Gwalior Chemical Industries Limited'in tüm malvarlığı ve ticari faaliyetleri üzerinde tam kontrolünün,…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

10

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI (Başkan V.)

Üyeler: Mehmet Akif ERSİN, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ,

İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY,

Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR

B. RAPORTÖRLER: M. Oğuzcan BÜLBÜL, S. Yersu ŞAHİN

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: Lanxess AG

Temsilcileri Av. Gönenç GÜRKAYNAK,

Av. Murat Hakan ÖZGÖKÇEN, Av. Pınar KARA

Elig Ortak Avukat Bürosu, Çitlenbik Sok. No:12 Yıldız Mah.

Beşiktaş/İstanbul

D. TARAFLAR: Gwalior Chemical Industries Limited

K. K. Chambers, 4th Flor, Sir P.T. Road, Off D.N. Road, Fort,

Mumbai-400 001 HİNDİSTAN

Lanxess AG

(Dr. Hans Martin Feldkamp) Law&Inteectual Property Gebäude

K 10 D-51369 Leverkusen ALMANYA

E. DOSYA KONUSU: Gwalior Chemical Industries Limited’in tüm malvarlığı ve ticari faaliyetleri üzerinde tam kontrolünün, Lanxess AG’nin tamamına sahip olduğu iştiraki Lanxess India Pvt. Ltd. aracılığıyla devralınması işlemine izin verilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 30.6.2009 tarih ve 4505 sayı ile giren ve eksiklikleri en son 4.8.2009 tarih ve 5532 sayı tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 11.8.2009 tarih ve 2009- 1-97/Öİ-09-MOB sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 17.8.2009 tarih, REK.0.05.00.00-120/163 sayılı Başkanlık önergesi ile 09-36 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; bildirim konusu;

- işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ'in 2(b) maddesi anlamında bir devralma işlemi

olduğu,

- “Benzil alkol” ilgili ürün pazarında pazar payı eşiğinin aşılması nedeniyle bu

devrin 1997/1 sayılı Tebliğ'in 4. maddesi kapsamında izne tabi olduğu,

- devralma sonrasında 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinde belirtilen, bir hakim

durumun yaratılması veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece

rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunun doğmasının söz konusu

olmadığı, dolayısıyla devir işlemine izin verilmesi gerektiği

görüşü ifade edilmiştir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. Taraflar

H.1.1. Devralan: Lanxess AG (Lanxess)

60

Lanxess, özel kimyasallar pazarında dünya çapında faaliyet gösteren ve 23 ülkede yaklaşık 14.800 kişi istihdam eden, hisseleri Frankfurt borsasında işlem gören Alman menşeli bir holding şirketidir. Asıl işi, plastik, lastik, özel kimyasal ara madde geliştirme, imalat ve satışı olan Lanxess, farmasötik ve etkin koruma ürünleri, fonksiyonel kimya, temel kimya, lastik kimyası, iyonik değişim reçineleri için sentetik kauçuk, organik olmayan pigment, mühendislik plastikleri, koruma malzemeleri, aktif bileşenler ve ara madde sunmaktadır. Lanxess’in faaliyetleri; performans polimerleri, gelişmiş ara maddeler ve performans kimyasalları olmak üzere üç ana organizasyonel bölüme ayrılmaktadır.

70

Aralık 2007 itibarıyla Lanxess’te %5’in üzerinde oy hakkına sahip olan hissedarlara ve sahip oldukları hisselerin oranına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir:

Tablo 1: Lanxess’te %5’in Üzerinde Paya Sahip Olan Hissedarların Payları

Hissedar Hissedarlık Payı (%)

1 Dodge&Cox….

2 Greenlight Group…

3 Third Avenue Management LLC…

Lanxess’in yönetim kurulu üyelerine dair bilgiler aşağıdaki tabloda yer almaktadır:

Lanxess’in Türkiye’de yerleşik iştiraki bulunmamaktadır. Türkiye’deki müşterilerin çoğu, Lanxess tarafından doğrudan ulaşılabilir nitelikte değildir. Lanxess’in Türkiye’de bir distribütörü ve kendi üretimi için Lanxess’ten ürün tedarik eden bir müşterisi bulunmaktadır.

Lanxess, 2008 yılında dünya genelinde yaklaşık (...) milyar TL ciro elde etmiştir. Bu cironun yaklaşık (…) milyon TL’lik kısmı, Lanxess’in Türkiye’deki faaliyetlerinden elde edilmiştir. Lanxess’in 2008 yılı Türkiye cirosunun iş birimleri bazında dağılımına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir:

Tablo 3: Lanxess 2008 Yılı Türkiye Cirosunun İş Birimleri Bazında Dağılımı

İş birimi Ciro

(Milyon Euro)

90

H.1.2. Devredilen: Gwalior Chemical Industries Limited (Gwalior)

Gwalior, hisseleri Bombay borsasında işlem gören, Hindistan menşeli bir özel

kimyasallar üreticisidir. Gwalior, özellikle kimyasal tarım maddeleri, farmasötikler ve

boyalar ile tat ve koku sanayisindeki müşterilerin ihtiyaçlarını karşılamaktadır.

Gwalior’un ürün yelpazesinde benzaldeit, benzo triklorid, benzil asetat, benzil alkol,

benzil klorid, sodyum benzoat, sülfür diklorid, sülfürilklorid, tionil klorid, siyah karbon

temel dolgu, dibenzil eter, hidroklorik asit, sinemaldehit ve benzil benzoat gibi ürünler

bulunmaktadır.

100

Gwalior’un sermayesinin %(….)’i Kothari ve Shyamsukha ailelerine aittir. Kothari ve

Shyamsukha ailelerinin hissedarlık paylarına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir:

Tablo 4: Kothari ve Shyamsukha Ailelerinin Gwalior’da Sahip Olduğu Hissedarlık Payları

Hissedar Hissedarlık Payı (%)

1 Shri Harisingh Shyamsukha……

Kothari ve Shyamsukha ailelerinin haricinde Gwalior sermayesinin %5’inden fazla hisseye sahip olan hissedarlara ve sahip oldukları hisselerin oranına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir:

Gwalior’un yönetim kurulu üyelerine dair bilgiler aşağıdaki tabloda yer almaktadır:

Gwalior, Türkiye’de yalnızca benzil alkol ve benzil klorid ürünlerinin satışı faaliyetini yürütmektedir.

Gwalior’un Türkiye’de herhangi bir iştiraki ya da satış ofisi bulunmamakta; firma, Türkiye’deki alıcılara, aracı bir firma vasıtasıyla satış yapmaktadır. Söz konusu aracı firma, küçük hacimde mal tedarik eden Türk müşterilere yönelik olarak distribütör gibi de hareket etmektedir.

Gwalior, 31.3.2009 tarihinde sona eren 2008-2009 mali yılında, dünya genelinde toplamda yaklaşık (…) milyon TL ciro elde etmiştir. Bu cironun yaklaşık olarak (…) milyon TL’lik kısmı ise Gwalior’un Türkiye’deki faaliyetlerinden elde edilmiştir.

Gwalior’un 2008 yılı Türkiye cirosunun, benzil alkol ve benzil klorid ürünleri arasındaki dağılımına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir.

130

Benzil Klorid……….

Benzil Alkol……….

Toplam……….

H.2. İlgili Pazar

H.2.1. İlgili Ürün Pazarı

Özel kimyasallar üreticisi olan Gwalior, Türkiye’de yalnızca benzil alkol ve benzil klorid ürünlerinin satışı faaliyetini yürütmektedir. Dolayısıyla, söz konusu devralma işleminde ilgili ürün pazarları, “benzil alkol” ve “benzil klorid” pazarları olarak tanımlanmıştır.

H.2.1.1. Benzil Alkol

Benzil alkol, organik bir bileşimdir ve %80-90 oranında, mürekkep, boya, cila ve epoksi reçine boyalarında genel çözücü (solvent) olarak kullanılmaktadır. Genel çözücü olarak kullanımının dışında, sabun, parfüm ve koku sanayinde kullanılan bir takım eter çeşitlerinin de ön ürününü teşkil eden benzil alkol, damar içi medikasyon solüsyonlarına koruyucu olarak da eklenebilmektedir.

Benzil alkol üretimi iki aşamadan oluşmaktadır. İlk aşamada, toluen, fotokimyasal olarak klorlanarak benzil klorid oluşturulmakta; ikinci aşamada ise, benzil klorid, hidroliz ile benzil alkole dönüştürülmektedir.

Benzil alkolün, diğer kimyasal bileşenlerle ürün ikamesi kimyasal olarak mümkün olsa da, formülasyon imalatçıları olan benzil alkol kullanıcılarının, ikame kimyasalları kullanabilmek için tüm formülasyonlarını değiştirmeleri gerekeceğinden, böyle bir seçenek makul olmayacaktır.

H.2.1.2. Benzil Klorid

Toluenin fotokimyasal olarak klorlanmasıyla meydana gelen benzil klorid, benzil alkolün üst pazar ürünüdür. Benzil klorid, benzil alkol ürünü imalatçıları başta olmak üzere, alt pazar ürünlerinin imalatçıları tarafından sabit olarak kullanılan tipik bir ara girdidir.

H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar

Benzil alkol ve benzil klorid ürünlerinin tüm ülke genelinde pazarlandığı dikkate alındığında, bildirim konusu devir işlemi açısından ilgili coğrafi pazar, “Türkiye” olarak kabul edilmiştir.

H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

H.3.1. İşlemin Niteliği

8.6.2009 tarihinde, Lanxess’in yüzde yüz iştiraki olan Lanxess India Pvt. Ltd. (Lanxess Hindistan) ile Gwalior arasında İşletme Devir Sözleşmesi imzalanmıştır. Sözleşmenin “Satış ve Alış” başlıklı 2. maddesine göre Lanxess Hindistan, Gwalior’un tüm malvarlığı ile borçlarının çoğunluğunu, verileri ve kayıtları ile Gwalior’un ticari itibarını devralacaktır. Devralma işlemi, tüm çalışanların devrini ve sözleşmeler tahtındaki tüm hak ve yükümlülükler ile tüm diğer gelirlerin devrini de içermektedir. Devir işlemi ile Lanxess Hindistan, devredenin halefi olarak, Gwalior’un işini sevk ve idare etmek konusunda tüm hak, güç ve yetkiye sahip olacaktır. “Gwalior” tüzel kişisi ise devreden tarafta kalacak ve Gwalior, borsada kayıtlı bir şirket olarak varlığını sürdürecektir.

Devralma işlemi, Lanxess’in Brezilya, Rusya, Çin ve Hindistan’daki uzun dönem stratejisinin bir parçası olarak nitelendirilmektedir. Gwalior’un organik kimyasallar alanında benzil ürünlerine ilişkin yürüttüğü ve devralma işleminin konusunu oluşturan faaliyetler, Lanxess’in temel kimyasallar iş biriminin portföyünü tamamlayıcı niteliktedir. Gwalior’un Antwerp-Belçika ve Teksas-ABD’de halihazırda faaliyette bulunmayan satış iştirakleri devralma işlemi kapsamında yer almayacak; ancak bu bölgelerde bir kısmı bu bağlı şirketlerce yürütülmekte olan iş, devralma kapsamına dahil edilecektir. Gwalior finansal şirketi GCI Finance Ltd. ise, Lanxess’e devredilmeyerek Gwalior’da

kalacaktır. Özetle, devralma işlemi çerçevesinde etkilenebilecek pazarlara yönelik hiçbir faaliyetin Gwalior’da kalmayacağı söylenebilir.

İşlemin kapanışının, rekabet kurumlarından alınacak iznin de ön koşullar arasında sunulduğu, sözleşmenin “Ön Şartlar” başlıklı 9. maddesindeki şartların yerine getirildiği tarihten hemen sonra gelen ayın birinci günü veya tarafların birlikte kararlaştıracakları daha erken veya daha geç bir tarihte gerçekleşmesi planlanmaktadır.

Yukarıdaki bilgilerden, taraflar arasında imzalanan İşletme Devir Sözleşmesi ile Lanxess’in yüzde yüz iştiraki olan Lanxess Hindistan’ın, Gwalior’un tüm malvarlığını, borçlarının çoğunluğunu, verilerini ve kayıtlarını, ticari itibarını, çalışanlarını, sözleşmeler tahtındaki tüm hak ve yükümlülüklerini, diğer gelirlerinin tümünü devralacağı ve Gwalior’un işini sevk ve idare etmek konusunda tam kontrole sahip olacağı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla Gwalior, devralma işlemi sonrasında Lanxess’in kontrolüne geçecektir. Bu nedenle söz konusu işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2(b) maddesi anlamında bir devralma işlemidir.

H.3.2. Eşikler Yönünden Değerlendirme

1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ'in 4. maddesinde, “birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirası’nı aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

Devralma işleminin tarafları olan Gwalior ve Lanxess’in Türkiye’deki faaliyetleri yalnızca “benzil alkol” ve “benzil klorid” olarak belirlenen ilgili ürün pazarlarında örtüşmektedir. Anılan Tebliğ’de öngörülen ciro ve pazar payı eşiklerinin aşılıp aşılmadığı incelendiğinde; ilgili ürün pazarlarında ciro eşiğinin aşılmadığı, ancak benzil alkol ilgili ürün pazarında tarafların 2008 yılı toplam pazar paylarının %(….) olduğu, pazar payı eşiği aşıldığı için söz konusu devralma işleminin izne tabi olduğu görülmektedir.

220

H.3.3. Hakim Durum Değerlendirmesi

4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ile rekabetin önemli ölçüde azalması sonucunu doğuracak şekilde hakim durum yaratan ya da var olan bir hakim durumu güçlendiren yoğunlaşmalar yasaklanmaktadır. Hakim durum kavramı ise, Kanun’un 3. maddesinde, “Belirli bir piyasadaki bir veya birden fazla teşebbüsün, rakipleri ve müşterilerinden bağımsız hareket ederek fiyat, arz, üretim ve dağıtım miktarı gibi ekonomik parametreleri belirleyebilme gücü” olarak tanımlanmaktadır.

4054 sayılı Kanun’un ilgili maddelerinde ya da ikincil mevzuatta hakim durumun tespitine yönelik mutlak ölçütler bulunmamakla birlikte, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 6. maddesinde, birleşme ve devralmaların değerlendirilmesinde özellikle dikkate alınacak hususlara yer verilmektedir. Anılan maddede,

“Bu değerlendirmede özellikle:

a) İlgili piyasanın yapısı ve ülke içinde veya dışında yerleşmiş olan teşebbüslerin fiili ve potansiyel rekabeti bakımından ülkedeki etkin rekabetin korunması ve geliştirilmesi ihtiyacı;

b) İlgili teşebbüslerin, pazardaki durumu, ekonomik ve mali güçleri, sağlayıcı ve

kullanıcı bulabilme alternatifleri, arz kaynaklarına ulaşabilme veya pazarlara giriş

olanakları; pazara girişte herhangi bir yasal veya diğer giriş engelleri, ilgili mal ve

hizmetlere olan arz-talep eğilimleri, aracı ve son tüketicilerin menfaatleri, rekabet

engeli şeklinde olmayan ve tüketiciye avantajlar sağlayan teknik ve ekonomik süreçteki

gelişmeler ve diğer hususlar göz önünde tutulur.”

denilmek suretiyle, birleşme ve devralmalar yönünden hakim durum analizlerinde

özellikle incelenmesi gereken noktalar ifade edilmektedir. Madde hükmünün ışığında,

başvuru konusu devralma işleminin taraflarına ilişkin değerlendirmelere aşağıda yer

verilmektedir:

H.3.3.1. Pazar Payları ve Yoğunlaşma Oranları

Hakim durum değerlendirmesinde akla gelen ilk unsur, teşebbüslerin sahip olduğu

pazar paylarıdır. Türkiye’de yerel bir benzil alkol imalatçısı bulunmamakta ve benzil

alkol talebinin tamamı ithalatla karşılanmaktadır. Lanxess, Gwalior ve Türkiye’ye benzil

alkol satışı yapan diğer firmaların 2005-2008 yılları arası dönemdeki satış miktarı, ciro

ve pazar payı bilgilerine aşağıdaki tablolarda yer verilmektedir:

diğer teşebbüsler

Toplam…………

Tablo 9: 2006 Yılı Türkiye Benzil Alkol İthalat İstatistikleri

Tedarikçi Miktar Ciro Miktar Bazında Ciro Bazında Pazar

(Metrik Ton) (1000 Euro) Pazar Payı (%) Payı (%)

diğer teşebbüsler

Toplam….….….….

Tablo 10: 2007 Yılı Türkiye Benzil Alkol İthalat İstatistikleri

Tedarikçi Miktar Ciro Miktar Bazında Ciro Bazında Pazar

(Metrik Ton) (1000 Euro) Pazar Payı (%) Payı (%)

diğer teşebbüsler

Toplam…………

1 Tessenderlo’nun 2006 yılında Türkiye’de benzil alkol satış miktarı, ciro ve pazar payına ilişkin bilgi mevcut değildir.

diğer teşebbüsler

Toplam…………

2008 yılında Türkiye’de benzil alkol satışı yapan teşebbüslerin, devralma işlemi

öncesindeki ve piyasaya giren yeni bir teşebbüs olmadığı varsayımı altında devralma

işlemi sonrasındaki pazar paylarına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir:

Lanxess….….

diğer teşebbüsler

Toplam….….

Türkiye benzil klorid pazarına ilişkin resmi rakamlar bulunmamakla birlikte taraflar,

2008 yılında Türkiye’de 1000 tonu aşan miktarda benzil klorid satıldığını ve pazarın

ciro bazında yaklaşık olarak 2,09 milyon TL büyüklükte olduğunu tahmin etmektedirler.

Gwalior ve Lanxess’in 2008 yılında Türkiye’de benzil klorid satış miktarı, ciro ve pazar

payı bilgilerine aşağıdaki tabloda yer verilmektedir:

payları

Gwalior…………

Lanxess…………

Toplam…………

280

Devralma işleminin taraflarının 2008 yılında Türkiye’de benzil alkol ve benzil klorid ilgili

ürün pazarlarında sahip oldukları ciro ve pazar paylarına ilişkin bilgiler aşağıdaki

tabloda yer almaktadır:

Tablo 14: Gwalior ve Lanxess’in 2008 yılı Türkiye benzil alkol ve benzil klorid pazarında ciro ve

pazar payları

Teşebbüs Benzil Alkol Benzil Alkol Benzil Klorid Benzil Klorid

Ciro Pazar Payı Ciro Pazar Payı

Tablodan görüldüğü üzere, tarafların 2008 yılında Türkiye’de benzil alkol ve benzil

klorid ilgili ürün pazarlarında sahip oldukları pazar payları toplamı sırasıyla %(….) ve

%(…..)’dır. Tarafların benzil alkol pazarındaki toplam pazar paylarının, hakim durum

için önemli bir gösterge sayılan %50 pazar payı sınırını aştığı görülmektedir.

Birleşme ve devralma işlemlerinin yoğunlaşma doğurucu olup olmadığının tespitinde, pazarda yer alan tüm firmaların pazar payları karelerinin toplanması suretiyle hesaplanan Herfindahl-Hirschman Endeksi’nden (HHI) yararlanılabilmektedir. Benzil alkol pazarı bakımından, HHI kullanılarak yapılan yoğunlaşma analizine aşağıdaki tabloda yer verilmektedir:

2

Tablo 15: Devir İşlemi Öncesi ve Sonrasında Benzil Alkol Pazarındaki Yoğunlaşma Miktarı

Devralma Öncesi HHI Devralma Sonrası HHI Değişim Miktarı

HHI ()

2.729,27 3.707,39 978,12

ABD’nin 1992 tarihli “Yatay Birleşme Rehberi”ne göre HHI > 1800 ve  > 50 olduğu takdirde; AB’nin 2004 tarihli “Yatay Birleşmelerin Değerlendirilmesine İlişkin Rehber”ine göre ise HHI > 2000 ve  > 150 olduğu takdirde birleşme ve devralma işlemi, rekabetçi endişe doğurucu olarak değerlendirilmektedir. Tabloya bakıldığında, HHI ve delta değerlerinin, hem ABD hem de AB kriterlerine göre oldukça yüksek olduğu göze çarpmaktadır.

Ancak, yüksek pazar payları ve yoğunlaşma oranları her zaman tek başına hakim duruma işaret etmemekte; pazarın gösterdiği özelliklerin tümünün bir arada değerlendirilmesi gerekmektedir.

Pazar gücünün değerlendirilmesinde, teşebbüslerin sahip olduğu pazar paylarının istikrarlı olup olmadığı bilgisi de önem taşımaktadır. Nitekim, Rekabet Kurulu'nun 00- 33/356-200 sayı ve 05.09.2000 tarihli kararında, pazar payı büyüklüğünün hakim durum analizi açısından tek başına yeterli olmadığı, ekonomik gücün sürekliliğinin de dikkate alınması gerektiği belirtilmektedir. Pazar paylarının istikrarlı olup olmadığını değerlendirmek üzere, Gwalior ve Lanxess’in 2005-2008 yılları arası dönemde benzil alkol pazarındaki pazar paylarına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir:

Ciro Bazında Benzil Alkol Pazar Payı

Tablodan görüleceği üzere, benzil alkol ilgili ürün pazarında tarafların pazar payları toplamı, ele alınan dönem boyunca %40’ın üzerindedir. Ancak bu dört yıl içinde, Gwalior’un pazar payı %(…)’ten %(…)’a yükselmiş; Lanxess’in pazar payı ise %(….)’den %(….)’e düşmüştür. Dolayısıyla, benzil alkol pazarında teşebbüslerin yüksek pazar payları süreklilik arz etmemekte ve aşağıda daha ayrıntılı olarak yer verileceği üzere, ürünün özellikleri ve talep yapısından kaynaklanan nedenlerle zaman içinde değişkenlik gösterebilmektedir.

H.3.3.2. Arz Yapısı

Birleşme ve devralmalar bağlamında hakim durum değerlendirmesi yapılırken, pazar payının yanı sıra göz önünde bulundurulması gereken unsurlardan biri de arz yapısıdır. Benzil alkol üreticilerinin tümünün atıl kapasitesi bulunmaktadır. Lanxess ve Gwalior’un kapasiteleri toplamı (…..) ton; ilgili ürün pazarında faaliyet gösteren diğer 2 Benzil alkol pazarında faaliyet gösteren firmaların pazar paylarının kareleri toplamı alınırken, “Hindistan menşeli olmayan diğer teşebbüsler” tek bir firma gibi ele alınmış, dolayısıyla devralma işlemi öncesi ve sonrasındaki HHI değerleri, gerçekte olduğundan bir miktar daha yüksek hesaplanmıştır.

teşebbüslerin kapasiteleri toplamı ise (…..) tondur. Dolayısıyla, rakiplerin, devralma işleminin gerçekleşmesi durumunda ortaya çıkacak yapı ile rekabet etmek için yeterli kapasiteye sahip olduğu söylenebilecektir.

H.3.3.3. Talep Yapısı

Benzil alkol homojen bir ürün niteliği taşıdığından, Türkiye benzil alkol pazarındaki rekabet, kalite temelinde değil, fiyat temelinde yaşanmaktadır. Müşteriler, benzil alkol satın alacakları tedarikçinin seçiminde, düşük fiyat kriterini ön planda tutmaktadır. Gwalior ve Lanxess’in, 2005-2008 yılları arasında benzil alkol pazar paylarında yaşanan artış-azalışların da talebin bu özelliğinden kaynaklandığı düşünülmektedir. Raportörlerce tarafların Türkiye’deki müşterileri ile yapılan görüşmelerde, müşterilerin büyük kısmı, devralma işleminin gerçekleşmesi halinde üründe fiyat artışı olduğu takdirde alternatif bulmakta zorlanmayacaklarını, gerekirse ürünü kendi imkanlarıyla ithal etme yoluna gidebileceklerini belirtmişlerdir. Dolayısıyla, Lanxess’in Gwalior’u devralması işlemi sonucunda ortaya çıkacak teşebbüsün, benzil alkol ürününde fiyat artırımına gitmesi durumunda, ürüne ilişkin diğer özelliklerden ziyade ürünün fiyatına duyarlılık gösteren alıcıların, başka tedarikçilere yöneleceği söylenebilecektir.

350

H.3.3.4. Potansiyel Rekabet

Pazara giriş engelleri ve potansiyel rekabet, hakim durumun tespitinde dikkate alınması gereken önemli bir unsurdur. Pazar payları ve yoğunlaşma oranları açısından incelendiğinde pazar, sıkı oligopolistik bir yapı sergilese de, pazara giriş ve pazardan çıkış engellerinin olmaması, faaliyet gösteren teşebbüslerin pazardaki davranışlarını etkileyebilmektedir.

Benzil alkol ilgili ürün pazarına girişte, ilk yatırım maliyeti haricinde herhangi bir giriş engeli bulunmadığı ve ürün tüm dünyada birçok kimyasal üreticisi tarafından kolaylıkla üretilebildiği için, çok sayıda firmanın Türkiye pazarına girmesi mümkündür. Taraflar, Türkiye benzil alkol pazarında son beş yılda faaliyet göstermeye başladığını tahmin ettikleri dört adet benzil alkol üreticisi bulunduğunu ifade etmektedirler. Bildirim formu ve eklerinden, tarafların, yakın zamanda pazara girmesi olası altı adet benzil alkol üreticisinden haberdar oldukları anlaşılmaktadır.

“Talep Yapısı” başlığı altında yer verildiği üzere, yapılan görüşmelerde tarafların Türkiye’deki müşterilerinin büyük kısmı, fiyat artışı olması halinde ürünü yurtdışından kendi imkanlarıyla ithal edebileceklerini belirtmişlerdir. Devralma işlemi sonrasında teşebbüsün fiyat artırımına gitmesi halinde; fiyata duyarlı olan benzil alkol alıcıları, ürünü, Türkiye’ye halihazırda ihracat yapmakta olan tedarikçilerin yanı sıra, ihracat yapabilecek durumdaki diğer tedarikçilerden de temin edebileceklerinden, devralma işlemi sonrasında ortaya çıkacak teşebbüsün pazar payında, mevcut ve potansiyel rakiplerinin lehine bir azalma olacağı öngörülmektedir. Dolayısıyla da, benzil alkol pazarında potansiyel rekabetin yeterli rekabetçi baskıyı oluşturabileceği ve pazardaki yoğunlaşmanın azalacağı anlaşılmaktadır.

H.3.4. Genel Değerlendirme

Başvuru konusu devralma işleminin gerçekleşmesi halinde, Lanxess’in Türkiye benzil alkol pazarında sahip olacağı pazar payı ve pazardaki yoğunlaşma oranı oldukça yüksek olmakla birlikte, hakim durumun tespiti bakımından yeterli görülmemiş ve pazarın özelliklerinin tümünün bir arada değerlendirilmesi yoluna gidilmiştir. Bu doğrultuda, Türkiye benzil alkol pazarı, teşebbüslerin pazar paylarının sürekliliği, arz ve

talebin yapısı ile potansiyel rekabet gibi unsurlar yönünden analiz edildiğinde; yüksek pazar paylarının, talep yapısı nedeniyle geçici olabileceği, pazara girişin önünde herhangi bir engel bulunmadığından, potansiyel rakiplerin pazarda rekabetçi baskı yaratabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Yapılan tüm bu değerlendirmeler ışığında, söz konusu devir işlemi sonucunda, belirtilen ilgili ürün pazarlarında hakim durumun yaratılması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin olumsuz yönde etkilenmesine neden olunmayacağı kanaatine varılmıştır.

Rekabet Etmeme Yükümlülüğü

Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin “Rekabet Etmeme” başlığını taşıyan 17. maddesi ile devreden tarafa, Avrupa Birliği’nde ve Avrupa Ekonomik Alanı’nı oluşturan ülkelerde kapanış tarihinden itibaren üç yıllık süre boyunca; diğer ülkelerde ise kapanış tarihinden itibaren beş yıllık süre boyunca ilgili ürün pazarlarında rekabet etmeme, müşterileri ve çalışanları ayartmama yükümlülükleri getirilmektedir. İşlemin gerçekleşmesi ile Lanxess’in, Gwalior’un fikri mülkiyet haklarını ve know-how’ını da devralacağı düşünüldüğünde, ilgili hükümlerin devir işlemiyle doğrudan ilgili, işlemin yürütülebilmesi için gerekli, süre ve kapsam yönünden makul olduğu anlaşmış, dolayısıyla bu maddeyle getirilen düzenleme izin kapsamında değerlendirilmiştir.

400

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.