Kıraça Otomotiv Sanayi ve Ticari Yatırımlar A.Ş. (Kıraça Otomotiv), İnan KIRAÇ, Macit AKMAN ve Gündüz…

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2003-4-10 (Devralma)

Karar Sayısı : 03-23/277-125

Karar Tarihi: 10.4.2003

A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan : Mustafa PARLAK (Başkan Y.)

Üyeler: A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Murat GENCER,

Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,

Tuncay SONGÖR, Kublay ATASAYAR

B- RAPORTÖRLER: M. Okan ALPAY, Uygar GAZİOĞLU

C- BİLDİRİMDE BULUNAN: Automobiles Peugeot SA

Temsilcisi: Av. Tolga KARATAŞ

La Martin Cd. No: 10 34437 Taksim/İstanbul

D- TARAFLAR: - Automobiles Peugeot SA

75 Avenue de la Grande Armee

75016 Paris Cedex 16-B.P.01 FRANSA

- Christian DELOUS

75 Avenue de la Grande Armee

75016 Paris Cedex 16-B.P.01 FRANSA

- Gilles ROBERT

75 Avenue de la Grande Armee

75016 Paris Cedex 16-B.P.01 FRANSA

- David RIO

75 Avenue de la Grande Armee

75016 Paris Cedex 16-B.P.01 FRANSA

- Patrick POUCHELON

75 Avenue de la Grande Armee

75016 Paris Cedex 16-B.P.01 FRANSA

- Kıraça Otomotiv Sanayi ve Ticari Yatırımlar A.Ş.

Acıbadem Cd. Doğancı Sk. No: 3 81190 Üsküdar/İstanbul

- İnan KIRAÇ

Acıbadem Cd. Doğancı Sk. No: 3 81190 Üsküdar/İstanbul

- Macit AKMAN

Acıbadem Cd. Doğancı Sk. No: 3 81190 Üsküdar/İstanbul

- Gündüz KÖSEMEN

Acıbadem Cd. Doğancı Sk. No: 3 81190 Üsküdar/İstanbul

- Peugeot Otomotiv Pazarlama A.Ş.

Kayışdağı Cd. Kar Plaza E-Blok 81120

İçerenköy/İstanbul

REKABET KURUMU 1

E- DOSYA KONUSU: Kıraça Otomotiv Sanayi ve Ticari Yatırımlar A.Ş. (Kıraça Otomotiv), İnan KIRAÇ, Macit AKMAN ve Gündüz KÖSEMEN’e ait Peugeot Otomotiv Pazarlama A.Ş. (Peugeot Otomotiv) hisselerinin Peugeot Automobiles SA (Peugeot Automobiles)’ya ve Kıraça Bayilerinin bir kısım taşınır, taşınmaz malları ile tarafı olduğu belirli anlaşmaların Peugeot Otomotiv Pazarlama A.Ş. (Peugeot Otomotiv)’ye devri işlemine izin verilmesi talebi.

F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 4.3.2003 tarih, 888 sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri uyarınca düzenlenen 19.3.2003 tarih, 2003-4-10/Öİ-03-MOA sayılı Birleşme Ön İnceleme Raporu 24.3.2003 tarih, REK.0.08.00.00/51 sayılı Başkanlık önergesi ile 03-23 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da;

- Kıraça Otomotiv’in, Peugeot Otomotiv'de sahip olduğu (B) Grubu hisselerin Automobiles Peugeot’ya devredilmesi işleminin, devre konu teşebbüsün kontrolünde bir değişiklik yaratmaması nedeniyle, 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir birleşme veya devralma işlemi olmadığı,

- Kıraça Grubu’nun kontrolünde bulunan Karsat Otomotiv Pazarlama ve Ticaret A.Ş., Karsat Otomotiv Pazarlama ve Ticaret A.Ş. Bursa Şubesi, Karpej Otomotiv Pazarlama ve Ticaret A.Ş., Karsat Antalya Otomotiv Pazarlama ve Ticaret A.Ş. unvanlı yetkili bayilerin bazı taşınabilir ve taşınmaz varlıkları ve anlaşmalarının Peugeot Otomotiv Pazarlama A.Ş.'ye devredilmesi işleminin 1997/1 Sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma işlemi olduğu, ancak söz konusu işlemin bir hakim durum yaratılması veya bir hakim durumun güçlendirilmesi sonucuna yol açmayacağı, bu nedenle işleme izin verilmesi gerektiği,

görüşlerine yer verilmiştir.

H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. İlgili Pazar

H.1.1. Ürün Pazarı: Bildirim konusu çerçevesinde tarafların faaliyet alanları dikkate alınarak, ilgili ürün pazarları, "ilk defa piyasaya sunulan binek otomobiller pazarı" ve "hafif ticari araçlar pazarı" olarak belirlenmiştir.

H.1.2. Coğrafi Pazar: İlgili ürün olarak tespit edilen binek otomobillerin ülkemiz genelinde arz ve talep edilen ürünler olması ve farklı homojen pazarlar bulunmaması nedeniyle coğrafi pazar, "Türkiye Cumhuriyeti sınırları" olarak tespit edilmiştir.

H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

Bildirimin konusu, Kıraça Grubu'nun (Kıraça Otomotiv, İnan KIRAÇ, Macit AKMAN ve Gündüz KÖSEMEN)'in, Peugeot Otomotiv'de sahip olduğu (B) Grubu hisselerin Automobiles Peugeot SA, Christian Delous, Gilles ROBERT, David RIO ile Patrick POUCHELON (Automobiles Peugeot)’a devredilmesi ve Kıraça Grubu’nun kontrolünde bulunan Karsat Otomotiv Pazarlama ve Ticaret A.Ş., Karsat Otomotiv Pazarlama ve Ticaret A.Ş. Bursa Şubesi, Karpej Otomotiv Pazarlama ve Ticaret

REKABET KURUMU 2

A.Ş., Karsat Antalya Otomotiv Pazarlama ve Ticaret A.Ş. unvanlı yetkili bayilerin bazı taşınabilir ve taşınmaz varlıkları ve belirli anlaşmalarının Peugeot Otomotiv'e devredilmesi işlemlerine izin verilmesi talebinden ibarettir.

Söz konusu bildirim temel olarak iki işlemden oluşmaktadır. Bunlardan birincisini Kıraça Grubu’nun Peugeot Otomotiv’deki hisselerinin Automobiles Peugeot’ya devri, ikincisini ise Kıraça Bayileri’nin belli taşınır, taşınmaz malları ve tarafı olduğu bazı anlaşmaların Peugeot Otomotiv'e devri oluşturmaktadır.

H.2.1. Peugeot Otomotiv Pazarlama A.Ş.'nin Peugeot Automobiles SA

Tarafından Devralınması

Bildirim formunda devralma işlemi öncesinde Peugeot Otomotiv’in, Automobiles Peugeot, Kıraça Otomotiv, İnan KIRAÇ, Macit AKMAN, Gündüz KÖSEMEN ve arasında kurulmuş olan bir ortak girişim şirketi olduğu ifade edilmiştir.

Peugeot Otomotiv’in, devralma işleminden önceki hissedarlık yapısı şu şekildedir:

Ortaklık Payı Hisse

Hissedarın Adı Hisselerin Değeri (TL)

(%) Grubu

Automobiles Peugeot S.A. 4.362.831.000,000 60 A

Kıraça Otomotiv Sanayi ve

Toplam 7.271.385.000.000 100

Buna göre, Automobiles Peugeot halihazırda Peugeot Otomotiv'in (A) Grubu hisselerini elinde bulundurmaktadır. Bu hisseler, anılan şirketin sermayesinin %60'ını temsil etmektedir. İşlem öncesi, Peugeot Otomotiv ana sözleşmesi (8. ve 15. maddeler) uyarınca, (A) Grubu hisseleri elinde bulunduran hissedarlar (Automobiles Peugeot), yönetim kurulunun 6 üyesinden 4'ünü seçme hakkına sahiptir. Öte yandan şirket ana sözleşmesi gereği (A) ve (B) grubu hisseler imtiyazlıdır. Yönetim kurulu ilk başkanı (B) grubu hissedarları arasından ve Başkan vekili (A) grubu hissedarları arasından, Yönetim Kurulu tarafından seçilmektedir. (Bu düzenleme yönetim kurulunun sadece ilk başkanı için geçerli olup, teşebbüsün hali hazırdaki yönetim kurulu başkanı Peugeot’nun yönetim kurulu üyeleri arasından seçilmiştir). Ayrıca Şirket Genel Müdürü ve Finans Müdürü (A) Grubu hissedarları tarafından gösterilen adaylar arasından, Şirket Satış Müdürü ise (B) Grubu hissedarları tarafından gösterilen adaylar arasından seçilmektedir. (B) Grubu hissedar konumundaki Kıraça Otomotiv'in şirkette sadece satış müdürünü belirleyebilme yetkisi bulunmaktadır. Bu çerçevede şirketin yönetimine ilişkin kararların asıl olarak (A) grubu hisseleri elinde bulunan hissedar Automobiles Peugeot tarafından alındığı anlaşılmaktadır.

Bunların dışında şirketin ana sözleşmesinin ağırlaştırılmış karar nisabı başlıklı 17. maddesinin (d) bendinde bazı kararlarda 5 yönetim kurulu üyesinin müspet oyuna ihtiyaç duyulduğu belirtilmektedir. Söz konusu kararlar, şirketin esas mukavelesinin çeşitli hükümlerinin değiştirilmesine, şirketin sermaye artırımına,

REKABET KURUMU 3

şirketin hissedarlarına veya üçüncü şahıslara borç verilmesine ya da kefil olunmasına ve şirketin feshine dair kararlardır. Söz konusu kararların şirketin yönetimine ilişkin stratejik konulara ait olmadığı açıktır.

Bir ortak girişimin kurucularca ortaklaşa kontrol edildiğinin kabul edilebilmesi için tarafların ortak girişimin stratejik kararlarını veto etme hakkının olması gerekir. Veto yetkisi şirketin işletme politikalarına ilişkin stratejik kararları kapsamalıdır.

Stratejik ticari kararlara; bütçenin onaylanması, yeni ya da büyük çaplı yatırımlara girişilmesi, yönetim kurulunun ve üst düzey yöneticilerin atanması, faaliyet planının onaylanması, örnek olarak sayılabilir. Şirket ana sözleşmesi gereği (8/d ve 4. maddeler) Kıraça, Peugeot Otomotiv’in yalnızca satış müdürünü belirleme yetkisine sahiptir ve satış müdürü şirketin stratejik ticari kararlarına etki edecek nitelikte bir üst düzey yönetici olarak değerlendirilmemektedir. Bu çerçevede başvuru konusu işlem öncesi, Automobiles Peugeot’nun Peugeot Otomotiv'in hisselerinin çoğunluğunu ve kontrolünü elinde bulundurduğu, dolayısıyla devir işlemine konu olan şirketin bir ortak girişim olmadığı kanaatine varılmıştır.

Bildirim konusu işlemde, devir öncesinde Kıraça Grubu’nun sahip olduğu Peugeot Otomotiv sermayesinin % 40’ını oluşturan (B) Grubu hisseler Automobiles Peugeot’ya devredilmektedir. Devredilen şirketin söz konusu işlem sonrası hissedarlık yapısı aşağıdaki gibi olacaktır:

Hissedarın Adı Hisselerin Değeri (TL)

Automobiles Peugeot S.A. 7.271.384.980.000

Christian Delous 5.000

Toplam 7.271.385.000.000

Hisse devri öncesinde, Automobiles Peugeot, Peugeot Otomotiv'in çoğunluk hisselerini elinde bulundurduğundan hisse devri, bu şirkette herhangi bir kontrol değişikliğine yol açmayacaktır. Bu sebeple, bildirimi yapılan işlem 1997/1 Sayılı Tebliğ kapsamında bir işlem değildir.

H.2.2. Kıraça Grubu Bayilerinin Bazı Taşınabilir ve Taşınmaz Varlıkları ile

Belirli Anlaşmalarının Peugeot Otomotiv'e Devredilmesi

Bildirimde yer alan ikinci işlemde, Kıraça Grubu bayilerinin bazı taşınabilir ve taşınmaz varlıkları ve belirli anlaşmaları Peugeot Otomotiv'e devredilmektedir. Söz konusu işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ'in birleşme ve devralma sayılan hallerin belirlendiği 2. maddesinin (b) bendinde, “Herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi” olarak tanımlanan bir devralmadır.

Anılan Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde yer alan, “birleşme veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın %25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk

REKABET KURUMU 4

Lirası’nı aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur.” hükmü izne tabi birleşme ve devralmalara pazar payı ve ciro eşiği getirmiştir.

İşlemin taraflarından Peugeot Otomotiv'in 2001 yılı cirosu, ………………………… TL, Kıraça Grubu’nun ise…………………….. TL olarak gerçekleşmiştir. Dolayısıyla tarafların ciroları toplamı ilgili Tebliğ'de düzenlenen eşiği aşmaktadır. Bu çerçevede söz konusu işlem 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında Rekabet Kurulu’undan izin alınması gereken bir işlemdir.

Peugeot Otomotiv, yetkili bayilerine binek otomobil ve hafif ticari araç sağlamakta olup, yetkili bayileri de bu araçları son kullanıcılara satmaktadır. Diğer bir ifadeyle, Peugeot Otomotiv toptan satış faaliyetlerinde bulunurken, yetkili bayiler son kullanıcılara yönelik perakende satış yapmaktadır. Kıraça Grubu Bayileri de diğer yetkili bayilerle birlikte, Peugeot Otomotiv'den temin ettikleri binek otomobilleri ve hafif ticari araçları satmaktadır.

Taşınabilir malların satışına ilişkin işlemler çerçevesinde, Peugeot Otomotiv Kıraça Grubu Bayileri’yle olan bayilik ilişkilerine son vermektedir. Böylece, Peugeot Otomotiv Kıraça Grubu bayilerinin bulunduğu 4 ilde (Ankara, İstanbul, Bursa, Antalya) son kullanıcıya satışı bölgelerdeki diğer bayilerinin yanında kendisi de üstlenmektedir.

Hisseler dışındaki varlıkların devri sonrasında, tüzel kişilikleri devam edecek olan Kıraça Grubu Bayileri, Peugeot marka araç bayiliği ve bu araçlara ilişkin olarak servis işi yapmayacaklardır. Öte yandan, Kıraça Grubu Bayileri, Peugeot marka araçların yedek parçaları da dahil olmak ve fakat bununla sınırlı olmamak üzere yedek parça satış işleriyle iştigal edeceklerdir.

Dosya mevcudu bilgilere göre söz konusu işlem sonucunda Peugeot Otomotiv’in, dağıtım ağının alt seviyelerinde bulunan bayilerin taşınır taşınmaz malvarlıklarını devralmak suretiyle bayilik faaliyetlerine başlayarak dikey bir bütünleşme içerisine gittiği anlaşılmaktadır. Bildirime konu işlem bu yönüyle marka içi rekabeti olumsuz yönde etkileyebilecektir. Öte yandan, malvarlığı devralınan bayiler devir işlemi öncesinde Peugeot Otomotiv’in %40’lık hissesini elinde bulunduran Kıraça Grubu’nun kontrolünde bulunan bayilerdir. Bu nedenle, her ne kadar Kıraça Grubu işlem öncesinde Peugeot Otomotiv’in kontrolüne sahip olmasa da, ortaklık yapısı bakımından dağıtıcı Peugeot Otomotiv ve Kıraça Grubu bayileri arasında halihazırda dikey bir bütünlük olduğu ve bildirim konusu işlemin bu yapıda önemli bir değişikliğe neden olmayacağı açıktır. Ayrıca malvarlıkları devre konu olan Kıraça bayileri, 46 bayiden oluşan Peugeot Otomotiv dağıtım sisteminin satış hacmi bakımından yalnızca %…..’lik bir bölümünü oluşturmakta olup, işlemin etki doğuracağı 4 ilde aynı dağıtım sistemi içerisinde alternatif yetkili bayiler bulunmaktadır. Bu nedenle işlem sonucunda diğer bayilerin faaliyetlerinin marka içi rekabetin devam etmesini sağlayacağı açıktır.

Bunların yanı sıra, 40’ı aşkın teşebbüsün faaliyet gösterdiği ve markalar arası rekabetin oldukça yoğun bir biçimde yaşandığı ilgili pazarda Peugeot’nun 2002 yılında sahip olduğu binek araçlardaki %……’lik, ticari araçlarda ise %……’lük pazar payları dikkate alındığında da, bildirime konu işlemin bir hakim durum

REKABET KURUMU 5

yaratılması veya bir hakim durumun güçlendirilmesi sonucuna yol açmayacağı ve bu nedenle işleme izin verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

I- SONUÇ

Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmelerin doğrultusunda;

1- Kıraça Otomotiv Sanayi ve Ticari Yatırımlar A.Ş.’nin Peugeot Otomotiv Pazarlama A.Ş.'de sahip olduğu (B) Grubu hisselerin Automobiles Peugeot SA’ya devredilmesi işleminin, devre konu teşebbüsün kontrolünde bir değişiklik olmaması nedeniyle 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkındaki Tebliğ kapsamında bir birleşme veya devralma işlemi olmadığına,

2- Kıraça Grubu’nun kontrolünde bulunan Karsat Otomotiv Pazarlama ve Ticaret A.Ş., Karsat Otomotiv Pazarlama ve Ticaret A.Ş. Bursa Şubesi, Karpej Otomotiv Pazarlama ve Ticaret A.Ş., Karsat Antalya Otomotiv Pazarlama ve Ticaret A.Ş. unvanlı yetkili bayilerin bazı taşınabilir ve taşınmaz varlıkları ile belirli anlaşmalarının Peugeot Otomotiv Pazarlama A.Ş.'ye devredilmesi işleminin 1997/1 Sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma işlemi olduğuna, ancak söz konusu işlemin hakim durum yaratılması veya bir hakim durumun güçlendirilmesi sonucuna yol açmayacağı kanaati ile, bu nedenle işleme izin verilmesi gerektiğine, OY BİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

REKABET KURUMU 6