Kion Grubu'nun Baoli şirketlerine ait forklift işini devralması işlemine izin verilmesi talebi.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN,

Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ

B. RAPORTÖRLER : Hakan Suat ÖLMEZ, Özgür Can ÖZBEK

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - Kion Group GmbH

Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Bora İKİLER

Çitlenbik Sok. No.12 Yıldız Mah. 34349 Beşiktaş İstanbul

D. TARAFLAR: - Kion Group GmbH

Abraham-Lincoln-Strasse 21, 65189 Wiesbaden, ALMANYA

- Jiangsu Baoli Group Co. Ltd.

8 Xinzhou Road, The Jingjiang Economic Development Zone,

Jiangsu Province, ÇİN HALK CUMHURİYETİ

- Jingjiang Baoli Forklift Co. Ltd.

8 Xinzhou Road, The Jingjiang Economic Development Zone,

Jiangsu Province, ÇİN HALK CUMHURİYETİ

E. DOSYA KONUSU: Kion Grubu’nun Baoli şirketlerine ait forklift işini devralması işlemine izin verilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 7.10.2008 ve 6536 sayı ile giren ve eksiklikleri en son 24.10.2008 tarih ve 6976 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ve 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 04.11.2008 tarih ve 2008-2-188/Öİ-08-HSÖ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 5.11.2008 tarih ve REK.0.06.00.00-120/359 sayılı Başkanlık önergesi ile 08-63 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

40

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi bir işlem olduğu, devralma işleminin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi kapsamında ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran bir işlem olmadığı ve söz konusu işleme izin verilmesinde bir sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.

H. İNCELEME ve DEĞERLENDİRME

H.1. İşlemin Konusu

Bildirime konu devralma işleminde Kion Grubu, tamamına sahip olduğu iştiraki Kion Asia aracılığıyla, Baoli Şirketleri ile birlikte yeni bir şirket kuracaktır. Çin Halk Cumhuriyeti’nde kurulacak olan şirketin unvanı Kion Baoli Forklift Co., Ltd. (Kion-Baoli) olacaktır. İşlem sonucunda oluşacak tabloda Kion-Baoli hisselerinin %60’ı Kion Grubu’na, %6,79’u JBG’ye ve %33,21’i JBF’ye ait olacaktır. Ancak işlem sonrası Baoli Şirketleri’nin sahip olacağı toplam %40’lık hisse onlara Kion-Baoli üzerinde ortak kontrol sağlamayacaktır.

H.2. Taraflar

H.2.1. Kion Grubu ve Kion Asia

Kion Grubu, dengelenmiş forkliftler (counterbalanced forklift trucks) ve depo ekipmanları (warehouse equipment) üreten, satan ve bu ürünlerle ilgili hizmetler sunan bir organizasyondur. Merkezi Wiesbaden/Almanya’da bulunan şirket, Kohlberg Kravis Roberts &Co. L.P., New York, USA (KKR) ve The Goldman Sachs Group, Inc., New York, USA (Goldman Sachs) tarafından sermayesinin ve oy haklarının %50’sinin ilgili şirketlerde tutulması ve bu şirketlerin sahip oldukları stratejik ve ticari kararları veto

1

etme yetkisi vasıtasıyla ortak kontrol edilmektedir. Bu şirketlerden KKR, çeşitli sektörlerde yatırımları olan bir girişim sermayesi şirketiyken, Goldman Sachs müşterilerine dünya çapında bankacılık, menkul kıymet ve yatırım hizmetleri sunan bir yatırım bankacılığı, menkul kıymet ve yatırım yönetimi şirketidir.

Kion Grubu, üretimini ve satışını yapmakta olduğu dengelenmiş forkliftler ve depo ekipmanları alanında boyut ve kaldırma kapasitesi bakımından geniş bir yelpazede hizmet sunmaktadır. Grup ayrıca ürünlerine ilişkin satış sonrası hizmetler, finansal hizmetler ve diğer ilgili katma değerli hizmetleri de sağlamaktadır. Ana müşterileri depolar, perakende ve lojistik merkezleri ve üretim sektörü olan grup ürünlerini çeşitli sektörlerdeki çok sayıda müşteriye satmaktadır. Kion Grubu, forkliftlere ilişkin olarak Türkiye’den elde ettiği ciroyu doğrudan satışlar aracılığıyla elde etmiştir

H.2.2. Baoli Şirketleri

Baoli Şirketleri, dengelenmiş forkliftlerin üretimi ve satışı ile esas olarak buzdolaplarında, çamaşır makinelerinde ve diğer endüstriyel ürünlerde kullanılan elektronik motorların üretimi ve satışı olmak üzere iki iş kolunda faaliyet göstermektedir. Devralma işlemi sonunda şirket elektronik motorlar işini yürütmeye devam edecektir.

Şirket, Türkiye’deki faaliyetlerini dengelenmiş forklift satışları düzleminde gerçekleştirmekte ve bu operasyonu FORMAK Forklift Satış ve Kiralama Ltd. Şti. (Formak) aracılığıyla yürütmektedir. Formak, promosyon ve reklam faaliyetlerini gerçekleştirmekte ve Türkiye’deki pazarlama faaliyetlerini geliştirmek için yerel basına reklam vermektedir.

H.3. İlgili Pazar

H.3.1. İlgili Ürün Pazarı

Dosya konusu işlemin tarafları olan Kion Grubu ve Baoli Şirketlerinin faaliyet alanları incelendiğinde dengelenmiş forkliftlerin üretimi ve satışının örtüştüğü görülmektedir. Forklift (çatallı kaldırıcı) araçları, yüklerin yüklenmesi ve taşınması için bir çatal veya 1

Bu husus Rekabet Kurulu’nun 20.12.2006 tarih ve 06-92/1168-347 sayılı The Goldman Sachs Group, Inc./Kohlberg Kravis Roberts&Co. L.P./Linde AG kararında da belirtilmektedir.

şahmerdan ve yüklerin dikey olarak hareket ettirilmesi için bir direkle donatılmış, bir sürücü tarafından çalıştırılan taşıma araçlarıdır. Forkliftler, kaldırdıkları yükün merkezi tekerleklerin orta noktasının dışına düştüğü için genellikle dengelenmişlerdir. Bu araçların yük taşıma kapasitesi ve motor tipine bakıldığında farklılık gösteren çok sayıda modelleri bulunmasına karşın yükleri yatay ve dikey düzlemde taşıyabilmeleri ve yükleri 4 ila 6 metre arasında değişen yüksekliklere çıkarabilmeleri belirleyici ortak noktaları olarak öne çıkmaktadır.

Söz konusu devralma işleminin tarafları Bildirim Formu’nda ilgili ürün pazarının forkliftlerle beraber depo araçlarını da içerecek şekilde “endüstriyel taşıma araçlarının üretimi ve satışı” şeklinde tanımlanması gerektiğini düşündüklerini ifade etmişlerdir. Depo araçları (ekipmanları), depolarda kullanılmak üzere üretilen ve insanlar tarafından idare edilen eşya taşıma araçlarına verilen genel isimdir. Bu araçlar, bir operatör tarafından itilen küçük el arabalarından, sürücünün oturarak veya ayakta kullandığı daha büyük kamyonlara kadar geniş bir ürün yelpazesini kapsamaktadır. Bildirim formunda taraflar, i) forklift ve depo araçlarının üreticilerinin büyük ölçüde aynı teşebbüsler olması ii) üreticiler arasında çok yüksek oranda arz ikamesi olması iii) forkliftlerin ve depo araçlarının üretim ve montaj süreçleri ve bu araçlarda kullanılan parçaların temel olarak özdeş olması iv) iki ürün grubunun müşterilerinin büyük ölçüde aynı teşebbüsler olması gibi sebeplerin varlığı dolayısıyla ilgili ürün pazarının forkliftleri ve depo taşıma araçlarını kapsayacak şekilde tanımlanması gerektiği düşüncesini aktarmışlardır.

Tarafların ilgili ürün pazarının tanımlanmasında dikkate aldıkları faktörler incelendiğinde bunların temel olarak arz ikamesine işaret ettikleri görülmektedir. İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuza göre arz ikamesi talep ikamesine eşdeğer etkisi olduğu durumlarda pazar tanımlanmasında hesaba katılabilir. Halbuki dosya mevcudu bilgilerden de anlaşıldığı üzere bir deponun ve/veya eşya taşıma tesisinin işleyebilmesi için forklift araçları ve depo araçlarının tümü veya önemli bir kısmı gerekmektedir. Dolayısıyla talep açısından bakıldığında forklift araçlarıyla depo araçları arasında bir ikame ilişkisinden çok tamamlayıcılık söz konusudur. Bununla beraber bizatihi depo araçları sınıflandırması da küçük el arabalarından büyük kamyonlara kadar çok geniş bir sınıfı kapsadığından bu ürünler arasında da kullanım amaçları bakımından farklılıklar olduğu muhakkaktır. Dolayısıyla dosya konusu işlem bakımından ilgili ürün pazarı devralma taraflarının ortak faaliyetlerini kapsayacak şekilde “dengelenmiş forklift üretim ve satışı pazarı” olarak belirlenmiştir.

H.3.2. İlgili Coğrafi Pazar

İlgili ürün pazarında ülke içinde rekabet şartlarının farklılık arz etmesine neden olan herhangi bir unsur bulunmaması nedeniyle ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak ele alınmıştır.

H.4. Değerlendirme

H.4.1. İşlemin Niteliği Bakımından Yapılan Değerlendirme

Dosya konusu işlem, Kion Grubu ile Baoli Şirketleri tarafından yeni bir şirket kurulması ve kurulacak şirketin hisselerinin %60’ı Kion Grubu’na, %40’ı ise Baoli Şirketleri’ne ait olacak şekilde taraflarca paylaşılmasıdır. Kurulacak olan Kion-Baoli Şirketi daha sonra JBF’den forklift işini devralacaktır. Taraflar bu işlemleri düzenlemek üzere aralarında Kion-Baoli’ye devredilecek varlıkların listesini içeren Özsermaye Ortak Girişim Anlaşması’nı ve Ana Sözleşme’yi (birlikte devralma dökümanları) akdetmişlerdir.

Kurulacak şirketin yönetim kurulu üyelerinin çoğunluğu Kion Grubu tarafından atanacak, başkan da bu üyeler arasından seçilecektir. Ayrıca Baoli Şirketleri’nin Kion

Grubu’nun yaptığı atamaları veya yönetim kurulu kararlarını veto etme hakkı bulunmayacaktır. Baoli Şirketleri’nin veto hakları azınlık hissedar olarak menfaatlerini korumaya imkan vermekle sınırlı olacaktır. Dolayısıyla, bu ortaklık yapısı ile Baoli şirketlerinin Kion-Baoli’nin stratejik ticari davranışlarında etkisi bulunmamaktadır. Bu nedenle, Baoli Şirketleri tarafından elde edilecek %40’lık hisse Kion-Baoli üzerinde ortak kontrol sağlamamaktadır.

Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde, söz konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve 1997/1 sayılı Tebliğ bakımından bir devralma işlemi olduğu anlaşılmıştır.. Zira 1997/1 sayılı Tebliğ’in “Birleşme veya Devralma Sayılan Haller” başlıklı 2. maddesinin (b) bendine göre; herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde teşebbüsler arası birleşme veya devralma işlemi olarak kabul edilmektedir.

H.4.2. Bildirim Yükümlülüğü Bakımından Yapılan Değerlendirme

Bilindiği üzere, 1997/1 sayılı Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesi uyarınca “Bu Tebliğ’in 2. maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirası’nı (yirmi beş milyon Yeni Türk Lirası) aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur”.

Taraf temsilcilerinden elde edilen bilgiler çerçevesinde ilgili ürün pazarında Kion Grubu’nun pazar payı yaklaşık %14,5, Baoli şirketlerinin pazar payı ise yaklaşık %6,8 civarındadır. Devralma işlemi sonrasında toplam pazar payları ise yaklaşık %21 civarında olacaktır. Dolayısıyla pazar payı açısından ilgili devralma işlemi %25’lik eşik altında kalmaktadır. Bununla birlikte, Kion Grubu “endüstriyel taşıma araçları” pazarında dünya çapında (……………) Avro (yaklaşık ……………. YTL) tutarında ciro elde etmiştir. Bu cironun %40’ı ise dengelenmiş forklift satışlarından elde edilmiştir. Kion Grubu, dünya genelindeki satışlar için geçerli olan bu oranın genel olarak ülke bazındaki satışlar için de geçerli olduğu düşüncesindedir.

Bu nedenle, 2007 yılında Türkiye’deki “endüstriyel taşıma araçları” pazarında elde edildiği ifade edilen cironun (…………….. Avro), %40’ının (……………….. Avro) forklift satışlarından elde edildiği bilgisi tahmini bir bilgi olarak taraf temsilcisi tarafından bildirilmiştir.

İlgili ürün pazarı açısından değerlendirildiğinde Kion Grubunun Türkiye cirosunun yaklaşık (……………) Avro, Baoli şirketlerinin ise (……………) Avro olduğu, devralma neticesinde ikisinin toplam cirosunun (……………) Avro (yaklaşık ……………. YTL) civarında olduğu görülmektedir.

Bu nedenle, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde belirtilen ciro eşiğinin tanımlanan pazar itibariyle aşıldığı ve dolayısıyla inceleme konusu işlemin Rekabet Kurulu’ndan izin alınması gereken bir işlem olduğu tespit edilmiştir.

H.4.3. Bildirimin 4054 Sayılı Kanun’un 7. Maddesi Kapsamında Değerlendirmesi 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi uyarınca, hakim durum yaratan ya da mevcut bir hakim durumu güçlendirerek ilgili piyasada rekabeti önemli ölçüde azaltan birleşme ve devralmalar yasaktır.

Bildirim formu’nda belirtildiği üzere, tarafların ilgili ürün pazarında Türkiye’ye satışlarının tamamı ithalat yoluyla olup, Türkiye’de yerleşik herhangi bir üretim faaliyeti ve de tedarikçisi bulunmamaktadır.

Tarafların ilgili ürün pazarı olarak tespit edilen dengelenmiş forklift üretim ve satışı pazarında elde etikleri pazar payları aşağıda gösterilmektedir.

Tablodan da görüldüğü üzere, her ne kadar rakiplerine göre Kion grubunun pazar payı bir miktar fazla olsa da, çok önemli farklılıklar bulunmamaktadır. İki grubun bu devirden sonraki pazar payı yaklaşık %21 olacak ve Türkiye pazarı açısından lider konuma geleceklerdir. Bununla birlikte %21’lik bir pazar payı ilgili pazarda hakim durum yaratılması sonucunu oluşturabilecek büyüklükte görülmemektedir.

İlgili ürün pazarını daha geniş anlamda tespit ederek, sanayi araçları pazarı olarak kabul edildiği durumda ise aşağıda yer verilen pazar payları ortaya çıkmaktadır.

Yukarıdaki tablodan da görüldüğü üzere Kion grubunun, sanayi araçları satışında, forklift satışlarına göre pazar payı nispeten daha yüksek olmasına karşın, Baoli şirketlerinin daha düşüktür. Devralma neticesinde bu pazardaki toplam pazar payları ise yaklaşık %25 civarında olacak ve forklift pazarına göre çok büyük farklılık göstermeyecektir.

Devralma İşlemi’nin tarafları, ilgili ürün pazarına girişi etkileyen Türkiye’ye özel bazı koşulları teşhis edebilmektedirler. Bunlar;

- Avrupa Birliği üyesi olmayan ülkelerden ithal edilen sanayi taşıma araçları ve

ATR belgeleri (Türkiye’ye ürün ihraç eden Avrupa Birliği üyesi ülkelerin

şirketleri için ithalat/ihracat belgesi) olmayan forklift araçları için %4.5’lik

gümrük vergisi,

- Kullanılmış araçların Türkiye’ye ithal edilememesi,

- İthal edilen bütün araçların CE belgesine sahip olma zorunluluğu,

- İthalatçıların ve satıcıların ürünler için TSE garanti belgesi sağlamak üzere

satış sonrası teşkilat kurma zorunluluğu.

Ancak devralma işleminin tarafları, bunların ilgili ürün pazarına ilişkin önemli giriş engelleri teşkil etmediğini düşündüklerini belirtmişlerdir. Lisans, yatırım maliyet ve işlemleri ilgili bütün pazarlar için gerekli maliyetler olup, ilgili pazara giriş engeli teşkil etmemektedir. Mal taşıma araçlarının diğer ülkelerden ithal edilmesi ile ilgili herhangi bir kota ve tarife bulunmamaktadır. Ayrıca, tarifeli veya tarifesiz gümrük engelleri önemli bir etkiye sahip değildir. Bu tarifelerin rakip teşebbüsler açısından da aynı olması rekabet dezavantajı veya giriş engeli de yaratmamaktadır. Taşıma maliyetlerinin ve diğer maliyetlerin önemi, mal taşıma araçlarının değeri ile kıyaslandığında küçük boyutta kalmakta ve ithalatı etkilememektedir. Bu nedenle, taraf temsilcilerinin de ifade ettiği üzere, mal taşıma araçlarının uluslararası satışını etkileyebilecek hukuki, ekonomik veya coğrafi nitelikte herhangi önemli bir ticaret engeli bulunmamaktadır.

Devralma işleminin Türkiye dışında gerçekleştiriliyor olması, devralma neticesinde pazarda önemli bir yoğunlaşma görülmemesi ve devralama işlemi sonrasında da rakiplerin rekabetçi baskısının sürecek olması nedenleriyle, devralma İşlemi’nin ilgili ürün pazarlarında hâkim durum yaratması veya hâkim durumu güçlendirmesi riski bulunmadığı ve bu nedenle ilgili ürün pazarlarında rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğurmayacağı sonucuna varılmıştır.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.