Atlas Copco AB'nin, bağlantılı teşebbüsü Atlas Copco Holding GmbH aracılığıyla Krupp Berco Bautechnik GmbH…

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2002-3-35 (Devralma)

Karar Sayısı: 02-28/314-129

Karar Tarihi : 14.5.2002

A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU.

Üyeler: Dr.Kemal EROL, İsmet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER, Mustafa PARLAK, Rıfkı ÜNAL

B- RAPORTÖRLER: Şahin YAVUZ, Meltem BAĞIŞ AKKAYA

C- BİLDİRİMDE BULUNAN: Atlas Copco AB

Temsilcisi: Av. Şefika PEKİN

Beybi Giz Plaza Meydan Sok. No:28 K.14

80670 Maslak/İSTANBUL

D- TARAFLAR: - Atlas Copco AB

Sickla Industrivag 3 (Nacka) S-10523 İSVEÇ

- ThyssenKrupp Technologies AG

Am Thyssenhaus 1 45128 Essen ALMANYA

E- DOSYA KONUSU: Atlas Copco AB'nin, bağlantılı teşebbüsü Atlas Copco Holding GmbH aracılığıyla Krupp Berco Bautechnik GmbH şirketinin tüm hisselerini ThyssenKrupp Technologies AG şirketinden devralması işlemine izin verilmesi talebi.

F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 29.3.2002 tarih, 1498 sayı ve 25.4.2002 tarih, 1942 sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 9.5.2002 tarih, 2002-3-35/Öİ-02-Ş.YA sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 10.5.2002 tarih, REK.0.07.00.00/23 sayılı Başkanlık önergesi ile 02-28 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Atlas Copco AB'nin, bağlantılı teşebbüsü olan Atlas Copco Holding GmbH aracılığıyla Krupp Berco Bautechnik GmbH şirketinin tüm hisselerini ThyssenKrupp Technologies AG şirketinden devralması işleminin, tarafların ilgili ürün pazarında sahip oldukları toplam pazar payları yönüyle 1997/1 sayılı "Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ" kapsamına girmekle birlikte, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratan veya mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve bunun sonucunda ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde

REKABET KURUMU 1

azaltılması sonucunu doğuran nitelikte olmadığından, söz konusu devir işlemine izin verilmesinin uygun olacağı ifade edilmektedir.

H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H. 1. İlgili Pazar

H.1.1. İlgili Ürün Pazarı

Devralma işlemine taraf olan teşebbüslerden Atlas Copco AB, madencilik ve taş ocağı sektörleri için makine ve alet imalatı ve dağıtımı, kompresör, jeneratör, sınai güç aletleri ve profesyonel elektrik güç aletleri imalatı ve dağıtımı, inşaat ve sınai piyasalar için teçhizat kiralama alanlarında faaliyet göstermektedir. Devre konu teşebbüs Krupp Berco Bautechnik GmbH ise hidrolik kırıcılar (hydraulic hammers), hidrolik parçalayıcılar (hydraulic crushers) ve hidrolik toz haline getiren aletleri (hydraulic pulverisers) geliştirmekte, imal etmekte ve dağıtmaktadır. Söz konusu aletler ikame edilebilir, değiştirilebilir eklemelerdir. Devre konu teşebbüs Krupp Berco Bautechnik GmbH'nin Türkiye'ye yönelik satışları sadece hidrolik kırıcılar alanında olduğundan yoğunlaşma da hidrolik kırıcılar alanında gerçekleşecektir.

Hidrolik kırıcılar, malzemenin imhasında kullanılan kırıcı veya kesici uçlardır ve genellikle kazıcı yükleyiciler (hydraulic excavators) vb inşaat ve kazı makinalarına bağlanmaktadır. Kazıcı yükleyiciler aşağıda belirtilen 3 kategoride sınıflandırılabilir: - Ağırlıkları en fazla 9 tona kadar olan mini ve çok maksatlı (kompakt) kazıcı yükleyiciler (backhoe loader),

- Ağırlıkları 9 ile 24 ton arası olan standart tip kazıcı yükleyiciler,

- Ağırlıkları 24 tondan daha fazla olan büyük tip kazıcı yükleyiciler.

Bunlar malzemelerin kırılması, kazılması, itilmesi, taşınması ve başka bir araca yüklenmesi için özellikle taş ocakları, madencilik, hafriyat ve inşaat çalışmalarında kullanılmaktadır. Hidrolik kırıcılara inşaat ve kazı makinalarının hidrolik sistemleri tarafından işlevlerini görmeleri için güç sağlanmaktadır. Kazıcı yükleyicilerin hidrolik sistemleri, bomları, hidrolik kırıcı üreticisi tarafından önceden tasarımlanan, hidrolik güç tüketiminin vurucu aletin peformansını en iyi sağlayacağı şekilde seçilmelidir. Bu durumda yapılacak iş bakımından hidrolik kırıcılar, inşaat ve kazı makinalarının seçiminde önemlidir. Hidrolik kırıcılar özellikleri ve uygulama alanları açısından hidrolik parçalayıcılar ve toz haline getiren aletler ile ikame edilememektedir.

Hafif ağırlıklı, orta ağırlıklı ve ağır hizmet tipi hidrolik kırıcıların ağırlık kategorileri yukarıda anılan taşıyıcı makinalar gibi üç gruba ayrılsa da temelde aynı ürün pazarının alt segmentleri (kategorileri) olarak ele alınmaktadır:

1. Hafif ağırlıklı hidrolik kırıcıların ağırlıkları 500 kiloya kadardır ve taşıma ağırlıkları 9 tona kadar olan mini kazıcı yükleyicileri, kompakt kazıcı yükleyicileri ve backhoe loader'lar ile kullanılmaktadır. Kullanıcılar, küçük kazı ve imha işlerini uygulamak için bunları kendi kazıcı yükleyicilerine yedek veya ek aletler olarak kullanmaktadırlar. Hafif ağırlıklı hidrolik kırıcılar ara sıra ve/veya kısa bir süre boyunca kullanılmaktadırlar.

2. Orta ağırlıklı hidrolik kırıcıların ağırlıkları ortalama 500 ile 1,200 kilo arasında değişmektedir. Bunlar daha çok taşıma ağırlıkları 9 ton ile 24 ton arasında olan

REKABET KURUMU 2

kompakt ve standart kazıcı yükleyicilerine bağlanmaktadır. Orta ağırlıklı hidrolik kırıcıların esas uygulama alanı binaların yıkımı ile yüzeylerin asfaltlanması ile beton, tuğla ve benzeri katı madeni malzemelerden inşa edilen yapıların inşaatıdır. Hafif ağırlıklı hidrolik kırıcıların aksine, orta ağırlıklı hidrolik kırıcılar tesisatının kazıcı yükleyicilerine kurulumu, kırıcının ve kazıcı yükleyicisinin yağ basıncı ve hacmine uygun olarak ayarlanmaları gerektiğinden uzmanlar tarafından yapılmaktadır.

3. Ağır iş tipi hidrolik kırıcıların ağırlıkları ise, ortalama olarak 1,200 ile 1,700 kilo arasında değişmektedir. Bunlar, başlıca madencilik ve taş oacaklarında malzemelerin çıkarılmasında ve ayrıca ağır iş yıkımlarında kullanılmaktadırlar (örnek: silo, depo ve beton sarpın yıkımları). Ağır iş tipi hidrolik kırıcıların kullanımı için taşıma ağırlıkları 24 tondan fazla olan bir kazıcı yükleyicisi gerekmektedir.

İlgili ürün pazarı belirli bir ürün ve onunla yüksek ikame edilebilirliği olan ürünlerden oluşur. Bir malın diğer bir malla aynı pazarda sayılabilmesi için bu iki ürünün tüketici gözünde nitelikleri, kullanım amaçları ve fiyatları bakımından benzer olması gerekir. Öte yandan, ilgili ürün pazarının belirlenmesinde aynı pazarda olduğu düşünülebilecek mal ya da hizmetler arasındaki arz ikamesi dikkate alınması gereken önemli bir faktördür.

İlgili ürün pazarına arz yönünden yaklaşılması durumunda ortaya çıkan sonuç, pazarın yukarıda yapılan ayırımını anlamlı kılmamaktadır. Hafif, orta ya da ağır tip hidrolik kırıcının üretildiği üretim hattında, bir diğer hidrolik kırıcıyı üretmek mümkündür. Zira çok önemli değişikliklere gidilmeksizin sadece makinelerin ayarlarının değiştirilmesi suretiyle diğer bir grup hidrolik kırıcı üretilebilmektedir. Hidrolik kırıcı üreticileri de genellikle her çeşit hidrolik kırıcıyı üretmekte, belirli bir grup üzerinde uzmanlaşma yoluna gitmemektedirler.

Bu çerçevede her ne kadar talep bakımından hidrolik kırıcıları ağırlıklarına bağlı olarak belirli alt gruplara ayırmak mümkün olsa bile, gerek kullanma amaçlarının kesin çizgilerle ayırılamaması gerekse çok önemli değişiklikler yapılmaksızın sadece diğer grup hidrolik kırıcının üretilebilmesi dolayısıyla gruplar arası üretim geçişkenliğinin kolay olması ve üreticilerin pazarın tüm alt segmentlerinde üretim yapmalarından hareketle bildirime konu işlem bakımından ilgili ürün pazarı, "toplu hidrolik kırıcılar pazarı" olarak belirlenmiştir.

H.1.2. Coğrafi Pazar

Devralma işlemi, Federal Almanya Cumhuriyeti sınırları içinde gerçekleşmekle birlikte, işlemin taraflarına ait ürünler dağıtıcı ya da bağlantılı teşebbüsleri kanalıyla Türkiye genelinde satılmakta ve dağıtılmaktadır. Bu itibarla söz konusu işlemin etkileri bakımından dikkate alınması gereken coğrafi pazar, bölgeler arası belirgin farklılıkların bulunmaması unsuru da dikkate alındığında, “Türkiye Cumhuriyeti Sınırları” dır.

H.2.Taraflar

H.2.1. Atlas Copco AB

İsveç kanunları uyarınca faaliyet gösteren bir anonim şirket olup, faaliyet alanları madencilik ve taş ocağı sektörleri için makine ve alet imalatı ve dağıtımı,

REKABET KURUMU 3

kompresör, jeneratör, sınai güç aletleri ve profesyonel elektrik güç aletleri imalatı ve dağıtımı; inşaat ve sınai piyasalar için teçhizat kiralamadır.

Atlas Copco AB'nin sermayesi 118,325,722.03 Euro olup, 31 Aralık 2000 tarihi itibariyle en büyük hissedarları aşağıdaki gibidir:

Hissedarlar Hisse Oranı (%)

Investor Group % 15

Atlas Copco AB'nin (Grubun 31.12.2001 tarihi itibariyle dünya çapındaki toplam cirosu ………………. Euro'dur.) 2000 yılı tarihi tibariyle toplu hidrolik kırıcılar pazarındaki Türkiye cirosu 65,000 Euro'dur. T.C. Merkez Bankası 2000 yılı ortalama Euro alış kuru 573,942 TL olarak dikkate alındığında, Atlas Copco AB'nin 2000 yılı cirosu 37,306,230,000 TL'dir.

Atlas Copco Holding GmbH bir holding şirketi olup, cirosu bulunmamaktadır.

Atlas Copco Grubu'nun Türkiye'de faaliyette bulunan ve Grup tarafından kontrol edilen Atlas Copco Makinaları İmalat A.Ş. unvanlı bağlantılı bir teşebbüsü bulunmaktadır.

Atlas Copco Makinaları İmalat A.Ş.'nin hissedarlık yapısı ise aşağıda belirtilmiştir:

Hissedarlar Hisse Oranı (%)

Atlas Copco Airpower NV 87.2

H.2.2.Krupp Berco Bautechnik GmbH

Federal Almanya Kanunları uyarınca faaliyet gösteren sınırlı sorumlu bir şirkettir. Faaliyet alanları ise, madencilik ve inşaat sektörleri için havalı ve hidrolik makineler ve sistemlerin geliştirilmesi, sınai üretim ve dağıtımı ve ilgili teknik hizmetlerin tedariki ile araştırma projelerinin yürütülmesidir.

Krupp Berco Bautechnik GmbH'nin 30.9.2001 tarihi itibariyle dünya çapındaki toplam cirosu 68,000,000 Euro, 31.12.2000 tarihi itibariyle Türkiye'deki cirosu ise,

REKABET KURUMU 4

1,654,000 Euro'dur. T.C. Merkez Bankası 2000 yılı ortalama Euro alış kuru 573,942 TL olarak dikkate alındırığında şirketin 2000 yılı cirosu 949,300,068,000 TL olarak tespit edilmiştir.

Krupp markası Türkiye'de Çukurova İthalat ve İhracat Türk A.Ş. tarafından dağıtılmaktadır. Dağıtım hakkı bu şirkete münhasır olarak verilmiştir.

H.2.3. Tarafların Pazardaki Durumları

Pazarın toplam büyüklüğünün değer bazında 5.6 milyon Euro ve adet bazında 475 olduğu dikate alındığında, tarafların ilgili pazardaki payları aşağıdaki şekilde ortaya çıkmaktadır (Satış tutarları ve satış adetleri arasında fark satılan ürünlerin fiyatlarındaki farklılıktan kaynaklanmaktadır. Bu anlamda Krupp marka hidrolik kırıcıların görece olarak pahalı ürünler olduğu bilinmektedir.):

Türkiye'deki hafif ağırlıklı hidrolik kırıcılar açısından pazar payları:

Satış Tutarı Satış Adedi

Atlas Copco % …. %…..

Krupp % …. % …..

Türkiye'deki orta ağırlıklı kırıcılar açısından pazar payları:

Satış Tutarı Satış Adedi

Atlas Copco % ….. %….

Krupp % …. %…..

Türkiye'deki ağır iş tipi hidrolik kırıcılar pazarı açısından:

Satış Tutarı Satış Adedi

Atlas Copco - -

Krupp % …. %…..

Türkiye'deki toplu hidrolik kırıcılar pazarı açısından:

Satış Tutarı Satış Adedi

Atlas Copco % …. %….

Krupp % …. %……'dir.

H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

Bildirim, ThyssenKrupp Grubu'na ait çeşitli şirketlerin hisselerinin Atlas Copco Grubu şirketleri tarafından devralınmasına ilişkindir. Atlas Copco AB, bağlantılı teşebbüsü Atlas Copco Holding GmbH aracılığıyla, Almanya'da yerleşik Krupp Berco Bautechnik GmbH şirketinin tüm hisselerini ThyssenKrupp Technologies AG şirketinden devralmaktadır. Hisseleri devredecek olan ThyssenKrupp Technologies AG ise, ThyssenKrupp AG'nin hisselerinin tamamına sahip olduğu bağlantılı bir teşebbüsüdür. Devralma işlemi ile birlikte, Krupp Berco Bautechnik GmbH'nin %100 hissedarı olduğu AT Attachment Technologie GmbH'nin yönetimi de Altas Copco AB'ye geçecektir.

REKABET KURUMU 5

Diğer yandan Atlas Copco AB; bağlantılı teşebbüsü Atlas Copco France Holding S.A aracılığıyla Fransa'da yerleşik Krupp BTP S.A.R.L şirketinin tüm hisselerini de ThyssenKrupp France S.A şirketinden devralacaktır.

Bu itibarla; Krupp Berco Bautechnik GmbH, AT Attachment Technologie GmbH ve Krupp BTP S.A.R.L'nin yönetimi işlemle birlikte Atlas Copco Grubu'na geçecektir. Ayrıca Atlas Copco AB devralma işleminden itibaren 5 yıl süre ile Krupp markasını kullanma hakkına sahip olacaktır.

Devralma işlemi, Almanya'da gerçekleşmekle birlikte, hisseleri devralan Atlas Copco Grubu ile ThyssenKrupp Grubu'nun Türkiye'deki faaliyetleri göz önüne alındığında Türkiye pazarını etkilemektedir.

Anlaşma taraflarından Atlas Copco AB'nin devralma işlemine esas alınacak Türkiye cirosu 65,000 Euro olup, bu rakam T.C. Merkez Bankası 2000 yılı ortalama Euro kuruyla 37,306,230,000 TL'ye karşılık gelmektedir. Krupp Grubu'nun Türkiye cirosu ise 1,654,000 Euro olup, bu rakam aynı kurdan 949,300,068,000 TL'ye karşılık gelmektedir. Anlaşma taraflarının Türkiye'deki pazar payları, satış tutarı esas alındığında sırasıyla % ….. ve % ……, satış adedi esas alındığında ise sırasıyla %….. ve %…... düzeyindedir.

1997/1 sayılı Tebliğ’in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde yer alan “Ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirası’nı aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur” hükmü ile getirilen pazar payı ve ciro eşikleri açısından değerlendirildiğinde, bildirim konusu devralma işlemi, taraflarının ilgili ürün pazarında sahip oldukları toplam pazar payları yönüyle Tebliğ kapsamında izne tabidir.

4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi, bir ya da birden fazla teşebbüsün hakim durum yaratmaya veya hakim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde birleşmelerini veya herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları, miras yoluyla iktisap durumu hariç olmak üzere, devralmasını hukuka aykırı ve yasak saymıştır.

Türkiye'de hidrolik kırıcılar pazarında çok sayıda teşebbüsün faaliyette bulunması ve bu teşebbüslerin paylarının görece birbirinden büyük farklılıklar göstermemesi pazardaki rekabetin yoğunluğuna işaret etmektedir. Diğer taraftan söz konusu teşebbüslerin tamamına yakını ithalatçı konumunda olduğundan rekabet esasen uluslararası alanda gerçekleşmektedir. Türkiye pazarına yönelik bu anlamda bir giriş engeli de bulunmamaktadır. Dolayısıyla, devralan teşebbüsün ilgili pazardaki payı da dikkate alındığında, devralma işlemi sonucunda Türkiye pazarının olumsuz etkilenmeyeceği ve pazardaki mevcut rekabetin kısıtlanmayacağı kanaatine varılmıştır.

REKABET KURUMU 6

İ- SONUÇ

Yukarıda açıklanan bilgiler ışığında; ThyssenKrupp Technologies AG'ye ait Krupp Berco Bautechnik GmbH hisselerinin Atlas Copco AB bağlı şirketi Atlas Copco Holding GmbH tarafından devralınması işleminin,

- 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna,

- Ancak bu işlem sonucunda ilgili pazarda 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesinde belirtilen hakim durum yaratılması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle bildirim konusu devir işlemine izin verilmesine

OY BİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

REKABET KURUMU 7