a da bakın lütfen”

8 ALTUS Türkiye distribütörü olan Eldaş AŞ (ELDAŞ) olduğu değerlendirilmektedir.

9 Kurulun 18.05.2022 tarih ve 22-23/370-M ve 22-23/371-M sayılı kararları uyarınca HP Bilgisayar ve

Baskı Teknolojileri Ltd. Şti.’nde yapılan yerinde inceleme sırasında elde edilmiştir.

09.05.2020

(.....)(MÖ):

(.....)(MÖ): Gunaydinlar değerli zincir ekibi, yine karsimizda elimar var mm bu fiyati yüzüme çarpacak haberin olsun abi senin de

(.....)(SN): Günaydın (.....)(MÖ)

(.....)(SN): Elimar da mm yi söylüyor

(.....)(SN): Sen gereğini yap diğer yere bakıcaz

(.....)(MÖ): Tamamdır abi

(.....)(SÇ): (“Elimar da mm yi söylüyor” yanıtlanmıştır)

(.....)(SÇ): Bugünleri de gördük

(.....)(SÇ): Çok şükür

(.....)(MÖ):(.....) donmuyor tekrardan yazdım fakat elimar bu fiyata 25 Nisan’da inmiş abi haberin olsun fiyat degisimleri kismindan baktim

(.....)(MÖ):

(.....)(MÖ): MM okeydir 199 olarak revize olacak”

(27) Bulgu-7: ARÇELİK bayii (.....).den (…..) alınan ve 20.08.2020 tarihinde (.....)’in yetkilisi

(.....) (AG) ile ARÇELİK bölge sorumlusu (.....) (GY) arasında gerçekleşen Whatsapp

görüşmesindeki ifadeler aşağıdaki gibidir:

20.08.2020

Arc (.....)(GY):

Arc (.....)(GY): (.....)(AG )abi, (.....) bey gönderdi

Arc (.....)(GY): Diğer şubelerden fiyat ile ilgili şikayet gelmiş. Düzelttirebilir misin fiyatı dedi

Arc (.....)(GY): Desteğini rica ederim

Arc (.....)(GY):

Arc (.....)(GY): PP’nin altında fiyat olunca haliyle şikayetler artmış. (.....)(AG):

(.....)(AG): Fiyatlar boyle

(.....)(AG): Paro varmis

Arc (.....)(GY): Ydt ama bu fiyatlar

Arc (.....)(GY): Benim attığım yd

(.....)(AG): Tmm

(.....)(AG): Fark ettim sonradan

(.....)(AG):

(.....)(AG): Ben pp ye çekiyorum

(.....)(AG): 2769

Arc (.....)(GY): Ok tamamdır abicim

Arc (.....)(GY): Göstermelik 2780 gibi bişey yapalım istersen abi (.....)(AG): Tmm

(.....)(AG): 2790 yaptık”

(28) Bulgu-8: ARÇELİK’ten alınan ve ALTUS Zincir Mağazalar Satış Yöneticisi (.....) (SM)

ile ALTUS Satış Sorumlusu (.....) (SÇ) arasında 30.04.2021 ile 06.05.2021 tarihleri

arasında yapılan Whatsapp görüşmesindeki ifadeler aşağıdaki gibidir: 30.04.2021

“(.....)(SM): Yavrum günaydın

(.....)(SM): Hayırlı olsun zammın

(.....)(SM): Bro bu hepsiburada

(.....)(SM): Çok geberik fiyatlar

(.....)(SÇ):

(.....)(SÇ): Eyvallah yavrum

(.....)(SM): olm;

(.....)(SM): elimar gitti sen geldin

(.....)(SM): ne değişti hayatımızda;

(.....)(SÇ): Hahahaah

(.....)(SM): sen zincir fiyatının üstüne ne koyuyorsun onu verirken (.....)(SÇ): (.....)

(.....)(SM): kaç dönüyorsun geri peki prim

(.....)(SM): (.....) mi

(.....)(SÇ): (.....)

(.....)(SÇ): Toptan + %(.....) ilr alıyor yani

(.....)(SM) : zincir + %(.....) mi

(.....)(SM): toptan + %(.....) mi

(.....)(SÇ): Zincir + %(.....) faturalıyorum

(.....)(SÇ): %(.....) geri fatura alıyorum

(.....)(SÇ): Sonucunda toptan +%(.....) oluyot

(.....)(SM): hacım ben zincir + %(.....) çıkıyorum

(.....)(SM): (.....) geri alıyorum

(.....)(SÇ): Olm sen arttırdın ama

(.....)(SÇ): Aradaki farkı

(.....)(SÇ): Normalde %(.....)

(.....)(SÇ): Ben o %(.....) yi sell out bütçesi için kullanıyorum (.....)(SÇ): A101 işini bir çözeyim

(.....)(SÇ): Konuşuruz, çözeriz

(.....)(SÇ): Bütün mesele turuncu

(.....)(SÇ): Renkte gizli

(.....)(SM): ya bu mağazalar kapanınca

(.....)(SM): direkt online göz önüne çıktı

(.....)(SM): yoksa ben idare ediyordum

(.....)(SÇ): Biliyorum paşam

(.....)(SÇ): Sıkıntı yok

(.....)(SÇ): Arayacağım seni

(.....)(SÇ): Birazdan

(…)

05.05.2021

(.....)(SÇ): (Paylaşılan görüntünün içeriği tespit edilememiştir.)

(.....)(SÇ):

(.....)(SM): (Altus marka 6 kg 1000 devir çamaşır makinesine ait bir fiyat karşılaştırma sitesine ait ekran görüntüsü paylaşılmıştır. Görüntüde Hepsiburada’nın 1.648 TL ile en ucuz fiyatı uyguladığı görülmekte olup bunu, Gittigidiyor/Umutankastre ve Carrefoursa’nın fiyatları takip etmektedir.)

(.....)(SM): Sabah böyleydi

(.....)(SÇ): (2 adet görüntü paylaşılmış olup bu görüntülerin içeriği tespit edilememiştir.)

(.....)(SM): Abi 500 tane 6 kilo

(.....)(SM): 600 tane 9 kilo var

(.....)(SM): Stok

(.....)(SÇ): Çok stoklamışsın (.....) [10] (SM)

(.....) (SÇ): ()

(.....)(SÇ): Yok be olm eğleniyorum

(.....)(SÇ): Salla

(.....)(SM): Düşürmesin tekrar

(.....)(SM): Söyle sen ben söylerim

(.....)(SÇ): Artsın eksilmesin taşsın dökülmesin mi diyelim

(.....)(SM): Hepimiz yanacaz … (argo ifade)

(.....) (SÇ): ()

(.....)(SÇ): Biz bence kapatalım bilgisayarları

(.....)(SÇ): Bitsinde şu … (argo ifade) ay sonu

06.05.2021

(.....)(SÇ): (.....)(SM), MM ile bir görüşebilir misin yavrum

(.....)(SÇ): Dünkü konuyu

(.....)(SÇ): Ben konuştum hallettik

(.....)(SÇ): Bugünü atlatalım yeter

(.....)(SM): Hangisi

(.....)(SÇ): ben yazmayayım diye uğraşıyorum işte

(.....) (SÇ):

(.....) (SÇ): Köpüklü

(.....)(SM): hacım bende sıkıntı yok halen

(…)”

(29) Bulgu-9: ARÇELİK Samsun Temsilciliği’nden alınan ve 05.07.2021 tarihinde

ARÇELİK çalışanı (.....) (MG) tarafından ARÇELİK çalışanları (.....) (ÇP), (.....) (MD),

(.....) (MA), (…..) (ÖYM), (.....) (TK), (.....) (GY), (.....) (MG), (.....) (TA), (.....) (HCT),

(.....)’a (MSY) gönderilen ve (.....) (GK), (.....) (SB) ve (.....)’ın (AY) bilgide olduğu tarihli

” RE: KEA Ekibi – Aylık Koordinasyon” konulu e-posta silsilesindeki ifadeler aşağıdaki

gibidir:

05.07.2021 (.....) (MG)> (.....)(CP), (.....)(MD), (.....)(CA), (.....)(ÖYM), (.....)(TK), (.....)(GY),

(.....)(MG), (.....)(TA), (.....)(HCT), (.....)(HSY )

“Arkadaşlar merhaba;

Toplantıda paylaşmış olduğumuz insert üstü kampanya kurgumuz ekte yer almaktadır.

10 “(.....)” ifadesi ile ALTUS Satış Sorumlusu (.....)’nın (SM) kastedildiği değerlendirilmiştir.

Tüm şubelerden gelecek geri dönüşe göre hızlıca iletişim tarafını tetikleyelim.

Haberlerinizi bekliyoruz.

İyi çalışmalar dilerim.

(.....)(MG)

07.07.2021 (.....)(TA)> (.....)(MG)

(.....) (MG )günaydın,

Ankara şube olarak görüşlerimiz aşağıdaki gibi.

İyi çalışmalar.

Yeşil renkliler ok.

Sarı renklilerde marjlar bir miktar daha artırılabilirse iyi olur.

07.07.2021, (.....)(MG)> (.....)(TA)

(.....)(TA )selam,

Bilgi için teşekkürler.

Sarı renklilerde marjı artırmaya gidersek aradaki fark çok daralıyor. İnsert üstü kampanya olarak kurguladığımız için satabilen bayilerin bu fiyatlar ile ilerlemesini rica ederiz.

İyi çalışmalar dilerim.

(.....)(MG)

07.07.2021 (.....)(TA)>_Arçelik.PST.Kızılay Satış Herkes

Bilgilerinize”

(30) Bulgu-10: ARÇELİK Samsun Temsilciliği’nden alınan ve 07.07.2021 tarihinde

ARÇELİK markalı ürünlerin yeniden satıcısı olduğu değerlendirilen (…..) (ARÇELİK

BAYİ) tarafından ARÇELİK çalışanları (.....) (TA) ve (.....)’e (KŞ) gönderilen ” Ankastre

İnternet” konulu e-posta silsilesindeki ifadeler aşağıdaki gibidir:

07.07.2021 (…..) > (.....)(TA), (.....)(KŞ)

“(.....) (TA )Merhaba,

Arçelik in İnterner sayfasında Ankastre set fiyatlarının çoğu geçen ayın fiyatları geçerli. Yeni fiyatlar güncellenmemiş.

İletirseniz sevinirim. Selamlar

07.07.2021 (.....)(TA)> (.....)(ÖK)

(.....)(ÖK) bilgine.

07.07.2021 (.....)(ÖK)> (.....)(TA)

düzeltmeye çalışıyorum 😊

07.07.2021 (.....)(TA)> (.....)(ARÇELİK BAYİ), (.....)(FT)

Bilgilerinize 😊”

I.5. Değerlendirme

(31) Soruşturmanın konusunu ARÇELİK’in yetkili satıcılarının yeniden satış fiyatlarına müdahale etmesi oluşturmaktadır.

I.5.1. Yeniden Satış Fiyatının Tespitine Yönelik Teorik Çerçeve

(32) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi uyarınca “Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır.” Bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde “mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kâr gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi” yasaklanan haller arasında sayılmıştır. İlgili madde, aynı seviyede faaliyet gösteren rakip teşebbüsler arasındaki rekabeti sınırlayıcı anlaşmaları (yatay anlaşmalar) kapsadığı gibi, rakip olmayan başka bir ifadeyle tedarik zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren teşebbüsler arasındaki anlaşmaları (dikey anlaşmalar) da kapsamaktadır. Bu yönüyle rekabeti kısıtlayıcı yeniden satış fiyatının tespiti uygulamaları, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında bir anlaşma olarak ele alınabilmektedir.

(33) 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde ise Kurula belirli koşulları taşıyan anlaşma türlerine grup olarak muafiyet tanınmasını sağlayan ve söz konusu koşulları belirleyen tebliğler çıkarma yetkisi verilmiş bulunmaktadır. Bu doğrultuda, teşebbüslerin üretim ve dağıtım sürecini en iyi şekilde kurmalarını ve bunun sonucu olarak genellikle pazarda markalar arası rekabetin artmasını sağlayan dikey anlaşmalar, belirli koşulları sağlamaları halinde Kanun’un 4. maddesindeki yasaklamadan muaf tutulabilmektedir.

(34) 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin (2002/2 sayılı Tebliğ) 2. maddesinde “Üretim ve dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren iki ya da daha fazla teşebbüs arasında belirli mal veya hizmetlerin alımı, satımı veya yeniden satımı amacıyla yapılan anlaşmalar” ın yine bu Tebliğ’de sayılan koşulları taşıması koşuluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinden muaf tutulacağı düzenlenmiştir.

(35) Bununla birlikte, 2002/2 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde sayılan sınırlamaları içeren dikey anlaşmaların ilgili Tebliğ’in sağladığı grup muafiyetinden yararlanamayacağı düzenlenmiştir. Bu sınırlamalardan biri, aynı maddenin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca, alıcının kendi satış fiyatını belirleme serbestisinin engellenmesidir. Diğer yandan “Tarafların herhangi birisinin baskısı veya teşvik etmesi sonucu sabit veya asgari satış fiyatına dönüşmemesi koşuluyla, sağlayıcının azami satış fiyatını belirlemesi veya tavsiye etmesi mümkündür.” Alıcıya bildirilen azami veya tavsiye nitelikteki satış fiyatlarının asgari veya sabit fiyata dönüşmemesi için, söz konusu fiyatların azami veya tavsiye niteliğinde olduğunun yayınlanan fiyat listelerinde ya da ürünün üzerinde açıkça belirtilmesi gerekmektedir.

(36) Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz’un (Dikey Kılavuz) 18. paragrafında yeniden satış fiyatının tespiti uygulamasının doğrudan yapılabileceği gibi dolaylı olarak da gerçekleştirilebileceği ifade edilmektedir. Sağlayıcı teşebbüsler, akdetmiş oldukları dikey anlaşmalara açık hüküm koymak suretiyle alıcının satış fiyatını doğrudan belirlemelerinin yanı sıra, aynı ihlali değişik uygulamalar vasıtasıyla dolaylı yollarla da gerçekleştirebilmektedirler. Alıcının kâr marjının belirlenmesi, tavsiye fiyat niteliğinde ilan edilmiş bir fiyat seviyesinden alıcının uygulayabileceği indirim oranının en üst seviyesinin belirlenmesi, alıcıya tavsiye edilen fiyatlara uyduğu oranda ilave indirimler

uygulanması ya da bu fiyatlara uymaması durumunda teslimatların geciktirilmesi, askıya alınması veya anlaşmanın sona erdirilmesi şeklinde alıcının tehdit edilmesi ya da fiilen bu tür cezai yaptırımların uygulanması yeniden satış fiyatının dolaylı yoldan belirlenmesine örnek olarak verilebilir. Dikey Kılavuz’un 19. paragrafında ise, yeniden satış fiyatının belirlenmesi uygulamasına yönelik doğrudan veya dolaylı yöntemlerin, alıcıların uyguladığı fiyatların sağlayıcı tarafından izlenebildiği ve kontrol edilebildiği durumlarda daha etkili olabileceği belirtilmektedir. Örneğin, standart fiyat listelerinden farklı fiyatlardan satış yapan alıcıları rapor etme konusunda tüm alıcılara getirilecek bir yükümlülük sağlayıcının pazarda uygulanan fiyatları kontrol etmesini önemli ölçüde kolaylaştıracaktır.

(37) Bu doğrultuda, sağlayıcıların yeniden satıcılarının yaptıkları satışlara yönelik yalnızca tavsiye fiyat verebildiği ve azami satış fiyatını belirleyebildiği, bunun haricinde yeniden satıcının asgari satış fiyatının belirlenmesi veya sabit fiyat oluşumuna sebebiyet verecek fiyat tespitinde bulunması eylemlerinin rekabet ihlali teşkil edeceği anlaşılmaktadır.

(38) Dikey Kılavuz’da açıklandığı üzere, yeniden satış fiyatının tespiti çeşitli şekillerde, çeşitli yöntemlerle ortaya çıkabilmektedir. Bunlardan biri de 2002/2 sayılı Tebliğ’de de değinilen tavsiye niteliğindeki perakende satış fiyatlarının taraflardan herhangi birinin baskı ve teşviki sonucu sabit veya asgari satış fiyatına dönüşmesidir. Daha açık bir anlatımla mevzuat, ilgili Tebliğ kapsamında izin verilen tavsiye fiyat uygulamasının, tavsiye olma niteliğini aşarak, baskı ve teşvik gibi herhangi bir yöntemle yeniden satış fiyatının tespiti uygulamasına dönüşmemesini amaçlamaktadır. Dolayısıyla yeniden satış fiyatına müdahale edildiğinin açık olduğu durumda, ayrıca baskı ve teşvikin gösterilmesi ihlalin varlığını ortaya koymak için gerekli bir koşul olarak aranmamakta, yalnızca tavsiye edilen satış fiyatlarının bayilerin uygulamadaki satış fiyatı ile paralelliğinin, bayinin inisiyatifi sonucu mu gerçekleştiğini veyahut sağlayıcının tavsiye adı altında yayımladığı fiyatlara uyum konusunda kurduğu baskı sonucunda mı geliştiğini ortaya koymak hususunda önem arz etmektedir. Bu çerçevede yeniden satış fiyatına doğrudan müdahalenin varlığını gösteren bulgular sabit olduğunda, ayrıca baskı ve teşvikin gösterilmesi ihlalin varlığını ortaya koymakta belirleyici bir unsur teşkil etmemektedir.

(39) Yeniden satış fiyatının tespiti davranışı, bireysel muafiyet bakımından ele alındığında, Muafiyetin Genel Esaslarına İlişkin Kılavuz’un 8. paragrafında dikey anlaşmalar bakımından yeniden satış fiyatının tespiti, yeniden satış fiyatına minimum sınır getirilmesinin amacının rekabeti sınırlamak olduğunun ilk bakışta görülebilecek kadar açık olduğu belirtilmektedir. Bunun yanında aynı Kılavuz’un 9. paragrafında da belirtildiği üzere, anlaşmanın amaç bakımından rekabeti kısıtlayıcı olduğunun tespit edilmesi durumunda; ihlalin varlığının ortaya konulması için ayrıca anlaşmanın pazarda yarattığı ya da yaratacağı rekabet karşıtı etkilerin gösterilmesine gerek bulunmamakta, anlaşmanın etkilerinin ve ihlalin ağırlığının ortaya konulması idari yaptırımın belirlenmesi amacına yönelmektedir.

(40) Kurulun Baymak [11] kararında da belirtildiği üzere, “Rekabetin en önemli unsurlarından birisi olan fiyatın, yeniden satış fiyatının tespiti yoluyla belirlenmesinin çoğunlukla, amaç bakımından bir rekabet kısıtı teşkil ettiği kabul edilmekte ve söz konusu uygulamaya 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında muafiyet tanınmamaktadır. Zira söz konusu uygulamanın, bazı istisnai haller dışında, 5. maddenin birinci fıkrasının

[11] Kurulun 26.03.2020 tarih ve 20-16/232-113 sayılı Baymak kararı.

(a) ve (b) bentlerinde sayılan “malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması” ve “tüketicilerin bundan yarar sağlaması” koşullarını karşılaması beklenmemektedir.” Zira yeniden satış fiyatının belirlenmesi neticesinde tüketiciler daha yüksek fiyatlarla karşılaşabilmektedir. Fiyat rekabetinin piyasalarda etkinliği ve dolayısıyla iktisadi refahın artırılmasını sağlayan temel unsur olduğu göz önüne alındığında, marka içi rekabetin fiyata müdahale etmek suretiyle sınırlandırılması tüketici refahını olumsuz yönde etkilemektedir.

(41) Kurulun yeniden satış fiyatının belirlenmesine ilişkin kararlarının büyük çoğunluğunda yeniden satış fiyatının belirlenmesinin amacı itibarıyla rekabeti kısıtlayıcı olduğu yönünde değerlendirme yapılmıştır. Örnek vermek gerekirse, Doğuş Otomotiv kararında [12], Kurul tavsiye edilen adı altında olsa dahi, yeniden satış fiyatının tespiti söz konusu olduğunda, herhangi bir inceleme yapılmasının gerekmediği ve uygulamanın doğrudan yasaklanması, cezalandırılması gerektiğini ifade etmiştir. Keza Anadolu Elektronik kararında [13] “(…) amacının rekabeti kısıtlamak olduğu kabul edilen yeniden satış fiyatının tespiti uygulamalarının 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında yer aldığına şüphe bulunmamaktadır. Bu nedenle 4. madde hükmü göz önüne alındığında ihlalin ortaya konulabilmesi için yeniden satış fiyatının tespiti uygulamalarına yönelik olarak bir etki analizi yapılması zorunluluğu bulunmamaktadır.” şeklinde bir değerlendirme yapılmıştır. Daha yakın tarihli Aral Oyun [14], Sony [15], Groupe SEB [16] ve Baymak [17] kararlarında da Kurul benzer şekilde yeniden satış fiyatı tespitinin amacı bakımından rekabeti sınırlayıcı olduğunu belirtmiş ve idari para cezası uygulamıştır. Bunun yanı sıra, Kurulun uzlaşma müessesesi ile sonlandırdığı Philips [18], Arnica [19] ve Singer [20] kararlarında da yeniden satış fiyatına müdahale eylemi rekabeti amaç bakımından kısıtlayan ihlaller kategorisinde ele alınmıştır.

I.5.2. Bulguların ve Bulgulara İlişkin Savunmaların Değerlendirilmesi

I.5.2.1. Bulgu-1’e İlişkin Değerlendirme

(42) Bulgu-1’de yer alan yazışmalardan; HEPSİBURADA ve MEDIAMARKT’ın sırasıyla Grundig ve Altus markalı ürünler bakımından yeniden satıcı olarak faaliyet gösterdikleri, paylaşılan linkte HEPSİBURADA tarafından satıldığı anlaşılan Grundig markalı çamaşır kurutma makinesinin ARÇELİK’in belirlediği fiyat seviyesinin %10 oranında altında satılıyor olmasının ARÇELİK çalışanları arasında tartışıldığı ve bu kapsamda HEPSİBURADA’nın Grundig markalı üründe düşük kalan fiyatı yukarı çekmesinin beklendiği anlaşılmaktadır.

(43) Anılan belgeye ilişkin tarafın savunmasında özetle; ilgili belgenin Altus ve Grundig markalı ürünlerin fiyat konumlandırmasına yönelik bir iç yazışma olduğu, ARÇELİK’in farklı markalı ürünlere sahip olduğu, bu markalara farklı dağıtım kriterleri uyguladığı, düşük kategoride yer alan rakip ürünleri ile rekabet edilebilmesi amacıyla Altus ve

[12] Kurulun 05.10.2001 tarih ve 01-47/483-120 sayılı Doğuş Otomotiv kararı.

[13] Kurulun 23.06.2011 tarih ve 11-39/838-262 sayılı Anadolu Elektronik kararı.

[14] Kurulun 07.11.2016 tarih ve 16-37/628-279 sayılı Aral Oyun kararı.

[15] Kurulun 22.11.2018 tarih ve 18-44/703-345 sayılı Sony kararı.

[16] Kurulun 04.03.2021 tarih ve 21-11/154-63 sayılı Groupe SEB kararı.

[17] Kurulun 26.03.2020 tarih ve 20-16/232-113 sayılı Baymak kararı.

[18] Kurulun 05.08.2021 tarih ve 21-337/524-258 sayılı Philips kararı.

[19] Kurulun 30.09.2021 tarih ve 21-46/671-335 sayılı Arnica kararı

[20] Kurulun 30.09.2021 tarih ve 21-46/672-336 sayılı Singer kararı.

Grundig markalarına farklı kriterlerin uygulandığı, bu markalara ilişkin farklı fiyat/marka konumlandırmasının ARÇELİK’in kendi ticari kararı olduğu, buradan hareketle ARÇELİK’in kendi marka konumlandırmasına bağlı olarak farklı toptan satış fiyatlarının olabileceği ve bulguda yeniden satıcıların satış fiyatlarına değil ürünlerin toptan satış fiyatlarına ilişkin bir farklılaşmadan bahsedildiği, nitekim ARÇELİK’in ürünlerin yeniden satış fiyatına müdahalesine ilişkin ifadenin bulunmadığı ve bulguda tavsiye perakende satış fiyatı verildiği hususları ileri sürülmüştür.

(44) Tarafın savunmasında ifade ettiği temel husus yazışmalarda geçen konuşmaların toptan satış fiyatlarına ilişkin olduğu, dolayısıyla yeniden satıcının uyguladığı perakende satış fiyatlarına ilişkin olmadığı şeklindedir.

(45) Yazışmada, Altus markalı ürünlerin bir satış kanalından sorumlu olan (.....) (SÇ) tarafından HEPSİBURADA’nın sattığı Grundig markalı kurutma makinesinin linki (.....) (MK) ve (.....) (SN) ile paylaşılmakta, eski maliyetli stok ürünü olduğu gerekçesiyle HEPSİBURADA tarafından ARÇELİK’in belirlediği fiyat düzeyinden %10 oranında daha düşük fiyata satıldığı ve bu durumdan ARÇELİK’in olumsuz etkilendiği ifade edilmekte ve böylelikle düşük fiyattan duyulan rahatsızlık dile getirilmektedir. Bunun üzerine o dönemde HEPSİBURADA adlı yetkili satıcıdan sorumlu olduğu anlaşılan (.....) (MK), MEDIAMARKT’ın da fiyatını düşürdüğünü belirterek kendisinin sorumlu olduğu HEPSİBURADA’nın uyguladığı düşük fiyatı gerekçelendirmeye çalışmaktadır. (.....) (SÇ) ise bu gerekçeye karşılık olarak MEDIAMARKT’ın Grundig marka ürün satmadığını, zaten konunun MEDIAMARKT’ın sattığı Altus markalı ürünün fiyatı olmadığını, Grundig ve Altus markalı ürünlerin fiyatları arasındaki makasın korunması olduğunu ifade etmektedir. (.....) (MK) ise fiyatlar yenilendiğinde HEPSİBURADA ilgili ürünün fiyatını artırmazsa “bakılacağını” ifade etmektedir.

(46) Yazışmanın bağlamı ve içeriği birlikte değerlendirildiğinde, bahse konu yazışmanın konusunun, ARÇELİK tarafından uygulanan toptan satış fiyatı değil, yeniden satıcısı konumunda bulunan HEPSİBURADA’nın uyguladığı perakende yeniden satış fiyatı olduğu net olarak anlaşılmaktadır. Nitekim yazışmanın devamında yer alan “MM de fiyatı inmiş zaten” ifadesinden de MEDIAMARKT’ın uyguladığı yeniden satış fiyatından bahsedildiği açıkça görülmektedir. Her ne kadar taraf savunmasında iki markanın toptan satış fiyatları arasındaki fiyat farklılığından bahsedildiği ifade edilse de, esasında yazışmanın konusunu Altus ve Grundig markalı ürünlerin perakende fiyatlarındaki makasın korunmasının oluşturduğu anlaşılmaktadır. Bu sebeple ARÇELİK’in HEPSİBURADA ve MEDIAMARKT’ın fiyatları hakkındaki yazışmaların toptan satış fiyatlarına ilişkin olduğuna yönelik savunması kabul edilemeyecektir.

(47) Bununla birlikte, aynı yazışmanın devamında yer alan “Fiyatlar yenilenince, eğer Grundig fiyatını arttırmaz ise bakmak lazım” ifadesinden, HEPSİBURADA, ilgili ürüne ilişkin düşük fiyatı yeni fiyatlar açıklanmasına rağmen yükseltmezse (.....) (MK) tarafından bir eylemde bulunulacağı anlaşılmakla birlikte bu eylemin ilgili yeniden satış fiyatına müdahale olup olmayacağı net olarak anlaşılamamıştır. Açıklanan gerekçeyle söz konusu belgenin ARÇELİK hakkında ihlal isnadına dayanak olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

I.5.2.2. Bulgu-2’ye İlişkin Değerlendirme

(48) Bulgu-2’de yer alan yazışmada, bir ARÇELİK çalışanı, ARÇELİK satış direktörüne internet üzerinden düşük fiyatla satış yapan bayilere fiziksel satış yapan bir bayinin tepki gösterdiğini, bu nedenle kendisine verilen hedefi tutturmakta zorlanacağını

raporlamaktadır. Bunun üzerine ARÇELİK satış direktörü, şikâyet edilen bayilere kendisinin de tepkili olduğunu belirtmektedir. Söz konusu yazışmada ilgili direktör tarafından internet üzerinden yapılan satışlardaki fiyatın düşük olmasından kaynaklanan rahatsızlık dile getirilmiştir.

(49) Bulgu-2’ye ilişkin olarak teşebbüs savunmasında, ARÇELİK çalışanı (.....) (BB) tarafından internetten düşük fiyatla satış yapan bayilere ilişkin olarak dile getirilen “ben de düşmanım onlara” ifadesinin espri içeren bir ifade olduğu, nitekim ifadenin sonundaki emojiden bu ifadenin espri içerdiğinin anlaşılabildiği, iddia edilenin aksine bayilerin internetten ucuz satabildiğinin yazışmadaki ifadelerden görüldüğü ifade edilmektedir.

(50) Belgede yer alan ifadeler savunmayla birlikte değerlendirilmiş olup, ARÇELİK çalışanı (.....)’in (BG) bazı bayilerin internetten düşük fiyatlı ürün satışı yapmalarından rahatsız olduğunu belirttiği, satış direktörü (.....)’ın (BB) ise şaka yollu ilgili bayilerden kendisinin de rahatsız olduğunu ifade ettiği, söz konusu yazışmanın bir durum tespiti içerdiği, yazışma içeriğinde şikayet edilen bayilerin fiyatlarına müdahale edildiğine ya da edileceğine yönelik herhangi bir ifadenin yer almadığı, yazışma içeriğinde bu anlama gelecek başka bir ifadenin de tespit edilemediği hususları dikkate alındığında ilgili belgenin ARÇELİK’in yeniden satış fiyatlarını tespit ettiğini ortaya koymaya yeterli ve elverişli olmadığı, bu nedenle söz konusu belgeye dayanarak ihlal isnadında bulunulamayacağı kanaatine ulaşılmıştır.

I.5.2.3. Bulgu-3 ve 4’e İlişkin Değerlendirme

(51) Bulgu-3 ve 4’te yer alan yazışmalarda özetle; MEDIAMARKT tarafından yapılmak istenen Anneler Günü kampanyası kapsamında bazı küçük ev aletleri için ARÇELİK’ten destek ödemesi yapmasının talep edildiği, bu talebe cevap vermek üzere, o dönemde MEDIAMARKT’tan sorumlu olan (.....) (MÖ) tarafından bir çalışma yapılarak grup yöneticisine gönderildiği, yapılan çalışmada ilgili ürünler bakımından MEDIAMARKT’ın stok miktarı, bir önceki aydaki satış adedi, mayıs ayı için ilgili ürünlerin maliyeti gibi bilgilerin yanı sıra ve MEDIAMARKT ile yakın rekabet içinde olduğu anlaşılan ELİMAR’ın [21] stok miktarı ile uyguladığı perakende satış fiyatlarının yer aldığı görülmektedir.

(52) Anılan belgeye ilişkin ARÇELİK tarafından gönderilen savunmada özetle; Bulgu-3 ve 4’te yer alan yazışmalarda adı geçen ELİMAR’ın ARÇELİK’in müşterisi olmadığı, bu nedenle ELİMAR’ın yeniden satış fiyatına müdahalenin söz konusu olamayacağı, yazışmada ELİMAR tarafından değil MEDIAMARKT tarafından destek talebinde bulunulduğundan bahsedildiği, ilgili yazışmanın konusunun MEDIAMARKT’a destek verilip verilmeyeceğinin olduğu, varsayımsal olarak pazarda en ucuz fiyatın ELİMAR’a ait olacağı ve MEDIAMARKT’ın bu fiyatı baz alarak destek talebinde bulunacağı, nihai olarak yazışmanın konusunun ELİMAR’ın ARÇELİK’in müşterisi olmaması dolayısıyla bu teşebbüsün yeniden satış fiyatlarına müdahale değil, MEDIAMARKT’ın talebinin karşılanmasına yönelik olduğu ve ARÇELİK’in müşterilerinden gelen talepleri değerlendirirken pazardaki koşulları dikkate alması gerektiği hususları belirtilmiştir.

(53) Bulgu değerlendirmesine geçmeden önce ELİMAR adlı teşebbüs ile ARÇELİK tarafından uygulanan destek sistemine değinilmesinde fayda bulunmaktadır. Bulgu-5 21 ARÇELİK’in Altus marklı ürünlerinin satışını gerçekleştiren bir yeniden satıcı olduğu değerlendirilen teşebbüsün unvanı Elimar Sanal Mağazacılık Elektronik İletişim Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’dir.

içerisinde yer alan “Elimar direkt aldaş [22] ın kendi şirketi (.....) yapıyor” ifadesinden ELİMAR’ın ARÇELİK’in Elazığ’da faal olan yetkili distribütörü Eldaş AŞ (ELDAŞ) ile aynı ekonomik bütünlük altında faaliyet gösteren ve Altus markalı ürünlerin satışını yapan bir yeniden satıcı olduğu anlaşılmaktadır. Nitekim ARÇELİK tarafından gönderilen cevabi yazıda Altus markalı ürünlerin 12 toptancı aracılığıyla satıldığı, bu toptancılardan birinin de ELDAŞ olduğu belirtilmiştir.

(54) Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde ELİMAR’ın ELDAŞ aracılığıyla ARÇELİK’ten ürün tedarik ettiği, dolayısıyla ARÇELİK’ten doğrudan ürün tedarik etmemesinin yapılan değerlendirmeleri etkilemeyeceği belirtilmelidir. Nitekim Kurulun benzer eylemlere yönelik olarak almış olduğu birçok kararda [23] bayinin sağlayıcı yerine distribütörden ürün tedarik ettiği durumda sağlayıcıların ilgili distribütör ile iletişime geçmek suretiyle ilgili bayinin satış fiyatına müdahale edebildiği ortaya konulmuştur. Dolayısıyla ELİMAR’ın doğrudan ARÇELİK’ten ürün tedariki yapmadığı savunması ihlalin oluşmadığını ortaya koymak bakımından yeterli değildir.

(55) ARÇELİK tarafından bayilere uygulanan destek ve prim sistemlerine ilişkin yapılan (.....) ifade edilmiştir.

(56) Bulgu-3 ve 4’e konu yazışmanın temelinde 28.04.2020 tarihli “ALTUS ANNELER GÜNÜ DESTEK 1-12 MAYIS” konu başlığıyla MEDIAMARKT yetkilisi tarafından ARÇELİK çalışanlarına gönderilen e-posta yer almaktadır. Bu e-postadaki “1-12 Mayıs tarihleri arasında alttaki adet destekleri ile aksiyon alım Anneler Günü döneminde max.da satışa çıkarmak istiyoruz, aksiyon desteği sizin içinde uygunda Anneler günü Ana sayfa banner altına bu ürünleride ekleyeceğiz” ifadelerinden MEDIAMARKT’ın ARÇELİK’ten destek talebinde bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu talebe istinaden ARÇELİK yetkilileri arasında yapılan yazışmalarda MEDIAMARKT’a bu desteğin verilip verilemeyeceği değerlendirilmektedir. Belgede geçen “(…) Elimar’ın Mayıs fiyatları bu şekilde devam ederse destek konusunda MM bize internetteki en ucuz fiyatları sunacaktır burada da karşımıza Elimar çıkacaktır.” ifadesinden görüleceği üzere, en ucuz fiyatları sunması beklenen ELİMAR tarafından yayımlanan fiyatların MEDIAMARKT’a ödenecek olan destek primi hesaplamasında dikkate alınması beklenmektedir. Buna ek olarak kampanya döneminde ELİMAR’ın düşük fiyatları sürdürüp sürdüremeyeceği ve dolayısıyla MEDIAMARKT’ın ELİMAR’ın fiyatlarını gerekçe göstererek destek talebinde bulunup bulunamayacağı hususları da ELİMAR’ın elindeki stok verileri ile öngörülmeye çalışılmaktadır.

(57) Yazışma içeriği savunma ile birlikte değerlendirildiğinde, yazışmaların konusunun MEDIAMARKT’ın Anneler Günü kampanyası yapabilmek üzere ARÇELİK’ten talep ettiği desteklerin verilip verilemeyeceğine ilişkin bilgi ve görüşlerden oluştuğu, bu anlamda ilgili yazışmada ARÇELİK tarafından ELİMAR’ın yahut MEDIAMARKT’ın yeniden satış fiyatlarına müdahale edildiğine yönelik herhangi bir açıklığın bulunmadığı, bu nedenle söz konusu belgelere dayanarak ARÇELİK hakkında ihlal isnadında bulunulamayacağı kanaatine ulaşılmıştır.

I.5.2.4. Bulgu-5’e İlişkin Değerlendirme

(58) Bulgu-5’te yer alan yazışmalarda, ARÇELİK’in Altus markalı ürünlerden sorumlu çalışanları arasında Altus markalı küçük ev aletlerini 2020 yılının Nisan ayında 22 ALTUS Türkiye distribütörü olan ELDAŞ olduğu değerlendirilmektedir.

[23] Kurulun 04.03.2021 tarih ve 21-11/154-63 sayılı Groupe SEB kararı, 30.09.2021 tarih ve 21-46/671- 335 sayılı Arnica kararı, 05.08.2021 tarih ve 21-337/524-258 sayılı Philips kararı.

internette en ucuza satan birinci ve ikinci satıcının kim olduğunun tespiti amacıyla bir çalışma yapıldığı görülmektedir. Bu kapsamda “akakce.com” isimli fiyat karşılaştırma internet sitesinden toptan ve zincir olarak tabir edilen fiyatların altında satış yapan ELİMAR ve “premiumsepet” adlı iki satıcının tespit edildiği, devamında ise her iki satıcının alım yaptığı toptancıların saptanmasının faydalı olacağının ifade edildiği, ELİMAR’ın toptancısının ELDAŞ olduğunun belirtildiği görülmektedir.

(59) Bulgu-5’e ilişkin olarak yapılan savunmada, ARÇELİK’in pazarda satışa sunulan ürünlerine ilişkin olarak tablo çalışması yapmasının ticaretin olağan akışına uygun olduğu, ARÇELİK’in pazardaki koşulları takip etmesinin rekabetçi bir pazarın gereği olduğu, pazar koşulları doğrultusunda ARÇELİK’in tavsiye satış fiyatlarını revize edebileceği veya re’sen veya müşterilerden gelen talepler üzerine destek sağlayabileceği, bulguda müşterilerin yeniden satış fiyatlarına toptan satıcılar aracılığıyla müdahale edildiğine ilişkin bir ifadenin bulunmadığı, bulguya yönelik iddiaların varsayıma dayandığı, bulguda yer alan ifadelerin tamamının durum tespitine yönelik olduğu ve ARÇELİK’in yeniden satış fiyatlarına müdahale iddiasına dayanak oluşturmayacağı hususları ifade edilmiştir.

(60) Yukarıda Bulgu-3 ve 4’te yer verilen açıklamalarda tespit edildiği üzere, ELİMAR ilgili dönemde ARÇELİK’in toptancısı olan ELDAŞ ile aynı ekonomik bütünlükte yer alan ve Altus markalı ürün satışı gerçekleştiren bir yeniden satıcıdır. Benzer şekilde “premiumsepet” adlı kullanıcının da Altus markalı ürünlerin satışını yapan bir yeniden satıcı olduğu anlaşılmaktadır.

(61) Bulgu-5’te yer alan yazışmalarda fiyatları düşük seviyelerde tutan satıcıların hangi toptancılardan ürün tedariki gerçekleştirdiklerinin tespit edilmesinin faydalı olacağına yönelik beyan yer almaktadır. Ancak, ilgili belgede, tespit edilecek toptancılar vasıtasıyla piyasadaki en düşük fiyatları uygulayan ELİMAR ve Premiumsepet adlı yeniden satıcıların fiyatlarına müdahale edileceğine yönelik bir açıklık bulunmamaktadır.

(62) Söz konusu belgenin ARÇELİK tarafından ilgili yeniden satıcıların fiyatlarına müdahale edildiğini ya da edileceğini ortaya koyan herhangi bir ifade içermediği, bu nedenle söz konusu belgeye dayanarak ARÇELİK hakkında ihlal isnadında bulunulamayacağı kanaatine varılmıştır.

I.5.2.5. Bulgu-6’ya İlişkin Değerlendirme

(63) Bulgu-6’da yer alan 08.05.2020 tarihli yazışmalara bakıldığında, ARÇELİK çalışanlarının yer aldığı “Altus Zincir Ekip” adlı Whatsapp grubunda ekibin başında bulunduğu anlaşılan (.....) (SN) tarafından Altus marka bir çay makinesine ilişkin MEDIAMARKT’ın kendi internet sitesindeki satışlarda uyguladığı fiyat bilgisini gösteren görsel paylaşılmakta ve bir diğer yeniden satıcı olan MİGROS’un söz konusu fiyatı görmemiş olduğunun sanıldığı belirtilmektedir. Bunun üzerine MİGROS’tan sorumlu olduğu anlaşılan (.....) (NY), MİGROS’a 199 TL fiyat uygulaması gerektiğini söylerken MEDIAMARKT’ın uyguladığı fiyatın da 199 TL olduğunu belirtmektedir. O dönemde MEDIAMARKT’tan sorumlu olan (.....) (MÖ) ise ekran görüntüsünde yer alan düşük fiyat konusunda MEDIAMARKT ile konuşacağını ve böylelikle MİGROS’tan sorumlu (.....)’ı (NY) MİGROS’a karşı fiyat yükseltme talebinde zor durumda bırakmayacağını ifade etmektedir. Bunun üzerine (.....) (SN), ekip üyelerinden, MEDIAMARKT’ın ilgili ürüne ilişkin olarak GİTTİGİDİYOR adlı sitede uyguladığı fiyatın da kontrol edilmesini istemektedir.

(64) 09.05.2020 tarihli yazışmada ise, MEDIAMARKT’tan sorumlu (.....) (MÖ), aynı ürüne ilişkin olarak AKAKÇE adlı karşılaştırma sitesinden elde ettiği bir ekran görüntüsünü anılan grup üyelerine “MM bu fiyatı yüzüme çarpacak” ifadeleriyle birlikte yollamıştır. Görüntüde, en düşük fiyatın 177 TL olarak ELİMAR adlı yeniden satıcı tarafından uygulandığı görülmektedir. Bunun üzerine ekip lideri (.....) (SN), ELİMAR’ın da MEDIAMARKT tarafından uygulanan düşük fiyatları gerekçe göstererek fiyatları indirdiğini belirtmekte ve (.....)’den (MÖ) MEDIAMARKT ile görüşerek fiyatı 199 TL seviyesine yükselttirmesini “sen gereğini yap” ifadeleriyle talep etmektedir. Yazışmanın devamında (.....)’in (MÖ) kullandığı “MM okeydir 199 olarak revize olacak” ifadelerinden MEDIAMARKT ile söz konusu fiyatı yükseltmesi için görüştüğü anlaşılmaktadır.

(65) İlgili yazışmada geçen ifadelerden, Altus çalışanları tarafından yeniden satıcıların perakende satış fiyatlarının belirli bir düzeyde (yazışma konusu ürün bakımından 199 TL seviyesinde) tutulmaya çalışıldığı, önerilen fiyata yeniden satıcılar tarafından uyulmaması ve bu fiyatın altına inilmesi halinde fiyat düşüren satıcıya Altus çalışanları tarafından müdahale edilerek fiyatların revize ettirildiği görülmektedir.

(66) Bulgu-6’ya ilişkin olarak teşebbüs savunmasında, ELİMAR’ın ARÇELİK’in müşterisi olmaması nedeniyle ARÇELİK’in müşterilerinin fiyatlarını müşteri olmayan bir teşebbüsün fiyatlarına eşitlemesinin ve MEDIAMARKT’ın fiyatlarına müdahale edilmesinin söz konusu olmadığı, ARÇELİK’in mevcut durumda “toptan ve zincir market” kanalında tavsiye satış fiyatı uygulamasının bulunmadığı, bulguya konu üründe MEDIAMARKT’ın kendi belirlediği fiyattan satış yaptığı, MEDIAMARKT’ın bulguya konu olmasının nedeninin söz konusu ürüne ilişkin rasyonel kar senaryosundaki satış fiyatının önerilmesi olduğu, nitekim bulgudan da yeniden satış fiyatına müdahale yapıldığına ilişkin çıkarım yapmanın mümkün olmadığı ve bulguda tavsiye satış bildirimi yapıldığı hususları ifade edilmiştir.

(67) Öncelikle, Bulgu-3, 4 ve 5’de yer verilen belge değerlendirmelerinde ELİMAR unvanlı yeniden satıcının ELDAŞ unvanlı toptancı ile aynı ekonomik bütünlük içerisinde yer aldığı ve Altus markalı ürünlerin yeniden satışını internet kanalı üzerinden gerçekleştirdiği, dolayısıyla ELİMAR’ın ARÇELİK’in müşterisi olmadığından hareketle belgenin ihlal isnadına konu olamayacağı yönündeki savunmasının kabul edilebilir olmadığı tespiti yapılmıştır. Bu nedenle, Bulgu-6 bakımından da ELİMAR’ın ARÇELİK’in müşterisi olmadığı yönündeki savunma kabul edilebilir değildir.

(68) ARÇELİK belgenin esasına yönelik olarak MEDIAMARKT’ın yeniden satış fiyatına müdahale etmediği ve yalnızca tavsiye fiyat niteliğinde fiyat sunduğu şeklinde savunma yapmıştır.

(69) Bu savunmanın değerlendirilmesi bakımından ilgili yazışmadaki ifadeler incelendiğinde, öncelikle Altus Zincir Kanal Satış Yöneticisi (.....) (SN) tarafından gönderilen, Altus markalı çay makinesinin MEDIAMARKT fiyatına ilişkin görselde MEDIAMARKT’ın 199 TL’lik satış fiyatına uyum göstermediğinin ifade edilmek istendiği anlaşılmaktadır. Bunun akabinde yine (.....) (SN) tarafından kullanılan “Migros bunu görmedi sanırım” ifadesinden MİGROS’tan da aynı fiyatı uygulamasının istendiği ve paylaşılan fiyatı görmesi halinde rahatsızlık duymasından endişe edildiği anlaşılmaktadır. “(.....) (MÖ) 199” ifadesinden perakende fiyatın 199 TL olarak belirlendiği konusunda MEDIAMARKT Satış Sorumlusu (.....)’e (MÖ) hatırlatmada bulunulduğu değerlendirilmektedir.

(70) Bunun üzerine konuya ilişkin olarak MİGROS’tan sorumlu (.....) (NY) tarafından gönderilen “Abi biz migrosla konuştuğumuza mm fiyatı 199 du” ifadesinden MİGROS’tan bu fiyatı uygulamasının istendiği sırada MEDIAMARKT’taki fiyatın 199 TL olduğunun kontrol edildiği anlaşılmaktadır. Yazışmanın devamında yer alan MEDIAMARKT Satış Sorumlusu (.....)’in (MÖ) “Okeydir abi, biz önermedik bu fiyati” ve “Konusucam (.....)’in (NY) isine tas vurdurtmam” ifadelerinden konuya müdahale edilerek durumun düzeltileceği, diğer bir ifadeyle MEDIAMARKT fiyatının 199 TL seviyesine çekilmesi için görüşme yapılacağının belirtildiği anlaşılmaktadır. Ayrıca (.....)’in (MÖ) MEDIAMARKT’ın GİTTİGİDİYOR unvanlı platformdaki fiyatınının da kontrol edilmesi konusunda (.....) (SN) tarafından uyarıldığı, dolayısıyla MEDIAMARKT’ın gerek kendi sitesi gerekse platformdaki mağazasında ilgili ürüne ilişkin satış fiyatlarının kontrol edilerek MEDIAMARKT fiyatlarının pazaryerinde de belirlenen fiyatın altına inmemesi konusunda denetim yapılmasının istendiği anlaşılmaktadır. İlgili konuşmanın bağlamının nihai satış fiyatı olduğu anlaşılmakta olup yer verilen konuşma içeriklerinin bu fiyatlara müdahaleye ilişkin olduğu tespit edilmektedir.

(71) Yazışmanın ertesi günü aynı grupta (.....) (MÖ) tarafından fiyat karşılaştırma sitesi AKAKÇE’de ilgili çay makinesinin fiyatının 177 TL olarak yer aldığını gösteren bir görsel paylaşılmıştır. (.....) (MÖ) tarafından “Gunaydinlar değerli zincir ekibi, yine karsimizda elimar var mm bu fiyati yüzüme çarpacak haberin olsun abi senin de” ifadesinden MEDIAMARKT’ın bu fiyattan rahatsız olacağı düşüncesi dile getirilmektedir. Bunun akabinde (.....)’in (SN) “Elimar da mm yi söylüyor” ifadesinden de ELİMAR’ın da esasen MEDIAMARKT’ın fiyatından şikâyet ettiği belirtilmekte ve yine (.....)’in (SN) “Bugünleri de gördük çok şükür” ifadelerinden ELİMAR’ın genelde en düşük fiyatları uygulayarak “fiyat bozan” yeniden satıcı olması nedeniyle bir başka satıcının düşük fiyatını şikâyet etmesinin şaşkınlıkla karşılandığı anlaşılmaktadır. Nitekim yazışmaya bak ıldığında, (.....)’in (SN) “Sen gereğini yap diğer yere bakıcaz” ifadesinden MEDIAMARKT ile ilgili gereğinin yapılması konusunda (.....)’i (MÖ) yönlendirdiği, bunun üzerine (.....) (MÖ) tarafından MEDIAMARKT’ın fiyatına müdahale etmek üzere harekete geçildiği anlaşılmaktadır.

(72) Yazışmanın devamında, ELİMAR’ın fiyatlarına ilişkin konuyla ilgili araştırma yapan (.....)’in (MÖ) “elimar bu fiyata 25 Nisan’da inmiş abi haberin olsun fiyat degis imleri kismindan baktim” ifadesinden ELİMAR’ın uyguladığı düşük fiyatın eski tarihli olduğu tespiti yapılmış olup bahse konu satıcının fiyatlarıyla ilgili bir yanlış anlaşılma olduğu ve fiyatın anılan tarihte bozulmadığının belirtildiği görülmektedir. Bir diğer satıcı MEDIAMARKT’a ilişkin olarak ise “(…) (.....) (MA) donmuyor tekrardan yazdım(…)” ifadesiyle MEDIAMARKT Kategori Sorumlusu olduğu anlaşılan (.....) (MA) ile iletişime geçilmek istendiği ancak geri dönüş alınamadığı anlaşılmaktadır. Söz konusu iletişimin içeriği bilinmese de yazışmanın devamında yer alan (.....)’in (MÖ) “MM okeydir 199 olarak revize olacak” ifadesinden MEDIAMARKT’ın satış fiyatına müdahale edildiği anlaşılmaktadır.

(73) ARÇELİK tarafından Altus markalı ürünlerin satışları içerisinde MEDIAMARKT’ın payının yüksek (%(.....)) olduğu ve buna bağlı olarak bu teşebbüsün fiyatına müdahale edilmesinin makul olmadığı savunması yapılmıştır. ARÇELİK’in 16.12.2021 tarihli ve 21-61/859-423 sayılı BSH kararında yer verildiği üzere beyaz eşya ve küçük ev aletleri pazarında lider konumda olduğu göz önüne alındığında, MEDIAMARKT karşısında zayıf konumda olduğu söylenemeyecektir. Buna ek olarak, salt perakendecilerin alıcı

gücünün bulunması ARÇELİK’in perakende satış fiyatlarına müdahale etmediğini ortaya koymaya yeterli bir savunma olarak değerlendirilemeyecektir.

(74) Diğer yandan ARÇELİK savunmasında, bulgudaki yazışmalar kapsamında MEDIAMARKT’a soruşturma konusuna yönelik sorular sorulmadığını, bulgu konusu ürünün şikayet tarihleri ile örtüşecek şekilde fiyat değişiminin olup olmadığına ve yazışmalarda geçen teşebbüsler ile doğrudan iletişim kurulduğuna ilişkin herhangi bir bulgunun dosya kapsamında mevcut olmadığını, somut delil olmaksızın varsayımlara dayalı olarak ihlal iddiasında bulunulduğunu ileri sürmektedir.

(75) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi rekabeti kısıtlayıcı amaca veya etkiye sahip olan anlaşmaları yasaklamaktadır. Dolayısıyla ilgili madde kapsamında, dikey ya da yatay anlaşmanın amacı itibarıyla rekabeti sınırlandırdığının ortaya konulması ihlal sonucuna ulaşmak bakımından yeterli olmaktadır. Nitekim literatürde, amacı itibarıyla rekabeti kısıtlayıcı olan anlaşmaların etkisi itibarıyla da rekabeti kısıtlayacağı kabul edilmektedir. Yukarıda açıklandığı üzere, yeniden satış fiyatının tespiti amacı bakımından rekabet ihlali teşkil etmektedir. Kurul ve yargı içtihadında kendisine geniş yer bulan söz konusu yaklaşım çerçevesinde, yeniden satış fiyatlarına müdahale edilerek yeniden satıcıların satış fiyatlarını belirleme serbestileri engellenmiş ise, yeniden satıcıların uyguladıkları fiyatlardan bağımsız olarak rekabet ihlalinin oluştuğu kabul edilmektedir.

(76) Delilin bir iç yazışma niteliğinde olduğu, fiyatlarda bir artış olsa dahi bu değişikliğin ARÇELİK’in teşviki ya da baskısı sonucunda oluştuğunu ve bu konuda MEDIAMARKT ile iletişime geçildiğini gösteren herhangi bir yazışmanın mevcut olmadığı, halbuki Danıştay 13. Dairesi’nin Henkel [24] kararında fiyat müdahalesine ilişkin iddiaların somut ve ciddi verilere dayalı olarak ortaya konulmasına vurgu yapıldığı, ARÇELİK’in savunmasında ileri sürdüğü diğer hususlardır.

(77) Mevzuatta alıcının kendi satış fiyatını belirleme serbestisinin engellenmesinin yasaklanmış olduğu vurgulanmalıdır. Ancak tavsiye ve azami fiyatlar konusunda sağlayıcıya bir istisna getirilmiş ve bu iki fiyat türünün baskı ve teşvik ile sabit veya asgari fiyat haline gelmemesi koşuluyla belirlenebileceği/tavsiye edilebileceği hükme bağlanmıştır. Somut olayda ise ARÇELİK tarafından belirlenen bir azami fiyat yahut tavsiye edilen herhangi bir fiyat söz konusu olmayıp, aksine teşebbüsün MEDIAMARKT’ın yeniden satış fiyatına doğrudan müdahale ettiği ilgili delilden tespit edilebilmektedir. İlaveten, Henkel kararında yeniden satış fiyatının tespiti uygulamalarında esas olarak yeniden satıcının kendi bağımsız kararını verip vermediği hususu araştırılmış ve baskı-teşvik unsuru, Henkel’in alıcılarla görüşüp fiyat yükseltmelerini talep edip etmediğinin ve alıcıların fiyatları bu talebe istinaden yükseltip yükseltmediğinin ortaya konulabilmesi bağlamında ve somut olaydaki alıcı ile sağlayıcının konumlarına da vurgu yapılarak ele alınmıştır. Her ihlalin gerçekleştirildiği şartların farklı olması ve her olayın kendi münferit koşulları dâhilinde değerlendirilmesi gereği nazara alındığında bahse konu Henkel kararında yer alan değerlendirmelerin mevcut dosya bakımından da aynen geçerli olacağını düşünmek mümkün olmayacaktır.

(78) Delilin niteliğine bakıldığında, ARÇELİK’in alıcı (MEDIAMARKT) ile görüştüğü, düşük fiyatların kendisine zarar verdiğini bildirdiği ve bunun üzerine alıcının hemen ilgili fiyatı yükselttiği “MM okeydir” ifadesinden net olarak anlaşılmaktadır. Zira konusunu 24 Danıştay Onüçüncü Dairesinin 06.07.2021 tarih ve E.2021/969, K.2021/2654 sayılı kararı

perakendecilerin nihai satış fiyatlarının oluşturduğu bir şirket içi yazışmada, taraflardan birinin kullandığı “MM okeydir 199 olarak revize olacak” şeklindeki ifadenin, MEDİAMARKT ile iletişimin varlığını göstermeyeceği şeklinde yorumlanması için bu ifadenin gerçeği neden yansıtmadığına yönelik makul bir gerekçenin sunulması gerekmektedir. Ancak ARÇELİK tarafından buna yönelik bir gerekçe sunulmamış olduğu görülmektedir.

(79) Savunmada, ilgili yazışmada ismi geçen ürünün ARÇELİK ve MEDIAMARKT arasındaki ticarette çok küçük bir paya sahip olduğu, ihlalin söz konusu olması durumunda fiyat müdahalesinin sistematik bir şekilde yapılması gerektiği, ticarette küçük bir payı olan bir ürüne ilişkin münferit bir örneğin ihlali göstermeyeceği ileri sürülmüştür.

(80) Belgelerin az sayıdaki ürüne ilişkin olması rekabet ihlalinin varlığını ortadan kaldıran bir unsur niteliği taşımamaktadır. Dolayısıyla salt belge içeriğinde yer alan ürünün satışının az olması gerekçesiyle ARÇELİK’in yeniden satış fiyatlarına müdahale etmediği değerlendirmesinde bulunulamayacaktır.

(81) Sonuç olarak, ARÇELİK tarafından Altus markalı ürünlerin perakende fiyatlarının yakından takip edildiği ve ARÇELİK’in belirlediği fiyatın altında satış yapan yeniden satıcıların fiyatlarına müdahale edilerek yükselttirildiği anlaşılmış olup ARÇELİK tarafından yeniden satış fiyatının tespit edilmesi suretiyle 405 4 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edildiği kanaatine ulaşılmıştır.

I.5.2.6. Bulgu-7’ye İlişkin Değerlendirme

(82) (.....)’ten alınan belgedeki ifadelerden, ARÇELİK Bölge Sorumlusu (.....) (GY) tarafından (.....) yetkilisi (.....)’e (AG) “(.....)” tarafından satılan bir çamaşır makinesine ilişkin bir ekran görüntüsünün gönderildiği, görselde yer alan fiyatın diğer şubelerce ARÇELİK İstanbul ve Trakya Bölge Satış Grup Müdürü (.....)’a (GB) şikâyet edildiğinin ve bu nedenle görseldeki fiyatın yükseltilmesinin istendiğinin belirtildiği; bunun üzerine (.....)’in (AG) fiyatı istenen düzeyin üzerine çektiği anlaşılmaktadır.

(83) Bulgu-7’ye ilişkin olarak ARÇELİK tarafından yapılan savunmada, ARÇELİK’in bazı dönemlerde bölge, il veya bayi bazında çeşitli ürünler için kampanya yapabildiği, çok sayıda kampanya olduğu için bayilerin bazen farkında olmadan zararına satış yaptığı durumlarla karşılaşılabildiği, 19-26.08.2020 tarihleri arasında “Arçelik 8103 YD çamaşır makinesi”nde ARÇELİK’in de 160 TL destek verdiği bir Paro kampanyasının yapıldığı, ilgili ürünün tavsiye edilen satış fiyatının 3.237 TL’den 3.037 TL’ye çekildiği, (.....)’in internet sitesi olan “(.....)”da uyguladığı 2.690 TL’lik fiyatın 2.767 TL peşin, 2.989 TL’lik taksitli toptan satış fiyatının altında kaldığı, bu fiyatlar ARÇELİK yetkilisi tarafından fark edilince bayinin kampanyaya yönelik hesaplamaları yanlış yapmış olabileceğinin düşünüldüğü, bu nedenle fiyatlara yönelik müdahale kastı olmaksızın ilgili ARÇELİK çalışanından fiyatın bilinçli olarak konulup konulmadığının öğrenilmesinin istendiği, ilgili yazışmadan anlaşıldığı kadarıyla çalışanın bu amacın ötesine geçecek ya da en azından böyle yorumlanabilecek bir iletişim kurduğu, bu iletişim neticesinde (.....)’in fiyatını 100 TL artırarak 2.790 TL’ye çıkarmaya karar verdiği, tavsiye edilen satış fiyatının (3.037 TL) altında kalan bu fiyatın da yeniden satış fiyatına müdahale olarak değerlendirilmemesi gerektiği ifade edilmiştir.

(84) Bulgu-7’de yer alan yazışmalar incelendiğinde, ARÇELİK’in yetkili satıcısı olan (.....)’in “(.....)” adı ile internet üzerinde satış yaptığı, Arçelik marka 8103 YD A+++ model bir çamaşır makinası için 2.690 TL fiyat uyguladığı, buna ilişkin görselin İstanbul ve Trakya

Bölge Satış Grup Müdürü (.....) (GB) tarafından (.....)’ten sorumlu müdür olan (.....)’a (GY) gönderilerek (.....) ile iletişime geçilip görseldeki fiyatın yükselttirilmesinin talep edildiği anlaşılmaktadır. (.....) (GY) bu talebi (.....)’e “(.....) (GB ) bey gönderdi, diğer şubelerden fiyat ile ilgili şikayet gelmiş. Düzelttirebilir misin fiyatı dedi. Desteğini rica ederim” ifadeleriyle iletmiştir. Bu talebin gerekçesini açıklamak üzere, (.....) (GY), ilgili model ürüne ilişkin uygulanması beklenen fiyatın yer aldığı bir bilgisayar ekranı görüntüsünü paylaşarak (.....)’in uyguladığı fiyatın PP olarak tabir edilen fiyatın [25] altında olduğu için şikayet edilmiş olabileceğini ifade etmiştir.

(85) Yazışma silsilesine bakıldığında, (.....)’in (.....).com adlı kendi internet sitesinde PP olarak tabir edilen fiyatın altında bir seviyeden satış yaptığı, ARÇELİK tarafından başka bayilerden gelen şikâyetler üzerine söz konusu fiyatın düzeltilmesinin talep edildiği, dolayısıyla ARÇELİK çalışanının amacının teşebbüsün sehven kampanyalı fiyat hesaplaması yapıp yapmadığını kontrol etmek olmadığı, diğer bayi şikayetleri üzerine (.....) tarafından uygulanan fiyatların yükselttirilmesi olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla söz konusu yazışmanın kampanyaya ilişkin bir düzeltme amacı taşımadığı, bayinin satış fiyatına doğrudan müdahale niteliği taşıdığı açıktır.

(86) Yazışmanın devamında (.....), uyguladığı fiyatı yükseltme talebine karşılık, diğer bayilerin fiyatlarına ilişkin ekran görüntüsünü (.....)’a (GY) ileterek ilgili üründe Paro kampanyası bulunduğunu, dolayısıyla fiyatların kendisinde bu nedenle düşük olduğunu belirtmektedir. (.....) (GY) ise (.....)’in görselde ilettiği fiyatların daha düşük olduğu anlaşılan “ytd” modeline ilişkin olduğunu, fiyat yükseltme talebinin ise “yd” modeline yönelik olduğunu açıklamaktadır. Bu açıklama üzerine (.....), fiyatı PP olarak ifade edilen seviyeye çekeceğini belirtmektedir. (.....) (GY) ise fiyatın “göstermelik” 2.780 TL yapılmasını talep etmekte, (.....) de ilgili fiyatı 2.790 TL olarak revize ettiğini belirtmektedir.

(87) Böylelikle (.....) yetkilisi tarafından ARÇELİK çalışanının talebine yönelik olarak hemen aksiyon alındığı ve ürün fiyatının önce ARÇELİK’in belirlediği seviyeye daha sonra bu seviyenin de üzerine yükseltildiği görülmektedir.

(88) Ayrıca şu da belirtilmelidir ki, ARÇELİK tarafından ilgili fiyata yapılan müdahalenin Paro kampanyasına ilişkin yanlış anlaşılmanın giderilmesi de dahil olmak üzere hangi sübjektif niyetle yapılmış olduğu ihlalin gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespitinde nazara alınan bir unsur değildir. Zira, teşebbüslerin sübjektif amaçlarından bağımsız olarak, piyasadaki rekabeti bozma, engelleme veya ortadan kaldırma amacı taşıyan yahut etkisi oluşturan anlaşmalar rekabet ihlali olarak nitelendirilmektedir. Bu nedenle, (.....)’in Paro kampanyasına yönelik bir yanlış anlamadan dolayı fiyatı sehven yazmış olması nedeniyle ilgili müdahalenin yapılması yeniden satış fiyatının tespiti ihlalini ortadan kaldırmamaktadır.

(89) Ek olarak teşebbüs, savunmasında bayinin her halükarda tavsiye fiyatın altında fiyat sunması nedeniyle yeniden satış fiyatı tespiti eyleminin söz konusu olmadığını ileri sürmüştür. Her ne kadar uyarılar sonrası ürün fiyatının tavsiye edilen satış fiyatının altında kaldığı belirtilse de, müdahale sonrası uygulanan fiyatın hangi seviyede olduğu ihlalin varlığına etki etmemekte, müdahalenin gerçekleşmesi amaç bakımından rekabet ihlali sonucuna varmak için yeterli kabul edilmektedir.

(90) Savunmalar kapsamında ARÇELİK’in iş yapış şeklinin rekabet hukukuna uygun olduğunun yapılan iç denetimlerde elde edilen belgelerde görülebileceği belirtilmiştir. 25 ARÇELİK tarafından yapılan savunmada bu fiyatın taksitli toptan fiyat olduğu belirtilmiştir.

Buna ilişkin sunulan örnek e - postalarda, ARÇELİK’in bayiler tarafından iletilen perakende satış fiyatına ilişkin taleplere verdiği rekabet hukukuna uyumlu cevaplar vurgulanmaktadır. ARÇELİK’in bazı durumlarda yeniden satış fiyatına müdahale etmemiş olması, fiyatlara müdahale etmiş olduğunu gösteren belgelere ilişkin değerlendirmeyi değiştirmeyecektir.

(91) Yukarıda yer verilen açıklama ve değerlendirmeler çerçevesinde, ARÇELİK tarafından bayilerin yeniden satış fiyatına müdahalede bulunulduğu ve söz konusu eylem ile 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edildiği kanaatine varılmıştır.

I.5.2.7. Bulgu-8’e İlişkin Değerlendirme

(92) Bulgu-8’de yer alan 30.04.2021 tarihli yazışmada Altus markalı ürünlerin çeşitli satış kanallarından sorumlu yetkililer arasında, bu kanallarda faaliyet gösteren perakendecilerin uyguladıkları fiyatların görüşüldüğü anlaşılmaktadır. Buna göre, (.....) (SM) “bro bu hepsiburada çok geberik fiyatlar, elimar gitti sen geldin, ne değişti hayatımızda” ifadeleriyle HEPSİBURADA’dan sorumlu olan (.....)’e (SÇ) HEPSİBURADA’da uygulanan söz konusu fiyatların düşük olmasından yakınmaktadır. Bunun üzerine (.....) (SM), (.....)’e (SÇ) HEPSİBURADA’ya verdiği toptan fiyatı ve destek ödemelerinin oranını sorarak bu bayinin söz konusu düşük fiyatları nasıl uygulayabildiğini öğrenmeye çalışmaktadır. İlgili yazışmanın sonunda (.....) (SM), fiziksel mağazaların kapanması ve çevrim içi satışların artmasıyla bu mecrada uygulanan fiyatların göz önüne çıktığını ve fiyatların diğer bayilerce daha kolay takip edilebilir olduğunu belirtmekte; öncesinde fiziksel satışlar bakımından bayilere müdahale daha kolayken artık bunun zorlaştığı anlamına gelecek ifadeler kullanmaktadır.

(93) 05.05.2021 tarihli yazışmaya bakıldığında, (.....) (SÇ), kahkaha emojisiyle birlikte içeriği tespit edilemeyen ancak HEPSİBURADA dışındaki bir yetkili satıcının uyguladığı düşük fiyatlara ilişkin olduğu değerlendirilen bir ekran görüntüsünü (.....) (SM) ile paylaşmıştır. Bunun üzerine (.....) (SM), bir fiyat karşılaştırma sitesinden elde ettiği görüntüyü (.....)’e (SÇ) “sabah böyleydi” ifadeleriyle iletmiştir. Görüntüde, HEPSİBURADA’nın 1.648 TL ile ilgili ürün için en ucuz fiyatı uyguladığı görülmektedir. Yazışmanın devamında (.....) (SM), (.....)’in (SÇ) gönderdiği ilk ekran görüntüsündeki düşük fiyatları uygulayan bayinin elinde 500 adet 6 kg kapasiteli, 600 adet de 9 kg kapasiteli çamaşır makinesi olduğunu söyleyerek söz konusu düşük fiyatın gerekçesini açıklamaya çalışmaktadır. (.....) (SÇ) “çok stoklamışsın (…..)” (SM) ifadesiyle buna bağlı oluşacak düşük fiyatlara ilişkin endişesini dile getirmektedir. (.....) (SM) ise “düşürmesin tekrar, sen söyle, ben söylerim” diyerek düşük fiyat uyguladığı anlaşılan yetkili satıcıya söz konusu fiyatları yükseltmesini söyleyeceğini ifade etmektedir.

(94) 06.05.2021 tarihli yazışmaya bakıldığında ise bu defa (.....) (SÇ), ilgili dönemde MEDIAMARKT’tan sorumlu olduğu anlaşılan (.....)’dan (SM) “dünkü konu” olarak ifade edilen düşük fiyatlar meselesini MEDIAMARKT ile konuşmasını istemekte, kendisinin HEPSİBURADA ile konuştuğunu ve fiyatı düzelttirdiğini belirtmektedir. (.....) (SM), kullanılan kapalı ifadeleri anlamayıp “hangisi” diyerek konuyu öğrenmeye çalışmakta, (.....) (SÇ) ise “ben yazmayayım diye uğraşıyorum işte” diyerek yazılı ortamda bulunmaması gereken fiyatlara müdahale konusundan bahsettiğini anlatmaya çalışmaktadır. Konunun fiyatlara ilişkin olduğuna ipucu teşkil edecek şekilde ise “köpüklü” ifadesi kullanılmaktadır. Konuyu anlayan (.....) (SM) ise “bende sıkıntı yok zaten” diyerek MEDIAMARKT fiyatlarında sorun olmadığını belirtmektedir.

(95) Bulgu-8’e yönelik olarak ARÇELİK tarafından, yazışmaların 30.04.2021 ve 05- 06.05.2021 tarihlerinde yapılması dolayısıyla birbirinden bağımsız konular içerdiği, yazışmalarda geçen ifadelerin ARÇELİK’in stok ve fiyatlamasına ilişkin bilgiler olduğu, ARÇELİK’in yeniden satıcıların fiyatlarına müdahale ettiğine veya edeceğine yönelik herhangi bir ifadenin bulunmadığı, buradan hareketle ARÇELİK’in yeniden satış fiyatının tespitine yönelik bir iradesinin olduğunun söylenmesinin mümkün olmadığı, bulgu kapsamında yeniden satış fiyatına müdahale çıkarımı yapılabilmesi için yeniden satıcılar ile iletişimin tespit edilmesi gerektiği, bu nedenle söz konusu bulgunun yeniden satış fiyatının tespitine dayanak oluşturmayacağı hususları ifade edilmiştir.

(96) Yukarıdaki yazışmalarda yer alan ifadeler incelendiğinde, Altus markalı ürünlerin çeşitli satış kanallarından sorumlu olan (.....) (SM) ile (.....) (SÇ) tarafından, sorumlu oldukları bayilerin yeniden satış fiyatlarının takip edildiği, belli ürünler bakımından fiyatı düşük kalan bayilerin fiyatlarının nasıl düşük olabildiği konusunda bilgi alışverişinde bulunulduğu, çevrim içi satışların artmasıyla beraber fiyatların daha kolay takip edilebilir hale geldiğinin belirtildiği görülmektedir. Devam eden yazışmalarda, yeniden satıcıların internet satışlarında uyguladığı fiyatların, karşılaştırma siteleri aracılığıyla takip edildiği, “düşürmesin tekrar, sen söyle, ben söylerim”, “MM ile bir görüşebilir misin dünkü konuyu ben konuştum hallettik” ifadeleri ile fiyatı düşüren yetkili satıcı ile iletişime geçilerek fiyatı yükseltmesinin sağlandığı anlaşılmaktadır.

(97) Yazışmada her ne kadar üstü kapalı ifadeler kullanılarak konunun bağlamı gizlenmek istenmişse de, paylaşılan ekran görüntülerinin içeriği, tarafların kullandığı ifadelerin niteliği, ihlal teşkil eden davranışlara ilişkin yazışmaların tarihlerinin yakın olması (05.05.2021 ve 06.05.2021) gibi hususlar bir arada ele alındığında ilgili ifadelerin yeniden satış fiyatına müdahale edilmesine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.

(98) Savunmada 30.04.2021 tarihli yazışmaya ilişkin olarak iki çalışanın kendi sorumlu oldukları alıcılar özelinde verdikleri fiyat ve destekleri konuştuğu, bayinin söz konusu düşük fiyatları nasıl uygulayabildiğini öğrenmesindeki amacın ilgili çalışanın farklı bir uygulama var ise bunu kaçırmak istemeyişi olduğu belirtilmiştir. Ayrıca yazışmada “öncesinde fiziksel satışlar bakımından bayilere müdahale daha kolayken artık bunun zorlaştığı…” anlamına gelecek ifadeler kullanıldığı yönündeki değerlendirmeye, bayilerin fiyatlarına müdahale edildiğine yönelik hiçbir ifadenin bulunmadığı ileri sürülerek itiraz edilmektedir.

(99) İlgili tarihteki yazışmaya yakından bakıldığında, HEPSİBURADA’nın uyguladığı “geberik fiyatlar” bağlamında yapılmaya başlandığı ve devam ettirildiği görülmektedir. Dolayısıyla yazışmadaki ifadelerin bu bağlam gözetilerek ele alınması gerekmektedir. Söz konusu yazışma içeriğinde düşük fiyatlar konusunda ELİMAR adlı satıcının yerini HEPSİBURADA’nın almış olmasına ilişkin ifade, bu fiyatlardan ARÇELİK’in rahatsızlık duyduğuna işaret etmektedir. ELİMAR adlı yeniden satıcının uyguladığı düşük fiyatlardan duyulan rahatsızlık Bulgu-6’da yer alan ifadelerden de açıkça anlaşılmaktadır. Bahse konu fiyatlar hususunda ARÇELİK çalışanları ilk olarak kendi toptan fiyatlamalarını karşılıklı olarak sorgulamaya başlamış, bu sorgulama neticesinde HEPSİBURADA’dan sorumlu (.....)(SÇ) “A101 işini bir çözeyim konuşuruz, çözeriz” şeklinde bir ifade kullanarak sorgulama aşamasını tamamlamıştır. Bu ifade, konuşup çözülecek sorunun rahatsızlık yaratan düşük fiyata ilişkin olduğunu göstermektedir.

(100) 05.05.2021 tarihli yazışmaya ilişkin olarak ARÇELİK tarafından, yazışmanın tek başına ele alındığında fiyata ve hatta düşük fiyatlara ya da fiyatların yükseltilmesine işaret

edebilecek herhangi bir ifade içermediği ileri sürülmektedir. İlgili yazışmanın ilk olarak (.....) (SÇ) tarafından (.....) (SM) ile paylaşılan bir ürün görüntüsü ile başladığı anlaşılmaktadır. Bu görüntüye cevaben, (.....) (SM), bir fiyat karşılaştırma sitesinde Altus markalı bir çamaşır makinesi modelinde en düşük fiyatın (.....)’in (SÇ) sorumlu olduğu HEPSİBURADA tarafından uygulandığını gösteren başka bir ekran görüntüsünü “sabah böyleydi” ifadesiyle paylaşmıştır. İlgili görüntü, bahse konu ürününün perakende fiyatlarına ilişkin olup ele alınan yazışmanın bağlamının bu husus olduğu anlaşılmıştır. Bu görüntüyü müteakip bu defa (.....) (SÇ) iki ekran görüntüsü daha göndermiştir. (.....) (SM) ise bu mesajları, yine aynı bağlamda olmak üzere, ilgili ürünün stoklarının fazla olmasına atıfta bulunarak cevaplamıştır. İletişimin sonunda (.....) (SM), “düşürmesin tekrar” ifadesi ile (.....)’den (SÇ), paylaştığı ekran görüntüsündeki fiyatlara istinaden, HEPSİBURADA’nın fiyatları düşürmemesi için iletişim kurmasını talep etmektedir.

(101) Diğer yandan, 06.05.2021 tarihli yazışma 05.05.2021 tarihli yazışmayla aralarında yalnızca bir gün bulunması ve konuların birbiriyle alakalı olduğunun görülmesi sebebiyle birlikte değerlendirilmiştir. Bu yazışmada (.....) (SÇ), (.....)’dan (SM) “dünkü konuyu” MEDIAMARKT ile görüşmesini talep etmektedir. Önceki günkü konunun içeriği ise bir önceki yazışmadan anlaşıldığı üzere Altus marka 6 kg 1000 devir çamaşır makinesinin fiyatlarına ilişkindir. (.....) (SÇ), kendisinin görüştüğünü ve hallettiğini ifade etmektedir. İletişimin konusunu halen “dünkü konu” teşkil etmeye devam ettiğinden, (.....)’in (SÇ) görüştüğü muhatabın HEPSİBURADA olduğu ve ekran görüntüsüne konu düşük fiyat sorununun halledildiği anlaşılmaktadır. Her ne kadar ARÇELİK yazışmanın muğlak olduğu gerekçesiyle fiyatlara ilişkin olduğunun ortaya konulamadığını iddia etse de, yazışmada “yazmamak için uğraşılan” hususun ne olduğu yahut ne olabileceğinin açıklanamadığı görülmektedir. Ayrıca, her ne kadar ARÇELİK 06.05.2021 tarihli yazışmada geçen “köpüklü” ifadesinin kahve makinesi olduğunu ve bir önceki günkü yazışmanın konusunun çamaşır makinesi olmasından hareketle birbirinden alakasız konuların konuşulduğunu iddia etse de, yazışmanın kahve makinesi ile ilgili olabileceğine dair hiçbir ifade yazışma içeriğinde yer almamaktadır.

(102) Yukarıda yer verilen açıklama ve değerlendirmeler çerçevesinde, ARÇELİK tarafından bayilerin yeniden satış fiyatına müdahalede bulunulduğu ve söz konusu eylem ile 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edildiği kanaatine varılmıştır.

I.5.2.8. Bulgu-9’a İlişkin Değerlendirme

(103) Bulgu-9’da yer alan yazışmada, ARÇELİK küçük ev aletleri ekibinin “insert üstü” olarak ifade ettikleri kategoride yer alan çeşitli çay ve kahve makinesi ürünlerinde fiyat ve reklam çalışması yaptıkları ve bu çalışmada ürünlerin maliyeti ile kampanya dâhilinde tavsiye edilen satış fiyatlarını karşılaştırdıkları görülmektedir. Söz konusu çalışmada, bayilerin elde edecekleri kar marjı oranlarının ARÇELİK tarafından belirlendiği, tabloda sarı ile işaretli ürünlerin marj oranlarında artırıma gidilmesinin mümkün olmadığının belirtildiği, bayilerin belirtilen marj oranlarında satış yapmalarının istendiği anlaşılmaktadır. Bulguda geçen bu ifadeler ARÇELİK tarafından bayilerin kar marjının ve böylelikle yeniden satış fiyatının tespit edilmiş olabileceği şüphesi uyandırmıştır.

(104) Bulgu-9’a ilişkin olarak ARÇELİK tarafından yapılan savunmada, ARÇELİK’in toptan ve tavsiye satış fiyatı arasındaki marjın dar olduğu, bu marj nedeniyle bayilerin ilgili ürünleri ARÇELİK’ten almak istemeyecekleri, ARÇELİK’in tavsiye satış fiyatını yükseltmesinin uygun olacağının konuşulduğu, bir ihlalden söz edilebilmesi için bayilerin kendi kâr marjlarından fedakârlık ederek fiyatı düşürmesinin engellenmesi

gerektiği ancak yazışmanın böyle bir eylemi ortaya koymadığı, nitekim tavsiye edilen satış fiyatı ifadesinin yazışma içeriğinde de geçtiği, söz konusu belgenin ihlal isnadında kullanılamayacağı ifade edilmiştir.

(105) Bulgu-9’un içeriğine bakıldığında, küçük ev aletleri kategorisinde yer alan ürünler için bir kampanya düzenlenmek istendiği ve bu amaçla kampanyaya dahil ürünler bakımından açıklanacak tavsiye fiyatların belirlenebilmesi için toptan maliyet, güncel toptan, tavsiye fiyat, kampanyalı tavsiye fiyat, bayi marjı ve stok miktarı gibi bilgilerin şubelerle paylaşılarak görüşlerinin alındığı görülmektedir. Yazışmada bahsi geçen fiyatların tavsiye fiyatlar olduğu kullanılan ifadelerden anlaşılabilmektedir. Bu noktada (.....) (MG) ile (.....) (TA) arasında gerçekleşen yazışmaların önem arz ettiği değerlendirilmektedir. Yazışmada (.....)’ın (TA) “(…) Sarı renklilerde marjlar bir miktar daha artırılabilirse iyi olur.” ifadesinin, ARÇELİK’in tabloda yer alan toptan satış fiyatlarının azaltılması veya tavsiye satış fiyatlarının artırılması suretiyle kâr marjlarının bir miktar artırılması amacıyla yazılmış olabileceği değerlendirilmektedir.

(106) Öte yandan yazışmada “Sarı renklilerde marjı artırmaya gidersek aradaki fark çok daralıyor. İnsert üstü kampanya olarak kurguladığımız için satabilen bayilerin bu fiyatlar ile ilerlemesini rica ederiz.” ifadelerinden, insert üstü kampanyalı tavsiye fiyatların yükseltilmesi halinde, fiyatların normal tavsiye fiyatlara yaklaşacağı ve böylelikle aradaki farkın daralacağı düşüncesiyle bayilerin düşük de olsa belirlenen marj üzerinden tabloda sarı renk ile işaretlenen kampanyalı tavsiye fiyatlar ile satış yapmalarının isteneceği anlaşılmaktadır. Bu kapsamda, bayi marjının tavsiye edilen insert üstü fiyat ile toptan fiyatlar dikkate alınarak hesaplanan oranlar üzerinden belirlendiği görülmektedir.

(107) Dikey Kılavuz’un 17. paragrafında belirtildiği üzere, sabit veya asgari satış fiyatına dönüşmemesi koşuluyla sağlayıcının, alıcının azami satış fiyatını belirlemesi veya alıcıya satış fiyatını tavsiye etmesi mümkündür. Aynı Kılavuz’un 18. paragrafında ise alıcının kâr marjının belirlenmesi veya tavsiye fiyat niteliğinde ilan edilmiş bir fiyat seviyesinden alıcının uygulayabileceği indirim oranının en üst seviyesinin belirlenmesi şeklindeki davranışların da dolaylı olarak yeniden satış fiyatının tespiti niteliği taşıdığı açıklanmıştır. Bu çerçevede, incelenen yazışmanın, bayinin uygulayacağı kâr marjının tespit edilmesi suretiyle yeniden satış fiyatlarının tespit edildiğini ortaya koyacak nitelikte herhangi bir ifade içermediği ve nitekim kampanya kapsamında uygulanacak insert üstü fiyatların tavsiye niteliğinde olduğunun belirtildiği anlaşılmış olup söz konusu belgeye dayanılarak ARÇELİK hakkında ihlal isnadında bulunulamayacaktır. I.5.2.9. Bulgu-10’a İlişkin Değerlendirme

(108) Bulgu-10’da yer alan yazışma incelendiğinde, ARÇELİK bayisi olan (.....)’nın ARÇELİK çalışanlarına yolladığı e-posta ile ARÇELİK’in internet sitesindeki çeşitli ankastre ürünlerde fiyatların bir önceki aya ait fiyatlar olduğunu, bu fiyatların güncellenmesi gerektiğini söylediği görülmektedir. Bunun üzerine ARÇELİK çalışanlarının fiyatı düzelttiği anlaşılmaktadır.

(109) Bulgu-10’a ilişkin olarak teşebbüs savunmasında, ARÇELİK Pazarlama Direktörlüğünün 29.06.2021 tarihinde 01.07.2021’den geçerli olacak şekilde Arçelik markalı ankastre fırın fiyatını güncellediği, ancak bu güncellemenin arcelik.com.tr adresine yansıtılmadığı, dolayısıyla yazışmada bayiye yönelen bir fiyat müdahalesinin değil bir yanlışın düzeltilmesinin söz konusu olduğu ifade edilmiştir.

(110) Anılan belge savunmayla birlikte değerlendirildiğinde ARÇELİK’in ilgili bayiye yönelik

herhangi bir fiyat müdahalesini içeren yazışmanın bulunmadığı görülmektedir.

Teşebbüs tarafından gönderilen savunmada yer alan görsellerde 29.06.2021 tarihinde

01.07.2021’den geçerli olacak şekilde Arçelik markalı ankastre fırın fiyatının

güncellendiği görülmektedir. Söz konusu bilgiler dahilinde yazışma içeriği

incelendiğinde, bayi tarafından yapılan uyarının ARÇELİK’in kendi internet sitesinde

yer alan eski fiyatların güncellenmesi yönünde bir talep içerdiği ve ARÇELİK’in bayinin

fiyatlarına müdahale ettiğini göstermediği, bu nedenle belgeye dayanarak ARÇELİK

hakkında ihlal isnadında bulunulamayacağı sonucuna ulaşılmıştır.

I.5.3. Esasa İlişkin Savunmalar ve Değerlendirilmesi

I.5.3.1. Genel Savunmalar ve Değerlendirilmesi

(111) ARÇELİK tarafından savunmasında;

- İhlale konu olduğu belirtilen üç bulgunun ihlalin ispatı bakımından yeterli delil teşkil etmediği, bulgularda ARÇELİK’in baskı ve teşvik unsurlarının ortaya konulması bakımından bir incelemeye gidilmediği,

- Kurulun geçmiş tarihli kararlarına bakıldığında; Çaykur kararında yeniden satış fiyatının tespitini destekleyen bulgulara ulaşılamadığı gibi söz konusu iddianın aksini gösterir bilgi ve belge elde edildiğinden teşebbüs hakkında ihlal tespitinde bulunulmadığı,

- Ege Bölgesi Çimento III kararında bayi ifadelerinin ihlal isnadı için yeterli nitelikte olmadığından ve başkaca bir bulgu yer almadığından hareketle teşebbüs hakkında idari para cezası uygulanmadığı,

- Ege Bölgesi Hazır Beton kararında dosya kapsamında yeniden satış fiyatının tespitine yönelik olarak bayi ifadeleri dışında örnek olarak teşebbüs-bayi arası yazışma veya cezai yaptırım konusu olan delillerin bulunmadığından hareketle soruşturma tarafları hakkında idari para cezası uygulanmadığı,

- Kurulun Henkel kararından ve söz konusu karara ilişkin Danıştay kararından hareketle ihlalin gerçekleşmesi için müdahaleye yönelik ifadelerin yeterli görülmediği ayrıca baskı ve teşvik unsurlarının arandığı, Bulgu-6 ve 8’in iç yazışma olduğu ve ihlale dayanak gösterilemeyecekleri, diğer bulgunun ise kampanya ile ilgili olduğu ayrıca bulguların birbirinden bağımsız olduğu, Henkel kararında alıcılar ile yapılan görüşmelere yer verildiği ve görüşmelerde teşebbüsün fiyatlara müdahale edecek güce sahip olmadığının belirtildiği ve benzer yaklaşımın Danıştay kararında da kendine yer bulduğu, bu kapsamda alıcılar ile görüşülmediği ve baskı veya teşvik edici uygulamaların olup olmadığının incelenmediği, Danıştay tarafından benimsenen yaklaşımda yeniden satış fiyatı tespiti uygulamasının bir şirket uygulaması olarak ortaya konulması gerektiği, birkaç teşebbüs çalışanının yanlış kullanımından kaynaklanan ve münferit nitelik arz eden bulgular nedeniyle idari yaptırım uygulanmasının hukuka aykırı olduğu ve ARÇELİK’in güçlü alıcılar karşısında fiyata müdahale veya belirli bir fiyattan satışa zorlama gücünün bulunmadığı, ilgili pazarın rekabetçi bir yapıya sahip olduğu,

- Danıştayın 30.06.2021 tarihli ve E.2021/60 ve K.2021/1364 sayılı Opet Petrolcülük A.Ş. hakkında alınan kararında da ihlale ilişkin değerlendirmelerin tereddütte yol açmayacak şekilde ortaya konması gerektiği hususlarına yer

verildiği, ayrıca Kurulun 01.10.2018 tarih ve 18-36/584-285 sayılı kararına karşı

açılan iptal davasında Ankara 6. İdare Mahkemesinin 18.12.2019 tarih ve E.

2019/946, K. 2019/2625 sayılı kararı ile kesin ve tartışmasız olarak elde edilmiş

somut delillere dayanılarak tesis edilen Kurul kararında hukuka aykırılık

bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı, yine benzer şekilde Kurulun 17.10.2018 tarih

ve 18-39/631-306 sayılı kararına karşı açılan iptal davasında 4054 sayılı

Kanun’un 4. maddesine aykırılık tespit edilirken teşebbüs ve teşebbüs

birliklerinin karar ve eylemlerinin somut olarak tespitinin yapılması gerektiği

- Amerika Yüksek Mahkemesinin verdiği Leegin kararının [26] yeniden satış fiyatının

tespitini per se ihlal olmaktan çıkardığı, marka içi rekabet azaltılarak markalar

arası rekabetin incelendiği bu yaklaşımın Kurulun Vira Kozmetik [27] kararında da

kendine yer bulduğu,

- ARÇELİK’in rekabet uyum programı uyguladığı ve bu program kapsamında iç

denetimlerde bulunan e-posta yazışmalarında görülebileceği üzere, bayilerden

gelen şikâyetlere cevaben ARÇELİK’in yeniden satış fiyatına karışmadığı ve

fiyatların tavsiye niteliğinde olduğu şeklinde açıklamalar yer aldığı, uyum

programı kapsamında personelin konu hakkında bilgilendirildiği ve düzenli

olarak denetlendiği,

- Bulguların mahkeme kararlarında yer alan niteliklere haiz olmadığı ve iddiaları

somut olarak ortaya koymadığı, aksi bir görüş benimsense dahi 4054 sayılı

Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca görüş gönderilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

(112) Deliller ilgili savunmalar çerçevesinde ele alındığında, Bulgu-6’daki yazışmaların geçtiği Whatsapp grubu yazışmasında, Altus markalı ürünlerden sorumlu zincir ve elektromarket satış sorumluları ile bu birimin en üst yetkilisi olan ARÇELİK’in Altus Grup Yöneticisinin yer aldığı, dolayısıyla ilgili grupta tüm Altus markalı ürünlerden sorumlu satış personelinin yer aldığı saptanmaktadır. Benzer şekilde Bulgu-7’de ARÇELİK Bölge Sorumlusu ile bayi arasında iletişim sağlandığı görülmektedir. Söz konusu yazışmaların üst düzey yetkililer arasında gerçekleşmesi ve farklı kanallarda satış gerçekleştiren yeniden satıcılarla direkt temas içerisinde olan bölge sorumluları/satış sorumlularına talimatlar verilmesi, teşebbüsün sistematik bir davranış içerisinde olduğunu ve fiyat müdahalesinin teşebbüsün genel bir politikası haline dönüştüğünü göstermektedir.

(113) Diğer yandan, Kurulun yeniden satış fiyatının tespitine ilişkin Akaryakıt kararında [28] da belgelerin sayısından ziyade niteliğinin önemli olduğu hususu şu şekilde ifade edilmektedir: “(…) Günümüz koşullarında teşebbüslerden delil elde edilmesi giderek daha da zorlaşmaktadır. Teşebbüslerin rekabeti ihlal ettiği ancak bu belgeleri gizlediğine yönelik bir değerlendirme yapılması mümkün olmamakla birlikte, kimi zamanlarda ihlalin varlığı çeşitli parametrelerden açık bir şekilde anlaşılırken, teşebbüslerin söz konusu ihlale yönelik iletişimi farklı kanallardan (telefon, sms) gerçekleştirmesi ya da ilgili belgelerin ortadan kaldırılması söz konusu olabilmektedir. Bu husus dikkate alındığında, teşebbüslerin ihlali sistematik olarak gerçekleştirdiğine yönelik çok sayıda belgenin ele geçirilmesinin, günümüz koşullarında daha zor hale 26 551 U.S. 877 (2007).

[27] Kurulun 02.07.2007 tarih ve 07-63/767-275 sayılı Vira Kozmetik kararı.

[28] Kurulun 12.03.2020 tarihli ve 20-14/192-98 sayılı Akaryakıt kararı, para. 403.

geldiğini söylemek mümkün olacaktır. Sonuç olarak ihlalin değerlendirilmesinde, belgenin sayısının değil, niteliğinin ön plana çıkması gerektiği değerlendirilmektedir.”

(114) Kurulun akaryakıt dağıtım şirketlerine yönelik kararında Petrol Ofisi AŞ’ye yönelik iki belge; BP Petrolleri AŞ’ye yönelik ise üç belge ile yeniden satış fiyatının tespiti eyleminin gerçekleştirildiği sonucuna ulaşılmıştır. Söz konusu kararda da belge sayısının değil belgenin niteliğine vurgu yapılmıştır. Benzer şekilde Kurulun Anka Mobil [29] kararında da yerinde incelemede elde edilen tek bir belgeye dayanılarak Anka Mobil hakkında idari para cezası uygulanmasına karar verilmiştir.

(115) Bulgu-6 başlığı altında yer verilen belge, farklı bir soruşturma kapsamında ARÇELİK ve yeniden satıcıları dışındaki üçüncü bir teşebbüste yapılan yerinde incelemede ARÇELİK’in eski bir çalışanından elde edilmiştir. Söz konusu eski çalışanın yer aldığı gruptaki diğer çalışanların hâlihazırda ARÇELİK’te çalışmaya devam ettiği ve eski çalışanın telefonunda tespit edilen Whatsapp grubu üyesi diğer çalışanların telefonlarında da inceleme yapmak amacıyla, belgenin bulunmasından iki gün sonra ARÇELİK’te de yerinde incelemeye gidildiği ancak anılan Whatsapp grubuna üye oldukları görülen ARÇELİK çalışanlarının telefonlarında yapılan incelemede ilgili Whatsapp grubunun bulunmadığı, bir başka deyişle ilgili grubun silinmiş olduğu tespit edilmiştir. Bu hususlar dikkate alındığında, teşebbüslerin ihlali sistematik olarak gerçekleştirdiğine yönelik çok sayıda belgenin ele geçirilmesinin günümüz koşullarında daha zor hale geldiği, ihlalin sistematik olarak yürütülüp yürütülmediği hususunu incelemek gerekirse bunun yine belge adedinden ziyade belge içeriğine bakılarak ortaya konulmasının mümkün olduğu değerlendirilmektedir. Dolayısıyla ihlalin değerlendirilmesinde, belge sayısının değil, niteliğinin ön plana çıkması gerektiği açıktır. Dosya kapsamındaki belgeler ARÇELİK’in yeniden satıcılarının perakende satış fiyatını tespit ettiğini açıkça göstermektedir.

(116) ARÇELİK tarafından yeniden satış fiyatının tespiti ihlalinin gerçekleşmesi için, sağlayıcı tarafından uygulanan baskı ve teşvik unsurlarının ortaya konulması gerektiği ifade edilmektedir. Baskı ve teşvik unsurlarına yönelik açıklamalara yukarıda yer verilmiş olup söz konusu açıklamaların burada tekrarlanmasına gerek görülmemiştir.

(117) ARÇELİK tarafından yeniden satış fiyatının tespiti ihlalinin amaç bakımından rekabet ihlali olarak değerlendirilmemesi gerektiği ileri sürülmüştür. Kurulun kararlarında, yeniden satış fiyatının tespit edilmesini amaç bakımından rekabet ihlali olarak değerlendirdiğine ilişkin açıklamalara yukarıda yer verilmiştir. Ayrıca, bu eylemin 2021/2 sayılı Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Önaraştırmalarda ve Soruşturmalarda Sunulacak Taahhütlere İlişkin Tebliğ’de ve 2021/3 sayılı Rekabeti Kayda Değer Ölçüde Kısıtlamayan Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Teşebbüs Birliği Karar ve Eylemlerine İlişkin Tebliğ’de açık ve ağır ihlal olarak tanımlanması ile Kurulun bu eyleme yönelik yaklaşımı daha belirgin hale gelmiştir.

(118) Kurulun yeniden satış fiyatının tespitine ilişkin yürütülen soruşturmalarda almış olduğu çeşitli kararlar [30] incelendiğinde, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi çerçevesinde amaç bakımından ihlal tespiti yapıldığı, dolayısıyla ihlal tespiti için ayrıca anlaşmanın rekabeti kısıtlayıcı etkilerinin ortaya konulmasının şart olmadığı görülmektedir.

29 Kurulun 15.04.2021 tarihli ve 21-22/266-116 sayılı kararı.

[30] Kurulun 23.06.2011 tarih ve 11-39/838-262 sayılı Anadolu Elektronik kararı; 07.11.2016 tarih ve 16- 37/628-279 sayılı Aral Oyun kararı.

(119) ARÇELİK tarafından dosya kapsamındaki mevcut bilgi ve bulgular çerçevesinde ihlal tespitinde bulunulması yerine 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde görüş gönderilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

(120) 4054 sayılı Kanun’un ihlal edilip edilmediğinin tespitine yönelik olarak yürütülen soruşturma sürecinin sonunda (taahhüt mekanizmasının kullanılmadığı varsayımı altında) soruşturma konusu uygulamalarla Kanun’un ihlal edilip edilmediğine yönelik nihai bir kararın alınması gerekmektedir. 4054 sayılı Kanun’u ihlal etmiş olduğu tespit edilen teşebbüslere hangi durumlarda idari para cezası uygulanmayabileceği (pişmanlık nedeniyle idari para cezasından tam muafiyet gibi) ise ayrıca düzenlenmiş olup, Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası bu amaçla kullanılabilir bir mekanizma değildir.

(121) Yer verilen açıklamalar çerçevesinde, ARÇELİK’in sağlayıcısı olduğu özellikle Arçelik ve Altus markalı ürünlerin yeniden satıcılarının uyguladığı fiyatlara müdahale ederek düşük fiyatların yükseltilmesini sağladığı, bu şekilde 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde yasaklanan yeniden satış fiyatının tespiti eylemini gerçekleştirdiği, bu ihlalin amaç bakımından rekabet sınırlaması niteliği taşıdığı ve bu nedenle söz konusu eylemin etkilerinin eylemi rekabet ihlali olmaktan çıkarmayacağı, açıklanan gerekçeyle ARÇELİK’in aksi yöndeki savunmalarının kabul edilemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır. I.5.3.2. Ceza Takdirine İlişkin Savunmalar ve Değerlendirilmesi

(122) ARÇELİK tarafından ceza takdirine ilişkin olarak;

- Bulgularda ismi geçen ürünlerin “Altus AL 794 1.8 lt 1650 W Çay Makinesi Mor,

Arçelik 8103 YD A+++ 1000 Devir Çamaşır Makinesi ve Altus AL 6100 ML 6Kg

1000 Devir Çamaşır Makinesi” olmak üzere 7000 üzerindeki ürün gamı içinde

sınırlı sayıda olduğu, söz konusu ürünlerden elde edilen ciroların ve bu ürünlerin

ait oldukları ilgili marka bazlı alt ve üst kategorilerden elde edilen ciroların

toplam ciro içindeki paylarının düşük olduğunun dikkate alınması gerektiği,

- Söz konusu ürünlerin 2021 ve 2022 marka ciroları içerisinde düşük paylara

sahip olduğu, bu nedenlerle her bir ürün özelinde tanımlanacak ilgili ürün

pazarlarında elde edilen gelirlerin cezanın takdirinde dikkate alınması gerektiği,

Kurulun bu yönde almış olduğu kararlar [31] bulunduğu,

- Kurulun bazı kararlarında [32] ise toplam cironun dikkate alındığı ancak ilgili

ürünlerden elde edilen cironun gayrisafi gelirler içindeki payının küçük

olmasından hareketle ceza oranlarında indirim uygulandığı,

- Kurulun hafifletici unsurlar bakımından Ceza Yönetmeliği’nin 7. maddesinin

birinci fıkrasında sayılı haller ile sınırlı olmadığı ve farklı unsurları indirim sebebi

olarak dikkate aldığı kararlarının bulunduğu, ihlalin yaygın nitelikte olmaması,

eylemlerin etkilerinin sınırlı olması, uygulamanın sınırlı bir alanda

[31] Savunmada bu kararlara örnek olarak; 11.11.2010 tarih ve 10-72/1503-572 sayılı Medikal Gaz kararı, 07.03.2011 tarih 11-13/243-78 sayılı Bankacılık I kararı, 27.10.2011 tarih ve 11-54/1431-507 sayılı Sun Express/Condor kararı, 07.11.2016 tarih ve 16-37/628-279 sayılı Bilgisayar Oyunları kararı ve 28.11.2017 tarih ve 17-39/636-276 sayılı Bankacılık III kararı sayılmaktadır.

32 Savunmada bu kararlara örnek olarak; Kurulun 18.04.2011 tarih ve 11-24/464-139 sayılı Otomotiv kararı, 07.11.2016 tarih ve 16-37/628-279 sayılı kararı, 23.01.2020 tarih ve 20-06/61-33 sayılı kararı ve 22.11.2018 tarih ve 18-44/703-345 sayılı Sony kararı sayılmaktadır.

gerçekleşmesi nedenlerinin hafifletici unsurlar olarak görüldüğü kararların 33

olduğu, ARÇELİK için bu unsurların dikkate alınarak hafifletici unsurlar

bakımından en üst sınırdan indirim uygulanması gerektiği,

- Dolayısıyla, bulgulara konu ürünlerden oluşan pazardaki ciro ile hafifletici

unsurlar dikkate alınarak en düşük ceza oranı ile en üst sınırdan indirim

uygulanarak idari yaptırım uygulanması gerektiği

ifade edilmiştir.

(123) Savunmada, olası ceza hesaplamalarında ARÇELİK’in bulgulara konu ürünlerden elde ettiği cironun dikkate alınması gerektiği belirtilmektedir. 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrasında “Bu Kanunun 4, 6 ve 7 nci maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunanlara, ceza verilecek teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde onuna kadar idarî para cezası verilir.” hükmüne yer verilmiştir. Dolayısıyla 4054 sayılı Kanun, açık şekilde temel alınacak cironun teşebbüsün toplam yıllık gayri safi gelirleri olduğunu göstermektedir. Bu nedenle ileri sürülen savunma kabul edilemeyecektir.

(124) ARÇELİK tarafından ihlale konu ürünlerin toplam ciro içerisindeki payının düşük olmasının hafifletici sebep olarak dikkate alınması talep edilmektedir. Hafifletici nedenler, Ceza Yönetmeliği’nin 7. maddesinin birinci fıkrasına göre; temel para cezası “... yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesi haricinde incelemeye yardımcı olunması, ihlalde kamu otoritelerinin teşvikinin veya diğer teşebbüslerin zorlamasının bulunması, zarar görenlere gönüllü olarak tazminat ödenmesi, diğer ihlallere son verilmesi, ihlal konusu faaliyetlerin yıllık gayri safi gelirler içerisindeki payının çok düşük olması” gibi haller ilgili teşebbüs veya teşebbüs birliği tarafından ispatlanırsa, dörtte bir ile beşte üç arasında indirilebilmektedir.

(125) Bu kapsamda ihlale konu faaliyetlerin yıllık gayri safi gelir içindeki payının düşük olduğu iddiasına ilişkin olarak ARÇELİK tarafından sunulan tablolardan, bulgularda adı geçen her ürün özelinde, ilgili üründen elde edilen cironun toplam ciro içindeki oranının düşük olduğu görülmektedir. Bununla birlikte, ARÇELİK’in ihlal konusu faaliyetleri bulgularda anılan ürünlerle sınırlanamayacaktır. Altus markalı küçük ev aletleri ve beyaz eşya satışlarından elde edilen gelirin toplam gelire oranının 2021 sonu itibarıyla yaklaşık %(.....) olduğu, Arçelik markalı beyaz eşya satışlarından elde edilen gelirin aynı dönem itibarıyla toplam gelirlere oranının yaklaşık %(.....) olduğu dikkate alındığında, ihlal konusu faaliyetlerin yıllık gayri safi gelirler içerisindeki payının çok düşük olmasına ilişkin indirim unsurunun uygulanabilir olmadığı kanaatine varılmıştır. I.5.4. Genel Değerlendirme

(126) Dosya kapsamında elde edilen deliller ile yapılan savunmaların değerlendirilmesi neticesinde, ARÇELİK tarafından, sağlayıcısı konumunda bulunduğu ürünlerin yeniden satış fiyatlarının takip edilerek düşük fiyatlı ürün satışı yapan yeniden satıcılarla iletişime geçildiği ve fiyatın yükselttirildiği, böylelikle çeşitli satış kanallarında faaliyet gösteren yeniden satıcıların uyguladığı fiyatlara müdahale edilerek yeniden 33 Savunmada bu kararlar için Kurulun 13.07.2011 tarih ve 11-41/911-281 sayılı Anadolu Efes kararı, 29.08.2013 tarih ve 13-49/710-297 sayılı Medikal Gaz kararı, 16.12.2013 tarih ve 13-70/952-403 sayılı Hyundai İstanbul Bayileri kararı ve 21.11.2016 tarih ve 16-40/662-296 sayılı Antalya Tur kararı sayılmıştır.

satış fiyatının tespit edildiği sonucuna varılmıştır. Bu kapsamda 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal eden ARÇELİK’e idari para cezası verilmesi gerekmektedir.

I.5.5. Ceza Yönetmeliği Kapsamında Değerlendirme

(127) Yukarıda yer verilen bilgi, bulgu ve değerlendirmeler neticesinde ARÇELİK’in yeniden satış fiyatının tespiti suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği sonucuna varılmıştır. 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası;"Bu Kanunun 4, 6 ve 7 nci maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunanlara, ceza verilecek teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin nihai karardan bir önceki mali yılsonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yılsonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde onuna kadar idarî para cezası verilir." hükmünü amirdir.

(128) Ceza Yönetmeliği’nin temel para cezasını düzenleyen 5. maddesinin ilk fıkrasına göre; temel para cezası hesaplanırken ihlale taraf olan teşebbüslerin Kurul tarafından saptanacak yıllık gayri safi gelirlerinin, karteller için %2'si ile %4'ü, diğer ihlaller için %0,5'i ile %3'ü arasında bir oran esas alınacaktır.

(129) Ceza Yönetmeliği’nin 3. maddesinde;" Fiyat tespiti, müşterilerin, sağlayıcıların, bölgelerin ya da ticaret kanallarının paylaşılması, arz miktarının kısıtlanması veya kotalar konması, ihalelerde danışıklı hareket konularında, rakipler arasında gerçekleşen, rekabeti sınırlayıcı anlaşma ve uyumlu eylemler", “kartel” olarak tanımlanmış olup bunların dışında kalan ihlaller ise “diğer ihlaller” olarak nitelendirilmektedir.

(130) ARÇELİK’in ürün tedarik ettiği yeniden satıcılarının bağımsız şekilde belirlemeleri gereken satış fiyatlarını tespit etmek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği anlaşıldığından, bahse konu ihlal dikey ilişkiler kapsamında ortaya çıkan bir ihlal niteliğindedir ve “diğer ihlaller” kategorisinde ele alınmaktadır.

(131) Diğer yandan Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca temel para cezasının belirlenmesinde ilgili teşebbüslerin “piyasadaki gücü, ihlal neticesinde gerçekleşen veya gerçekleşmesi muhtemel zararın ağırlığı” gibi hususların dikkate alınması gerekmektedir. Bu nedenle Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi çerçevesinde ve aynı maddenin ikinci fıkrası göz önünde bulundurularak temel para cezasına esas oran %(.....) olarak belirlenmiştir.

(132) Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinde, bir yıldan uzun beş yıldan kısa süren ihlallerde para cezasının yarısı oranında; (b) bendinde ise beş yıldan uzun süren ihlallerde ise bir katı oranında artırılacağı hükme bağlanmıştır. ARÇELİK’e yönelik olarak yapılan ihlal isnadına dayanak teşkil eden en eski tarihli yazışma Bulgu-6’da yer alan 08.05.2020 tarihli belgedir. Teşebbüs hakkında elde edilen ve ihlal isnadında bulunulan en yeni tarihli belge ise Bulgu-8’e konu olan 06.05.2021 tarihli yazışmadır. Bu kapsamda teşebbüs hakkında elde edilen ve ihlal isnadında bulunulan ilk ve son belge tarihleri arasındaki sürenin 11 ay 28 gün olduğu tespit edilmiştir. Bu bağlamda ihlal süresinin bir yıldan az olduğu ve ARÇELİK bakımından para cezasının ihlalin süresi bakımından artırılmasına gerek olmadığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla temel para cezası oranı %(.....) olarak belirlenmiştir.

(133) Ceza Yönetmeliği’nin 6. maddesi uyarınca temel para cezasının artırılmasını gerektirecek herhangi bir ağırlaştırıcı unsur bulunmadığı gibi, aynı Yönetmeliğin 7. maddesi çerçevesinde herhangi bir indirim unsuru da mevcut değildir.

J. SONUÇ

(134) 09.09.2021 tarihli ve 21-42/617-M sayılı Kurul kararı uyarınca yürütülen soruşturma ile

ilgili olarak düzenlenen Rapor’a ve Ek Görüş’e, toplanan delillere, yazılı savunmalara,

sözlü savunma toplantısında yapılan açıklamalara ve incelenen dosya kapsamına

göre,

a) Arçelik Pazarlama AŞ tarafından yeniden satıcılarının satış fiyatını belirlemek suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesinin ihlal edildiğine,

b) Bu nedenle, 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile ikinci fıkrası hükümleri uyarınca 2021 mali yılı sonunda oluşan ve Kurul tarafından belirlenen yıllık gayri safi gelirlerinin takdiren, % (.....) oranında olmak üzere Arçelik Pazarlama AŞ’ye 365.379.161,06- TL idari para cezası verilmesine

gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı

yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.