Doğan Daily Nevs Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş. ünvanlı ortak girişim şirketi kurulması ve Turkish Daily…

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : D2/1/M.B.-00/2 (Ortak Girişim)

Karar Sayısı : 00-49/519-284

Karar Tarihi: 12.12.2000

A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU

Üyeler: Dr. Kemal EROL, Mehmet Zeki UZUN, Sadık KUTLU, İsmet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM, Mustafa PARLAK, A.Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER

B- RAPORTÖR : Makbule BEKCAN

C- BİLDİRİMDE BULUNAN: Re'sen

D- TARAFLAR: 1. Doğan Yayın Holding A.Ş.

Hürriyet Medya Towers Güneşli-İstanbul

Vekili: Av. Erem Turgut YÜCEL

Hürriyet Medya Towers Güneşli-İstanbul

2. Turkish Daily Nevs Gazetecilik Matbaacılık ve Yayıncılık A.Ş.

Hülya Sk. No:45 Gaziosmanpaşa-Ankara

3. H. İlnur ÇEVİK

Hülya Sk. No:45 Gaziosmanpaşa-Ankara

4. A.İlhan ÇEVİK

Hülya Sk. No:45 Gaziosmanpaşa-Ankara

5. Mine ÇEVİK

Hülya Sk. No:45 Gaziosmanpaşa-Ankara

E- DOSYA KONUSU: Doğan Daily Nevs Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş. ünvanlı ortak girişim şirketi kurulması ve Turkish Daily News süreli yayınının imtiyaz ve yayın hakkının devredilmesi işleminin re'sen incelenmesi.

F- DOSYA EVRELERİ: Doğan Daily Nevs Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş. ünvanlı ortak girişim şirketi kurulması ve Turkish Daily News süreli yayınının imtiyaz ve yayın hakkının devredilmesi işlemine ilişkin olarak çeşitli yayın organlarında yer alan haberler üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7 nci maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri çerçevesinde yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 07.12.2000 tarih, D2/1/M.B.-00/2 sayılı Ön İnceleme Raporu 07.12.2000 tarih, REK.0.06.00.00/47 sayılı Başkanlık Önergesi ile 00/49 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G- RAPORTÖRÜN GÖRÜŞÜ

- Turkish Daily Nevs Gazetecilik Matbaacılık ve Yayıncılık A.Ş.'nin %83,96 oranında hissesine sahip ortakları ile Doğan Yayın Holding A.Ş. tarafından Doğan

REKABET KURUMU 1

Daily Nevs Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş. ticaret ünvanlı bir ortak girişim şirketi kurulması, Turkish Daily Nevs Gazetecilik Matbaacılık ve Yayıncılık A.Ş.'nin sahibi bulunduğu Turkish Daily News adlı mevkutenin imtiyaz ve yayın hakkının Doğan Daily Nevs Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş.'ne devri işlemlerine ilgili pazarda yeni bir hakim durum yaratılmasına veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesine dolayısıyla rekabetin önemli ölçüde azalmasına yol açmaması nedeniyle izin verilmesi,

- işlemin bildirilmemiş olması nedeniyle 4054 sayılı Kanun'un 16 ncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca devir işlemine taraf teşebbüslere ayrı ayrı olmak üzere 608.400.000.- TL para cezası verilmesi,

- Kurul tarafından bu cezanın tatbik edilmesinin uygun görülmesi halinde, aynı maddenin üçüncü fıkrası uyarınca ilgili teşebbüslerin yönetim kurullarında görev yapanların savunmalarının alınması

gerektiği düşünülmektedir.

H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

1. İlgili Pazar

a) Ürün Pazarı: Yayın dili, dağıtım şekli, içerik, yayın periyodu açısından değerlendirildiğinde; Turkish Daily News'un İngilizce yayınlanan, ulusal düzeyde dağıtılan, ekonomik, siyasal ve toplumsal olayları ele alan, günlük gazete olduğu anlaşılmaktadır. Ancak ilgili ürün pazarına, yukarıdaki özellikleri taşıyan bütün İngilizce yayınlanan gazetelerin dahil edilmesi halinde homojen bir pazarla karşılaşılamamaktadır. Zira Turkish Daily News'da yer alan haberlerin çoğu Türkiye'de meydana gelen ve tüm yurdu ilgilendiren ekonomik, siyasi ve toplumsal olaylara ilişkindir. Bu haberlerin yanısıra evrensel nitelikte haberlere de yer verilmektedir. Bu nedenle, Turkish Daily News, hem Türkiye'de meydana gelen olaylardan haberdar olmak isteyen hem de dünyada meydana gelen ana gelişmeleri takip etmek isteyen bir okuyucunun ihtiyaçlarını karşılayabilmektedir. Buna karşılık diğer yabancı dilde yayınlanan gazeteler yurt dışında baskıya hazırlanan ve yurda ithal edilen, Türkiye'ye özgü haberlerin ancak diğer ülkeleri de ilgilendirdiği ölçüde yer bulabildiği gazetelerdir.

Bu açıklamalar çerçevesinde ilgili ürün pazarı, ağırlıklı olarak Türkiye'de meydana gelen ekonomik, siyasi ve toplumsal olayları ele alan günlük İngilizce gazete yayını ve satışı pazarı olarak belirlenmiştir.

b) Coğrafi Pazar: Turkish Daily Nevs Gazetecilik Matbaacılık ve Yayıncılık A.Ş. tarafından, devir öncesinde, gazetenin kendi dağıtım sistemi ve Birleşik Basın Dağıtım A.Ş. vasıtasıyla Türkiye'nin tüm coğrafi bölgelerine dağıtıldığı ifade edilmiştir. Doğan Yayın Holding A.Ş. tarafından ise, devir sonrasında anılan gazetenin 6 ana satış bölgesi oluşturularak Türkiye'nin tüm bölgelerine dağıtıldığı bildirilmiştir. Ayrıca gazeteye internetten de erişilebilmektedir. Bu hususlar gözönünde bulundurularak işlemin değerlendirilmesinde ilgili coğrafi pazar Türkiye Cumhuriyeti sınırları olarak belirlenmiştir.

Pazara Giriş Koşulları

- Okuyucu sayısının Türkçe yayınlanan gazetelere göre sınırlı olması,

REKABET KURUMU 2

- buna bağlı olarak reklam potansiyelinin Türkçe yayın yapan gazetelere göre düşük olması,

- yabancı personel çalıştırma zorunluluğundan dolayı maliyetlerin yüksek olması pazara girişi zorlaştıran unsurlardır.

2. Taraflar

2.1. Turkish Daily Nevs Gazetecilik Matbaacılık ve Yayıncılık A.Ş.

Turkish Daily Nevs Gazetecilik Matbaacılık ve Yayıncılık A.Ş.'nin Ortaklık Yapısı Hissedarlar Hisse Oranı

Abdullah İlhan Çevik % 4

Yönetim Kurulu

Abdullah İlhan Çevik

Hakkı İlnur Çevik

Mine Çevik

Faaliyet Alanı

Dosyada yer alan belgelerden, Turkish Daily Nevs Gazetecilik Matbaacılık ve Yayıncılık A.Ş.'nin devir öncesi Turkish Daily News gazetesini yayınladığı, başka bir alanda faaliyetinin olmadığı, devir sonrasında ise Şirket'in ilgili pazarda da faaliyette bulunmadığı anlaşılmıştır.

2.2. Doğan Yayın Holding A.Ş.

Doğan Yayın Holding A.Ş.'nin Ortaklık Yapısı

REKABET KURUMU 3

Yönetim Kurulu Üyeleri

2.3. Doğan Daily Nevs Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş.

Doğan Daily Nevs Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş.'nin Ortaklık Yapısı

21.01.2000 tarihinde tescil edilen Doğan Daily Nevs Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş. ünvanlı Şirket'in sermayesi kurucular arasında şu şekilde paylaştırılmıştır.

Hissedarlar Hisse Grubu Hisse Oranı

Hakkı İlnur Çevik A %31.2

Yönetim Kurulu

Kuruluş sözleşmesinin,

"Anonim Şirket'in işleri ve idaresi Genel Kurul'un çoğunlukla alacağı kararlar ile A grubu hisse sahibi hissedarlarca gösterilecek adaylar arasından 3 üye ve B sınıfı hisse sahibi hissedarlarca gösterilecek adaylar arasından seçilecek 4 üye olmak üzere toplam 7 üyeden oluşan bir yönetim kurulu tarafından yürütülür."

şeklindeki 10 ncu maddesi ile yönetim kurulunun ne şekilde oluşacağı belirlenmiştir. Bu hüküm doğrultusunda ilk genel kurul toplantısına kadar görev yapmak üzere yönetim kurulu şu şekilde oluşturulmuştur.

Karar Nisabı

Sözleşmenin 12 nci maddesi ile aşağıdaki hususlarda kararların oy birliği ile alınması öngörülmüştür.

- Şirket'e ait taşınmazların satılması, üzerinde ayni veya 5 yıldan uzun süreli şahsi

bir hak tesisi,

- Şirket'e ait fikri ve sınai hakların, imtiyazların ve yayın haklarının devri,

REKABET KURUMU 4

- Şirketin bir hesap dönemi için tahmini gelir ve giderlerini, kar ve zararını içerir ve

her takvim yılı başında yapılacak bütçenin onaylanması,

- Yıllık bütçede öngörülmeyen veya bütçeyi aşan her türlü sözleşmeler,

borçlanmalar ve sair muameleler,

- İşlem tarihi itibarıyla toplam 25.000.ABD Doları karşılığı Türk Lirasını aşan her

nevi sözleşmeler, taahhütnameler ve benzeri tasarruf muameleleri ile bu nitelikte

akdedilmiş olanların feshine ilişkin ihbarlar,

- Herhangi bir şirkete iştirak edilmesi, işbirliği kurulması, hisse alımı ve satımı,

- İki yıl veya daha uzun süreli taahhüt içeren her nevi sözleşmeler,

- İşlem tarihi itibarıyla 50.000 ABD doları karşılığı Türk Lirasını aşan miktarda

hissedarlar veya hissedarların iştirakleri olan kuruluşlar ile yapılacak her türlü

sözleşmeler,

- Dağıtım şirketleri ile yapılacak sözleşmeler,

- Baskı için matbaalar ile yapılacak sözleşmeler,

- Yeni bir süreli yayının veya ilavenin yayınlanmasına ilişkin kararlar,

- Personele ödenecek ücretler ve primler, çalışanlara yapılacak ücret artışları ve

zamlar.

Şirketin Temsili

Sözleşmenin 13 ncü maddesinde, Şirket tarafından verilecek tüm belgelerin ve yapılacak sözleşmelerin geçerli olabilmesi için, Şirket'in ünvanı altında Şirket'i ilzamla yetkili biri A grubu diğeri B grubundan iki imza sahibinin müşterek imzasını taşıması gerektiği ifade edilmiştir.

Genel Müdür

Sözleşmenin 32 nci maddesinde Genel Müdür'ün Yönetim Kurulu'nun oybirliği ile alacağı karar ile atanabileceği belirtilmiştir.

Şirket'in Süresi

Sözleşmenin 5 nci maddesinde, Şirket'in süresiz olarak kurulduğu, ancak kanuni sebeplerle ve sermayenin en az 3/4'üne sahip ortakların kararı ile son bulabileceği hususuna yer verilmiştir.

3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

3.1. Tarafların Pazar Payları

İngilizce yayın yapan ve ağırlıklı olarak Türkiye’de meydana gelen ekonomik, siyasi ve toplumsal olayları ele alan günlük gazete basımı ve satışı pazarında, Turkish Daily News ile aynı kategoride değerlendirilebilecek başka herhangi bir gazete bulunmamaktadır. Bir başka ifade ile Turkish Daily News ilgili pazarda bulunan tek gazetedir. Bu nedenle devir öncesinde gazetenin imtiyaz ve yayın hakkını elinde bulunduran Turkish Daily Nevs Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş.’nin pazardaki payı %…..'dür. Doğan Yayın Holding A.Ş.'nin ise ilgili pazarda faaliyeti dolayısıyla payı bulunmamaktadır.

3.2. Bildirim Zorunluluğu

Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde, pazar payı yönüyle incelendiğinde, tarafların toplam pazar paylarının, 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alması

REKABET KURUMU 5

Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4 üncü maddesinde belirlenen pazar payı eşiğinin üzerinde olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ uyarınca Kurul'a bildirilmesi ve işleme ilişkin olarak Kurul'dan izin alınması zorunludur.

Ancak işleme ilişkin olarak taraflarca Kurulumuza bildirimde bulunulmamıştır. Bu nedenle işlem, 4054 sayılı Kanun’un 11 nci maddesinin

“Bildirilmesi zorunlu olan birleşme ve devralma işleminin Kurula bildirilmemiş olduğu hallerde, Kurul herhangi bir şekilde işlemden haberdar olduğu zaman kendiliğinden birleşme veya devralmayı incelemeye alır. İnceleme sonucunda;

(a) birleşme veya devralmanın 7 nci maddenin birinci fıkrası kapsamına

girmediğine karar vermesi durumunda birleşme veya devralmaya izin verir,

ancak ilgililere bildirimde bulunmadıkları için para cezası uygular”

hükmü kapsamında değerlendirilmiştir.

3.3. Ortak Girişim

4054 sayılı Kanun’a dayanılarak düzenlenen 1997/1 sayılı Tebliğ'in “Birleşme ve Devralma Sayılan Haller” başlıklı 2 nci maddesi (c) bendinde belirtilen;

- ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması,

- bu ortak girişimin, amaçlarını gerçekleştirmek üzere işgücü ve mal varlığına sahip olacak şekilde bağımsız bir iktisadi varlık" olarak ortaya çıkması,

- taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisi olmaması

koşullarını karşılayan ortak girişimler, yoğunlaşma doğurucu olarak kabul edilmekte ve Kanun'un 7 nci maddesi çerçevesinde değerlendirilmektedirler.

3.3.1. Ortak Kontrol Koşulu

Ortak girişim şirketinin %51 oranında hissesine Doğan Yayın Holding A.Ş. sahip olmakla birlikte, yönetim kurulunun oluşturulması, genel müdürün atanması ve Şirket'in faaliyetlerini sürdürmesine ilişkin olarak sözleşmenin 12 nci maddesinde ifade edilen hususlarda oy birliği şartının aranması nedeniyle ortak girişim işleminin ortak kontrol unsurunu taşıdığı anlaşılmaktadır.

3.3.2. Bağımsız İktisadi Varlık Olma Koşulu

Bir ortak girişimin Kanun'un 7 nci maddesi kapsamında değerlendirilebilmesi için diğer koşul, ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık olması, bir başka deyişle fonksiyonel bağımsızlığa sahip olmasıdır. Ortak girişimin, bağımsız bir ekonomik birimin bütün işlevlerini sürekli olarak yerine getirebilmesi için, kuruculardan ayrı muhasebe, personel, yönetim organı ve finansal kaynaklarının bulunması ve kendi ticari politikasının olması gerekmektedir. Bu nedenle, ortak girişimin başlıca tedarik kaynaklarının veya müşterilerinin kurucular olup olmadığı ve faaliyetlerinin kurucu teşebbüslerin faaliyetleri ile bütünleşip bütünleşmediği önem taşımaktadır. Dosya konusu işlemde, ortak girişimin kuruculardan ayrı bina, işgücü ve muhasebe sistemi bulunmaktadır. Başlıca gelir kaynağını ise gazete satışları ve ilanlar oluşturmaktadır.

REKABET KURUMU 6

3.3.3. Rekabetçi Davranışların Koordinasyonuna Yol Açmama Koşulu

Bir ortak girişimin, Kanun'un 7 nci ve 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2/c maddesi kapsamında değerlendirilebilmesi için, taraflar arasında ve taraflarla ortak girişim arasında rekabeti sınırlayıcı amacı ve etkisi olmaması gerekmektedir.

Doğan Yayın Grubunun bünyesinde ulusal düzeyde dağıtılan ve günlük yayınlanan Hürriyet, Milliyet, Radikal, Posta, Gözcü, Finansal Forum, Fanatik adlı gazetelerin yayın ve satışı ile çeşitli dillerde yayınlanan gazetelerin ithali ve satışı da bulunmakla birlikte, Turkish Daily News diğer gazetelerden ayrı bir kategoriyi oluşturmaktadır ve Doğan Yayın Holding A.Ş.'nin ilgili pazarda faaliyeti bulunmamaktadır. Diğer kurucuların ortağı oldukları ve kontrolünü elinde bulundurdukları Turkish Daily Nevs Gazetecilik Matbaacılık ve Yayıncılık A.Ş. ise, imtiyaz ve yayın hakkının devrinden sonra herhangi bir gazete yayınlamamaktadır. Dolayısıyla bu alandan çekilmiş durumdadır.

Sonuç olarak; taraflardan birinin ilgili pazarda etkinliğinin bulunmaması, diğerinin ise ilgili pazardan çekilmiş olması nedeniyle işlemin rekabetçi davranışların koordinasyonuna yol açmayacağı kanaatine ulaşılmıştır.

3.4. Rekabet Etme Yasağı

Doğan Daily Nevs Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş. kuruluş sözleşmesinin rekabet yasağı başlıklı 33 üncü maddesinde "anonim şirketin ortakları ortaklıkları devam ettiği sürece ve ortaklıktan ayrılmaları halinde ayrılma tarihinden başlayarak iki yıl süre ile şirketin yayınladığı Turkish Daily News isimli mevkuteyi bu veya buna benzer iltibas yaratacak herhangi bir isim altında herhangi bir dilde yayınlayamazlar, keza doğrudan veya dolaylı olarak bu isimli bir mevkutenin yayınını yapacak bir şirkette ortak, yönetici veya müdür sıfatı ile görev alamazlar." ifadesi bulunmaktadır.

Ortak girişim şirketi kurmak ve bu oluşumun başarılı bir şekilde çalışmasını sağlamak ancak, ana teşebbüslerin konuyla ilgili paylarına düşen uzmanlıklarını ve enerjilerini bu yapı üzerinde yoğunlaştırmalarıyla mümkün olabilecektir. İster sadece araştırma-geliştirme için, isterse üretimden satışa kadar dikey bütünlük arz eden faaliyetleri içeren bir amaç için kurulsun, ana şirketlerin ortak girişime doğrudan veya dolaylı olarak rakip olabilecek başka oluşumlar veya faaliyetler içerisinde yer alması ortak girişim şirketi kurulmasından beklenen yararın elde edilememesine yol açacaktır. Dosya konusu işlemde, yayın ve imtiyaz hakkını devreden aynı isimde tüzel kişiliği haiz teşebbüsün varlığını muhafaza etmesi ve kurucu taraflardan birinin bu teşebbüsün kontrolünü elinde bulundurması hususları dikkate alınarak, ortak girişim şirketinin ortaklarına getirilen, ortak girişim süresince ve ortakların ortak girişimden ayrılmalarından sonra iki yıl süre ile aynı ve benzer isimde herhangi bir gazetenin yayını faaliyetinde bulunmama ve bu nitelikte yayını yapacak teşebbüste görev almama yasağı, objektif ve makul bir yan sınırlama olarak değerlendirilmiştir. 4. İşlemin Pazardaki Etkisi

Turkish Daily Nevs Gazetecilik Matbaacılık ve Yayıncılık A.Ş.’nin %83,96 oranında hissesine sahip Hakkı İlnur Çevik, Abdullah İlhan Çevik ve Mine Çevik ile Doğan Yayın Holding A.Ş. tarafından Doğan Daily Nevs Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş. ticaret ünvanlı ortak girişim şirketi kurulmuştur. 26.01.2000 tarihli devir senedi

REKABET KURUMU 7

ile Turkish Daily Nevs Gazetecilik Matbaacılık ve Yayıncılık A.Ş. sahibi bulunduğu Turkish Daily News adlı gazetenin yayın ve imtiyaz hakkını, kurulan ortak girişime devretmiştir. Dolayısıyla gerçekleşen işlem ile yeni bir hakim durum yaratılmamakta ve mevcut hakim durum güçlendirilmemekte, mevkute üzerindeki kontrol diğer kurucu teşebbüs olan Doğan Yayın Holding A.Ş. ile paylaşılmaktadır.

Yukarıda yer verilen nedenlerden dolayı gerçekleştirilen işlemin, Kanun’un 7 nci maddesi ile yasaklanan ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucuna yol açmayacağı kanaatine ulaşılmıştır.

İ- SONUÇ

Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler ışığında,

1- Doğan Daily Nevs Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş. ticaret ünvanlı ortak girişim şirketinin kuruluşu ve Turkish Daily Nevs Gazetecilik Matbaacılık ve Yayıncılık A.Ş.’nin sahibi bulunduğu Turkish Daily News adlı mevkutenin imtiyaz ve yayın hakkının ortak girişim şirketine devri işlemine, ilgili pazarda yeni bir hakim durum yaratılması veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesine ve böylece rekabetin önemli ölçüde azalmasına yol açmadığı anlaşıldığından 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7 nci maddesi uyarınca izin verilmesine,

2- İşlemin süresi içinde Kurul’a bildirilmemesi nedeniyle Kanun’un 16 ncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi gereğince devir işleminin tarafları olan,

(a) Doğan Yayın Holding A.Ş. ve

(b) Turkish Daily Nevs Gazetecilik, Matbaacılık ve Yayıncılık A.Ş.’ne

ayrı ayrı olmak üzere 2000/1 Sayılı Tebliğ’in 1 nci maddesi ile 608.400.000.- TL olarak belirlenen para cezasının tatbik edilmesine,

3- aynı maddenin üçüncü fıkrası uyarınca,

(a) Doğan Yayın Holding A.Ş. yönetim kurulunda görev yapan

- Aydın Doğan

- Mehmet Ali Yalçındağ

- Ertuğrul Özkök

- Soner Gedik

- Vahit Cüneyt Alpata

(b) Turkish Daily Nevs Gazetecilik Matbaacılık ve Yayıncılık A.Ş. yönetim kurulunda görev yapan

- Abdullah İlhan Çevik

- Hakkı İlnur Çevik

- Mine Çevik

hakkında da verilen cezanın takdiren yüzde beşi olan 30.420.000.-TL para cezasının ayrı ayrı uygulanmasına,

OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

REKABET KURUMU 8