Bolloré Logistics SE’nin tek kontrolünün CMA CGM S.A. tarafından devralınması işlemi.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Hasan Hüseyin ÜNLÜ,

Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN

B. RAPORTÖRLER: Osman AYAR, Hüseyin Emre ÖZKAN,

Gülçin Hande GÜNDOĞAN

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - CMA CGM S.A.

Temsilcileri: Av. Dr. H. Ercüment ERDEM, Av. Piraye ERDEM,

Av. Mert KARAMUSTAFAOĞLU

Ferko Signature, Büyükdere Caddesi, No. 175, Kat 3, 34394

Esentepe Şişli/İstanbul

(1) D. DOSYA KONUSU: Bolloré Logistics SE’nin tek kontrolünün CMA CGM S.A. tarafından devralınması işlemi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 09.08.2023 tarih, 41391 sayı ile giren ve eksiklikleri 20.11.2023 tarih, 44979 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 04.11.2023 tarih ve 2023-5-026/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle, dosya konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

(4) Başvuruda, Bolloré SE tarafından kontrol edilen Bolloré Logistics SE’nin (BOLLORE LOGISTICS) tek kontrolünün CMA CGM SA (CMA CGM) tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talep edilmektedir.

(5) Bildirim konusu işlem, BOLLORE LOGISTICS’in tek kontrolünün ve dolaylı olarak BOLLORE LOGISTICS’in iştirakleri ile diğer ortaklıkları üzerinde sahip olduğu hisselerin ve kontrol haklarının CMA CGM tarafından devralınmasına ilişkindir. Hâlihazırda BOLLORE LOGISTICS’in hisselerinin %(.....) Bolloré SE’ye, %(.....) ise Tamaris Finances S.A.R.L ait olup, BOLLORE LOGISTICS yalnızca Bolloré SE tarafından kontrol edilmektedir. Bildirilen işlemin gerçekleşmesi sonucunda CMA CGM, BOLLORE LOGISTICS’in hisselerinin %(.....) ve tek kontrolüne sahip olacaktır. Devre konu teşebbüsün işlem sonrasında kontrol yapısında kalıcı değişiklik gerçekleşeceğinden söz konusu işlem söz konusu işlem 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ)’in 5. maddesi çerçevesinde bir devralma işlemi niteliğindedir. Diğer yandan tarafların cirolarının 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinde belirtilen eşikleri aştığı ve dolayısıyla işlemin izne tabi olduğu anlaşılmaktadır.

(6) İşlemin devralan konumundaki CMA CGM, Merit France SAS [1] tarafından kontrol edilen ve genel merkezi Fransa’da olan uluslararası bir teşebbüs olup ağırlıklı olarak konteyner hat taşımacılığı ve liman terminal hizmetleri alanlarında faaliyet göstermektedir. CMA CGM, tümüne sahip olduğu iştiraki CEVA Logistics AG (CEVA) aracılığı ile navlun komisyonculuğu ve sözleşmeli lojistik hizmetleri pazarlarında da faaliyet göstermektedir. Teşebbüsün Türkiye’deki faaliyetleri ise iştirakleri [2] aracılığıyla sunduğu konteyner hat taşımacılığı, navlun komisyonculuğu ve sözleşmeli lojistik hizmetlerinden ibarettir.

(7) İşlemin devreden konumundaki BOLLORE LOGISTICS, Bolloré SE [3] tarafından kontrol edilen ve genel merkezi Fransa’da olan uluslararası bir teşebbüs olup iştirakleri aracılığıyla navlun komisyonculuğu ve sözleşmeli lojistik hizmetleri alanında faaliyet göstermektedir. BOLLORE LOGISTICS, Türkiye’deki faaliyetlerini ise BOLLORE LOGISTICS ile HOROZ LOJİSTİK’in ortak kontrolünde bulunan İstanbul merkezli Horoz Bolloré Logistics Taşımacılık AŞ (HOROZ BOLLORE) aracılığıyla yürütmektedir. HOROZ BOLLORE Türkiye’de, navlun komisyonculuğu ve sözleşmeli lojistik hizmetleri pazarında faaliyet göstermektedir.

(8) Bildirilen işlem CMA CGM tarafından BOLLORE LOGISTICS’in tek kontrolünün devralınmasına ilişkin olmakla birlikte BOLLORE LOGISTICS’in doğrudan ve dolaylı iştiraklerinin tek kontrolünün devralınması da söz konusu işlem ile gerçekleşecektir. Bu bakımdan bildirilen işlemin doğal sonucu olarak gerçekleşecek bir diğer işlemin hâlihazırda BOLLORE LOGISTICS ile HOROZ LOJİSTİK tarafından birlikte kontrol edilen HOROZ BOLLORE’nin [4], BOLLORE LOGISTICS’e ait olan hisselerinin CMA CGM’ye devredilmesi olduğu değerlendirilmiştir. Bu nedenle ortak girişimin (HOROZ BOLLORE) bir diğer tarafı olan HOROZ LOJİSTİK’in faaliyet alanlarına ilişkin de bilgi verilmesinin yerinde olacağı tespiti yapılmıştır.

(9) HOROZ LOJİSTİK yurt içi dağıtım, mobilya montaj ve satış sonrası hizmetleri, yurt içi komple taşıma, uluslararası kara taşımacılığı, depoculuk, e-ticaret ve e-ihracat alanlarında faaliyet göstermektedir. Yurt içi dağıtım faaliyetleri, firmadan müşteriye ürün teslimatını; mobilya montaj ve satış sonrası hizmet faaliyeti, ürünlerin depolanması, sevk edilmesi, monte edilmesi ve tamiri hizmetlerini; yurt içi komple taşıma faaliyetleri, kendi filoları ve filoya eklenen onaylı tedarikçiler ile Türkiye’nin her noktasına müşteri yüklerini taşıma hizmetlerini; uluslararası kara taşımacılığı faaliyeti, Türkiye ile Avrupa, İskandinavya ve Bağımsız Devlet Topluluğu ülkeleri arasında her ülkenin lojistik hizmet sağlayıcıları ile kara yolu forwarding hizmetlerini; depoculuk faaliyetleri, müşteri ürünlerini teslim alma, ayrıştırma, yerleştirme, katma değerli hizmet sağlama, toplama, paketleme, nakliye planlama ve sevk etme gibi hizmetler bütününü; e-ticaret faaliyetleri, e-ticarete özel hizmet verebilecek otomasyon yetenekli e-depo faaliyetlerini; e-ihracat 1 Merit France SAS’ın dünya çapındaki ve Türkiye’deki faaliyetleri yalnızca CMA CGM aracılığıyla yürütülmektedir.

2 Başvuruda Türkiye’deki bahse konu hizmetlerin; (.....) aracılığıyla sunulduğu ifade edilmiştir.

3 Bolloré SE, doğrudan ve dolaylı olarak Bolloré Grubu’nun holding şirketi olan ve Bolloré Ailesi tarafından kontrol edilen Compagnie de l’Odet tarafından kontrol edilmektedir ve faaliyetlerini BOLLORE LOGISTICS aracılığıyla sürdürmektedir.

4 Başvuru sahibi tarafından, HOROZ BOLLORE’nin hisselerinin %(.....)’una BOLLORE LOGISTICS’in, %(.....)’ine ise HOROZ LOJİSTİK’in sahip olduğu ve adı geçen teşebbüslerce ortak kontrol edildiği, bildirim konusu işlem sonrasında ise BOLLORE LOGISTICS’in yerini CMA CGM’nin alacağı, teşebbüsün kontrol yapısında başkaca bir değişiklik yapılmayacağı ifade edilmiştir. Diğer bir deyişle bildirim konusu işlem sonrasında HOROZ BOLLORE, HOROZ LOJİSTİK ve CMA CGM’nin ortak kontrolünde olacaktır.

faaliyetleri ise yurt içinde sahip olunan dağıtım ağı ile Türkiye’nin her bölgesinden ürün toplayarak kapıdan kapıya e-ihracat hizmetini ifade etmektedir.

(10) Bahse konu hizmetlerin sınıflandırılmasına ilişkin olarak başvuru sahibi ve HOROZ LOJİSTİK’ten ek bilgi ve belge taleplerinde bulunulmuş olup teşebbüslerce gönderilen bilgi ve belgeler ışığında yurt içi dağıtım, yurt içi komple taşıma, uluslararası kara taşımacılığı ve depoculuk faaliyetlerinin bir bölümünün sözleşmeli lojistik hizmetleri kapsamında değerlendirilebileceği sonucuna ulaşılmıştır.

(11) İlgili teşebbüslerin Türkiye’deki faaliyetleri yatay olarak “navlun komisyonculuğu hizmetleri” ve “sözleşmeli lojistik hizmetleri” pazarlarında ve dikey olarak ise navlun komisyonculuğu hizmetinin üst pazarı olan “konteyner hat taşımacılığı” pazarında örtüşmektedir.

(12) Konteyner hat taşımacılığı hizmetlerinin coğrafi boyutu, hizmetin her iki ucunda hizmet vermekte olan çeşitli limanların olduğu tekil ticareti içermektedir. Dosya kapsamında edinilen bilgiler ve Kurul kararlarındaki yaklaşım göz önünde bulundurulduğunda işlemin etkileri “Akdeniz çıkışlı veya varışlı ticari hatlar” bakımından incelenmiştir [5].

(13) Tarafların navlun komisyonculuğu hizmetleri pazarında faaliyet gösteren ana rakiplerinin; A.S.A.V, DSV Panalpina, Deutsche Post AG (DHL), Kühne + Nagel International AG, DB Schenker AG, DAMCO ve Mars Lojistik Uluslararası Taşımacılık Depolama Dağıtım ve Ticaret AŞ olduğu ifade edilmiştir. Bildirilen işlem neticesinde teşebbüslerin küresel çapta birlikte pazar payı yaklaşık %(.....) ve Türkiye’de birlikte pazar pay yaklaşık %(.....) düzeyinde olacaktır. Bu sebeple, bildirime konu işlemin navlun komisyonculuğu hizmetleri pazarında rekabeti bozucu bir etki doğurmayacağı kanaatine ulaşılmıştır.

(14) Sözleşmeli lojistik hizmetleri pazarında birden çok büyük teşebbüs faaliyet göstermekte olup Netlog Lojistik Hizmetleri AŞ, Borusan Lojistik, Ekol Lojistik AŞ, Mars Lojistik Uluslararası Taşımacılık Depolama Dağıtımı ve Ticaret AŞ, Borsan Global Lojistik AŞ, Kuehne + Nagel, DSV ve DHL Lojistik’in başlıca rakipler olduğu bilgisi edinilmiştir. Bildirilen işlem neticesinde teşebbüslerin küresel çapta birlikte pazar payının yaklaşık %(.....) ve Türkiye’deki birlikte pazar payının ise yaklaşık %(.....) olacağı anlaşıldığından bildirime konu işlemin sözleşmeli lojistik hizmetleri pazarında rekabeti bozucu bir etki doğurmayacağı sonucuna ulaşılmıştır.

(15) Diğer yandan Yatay Olmayan Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Hakkında Kılavuz’un (Yatay Olmayan Birleşme ve Devralma Kılavuzu) 7. paragrafında “Dikey birleşmeler, tedarik zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren teşebbüsler arasında gerçekleştirilen işlemleri ifade etmektedir. Bu tür işlemlerin değerlendirilmesinde birleşme tarafı olan teşebbüslerin faaliyet gösterdikleri pazarlar genel olarak alt pazar ve üst pazar olarak ayrıma tabi tutulmaktadır. Üst pazarda faaliyet gösteren teşebbüslerin, alt pazarda faaliyet gösteren teşebbüslere girdi sağladıkları kabul edilmektedir.” ifadelerine yer verilmektedir.

(16) Bu kapsamda bildirime konu işlem bakımından CMA CGM’nin faaliyetlerinin bulunduğu konteyner hat taşımacılığı pazarı, navlun komisyonculuğu hizmetleri pazarının bir üst pazarıdır ve bu durumda, tarafların Türkiye’deki faaliyetleri arasında bir dikey örtüşme oluşmaktadır.

5 Kurulun 03.01.2019 tarihli ve 19-02/6-3 sayılı, 02.06.2022 tarihli ve 22-25/402-166 sayılı kararlarında da konteyner hat taşımacılığı için kesin bir coğrafi pazar tanımı yapılmayarak işlemin etkileri “Akdeniz çıkışlı veya varışlı ticari hatlar” bakımından incelenmiştir.

(17) CMA CGM’nin konteyner hat taşımacılığı pazarında faaliyet gösterdiği hatlarda yalnızca Akdeniz – Orta Amerika ve Karayipler Hattı ve Akdeniz – Afrika Batı Kıyısı Hattı’nda CMA CGM’nin %(.....) üzerinde pazar payı olduğu ve 2022 yılı verilerine göre bu hatlar içinde en fazla payın %(.....) ile Akdeniz – Orta Amerika ve Karayipler Hattı olduğu bildirilmiştir. Bahse konu hatta %(.....) paya sahip MSC’nin ve %(.....) paya sahip Hapag-Lloyd’un da faaliyeti bulunmaktadır. Akdeniz – Afrika Batı Kıyısı Hattı’nda ise CMA CGM, MSC ve Maersk Line’ın pazar paylarının birbirine çok benzer seyrettiği görülmektedir. CMA CGM’nin faaliyet gösterdiği diğer hatlarda ise pazar payının %(.....) az olduğu ve özellikle Akdeniz – Kuzey Amerika, Akdeniz – Güney Amerika Doğu Sahili, Akdeniz – Afrika Güney Sahili, Akdeniz – Afrika Doğu Kıyısı ve Hint Okyanusu Adaları ve Akdeniz – Hint Yarımadası hatlarındaki pazar paylarının rakiplerine nazaran düşük kaldığı bilgisi edinilmiştir.

(18) Yatay olmayan birleşmenin mevcut ve potansiyel rakiplerin tedarik kaynaklarına ya da pazarlara erişiminin güçleştirilmesi veya engellenmesi ve bu yolla söz konusu rakiplerin rekabet edebilme imkânı ve/veya güdüsünün azaltılmasına (pazar kapama) yol açabileceği durumları girdi kısıtlaması ve müşteri kısıtlaması olarak iki açıdan incelemek mümkündür.

(19) Dikey örtüşmeden kaynaklı olarak müşteri kısıtlaması olasılığı değerlendirildiğinde; tarafların navlun komisyonculuğu hizmetleri alt pazarında Türkiye'de toplam %(.....) ve dünya çapında toplam %(.....) pazar payları olması nedeniyle işlem sonrasında müşteri kısıtlamasının gerçekleşme ihtimalinin düşük olacağı değerlendirilmektedir. Bununla birlikte konteyner hat taşımacılığı pazarında 2022 yılına ilişkin CMA CGM tarafından taşınan ve BOLLORE LOGISTICS tarafından talep edilen yük hacmine ilişkin bilgilere yer verilmesi de faydalı olacaktır.

(20) 2022 yılına ilişkin Türkiye çıkışlı veya varışlı toplam ticaret göz önünde bulundurulduğunda CMA CGM’nin (.....) ile Akdeniz bölgesindeki toplam yükün %(.....) taşıdığı ve BOLLORE LOGISTICS’in (.....) olan toplam ihtiyacının (.....) (yaklaşık %(.....)) CMA CGM’den temin ettiği bildirilmiştir. Dolayısıyla BOLLORE LOGISTICS’in toplam ihtiyacının tamamını CMA CGM’den temin etmesi durumunda dahi bu miktar CMA CGM’nin iş hacminin yalnız %(.....) denk gelecektir. Yer verilen veriler ışığında BOLLORE LOGISTICS’in toplam ihtiyacının tamamını CMA CGM’den temin etmesi durumunda dahi pazar üzerinde rekabeti bozucu bir etkinin oluşmayacağı kanaatine ulaşılmıştır. Diğer yandan pazarın doğası gereği, hiçbir navlun komisyoncusunun konteyner hat taşımacılığına ilişkin tüm ihtiyaçlarını yalnızca tek bir hat taşımacısından karşılamadığı, bu nedenle bildirim konusu işlem sonrasında da BOLLORE LOGISTICS’in Türkiye'deki müşterilerinin ihtiyaçlarını karşılamak için çeşitli konteyner hat taşımacılığı hizmetleri sağlayıcılarıyla iş yapmaya devam etmesi gerekeceği bildirilmiştir.

(21) Öte yandan konteyner hat taşımacılığı faaliyetinde bulunan teşebbüslerin, taşıma gelirlerinin önemli bir kısmını navlun komisyoncularından elde ettikleri gelirlerin oluşturduğu ve hat taşımacılığı faaliyetinde bulunan teşebbüslerin navlun komisyoncuları bakımından yoğun bir rekabet içerisinde olduğu söylenebilmektedir [6]. Başvuru sahibi tarafından da CMA CGM’nin konteyner hat taşımacılığı gelirlerinin yaklaşık %(.....) navlun komisyoncularından elde ettiği ifade edilmektedir. Ayrıca yukarıda da değinildiği üzere, BOLLORE LOGISTICS’in toplam taşımacılık ihtiyacının tamamını CMA CGM’den temin etmesi durumunda dahi bu miktar CMA CGM’nin iş hacminin yalnız %(.....) denk gelecektir. Bu nedenle, CMA CGM’nin alt pazarda faaliyet

[6] Kurulun 02.06.2022 tarihli ve 22-25/402-166 sayılı, 03.01.2019 tarihli ve 19-02/6-3 sayılı kararları.

gösteren BOLLORE LOGISTICS dışındaki navlun komisyoncularına da hizmet sunma zorunluluğu olduğu değerlendirilmekte ve bildirim konusu işlem sonucunda CMA CGM’nin girdi kısıtlaması yapabilme olanağının olmadığı sonucuna ulaşılmaktadır. Öte yandan CMA CGM'in üçüncü taraf navlun komisyoncularına konteyner hat taşımacılığı hizmeti vermeyi sınırlandırması veya durdurması halinde, özellikle MSC, Hapag-Lloyd ve Maersk Line gibi önemli rakiplerin bu müşterilere hizmet sağlamaya başlayacakları değerlendirilmektedir. Sonuç olarak bildirilen işlem sonucunda girdi kısıtlaması oluşmayacağı kanaatine varılmıştır.

(22) Yukarıda yer verilen inceleme ve değerlendirmeler ışığında; tarafların bildirilen işlem sonucunda yatay örtüşen pazarlar olarak navlun komisyonculuğu ve sözleşmeli lojistik pazarlarında gerçekleşecek olan pazar payı artışının sınırlı kalacağı, dikeyde ise CMA CGM’nin her bir taşımacılık faaliyet hattında MSC, Hapag-Lloyd ve Maersk Line gibi büyük rakipler de dâhil olmak üzere, yerleşmiş bulunan diğer düzenli konteyner hat taşımacılığı operatörleri nedeniyle önemli seviyede rekabet ile karşı karşıya kalmaya devam edeceği değerlendirilmektedir.

(23) Bildirim konusu işlemin doğal sonucu olarak gerçekleşecek bir diğer işlemin hâlihazırda BOLLORE LOGISTICS ile HOROZ LOJİSTİK tarafından birlikte kontrol edilen HOROZ BOLLORE’nin, BOLLORE LOGISTICS’e ait olan hisselerinin CMA CGM’ye devredilmesi olduğu değerlendirilmektedir. Diğer bir deyişle işlem sonrasında merkezi Türkiye’de bulunan HOROZ BOLLORE, HOROZ LOJİSTİK ile CMA CGM tarafından ortak kontrol edilecektir.

(24) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 13. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca bir ortak girişim işleminin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi açısından rekabetçi davranışların koordinasyonu riski taşıyıp taşımadığının da değerlendirmesi gereklidir. Bir ortak girişimin, bağımsız teşebbüsler arasında rekabetçi davranışların koordinasyonunu amaçlamış ya da bu sonucu doğurmuş olup olmayacağı iki şekilde belirlenmektedir. Bu hallerden ilkinde bu şekilde bir koordinasyon riski ya da sonucunun bertaraf edilmesi için ana teşebbüslerin ortak girişimin bulunduğu pazardaki faaliyetlerinin önemsiz seviyede kalması veya ana teşebbüslerden sadece birinin bu pazardaki faaliyetlerine devam etmesi gerekir. İkinci durumda ise ana teşebbüslerin ortak girişimin faaliyet göstereceği ilgili ürün pazarındaki tüm faaliyetlerini ortak girişime devretmeleri hallerinde bağımsız teşebbüsler arasında rekabetçi davranışların koordinasyonu riskinin bulunmadığı kabul edilmektedir.

(25) Ana teşebbüslerden CMA CGM ile ortak girişim olan HOROZ BOLLORE’nin faaliyetleri yatayda navlun komisyonculuğu ve sözleşmeli lojistik hizmetleri pazarında, dikeyde ise konteyner hat taşımacılığı pazarında örtüşmektedir. Öte yandan ortak girişimin diğer bir tarafı olan HOROZ LOJİSTİK’in faaliyet alanları incelendiğinde ise bu faaliyetlerin bir bölümünün sözleşmeli lojistik hizmetleri kapsamında ele alınabileceği, dolayısıyla CMA CGM ve ortak girişimin faaliyetleri ile örtüştüğü değerlendirilmektedir. Bu nedenle ana teşebbüsler arasında bir koordinasyon riski doğurup doğurmayacağına yönelik değerlendirme de yapılmıştır.

(26) Bu kapsamda teşebbüslerin pazar payları incelendiğinde ana teşebbüslerin, ortak girişimin bulunduğu pazardaki faaliyetlerinin önemsiz seviyede kaldığı değerlendirilmektedir. Zira Türkiye bakımından ele alındığında, ilgili pazarda ana teşebbüslerden CMA CGM’nin pazar payı %(.....), HOROZ LOJİSTİK’in pazar payı %(.....) iken ortak girişim niteliğinde olan HOROZ BOLLORE’nin pazar payı ise %(.....) seviyesinde kalmaktadır. Ayrıca sözleşmeli lojistik hizmetleri pazarı oldukça fazla sayıda teşebbüsün faaliyet gösterdiği rekabetçi bir pazar yapısı sergilemektedir. Bu nedenle, işlem neticesinde ilgili pazarlarda taraflar ve diğer oyuncular arasında

koordinasyon doğma ihtimalinde bir artış olmasının beklenmediği değerlendirilmektedir.

(27) Sonuç olarak bildirim kapsamında elde edinilen bilgiler doğrultusunda dosya konusu işlem sonucunda başta hâkim durum yaratılması veya mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir pazarda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı kanaatine varılmıştır.

H. SONUÇ

(28) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.