İçtaş Sürdürülebilir Enerji Yatırımları AŞ’de %8,81 oranında hisse sahibi olan Avrupa İmar ve Kalkınma…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Şükran KODALAK, Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ,

Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK

B. RAPORTÖRLER: Osman Can AYDOĞDU, Hasan Yıldıray KARAYEL,

Nur KÖKSAL

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - IC İçtaş İnşaat Sanayi ve Ticaret AŞ

Merkez Mah. Silahşör Cad. Hilton Otel Apt. No:42/1

Şişli/İSTANBUL

(1) D. DOSYA KONUSU: İçtaş Sürdürülebilir Enerji Yatırımları AŞ’de %8,81 oranında hisse sahibi olan Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası’nın tüm hisselerinin IC İçtaş İnşaat Sanayi ve Ticaret AŞ’ye devredilmesi işlemi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 28.01.2022 tarih ve 24958 sayı ile intikal eden ve eksiklikleri 10.02.2022 tarih ve 25269 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 16.02.2022 tarih ve 2022-2-004/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; dosya konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

(4) Kuruma yapılan başvuruda; İçtaş Sürdürülebilir Enerji Yatırımları AŞ’deki (İÇTAŞ SÜRDÜRÜLEBİLİR) Avrupa İmar ve Kalkınma Bankasına (EBRD) [1] ait olan %8,81 oranındaki hissesinin tamamının IC İçtaş San. ve Tic. AŞ’ye (İÇTAŞ İNŞAAT) devredilmesi işlemine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) çerçevesinde izin verilmesi talep edilmektedir.

(5) Kurulun 04.07.2019 tarihli ve 19-24/369-167 sayılı kararı ile İÇTAŞ SÜRDÜRÜLEBİLİR’in ortak kontrolünün EBRD tarafından devralınması işlemine izin verilmiştir. Bildirim kapsamında sunulan bilgilere göre EBRD, (…..) Buradan hareketle, EBRD ile IC İçtaş Enerji Yatırımları Holding AŞ (İÇTAŞ ENERJİ) arasında 29.04.2019 tarihinde imzalanan Hissedarlar Sözleşmesi hükümlerine göre garantör pozisyonunda bulunan İÇTAŞ İNŞAAT tarafından söz konusu EBRD payları devralınacaktır.

1 EBRD, Avrupa İmar ve Kalkınma Bankasının Kuruluşuna İlişkin Sözleşme’nin yürürlüğe girmesi ile 28.03.1991 tarihinde kurulmuştur. EBRD, yatırımları pazar ekonomisini inşa etmek için bir araç olarak kullanan, öncelikli olarak eski Doğu Bloku ülkelerini hedeflemiş çok taraflı bir kalkınma bankasıdır. EBRD, Orta Avrupa’dan Orta Asya’ya, Güney ve Doğu Akdeniz’e, Batı Şeria ve Gazze de dâhil olmak üzere, yaklaşık 40 ülkede aktif olarak faaliyetlerini sürdürmektedir. EBRD doğrudan veya yerel bankalar ile yatırım fonları gibi finansal aracılar aracılığıyla finansman sağlamaktadır.

(6) İçtaş Grubu ve EBRD arasındaki Sermaye Katılım Sözleşmesi’ne göre İÇTAŞ SÜRDÜRÜLEBİLİR’in yönetim kuruluna EBRD’nin bir aday gösterme hakkının bulunduğu ve ayrıca EBRD tarafından yönetim kuruluna bir kurul gözlemcisi atandığı anlaşılmaktadır. Yönetim kurulu karar nisabına bakıldığında ise, EBRD tarafından atanan üyenin müspet oyunun arandığı konuların; yıllık bütçenin, iş planının, şirket değer yaratma planının ya da bunlardaki değişikliklerin ve ticari projelerin onaylanması şeklinde olduğu görülmektedir. [2] Bu kapsamda, mevcut durumda İçtaş Grubu ile EBRD, İÇTAŞ SÜRDÜRÜLEBİLİR’i ortak kontrol etmektedir.

(7) Bildirime konu işlemin gerçekleşmesi ile birlikte, EBRD İÇTAŞ SÜRDÜRÜLEBİLİR’de sahip olduğu tüm hisselerini İÇTAŞ İNŞAAT’a devredecek ve işlemin nihayetinde İçtaş Grubu, devre konu teşebbüs üzerinde tek başına kontrol elde edecektir. Bu doğrultuda söz konusu işlemin gerçekleşmesiyle İÇTAŞ SÜRDÜRÜLEBİLİR’in kontrolünde kalıcı bir değişiklik meydana geleceğinden, bildirime konu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi çerçevesinde bir devralma işlemi olduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca tarafların ciroları 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinde öngörülen ciro eşiklerini aşıldığından, bildirime konu işlemin izne tabi olduğu görülmektedir.

(8) Tarafların faaliyet alanları incelendiğinde, devralan konumundaki İÇTAŞ İNŞAAT’ın yurt içi ve yurt dışında havalimanı, liman ve marina gibi inşaatlar, yüksek hızlı tren projeleri, yol ve köprü inşaatları, yüksek kapasiteli enerji santralleri ve turizm tesisleri inşaatı alanında faaliyet gösterdiği; İÇTAŞ İNŞAAT’ı kontrol eden İçtaş Grubu’nun, İÇTAŞ SÜRDÜRÜLEBİLİR haricinde elektrik enerjisi üretimi ve satışı pazarında Limak Yatırım Enerji Üretim İşletme Hizmetleri ve İnşaat AŞ ile İçtaş Grubu’nun ortak kontrolünde bulunan Yeniköy Kemerköy Elektrik Üretim ve Ticaret AŞ tarafından işletilen Kemerköy Termik Santrali ve Yeniköy Termik Santrali ile faaliyet gösterdiği anlaşılmaktadır.

(9) Devre konu İÇTAŞ SÜRDÜRÜLEBİLİR ise iştiraki İçtaş Yenilenebilir Enerji Üretim ve Ticaret AŞ bünyesinde yer alan Yukarı Mercan HES, Niksar HES, Üçharmanlar HES, Bağıştaş-1 Barajı ve HES, Çileklitepe HES, Kadıncık I ve Kadıncık II HES ve bir diğer iştiraki TRABZON ENERJİ bünyesinde bulunan Kemerçayır HES ve Üçhanlar HES aracılığıyla elektrik üretimi ve satışı pazarında faaliyet göstermektedir. Bu bakımdan, tarafların faaliyetleri arasında elektrik enerjisi üretimi ve satışı pazarında yatay örtüşme bulunmaktadır.

(10) EPDK tarafından aylık ve yıllık olarak yayımlanan raporlardan alınan verilere [3] göre tarafların Türkiye’de elektrik üretimi ve satışı pazarındaki elektrik üretim kurulu güçleri bazında sahip oldukları pazar payları aşağıdaki gibidir:

Tablo 1- İşlem Taraflarının Elektrik Üretimi Kurulu Güçleri ve Kurulu Güçleri Bakımından Elektrik Üretimi ve Satışı Bazında 2021 yılı Pazar Payları

Teşebbüs Kurulu Güç (MW) Pazar Payı (%)

İÇTAŞ SÜRDÜRÜLEBİLİR 387,9 0,39

İçtaş Grubu 1.095,2 1,10

TOPLAM 1.483,1 1,49

Kaynak: Bildirim Formu ve Cevabi Yazı

(11) İçtaş Grubu’nun İÇTAŞ SÜRDÜRÜLEBİLİR ve iştirakleri aracılığıyla elde ettiği pazar payı hariç olmak üzere 2021 yılında elektrik üretimi ve satışı pazarında elde etmiş 2 04.07.2019 tarih ve 19-24/369-167 sayılı Kurul kararı.

[3] https://www.epdk.gov.tr/Detay/Icerik/3-0-23/elektrikaylik-sektor-raporlar.

olduğu pazar payı kurulu güç bazında %1,10’dur. İÇTAŞ SÜRDÜRÜLEBİLİR ve iştiraklerinin dâhil edilmesi hâlinde ise İçtaş Grubu’nun elektrik kurulu gücü bakımından sahip olduğu toplam pazar payının %1,49’a ulaştığı görülmektedir.

(12) Diğer taraftan elektrik üretimi ve satışı pazarında faaliyet gösteren çok sayıda rakip teşebbüs bulunmaktadır. 2021 yılının Kasım ayı itibarıyla elektrik üretimi ve satışı pazarında lisanslı elektrik kurulu gücü bazında bu rakiplerden Elektrik Üretimi AŞ %23,23, Enerjisa Enerji AŞ %4,02, Eren Enerji Elektrik Üretim AŞ %3,01 ve Gebze Elektrik Üretimi Ltd. Şti. %1,72 oranında pazar payına sahiptir.

(13) İçtaş Grubu bünyesinde bulunan Trakya Elektrik Perakende Satış AŞ (TREPAŞ); Edirne, Kırklareli ve Tekirdağ illerinde görevli tedarik şirketi (GTŞ) olarak faaliyet göstermektedir. Anılan illerde GTŞ olarak faaliyet gösterdiği için serbest olmayan tüketicilere ve serbest tüketici limitini geçmekle birlikte, bağımsız bir tedarikçi seçmemiş veya tedarikçisini TREPAŞ olarak belirlemiş tüketicilere elektrik enerjisi perakende satışını gerçekleştirmektedir. Son olarak, İçtaş Grubu, IC İçtaş Toptan Satış ve Ticaret AŞ (İÇTAŞ TOPTAN) aracılığıyla elektrik enerjisi toptan satışı pazarında da faaliyet göstermektedir. Elektrik enerjisi üretimi ve satışı pazarı ile elektrik enerjisi perakende satışı ve elektrik enerjisi toptan satışı pazarları arasındaki dikey ilişki nedeniyle devralma işleminin bu pazarlar bakımından da incelenmesi önem arz etmektedir.

(14) İçtaş Grubu, İÇTAŞ TOPTAN aracılığı ile 2019, 2020 ve 2021 yıllarında sırasıyla (…..) GWh, (…..) GWh ve (…..) GWh miktarındaki elektrik enerjisi toptan satışını gerçekleştirmiştir. Türkiye’de elektrik enerjisi toptan satışı pazarının toplam hacmi olarak 2019, 2020 ve 2021 yıllarında sırasıyla 304.080,80 GWh, 305.330,20 GWh ve 331.491,90 GWh miktarlarındaki elektrik üretimi bir gösterge olarak kabul edilebilecektir. Buradan hareketle, İçtaş Grubu’nun elektrik enerjisi toptan satışı pazarındaki tahmini pazar paylarına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir:

Tablo 2- İçtaş Grubu’nun Elektrik Enerjisi Toptan Satışı Pazarında 2019, 2020 ve 2021 Yılı Tahmini Pazar Payları (%)

2021 Yılı Elektrik Enerjisi

2019 Yılı Elektrik Enerjisi 2020 Yılı Elektrik Enerjisi

Teşebbüs Toptan Satışı Pazar

Toptan Satışı Pazar Payı Toptan Satışı Pazar Payı

Payı

İçtaş Grubu (…..) (…..) (…..)

Kaynak: Bildirim Formu

(15) İçtaş Grubu’nun 2019, 2020 ve 2021 yıllarında elektrik enerjisi toptan satışı pazarındaki tahmini pazar paylarının sırasıyla %(…..), %(…..)ve %(…..)civarında gerçekleştiği, dolayısıyla söz konusu pazardaki payının oldukça düşük seviyede kaldığı görülmektedir. Öte yandan, elektrik enerjisi toptan satışı pazarında Cengiz Holding AŞ, Eren Enerji Elektrik Üretim AŞ, İskenderun Enerji Üretim ve Ticaret AŞ, Aksa Elektrik Satış AŞ ve Enerjisa Elektrik Enerjisi Toptan Satış AŞ gibi önemli oyuncuların da faaliyet gösterdiği bilinmektedir.

(16) Elektrik enerjisi perakende satışına ilişkin olarak ise İçtaş Grubu’nun 2019, 2020 ve 2021 yılları itibarıyla pazar paylarına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir:

Tablo 3- İçtaş Grubu’nun Elektrik Enerjisi Perakende Satışında 2019, 2020 ve 2021 Yılı Payları (%)

2019 Yılı Elektrik Enerjisi 2020 Yılı Elektrik Enerjisi 2021 Yılı Elektrik Enerjisi

Teşebbüs Perakende Satışı Pazar Perakende Satışı Pazar Perakende Satışı Pazar

Payı Payı Payı

İçtaş Grubu (…..) (…..) (…..)

Kaynak: Bildirim Formu

(17) 2019, 2020 ve 2021 yıllarında İçtaş Grubu’nun elektrik enerjisi perakende satışı pazarında elde etmiş olduğu pazar payları, yaklaşık olarak sırasıyla %(…..), %(…..)ve %(…..)’dir. Diğer taraftan pazarda faaliyet gösteren çok sayıda rakip teşebbüs bulunmaktadır. Nitekim 2020 yılı itibarıyla elektrik enerjisi perakende satışı pazarında satış miktarı bazında; CK Boğaziçi Elektrik Perakende Satış AŞ %(…..), Enerjisa Toroslar Elektrik Perakende Satış AŞ %(…..), Dicle Elektrik Perakende Satış AŞ %(…..)ve Limak Uludağ Elektrik Perakende Satış AŞ %(…..)pazar payına sahiptir. Enerjisa Toroslar Elektrik Perakende Satış AŞ’nin içinde bulunduğu Enerjisa ekonomik bütünlüğünün, elektrik enerjisi perakende satış pazarında 2020 yılına ait satış miktarı bazında pazar payı %(…..), CK Boğaziçi Elektrik Perakende Satış AŞ’nin içerisinde bulunduğu Cengiz Holding AŞ ekonomik bütünlüğünün anılan pazarda 2020 yılına ait pazar payı ise %(…..)’tür.

(18) Dosya konusu işlem bakımından “elektrik enerjisi üretimi ve satışı” pazarı yatay etkilenen pazar; “elektrik enerjisi perakende satışı” ve “elektrik enerjisi toptan satışı” pazarları ise dikey etkilenen pazarlar olarak ele alınmıştır. Yatay etkilenen pazarda devre konu şirket dâhil olmak üzere tarafların toplam pazar payının ve dikey etkilenen pazarlarda İçtaş Grubu tarafından sahip olunan pazar paylarının son derece düşük seviyede olması, dikey örtüşmenin söz konusu olduğu pazarlarda pazar gücü yüksek önemli rakip teşebbüslerin bulunması ve işlemin ortak kontrolden tek kontrole geçiş niteliğinde olması gibi hususlar göz önüne alındığında bildirime konu işlemin yatay ve dikey etkilenen pazarlar bakımından herhangi bir rekabetçi endişeye yol açmayacağı anlaşılmaktadır.

(19) Yukarıda açıklanan hususlar çerçevesinde, bildirime konu işlemin, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında başta hâkim durum yaratılması veya mevcut bir hâkim durumu güçlendirilmesi olmak üzere etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğurmayacağı kanaatine ulaşılmıştır.

H. SONUÇ

(20) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.