Maya üreticilerinin ve/veya bayilerinin aralarında anlaşarak fiyat belirledikleri ve müşteri paylaştıkları…

A. TO PLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Ömer TO RLAK

Üyeler: Arslan NARİN, Adem BİRCAN, M ehmet AYAN, Ahm et ALGAN,

Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Şükran KODALAK

B. RAPORTÖRLER: Didem ULUÇ SÜDEMEN, Cansu TO PAK KORKMAZ,

Dilara Nur CANSU, Osman Can AYDOĞDU

C. BAŞVURUDA

BULUNAN: - Gizlilik talebi bulunmaktadır.

D. HAKKINDA İNCELEME

YAPILA N LA R: - Pak Gıda Üretim ve Pazarlama A.Ş.

Pak İş Merkezi Prof. Dr. Bülent Tarcan Cad. No:5 Gayrettepe

Beşiktaş/İstanbul

- Lesaffre Turquie M ayacılık Üretim ve Ticaret A.Ş.

Sahrayı Cedit Mah. Cebesoy Sok. No:8 34734 Kadıköy/İstanbul

Temsilcileri: Av. Şahin ARDIYOK, Dilara YEŞİLYAPRAK,

Av. Gediz ÇINAR

- Mauri Maya Sanayi A.Ş.

Aksakal Köyü, P.K. 101 Bandırm a/Balıkesir

(1) E. DOSYA KONUSU: Maya üreticilerinin ve/veya bayilerinin aralarında anlaşarak fiyat belirledikleri ve müşteri paylaştıkları iddiası.

(2) F. İDDİALARIN Ö ZE Tİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına intikal eden başvuruda; yaş maya tedariğinde tekelleşm e nedeniyle yüksek fiyatlar uygulandığı, Pak Gıda Üretim ve Pazarlama A .Ş .’nin A ydın’daki bayisi Ay-Pak Gıda Tekstil Turizm İnşaat Pazarlama Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’nin (Ay-PAK) yıl başında zam yapılacağını söylemesi üzerine iletişime geçilen rakip firm a bayilerinin yüksek fiyat verdiği ya da kendilerine maya tedarik etm ek istemediği, bu noktada maya firm alarının müşterileri paylaştığı izleniminin uyandığı ifade edilerek, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) kapsam ında gerekli işlemlerin yapılması talep edilmiştir.

(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 07.02.2018 tarih ve 1186 sayı ile intikal eden gizlilik talepli başvuru üzerine hazırlanan 08.03.2018 tarih ve 2018-3-18/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu’nun görüşülmesi sonucunda, 15.03.2018 tarih ve 18-08/145-M sayı ile önaraştırma yapılm asına karar verilmiştir.

(4) İlgili karar uyarınca düzenlenen 31.10.2018 tarih ve 2018-3-18/Ö A sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

H. RAPO RTÖ R GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; dosya konusuna ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılm asına gerek olmadığı sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRM E

(5) Önaraştırm a kapsam ında başvuru sahibi ile yapılan telefon görüşmesinde, farklı üreticilerin çalıştığı maya bayilerinin aynı fiyatı verdiği, bu noktada maya fiyatlarındaki

esas sorunun bayi kanalında olmadığı zira bayilerin üreticilerin haberi olmaksızın fiyat düzenlem esi yapamayacağı, maya fiyatlarının üreticiler nezdinde yapılan anlaşmadan kaynaklı olabileceği vurgulanmıştır.

1.1. Hakkında Önaraştırma Yürütülen Taraflar

1.1.1. Pak Gıda Üretim ve Pazarlama A.Ş. (PAK MAYA)

(6) Pak Gıda grubu bünyesinde bulunan ve 1973 yılında faaliyetine başlayan PAK MAYA, başta yaş ekm ek mayası olm ak üzere ekm ek katkı maddeleri, ekmek miksleri ve yardımcı maddeleri, pudra şekeri, hamur kabartma tozu, şekerli vanilin gibi pişirme yardım cıları üretim, pazarlam a ve satışı faaliyetlerini yürütmektedir. PAK M AYA’nın idari merkezi İstanbul’da olup, İzmit’e bağlı Köseköy ilçesinde fabrikası bulunmaktadır. 1.1.2. Lesaffre Turquie Mayacılık Üretim ve Ticaret A.Ş. (LESAFFRE)

(7) LESAFFRE, merkezi Kuzey Fransa'da bulunan ve 1853 yılında kurulan bir aile şirketidir. Lesaffre Ailesi'nin mensupları, LESAFFRE'nin hisselerinin doğrudan veya dolaylı olarak sahibidirler.

(8) LESAFFRE dünya çapında ekmek mayası üreticisi olarak bilinmekte; pişirme sürecini ve/veya fırınların nihai ürünlerinin kalitesini geliştirm ek am acıyla çeşitli ekm ek katkı maddeleri de üretmektedir. Bunun yanı sıra, hamur kıvamlaştırıcı ve ekşi hamur gibi spesifik ürünler de geliştirmekte; ekmek mayası ve katkı maddeleri ile ilgili olarak un değirm enleri için enzim kokteyli de tedarik etmektedir. LESAFFRE’nin ekmek mayası sektöründe dünya genelinde birçok ülkede üretim tesisi bulunmaktadır.

(9) LESAFFRE, beslenme ve sağlık alanında, özel maya bazlı ürünler ve gıdalar için maya özütü geliştirm ektedir. Bu alandaki bir diğer faaliyeti de gıda sektöründe doğal tatlandırıcı olarak kullanılan otolize mayalardır. Şirketin hayvan sağlığı ve beslenme bölümü ise hayvanların sağlığı için ürünler geliştirm ekte ve pazarlamaktadır.

(10) LESAFFRE’nin Türkiye iştiraki olan ÖZ MAYA Sanayi A.Ş. (ÖZ MAYA), Sociedad General Azucarera De Espana S.A. (SGAE) ve Garipoğlu Ailesi tarafından ortak girişim şirketi olarak 1987 yılında kurulmuştur. Kısa bir süre sonra SGAE, Garipoğlu A ilesi’nin bütün hisselerini satın alarak ÖZ MAYA'nın tüm hisselerine sahip olmuştur. 1992 yılında LESAFFRE, SGAE'den ÖZ MAYA'yı devralarak, ÖZ MAYA ile Türkiye pazarına girmiştir.

(11) ÖZ MAYA 1988 yılında Adana Ceyhan’da üretime başlamış, A m asya’da kurulu Safmaya San. A .Ş .’nin (SAF MAYA) Garipoğlu A ilesi’ne ait olan bütün hisseleri 1992 yılında satın alınmak suretiyle ÖZ MAYA grup bünyesine katılmıştır. LESAFFRE, Türkiye ekmek mayası pazarındaki faaliyetlerini tamamen ÖZ M AYA bünyesinde toplamıştır.

(12) ÖZ MAYA'nın merkezi Adana Ceyhan olup esas faaliyet alanı ekm ek mayası üretimi ve dağıtımıdır. ÖZ MAYA iki ayrı maya üretim tesisi (Amasya ve Ceyhan) işletmektedir. Am asya tesisi kuru ekmek mayası alanında faaliyet gösterm ekte olup üretiminin yaklaşık % (.....) ihraç etmektedir. ÖZ MAYA, kuru ekm ek mayası pazarında Yuva ve Saf Instant markalarıyla faaliyet göstermektedir. Bu tesiste, ekmek katkı maddeleri de üretilmektedir. Ceyhan tesisi ise esas olarak Türkiye pazarı için sadece yaş ekmek mayası üretmektedir. Yaş ekm ek mayası pazarındaki başlıca markaları ise Öz Maya, LeSafmaya, Canmaya, Yuva, Rende, Frigo, Fontana, Kastalia’dır.

(13) 15.12.2014 tarih ve 14-52/903-411 sayılı Kurul kararının1 ardından mevcut durumda; ÖZ MAYA’nın Dosu Maya M ayacılık A.Ş. (DOSU MAYA) bünyesine alınması suretiyle DOSU MAYA ve ÖZ MAYA tüzel kişilikleri birleştirilm iş ve DOSU M AYA’nın ticari unvanı Lesaffre Turquie M ayacılık Üretim ve Ticaret A.Ş. olarak değiştirilmiştir.

1.1.3. Mauri Maya San. ve Tic. A.Ş. (MAURI MAYA)

(14) MAURI MAYA Associated British Foods Grubunun uluslararası maya ve fırıncılık hammaddeleri bölümü olan AB M AURI’nin bir parçası olup, 1989 yılından itibaren Türkiye’de yaş ekm ek mayası ve diğer unlu m amullerin üretiminde kullanılan katkı maddelerinin üretimini ve pazarlamasını gerçekleştirm ektedir. Şirketin merkezi Balıkesir’e bağlı Bandırma ilçesindedir

I.2. İlgili Pazar

1.2.1. Yaş Ekmek Mayası Pazarına İlişkin Genel Bilgiler

(15) Ekmek mayası yaş ekm ek mayası ve kuru ekm ek mayası olm ak üzere iki formda üretilmektedir. Yaş ekmek mayası daha çok ekmek sektörünün ihtiyaçları için üretilirken, kuru ekmek mayası evlerde kullanılmaktadır. Her iki tip ekmek mayası da benzer işlemlerle üretilmektedir. Kuru maya, yaş mayanın da üretiminde ortak olarak kullanılan krem mayanın bazı kimyasal m addeler eklenerek kurutulmuş halidir. Yaş mayanın 40 gün içinde tüketilm esi gerekirken, kuru mayanın iki yıl kullanım süresi bulunmaktadır.

(16) Kuru maya, aktif kuru maya ve instant kuru maya olm ak üzere iki formda üretilmektedir, Türkiye’de kuru maya temel olarak ihracat amaçlı üretilmektedir. Türk ekmek üreticilerinin kullanım alışkanlıklarına ve iki ürün arasındaki fiyat farkına bağlı olarak yurt içinde ekm ek üretim inde neredeyse tamamen yaş maya tüketilmekte, kuru mayanın yurt içi satışları yok denecek düzeyde kalmaktadır.

(17) Önaraştırm aya konu olan pazar, homojen bir ürün olan yaş ekmek mayasının az sayıda satıcı tarafından, endüstriyel alıcı olarak nitelendirilebilecek çok sayıdaki tek tip müşteriye arz edildiği oligopolistik bir yapı sergilemektedir.

(18) İlgili ürün olan yaş ekmek mayasının kullanıcısı olan fırınlar, yaş ekm ek mayasının kendileri için bir ara mal olm asının da etkisiyle üretimde kullandıkları maya markaları arasında herhangi bir fark gözetmemekte, birçoğu birden fazla markayı aynı anda üretimde kullanabildikleri gibi bir markadan diğerine rahatlıkla geçebilmektedirler. Marka bağım lılığının düşük seviyede olduğu, kullanıcılar açısından homojen bir ürün olan mayanın satışlarının arttırılm asında reklam, tanıtım, ürün çeşitlendirm e gibi faaliyetlerin fazla etkili olmadığı yaş ekm ek pazarı bakımından değerlendirildiğinde, maya üreticisi firm alar için "fiyat" unsuru, rekabet açısından önem kazanmaktadır.

(19) Yaş ekm ek mayası kolay bozulduğu için, maya firm alarının veya bayiilerinin satış elemanları fırınları sıkça ziyaret etmekte ve maya bırakmaktadırlar. Bu ziyaretler sırasında fırınlar, satış elem anlarına rakip maya üreticilerinin fiyatlarına ilişkin olarak bilgiler verm ekte ve ucuz maya alabilm ek amacıyla rakip maya üreticilerinin satış elem anlarından daha ucuza ürün alabildiklerini ifade edebilm ektedirler. Böylece, maya üreticilerinin satış fiyatları hakkında bilgiler birbirlerine rahatlıkla aktarılabildiği gibi, ekm ek fırınları tarafından maya üreticilerinden önemli indirim ler alınabilmektedir.

1 Rekabet Kurulunun bu kararı Ankara 8. İdare Mahkemesinin 19.01.2017 tarih ve 2015/2488 E., 2017/172 K. sayılı kararı ile iptal edilmiştir. Bunun üzerine 31.05.2018 tarih ve 18-17/316-156 sayılı Kurul kararı alınmıştır.

(20) Maya üreticilerinin fırınlar ile uzun süreli iş ilişkisi kurarak kendi müşteri kitlelerini oluşturam am aları ve satış elemanları tarafından aynı müşteri kitlesine homojen bir ürünün satılmaya çalışılması sonucu pazar şeffaf hale gelmekte ve maya üreticileri Türkiye'nin bir bölgesindeki herhangi bir fırına rakiplerinin hangi fiyatla mal sattıklarını rahatlıkla takip edebilmektedirler. Rakiplerin faaliyetleri hakkında bilgiye erişimin kolay olduğu şeffaf pazarlarda faaliyet gösteren teşebbüslerin birbirlerinin hareketlerine kısa sürede tepki gösterebilme olanağına sahip olduklarını ifade etm ek mümkündür.

(21) Mevcut durum da Türkiye yaş ekm ek mayası pazarında PAK MAYA, LESAFFRE ve MAURI M AYA olm ak üzere üç üretici firma faaliyet göstermektedir.

(22) Dosya içeriğinde yer alan bilgilerden, 2017-2018 dönemi satış miktarları cinsinden pazar payı verileri dikkate alındığında; yaklaşık % (..... ) pazar payı ile PAK M AYA’nın yaş ekm ek mayası pazarında lider durumda olduğu, ÖZ MAYA ve DOSU M AYA’dan oluşan birleşik teşebbüs LESAFFRE’ın % (......) pazar payı ile PAK M AYA’ya yakın bir pazar payına ulaştığı, MAURI M AYA’nın ise % (.....) pazar payı ile pazardaki en küçük oyuncu olduğu anlaşılmıştır.

I.2.2. İlgili Pazar

(23) PAK MAYA, LESAFFRE ve MAURI M AYA’nın başlıca faaliyet alanları ekm ek mayası üretimi, satışı ve pazarlanmasıdır. Yaş ekmek mayasının endüstriyel pazarda ve ekmek üretiminde ağırlıklı olarak kullanılması nedeniyle firm aların faaliyetlerinin büyük ölçüde bu tür maya üretimi üzerine yoğunlaşması dikkate alındığında, ilgili ürün pazarı geçmiş tarihli Kurul kararlarına paralel şekilde “yaş ekm ek mayası” ve ilgili coğrafi pazar ise “Türkiye” olarak tespit edilmiştir.

I.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

1.3.1. Yapılan Tespitler

(24) Aşağıda üreticilerin karşılaştırmalı olarak aylık maya satış fiyatlarına yer verilmektedir: Tablo 1: Yaş Maya Üreticilerinin 201 / Eylül-2018 Ağustos Dönemi Aylık Ortalama Satış Fiyatları

Aylık Ortalama Satış Fiyatları (KDV Dâhil, T L/Kg)

Aylar PAK MAYA ÖZ MAYA DOSU MAYA MAURI MAYA

Eylül (..... ) (..... ) (..... ) (..... )

Kaynak: Dosya mevcudu bilgiler

(25) Üreticilerin ortalama aylık satış fiyatlarına bakıldığında, birbirine nisbeten yakın seyretm ekle birlikte, fiyatlarda bir örtüşme olmadığı anlaşılm aktadır. Fiyatlardaki nisbi yakınlığın sebebinin, maya maliyet kalemlerindeki benzerlikten kaynaklandığı kanaati oluşmuştur. Son bir yılda PAK MAYA ortalam a satış fiyatında % (..... ); LESAFFRE’nin ÖZ MAYA m arkasında % (.....); DOSU M AYA markasında % (......); MAURI M AYA’da % (......) artış gerçekleşmiştir.

(26) Aşağıda firm aların fiyatlarını ve fiyat değişim lerini gösteren grafiğe yer verilmiştir.

Grafik 1 - Maya Firmalarının Fiyatları (TL) ve Aylık Fiyat Değişimi (2016-2018)

(TİCARİ SIR)

(27) Üreticilerin zam tarihleri incelendiğinde, aynı ekonom ik bütünlük içerisinde yer alan ÖZ M AYA ve DOSU MAYA m arkalarının zam tarihlerinin birbirine yakın olduğu, PAK MAYA ve M AURI’nin ise zam tarihleri bakımından ÖZ MAYA ve DOSU MAYA (LESAFFRE) ile paralel hareket etmediği anlaşılmaktadır.

(28) Teşebbüsler tarafından maya maliyet kalemleri genel olarak; melas, yardımcı malzeme, ambalaj, direkt işçilik, endirekt işçilik, enerji, amortisman olarak sıralanmıştır. Bu tablodan melasın, toplam maliyetin % (......) oluşturduğu görülmüştür. Öte yandan, aşağıda üreticilerin aylık ortalama m aliyetlerine yer verilmiştir.

Tablo 2: Üreticilerin 2017-2018 Dönemi Maliyetleri

Aylık Ortalama Maliyetler (TL/Kg)

Aylar PAK MAYA OZ MAYA DOSU MAYA MAURİ MAYA2

Eylül (..... ) (..... ) (..... ) (..... )

Kaynak: Teşebbüslerden Alınan Bilgiler

(29) M aliyet artışları incelendiğinde ise PAK M AYA’nın m aliyetlerinde % (.....); Ö Z M A Y A ’nın % (......); DOSU M AYA’nın % (......); MAURI M AYA’nın % (..... ) artış olduğu anlaşılmıştır. PAK M AYA ve MAURI M AYA’nın maliyet artış oranının ( ......) olduğu, ÖZ MAYA ve DOSU M AYA’nın ise fiyat artış oranının ( ......) olduğu değerlendirilmiştir.

2 ilgili teşebbüs, verilerin hesaplanmasında sadece değişken üretim maliyetlerinin dikkate alındığını, sabit genel üretim maliyetlerinin dikkate alınmadığını belirtmiştir.

I.3.2. Önaraştırm a Dönem inde Yapılan G örüşm eler ve Elde Edilen Belgeler

1.3.2.1. PAKMAYA Aydın Bayisi AY-PAK ile Yapılan Görüşm e

(30) Dosya kapsam ında gerçekleştirilen yerinde incelemede herhangi bir belge elde edilem eyen PAKMAYA Aydın bayisi AY-PAK ile yapılan görüşmede;

- Mayanın m üşterilere satış fiyatının piyasa koşullarına göre belirlendiği, satış

fiyatının ödeme vadesine, alış miktarına, ödeme zam anına göre değişiklik

gösterebildiği,

- M üşterinin farklı markaların distribütörleriyle çalışm asının mümkün olduğu, yine

aynı markanın farklı distribütörleriyle de çalışabildiği,

- Başka markalarla çalışan fırınların ödem elerinde herhangi bir sorun yoksa birlikte

çalışm akta herhangi bir sakıncanın bulunmadığı,

- Bir fırına mal verm em e durum um un fırının borç durum uyla ilgili olduğu, bunun

dışında bölge dışından gelen firm alara da herhangi bir kısıt olmaksızın ilgili ücreti

ödediği sürece ürün verildiği ve bu konuda m üşteriye farklı fiyat uygulanm asının söz

konusu olmadığı,

- Fırınlara yapılan indirimlerin müşterinin ödeme durumuna, yakınlığına, sadakatine

göre değiştiği

ifade edilmiştir.

1.3.2.2. ÖZ MAYA Aydın Distribütörü ile Yapılan Görüşm e

(31) ÖZ MAYA Aydın distribütörü ile yapılan görüşmede;

- Fiyatların fırınların alım yaptıkları miktara ve ödeme gücüne göre belirlendiği,

- Maya ürünlerinde ortalama %10 kar marjıyla satış yapılabildiği,

- Aydın geneline ürün verdiği, Aydın dışına ise m aliyet artışı sebebiyle satışa

çıkamadığı,

- Ürün talebinde bulunan fırın ödeme konusunda güvenilir olduğu sürece mal

verildiği,

- Farklı ilden gelen müşterinin ürün alabilmesi için peşin ödem enin şart olduğu,

nitekim tanım adıkları firm alara vadeli olarak ürün vermedikleri, bölge dışından ürün

alanlara da bölge içindeki benzer fiyatlardan ürün sağlandığı,

- Üretici firma tarafından farklı illere satışı engelleyen bir durumun söz konusu

olmadığı

- Maya üzerinde bulunan barkodlara göre dağıtım yerinin görece tespit edilebildiği,

fakat ÖZM AYA satıcılarının maliyetleri kurtardığı sürece istedikleri ilerde satış

yapabileceği, barkod numarası anlam ında bir kısıt olmadığı,

ifade edilmiştir.

1.3.2.3. LESAFFRE’den Alınan Belgeler

(32) Önaraştırm a dönem inde LESAFFRE Genel Müdürlüğünde yapılan yerinde incelemede alınan, maya fiyatlarına yönelik belgelerden bazılarına tarih sırasına göre aşağıda yer verilmiştir.

(33) LESAFFRE Bölge Satış Uzmanı ()’ın bilgisayarında bulunan, “fiyatlar 06.04.2017” başlıklı Excel dosyasındaki pazar fiyatlarına aşağıda yer verilmiştir:

Pazar adı Segment öz dosu pak mau ort.(tl/k)

Kraft (.....) (.....) (.....) (.....) (.....)

İSTANBUL Endüstriyel (.....) (.....) (.....) (.....) (.....)

İSTANBUL PAZAR ORTALAMASI (.....)

Kraft (.....) (.....) (.....) (.....) (.....)

ANTALYA Endüstriyel (.....) (.....) (.....) (.....) (.....)

ANTALYA PAZAR ORTALAMASI (.....)

Kraft (.....) (.....) (.....) (.....) (.....)

DENİZLİ Endüstriyel (.....) (.....) (.....) (.....)

DENİZLİ PAZAR ORTALAMASI (.....)

Kraft (.....) (.....) (.....) (.....) (.....)

BURSA Endüstriyel (.....) (.....) (.....) (.....) (.....)

BURSA PAZAR ORTALAMASI (.....)

Kraft (.....) (.....) (.....) (.....) (.....)

İZMİR Endüstriyel (.....) (.....) (.....) (.....)

İZMİR PAZAR ORTALAMASI (.....)

(34) 03.07.2017 tarihinde LESAFFRE Yurtiçi Satış Müdürü (ÖZ MAYA Kanalı Sorumlusu) (j ’dan LESAFFRE Satış ve Pazarlama Direktörü ( .....)’a gönderilen “JUNE 2017 COMPETITION & MAIN EVENTS REPORTS AND PRICE ADJUSTMENT PROPOSALS” başlıklı e-postanın “June Competition Report” başlıklı ekinde, pazardaki rekabet koşullarına ilişkin değerlendirmeler yer almaktadır. Söz konusu e-postada, pazardaki teşebbüslerin tümünün önceliğinin tonaj olduğu, fiyatın arka planda kaldığı, bazı teşebbüslerin distribütörlerinin fiyat belirlemede etkin rol oynadıkları, pazardaki oyuncuların pazar payı kaybından endişeli oldukları ifade edilmektedir. Aynı e-postanın ekinde yer alan “Price Decrease Request Ordu Boztepe july 2017” başlıklı Excel dosyasında, Boztepe bölgesinde ÖZ MAYA’nın fiyatının (.....), PAK MAYA’nın (...... ), MAURI MAYA’nın (.....) olduğu belirtilerek, kilogram fiyatının (..... ) düşürülmesi teklif edilmektedir.

(35) 19.12.2017 tarihinde LESAFFRE İstanbul bayisi ()’den (.....)’a gönderilen “CANMAYA HK” konulu e-postada;

“Yeni bayilik verdiğiniz can maya bayiniz her geçen gün daha fazla fırınımıza fiyat ve maya vermektedir. Bu bayinin bölgesinde (.....) hizmet verdiği fırınlarda ortalama fiyatı (.....) den maya satmaktadır. Canmaya bayisi bölgesinde (.....) tl ortalama ile dolaşıp fiyat ve maya vermektedir.

Geçen hafta firmanız dan gelen mesaj doğrultusunda 1 ocak 2018 tarihi itibari ile tavsiye edilen (.....) tl olan satış fiyatını müşterilerimize deklare ettik.

Müşterilerimizden aynı fabrikanın başka bayisi fiyat düşürürken siz nasıl fiyat yükseleceğinizi düşünüyorsunuz şeklinde olumsuz tepkiler alıyoruz.

Bu bayi ile ilgili sıkıntımız şunlardır.

-Bu bayiye müşteri kaybediyor ve fiyat dolayısıyla rekabet edemiyoruz ve fiyat konusundaki bu agresif tutumları istediğimiz fiyat artışını imkansız kılıyor.

bu konuda sizden görüş ve yardım talep etmekteyiz.’’

denildikten sonra, ilgili distribütörün satış yaptığı fırınlar ve bölgeleri/fiyatlarına yer verilmiştir.

(36) 23.01.2018 tarihinde ()’dan bir grup LESAFFRE çalışanına gönderilen RE: 2018 Yeast Price Study ***ÖNEMLİ*** başlıklı e-postada, Şubat 2018’den itibaren uygulanacak yeni fiyatların belirlenmesi amacıyla, ÖZ MAYA bayileri ve rakip bayilerin mevcut fiyatları ile Şubat 2018 itibarıyla uygulanması önerilen fiyatlara ilişkin çalışma yapılması talep edilmiştir.

(37) 14.03.2018 tarihinde LESAFFRE İstanbul bayisi ()’dan (..... )’a gönderilen “Fwd: İstanbul maya hk.” başlıklı e-postada,

“İstanbul’daki maya fiyatları ve pazardaki rakip firmaların yapmış olduğu aksiyonları sîzlerle sıklıkla paylaşıyoruz. Zaten Sîzlerde (.....) bey ile beraber yakından takip ediyorsunuz.

Bildiğiniz üzere maya fiyatları (.....) tl/koli fiyatı üzerinden satılması planlanıp sahaya sürüldü. Genel olarak piyasadaki yaşadığımız güçlükleri ve gelişmeleri görerek sizler alış fiyatımız üzerinden bir iyileştirme yaptınız.

3. ay itibariyle geldiğimiz noktada fiyatlar (.....) ile.(.....) tl arasına oturmuş bulunuyor. Ayrıca rakip firmalarımızdan birisi (.....) tl kdv dahil fiyat üzerinden (.....) yıl taahhütlü maya veriyor. Kayıplarımız her geçen gün azalmak yerine artmaya devam ediyor. Mevcut gelişmeleri sürekli beklemede kalarak izlemeye devam ediyoruz. ()+kdv birim fiyatı üzerinden hesaplanan maya alış fiyatımızla da ıskontolarımızı düştükten sonra bile rakiplerle mücadele etmemiz çok mümkün gözükmüyor.

Tam iş yapacağımız kış sezonunda bu durumla karşı karşıya kalmak bize ve size ciddi zarar veriyor.” ifadeleri yer almaktadır.

(38) 14.05.2018 tarihinde LESAFFRE Endüstriyel Satış Müdürü (.....) tarafından (...... )’a gönderilen, “(.....) -Konya destek talebi” başlıklı e-postada, Konya distribütörü ()’nın fiyat yükselişinde birçok fırını kaybettiği, özellikle MAURI ve PAK MAYA distribütörlerinin (.....) ve (..... ) adlı büyük endüstriyel fırınlara maya tedarik etmek konusunda ısrarcı oldukları ifade edilmiştir. Bu noktada, ()’nın endüstriyel fırınlara koli başına (.....) TL, Mauri/Pak’ın ise (...... ) TL fiyat uyguladığı, aynı fiyatın uygulanmaması durumunda satış kaybı yaşanacağı vurgulanmakta ve ()’nın desteklenmesi talep edilmektedir.

(39) Aynı konuda, ( .....) tarafından (..... )’a gönderilen, “Dosu maya distribütörlerine Ağustos ayında verilen destekler” konulu 03.09.2018 tarihli e-postada;

- Konya’daki ()’nın desteklenmesine rağmen (.......)’in Mauri’ye kaybedildiği,

» Rakiplerin baskıları nedeniyle İstanbul’da ( ......), İzmir’de (..... ) ve (......),

Kahramanmaraş’ta (..... ) adlı distribütörlerin desteklendiği,

- PAK MAYA’nın agresif fiyat politikası nedeniyle; iki önemli endüstriyel fırının

korunması amacıyla Mersin distribütörü (..... ), Kahramanmaraş ve Gaziantep’te

(.....) ve (..... ) desteklendiği, ayrıca Gaziantep’te bulunan (..... ) adlı üç önemli

fırının Pakmaya’dan geri alındığı, Kayseri’de (.....), Mersin’de (..... ) ve

Antalya’da ( .....) adli distribütörlerin desteklendiği,

- MAURI MAYA’nın baskıları nedeniyle Nizip’teki ( .......)’in desteklendiği,

ifade edilmiştir.

(40) 03.05.2018 tarihinde LESAFFRE Endüstriyel Satış Yöneticisi (.....) tarafından (...... )’a gönderilen, “Ankara Endüstriyel Fırın Fiyatları” konulu e-postada, bazı endüstriyel fırınların, rakip firmaların daha düşük fiyat verdiğini duydukları ve maya fiyatlarında indirim talep ettikleri;

a. (..... ) adına (), bir fırına ( .....) TL fiyat verildiğini duyduğu ancak hangi fırın

olduğunu söylemediği, bu fırının mevcut durumda Özmaya ve Mauri’den alım

yaptığı, ancak bu fırına indirim yapılması durumunda Ankara’daki diğer fırınların

da aynı fiyatı talep edeceği,

b. Beypazarı’nda rakiplerden (...... ) TL fiyat alındığı ancak (..... ) TL’den de maya

alınabildiği konusunda bilgi verildiği, ancak bunun ekstra indirim almak için yapılan

bir blöf olabileceği,

c. ( .....) hem Pakmaya hem Özmaya’dan maya aldığı, firmanın (..... ) koli

kendilerinden, (.....) koli Pakmaya’dan alırken, mevcut durumda (...... )

Özmaya’dan (..... ) koli Pakmaya’dan alım yaptığı, söz konusu fırının iki farklı

yerden alım yapmak suretiyle teşebbüsleri birbirine düşürmek yönünde bir

stratejisi olduğu

ifade edilerek, rakip fiyatlarının araştırılması talep edilmiştir.

(41) 03.07.2018 tarihinde ()’tan ()’ya gönderilen “ IHE Sıvı Maya İhalesi” konulu e- postada; İstanbul Halk Ekmek (İHE) fabrikasının 500 ton sıvı yaş maya için açacağı ihalede PAK MAYA’nın güncel fiyatının (.....) TL+KDV, İHE fiyatının ise (..... ) TL+KDV olduğu, hedef fiyatın ( .....) TL+KDV olması gerektiği, PAK MAYA ya da MAURI’nin ilk teklifte rekabetçi fiyatlar vermesi durumunda, ( .....) TL+KDV’yi hedefleyebilecekleri ifade edilmiştir.

(42) Anılan ihaleye ilişkin bilgi içeren, 10.09.2018 tarihinde ()’tan LESAFFRE merkezine gönderilen, “RE: Ağustos satış raporu” başlıklı e-postada;

a. İHE ihalesinin kaybedilmesi nedeniyle (...... ) tonun PAKMAYA’ya geçtiği,

b. ÖZMAYA Bursa distribütörünün fiyat artışından itibaren PAKMAYA’dan alım

yapmaya başlaması nedeniyle (.....) tonluk kayıp yaşandığı,

c. Fiyat artışından sonraki rekabet nedeniyle (...... ) ton düşük alım yaptığı,

d. Fiyat artışı nedeniyle Konya pazarında (...... ) tonun MAURI’ye kaptırıldığı,

e. İstanbul pazarında fiyat artışı nedeniyle (...... ) kanalında (..... ) tonluk kayıp

gerçekleştiği

ifade edilmektedir.

(43) 17.08.2018 tarihinde Bölge Satış Uzmanı ( .....) tarafından ( ..... )’a gönderilen “RE: Bayi- -Pazar Fiyatları” başlıklı e-postada,

“(.....) Bey merhaba,

Öz rıetwork bayileri ve fırın ziyaretlerinden edindiğim bilgilere göre tahmini pazar fiyatları ekli dosyadadır.”

ifadesi bulunmakta olup, belge ekinde aşağıdaki tablo yer almaktadır3:

3 Tablo uzunluğu nedeniyle tüm illere yer verilmemiştir.

Has-Can

Ankara Endüstriyel (..... ) (..... ) (..... ) (..... ) (..... ) Segment(*)

Geleneksel (..... ) (..... ) (..... ) (..... ) (..... ) Segment

Ortalama (..... ) (..... ) (..... ) (..... ) (..... ) Fiyat

(TL/Koli)

Kırıkkale Ortalama (..... ) (..... ) (..... ) (..... ) (..... )

(Orkide) Fiyat

(TL/Koli)

Çankırı Ortalama (..... ) (..... ) (..... ) (..... ) (..... )

(Şahinler) Fiyat

/Karapına Fiyat

r (TL/Koli)

Konya/Ak Ortalama (..... ) (..... ) (..... ) (..... )

şehir Fiyat

(TL/Koli)

Afyon Ortalama (..... ) (..... ) (..... ) (..... ) (..... )

(Depa) Fiyat

(TL/Koli)

Ordu Ortalama (..... ) (..... ) (..... ) (..... )

/Ünye Fiyat

(TL/Koli)

Trabzon Ortalama (..... ) (..... ) (..... ) (..... ) Fiyat

(TL/Koli)

02.08.2018 tarihinde Bölge Satış Uzmanı ()’ten (.....)’a gönderilen, “Ağustos ayı

boyunca destek verilmesi gereken end.fırınlar” başlıklı e-posta ekinde, eski fiyat

desteğinin devam etmesi gereken fırınlara açıklamaları ile birlikte yer verilmiştir. Bu ek

aşağıdaki gibidir:

(k/Gün)

Mersin/Silifke öz (..... ) (.....) (..... ) (.....) (..... ) bayi eski fiyatlı

vermeye

devam ediyor. Mersin/Tarsus öz (..... ) (.....) (..... ) (.....) (..... ) Has/pak

n ekabeti,bayiyi

etkiliyor. Mersin/Tarsus öz (..... ) (.....) (..... ) (.....) (..... ) Has/pak

-ekabeti,bayiyi

etkiliyor. Adana saf (..... ) (.....) (..... ) (.....) (..... ) Alımı bıraktı. Adana öz (..... ) (.....) (..... ) (.....) (..... ) Mau ile

görüşüyor. Adana öz (..... ) (.....) (..... ) (.....) (..... ) Mau ile

görüşüyor. Hatay öz (..... ) (.....) (..... ) (.....) (..... ) Mau ile

görüşüyor. Hatay saf (..... ) (.....) (..... ) (.....) (..... ) Mau ile

görüşüyor. Kayseri öz hızlı (..... ) (.....) (..... ) (.....) (..... ) Alternatif

arıyor. İthal

getirtebilir.

(45) 29.08.2018 tarihinde () tarafından (..... )’a gönderilen, “FW: Ankara Dosu Maya Fiyatları” başlıklı e-postada;

“Ankara pazarında Dosu maya bayisi halen (.....) TL fiyatından ürün satmaktadır. Rakibin uygulamış olduğu (.....) TL fiyatı ile bizim mücadele etme şansımız artık kalmamıştır. Diğer rakip maya bayilerde müşterilerini korumak adına (.....) TL fiyatını baz alıp fiyatlarını yükselememektedirler. Konuyla ilgili tarafımıza acil dönüş yapılmasını rica ederiz.”

ifadeleri yer almaktadır.

I.3.2.4. MAURI MAYA’dan Alınan Belgeler

(46) MAURI MAYA’da önaraştırma döneminde yapılan yerinde incelemede alınan, maya fiyatlarına, fiyat geçişi sürecine ve maliyetlere yönelik belgelerden bazılarına aşağıda yer verilmiştir.

(47) 17.05.2017 tarihinde, ()4 sorumlusu () tarafından, MAURI MAYA Batı Bölge Satış Sorumlusu (.....)’a gönderilen daha sonrasında Numan ÇALIŞKAN’ın MAURI MAYA Anadolu Bölge Satış Sorumlusu (.....), MAURI MAYA Doğu Bölge Satış Sorumlusu (.....) ve MAURI MAYA Ticari Direktörü (..... )’a ilettiği “(..... ) ANKARA KONYA ESKİŞEHİR ADANA FİYATLARI” konulu e-postada;'

“Merhaba (.....) bey,

Konya bir dokun bin ah işit benim için biliyorsun Halen (.....) ve (.....) tl maya fiyatım var ilçelerde dahil , Karaman bölgesini (.....) hem has hem extra hemde mauriyle 4 MAURI MAYA’nın bayisi olarak faaliyet göstermektedir.

vuruyor Karaman pak maya bayisi (.....)'a gıcık fiyatlar heryerde (.....) tl Ankara pak maya Rahat durmuyor (.....) tl arası fiyatlarım var (.....) taaruzda bulundu (.....) tanımladığım fiyatım (.....) e zorla razı ettim müşterimi, Öz maya bayisi (.....) rahat durmuyor, (.....) ve (.....) de kendileriyle anlaştığımız fiyatı gidip bozdular bizi ordan çıkartmak için uğraştılar (.....) fiyat vermek zorunda kaldım, Adana bölgede ortalama fiyatım (.....) Maraş bölgesinde (.....) bizim Mauri bayisi (.....) dalaşıyor fiyatlar Osmaniye'de duyuldu Orda ki pak maya ile öz maya birbirine girdi Osmaniye'de fiyatlar (.....), Hatay'da (.....) ve..(.....) ittifakı pak maya () ile bayrak açılmış fiyatlar İskenderun'da duyuluyor, İskenderun da Öz maya bayisi (.....) müşterilerimize gidiyor (....) 1 haftadır benden maya almıyor () tl iki haftadır çıkardığım fiyatım geri tepti (....) den maya verdiği iç in , haftalık toplamda () ki kaybım var sönm ezlerde” ifadeleri yer almaktadır.

(48) 13.09.2018 tarihinde, MAURİ MAYA Batı Bölge Satış Sorumlusu (.....) tarafından, MAURİ MAYA Ticari Direktörü (.....)’a gönderilen “FİYATLANDIRMA HAKKINDA” başlıklı e-postada aşağıdaki ifadelere yer verilmiştir:

“(.....) Bey daha yeni Muğla depo ile görüştüm iki plasiyer var (.....) Tl arası fiyatları olduklarını ve ortalamalarının (.....) Tl olduklarını kendileri ifade etti (.....) bey Kendi ortalamasını değil de o bölgede en düşük satılan maya fiyatını baz alıyor önümüzdeki hafta bizzat sahada çalışma yapıp gereken güncel bilgileri ulaştırırım size”

(49) 11.07.2017 tarihinde, MAURİ MAYA Doğu Bölge Satış Sorumlusu tarafından MAURİ MAYA Ticari Direktörü (..... )’a gönderilen “K.MARAŞ () H K ” Konulu e-postada; “(.....) Bey Merhaba;

K. Maraş piyasamızın en önemli noktası olan (.....) ile ilgili sorunu haftalık raporumda belirtmiştim. (.....) TL den mevcutta ürün veriyoruz. K. maraş piyasasında fiyatları yukarı çekememiştik. Geçen hafta (.....) ile bayimizin fiyat görüşmesinde kendilerine (.....) TL den teklif yapıldığını bu fiyata ürün vermemiz şartı ile çalışmaya devam edeceğini belirtmişti. Nokta K. maraş piyasasının tüketimi en fazla olan noktası (Aylık () ton) bu nedenle özellikle hasmaya nın tacizleri mevcuttu. Kendilerine kullanıcı bayilik teklifi yapılmış olabilir. () sahibi (.....) ile dün görüştüm (.....) TL fiyatı yineledi ve acil dönüş beklediğini belirtti. Bayimizin () TL lik () fiyatını (.....) TL ye çekersek (%50 sini bayi kendisi karşılayacak) sorunu çözeriz gibi görünüyor. Konu hakkında nasıl ilerleyelim.”

(50) 27.09.2018 tarihinde, MAURİ MAYA Genel Müdürü ( .....) tarafından MAURİ MAYA Endüstriyel Müşteriler ve Satış Geliştirme Müdürü ( .....)’e gönderilen, “(..... ) 5” başlıklı e-postada aşağıdaki ifadelere yer verilmiştir:

“(.....) selam, endişeni anlıyor ve saygı duyuyorum ama biz bu konuşmayı onlarla Ağustos ayı başında yapmıştık (yani yılsonuna kadar mevcut fiyat ile devam etme) ve hakikaten de şartlar o günkü gibi olsaydı mevcut fiyatla devam etme kararlılığındaydık. Sadece Ağustos ve Eylül aylarında doğalgaz ve elektrikteki fiyat artışı % 50 oranında, melasta Eylül ayında % 31 fiyat arttı, bu koşullarda mevcut fiyat ile devam etme imkanımız m aalesef kalmadı, bizi anlamaları lazım.

Mevcut fiyatlarla şu anda (.....) ediyoruz (ki genel idare giderlerini eklemeden durum bu), bende fiyatlara yaklaşık (.....) yaptım, yani nette (.....) para kazanalım (yine genel idare giderleri hariç, genel idare giderini de işin içine eklersem nette (.....) kazanırız ki aslında bu bile başlı başına bir problem). Eğer bu artışı yapamazsak ticaretin bir anlamı 5 MAURİ MAYA’nın İstanbul’daki müşterisidir.

kalmıyor zaten, yani rakibin müşteriyi alma endişesinden önce bizim zaten müşteriyi bırakmamız lazım. ”

(51) 20.02.2018 tarihinde, ()’in MAURI MAYA’ya gönderdiği “ İZMİR BÖLGE MAYA SATIŞLARI VE KAYIPLARI HAKKINDA” konulu e-posta ve MAURI MAYA Ticari Direktörü ()’ın MAURI MAYA Batı Bölge Satış Sorumlusu ()’a durum değerlendirmesi yaptığı aynı konulu e-postalarda sırasıyla;

“(.....) bey merhaba; Fiyat geçişi sürecinde (.....) olarak öncelikle biz bölgede herkesi organize edip fiyat artışı konusunda destek vermeye çalıştığımızı ve bu güveni diğer bayilere hissettirdiğimizi gözlemlediğinizi tahmin ediyorum, fakat bu süreçte diğer bölgelerde de olduğu gibi İzmir bölgede Pak mayaya ve Has mayaya kayıplarımız oldu, personelimi bu konuda firenlemeye çalışsam da ister istemez bir moral motivasyon kırıklığı yaşıyoruz, sizle yaptığımız hesapta da gördüğünüz gibi Şubat ayında İzmir bölgede ciddi bir maya kaybı yaşamaktayım ( ayrıntılarını sizinle paylaşmıştık ), aşağıda isimlerini yazdığım ve kayıp yaşadığım bir müşterimde ((.....)) fiyat konusunda destek ve yardımlarınızı rica ediyorum.

(.....) = (.....) KL. (P A K MAYA K A Y IP ) (((4 HAFTA MAYA VEREMEDİK, PAK MAYA İLE ORTAK VERİYORUZ, ONLAR BU FİYATTAN MAYA VERMEYE DEVAM ETTİKLERİ İÇİN BİZDE (.....) TL. DEN MAYA VERMEK ZO RUNDAYIZ)))

(....) = (........) KL. (PAK MAYA K A Y IP ) ESKİ FİYATTAN MAYA VERİYOR.

(....) = (.....) KL. (PAK MAYA K A Y IP ) ESKİ FİYATTAN MAYA VERİYOR.

(....) = (.....) KL. (PAK MAYA K A Y IP ) ESKİ FİYATTAN MAYA VERİYOR.

(....) = (.....) KL. (PAK MAYA K A Y IP ) ESKİ FİYATTAN MAYA VERİYOR.

() = () KL. (H A S MAYA K A Y IP )

() = () KL. (HAS MAYA K A Y IP )

Teşekkürler, iyi çalışmalar”

“(.....) bey,

Nokta kaybetmelerinin sebebi o fiyatlara inememeleri değil, fiyat geçişinde gereksiz itiş kakış yaşanarak piyasanın maliyetlerin altında fiyatlara savrulmasını engellemek.

Yoksa geçen ay da, bu ay da rahatlıkla rakip tekliflerini karşılayıp o seviyelere inmeleri mümkündür.

Bu sebeple kayıpları nokta bazında kayıt altına alıp Nisan ayında geri alacak şekilde operasyon planlaması yapılmasının uygun olacağını bildir bence...”

ifadeleri yer almaktadır.

I.3.2.5. PAK MAYA’dan Alınan Belgeler

(52) PAK MAYA Genel Müdürlüğünde yapılan yerinde incelemede alınan, maya fiyatlarına yönelik belgelerden bazılarına tarih sırasına göre aşağıda yer verilmiştir.

(53) 20.04.2017 tarihinde PAK MAYA Bölge Satış Müdürü ( .....) tarafından PAK MAYA Satış ve Pazarlama Müdürü ( .....)’a gönderilen “(No Subject)” konulu e-posta aşağıdaki gibidir:

“İZMİR+MANI'SA: İzmir ve Manisa illerinde fırınlarda elde ettiğimiz gözlem ve tespitlerde Mauri maya Özpak gıda, çalıştığı müşterilerinin önemli bir kısmına (.....) TL

arasında fiyattan devam etmektedir. Bunun yanında Pakmaya ile çalışan önemli bazı noktalara (.....) ay (.....) TL den fiyat ve bağlantı teklif ediyor.

MUĞLA: Muğla ilinde Mauri (.....), Fethiye, Kemer, Kalkan ve Kaş ilçelerinde (.....) çalıştığı 7-8 müşteriye ((.....) koli/hafta) haziran ayı sonuna kasar (.....) TL den bağlantı yapmıştır. Akmaya olarak (.....) aralığında fiyatlar söz konusu ancak; (.....) koli Pazar kaybettik.

ANTALYA: Mersin ilinden Anam ur ve Gazipaşa ilçelerine servis yapan Dosu maya bayisi, Bölgedeki fırınlara çalakalem girip (.....) TL aralığında fiyat uygulamaktadır. AYVALIK +EDREMİT: Ayvalık ve Edremit bölgesinde Mauri (.....),(.....) ekmek fabrikasına Ocak 2018 e kadar (.....) TL den fiyat bağlantısı yaptığı halde, diğer müşterilerde de (.....) TL aralığında devam etmektedir.

Ege bölgesi genelinde Dosu mayanın uygulamaya çalıştığı fiyat aralığı ise (.....) ağırlıklı olup çok ufak müşterilere () TL fiyat yapmaktadır.

Fırın Maya Fiyatları____________________________ Tarih______ 20.04.2017

İL BÖLGE Pakmaya Lesaffre Mauri Dosu

İZMİR Ege (.....) (..... ) (..... ) (..... )

(54) 18.09.2017 tarihinde, PAK MAYA yetkilisi (.....) tarafından PAK MAYA Bölge Satış Müdürü (.....)’a gönderilen “Piyasa Hakkında” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“(.....) Bey,

Yaş maya pazarında son zamanlarda size de bilgi verdiğim üzere özellikle çalışmakta olduğum sorumluluk alanım içerisinde Dosu maya yeni bayilikler oluşturması buna endeksli olarak bayilerini fiyatı göz önünde tutmadan çeşitli rutlar açması Fiyatların gerilemesine sebep olmaktadır. Buna örnek olarak İsparta bayisinin Dinar-Sandıklı- Afyon güzergâhında rut açması önemli noktalarımıza Fiyat vermesi bu bölgede Müşteri kayıplarına ve Fiyatın gerilemesine sebep olmaktadır.

Bu durum Antalya geneli içinde geçerli olup sürekli müşteri ziyaretleri ve fiyat verme gerçekleşmektedir. Bölgemde Dosu maya için diğer illerde ise bu durum. Söz konusu değildir. Bunu bayilerinin inisiyatifi ile alakalı olduğunu düşünmekteyim. (Denizli-Muğla) Saf-özmaya ise buna endeksli olarak özellikle fiyat konusunda rahat hareket etmekte ancak Dosu maya gibi çalışmadığı noktalarda çokta fazla faaliyet göstermemektedir. Mauri maya ise il bazında Tedbir alıp fiyatlarını çekmiş Ancak rutları haricinde herhangi bir noktaya uğramamaktadır.

Genel Anlamda Tüm sahada Dosu mayanın faaliyetleri Fiyatlarımızın düşmesine sebep olmaktadır.

Saygılarımla”

(55) 11.10.2017 tarihinde, PAK MAYA Bölge Satış Müdürü (.....) tarafından PAK MAYA Satış Ve Pazarlama Müdürü (.....)’a gönderilen “FW: Canmaya Ve Özmaya” konulu e- posta silsilesinde;

“Lesaffre firmasının Lüleburgaz’da üretimini yaptığı Canmaya markalı mayayı; Istanbul- Avcılar’daki adreste ( adres ektedir) faaliyette bulunan (.....) isimli firma, bölgemizde satmaya başlamıştır. Şu anda 2 servis aracı ile B.çekmece’den Bağcılar’a kadar olan bölgede satış yapmaya çalışan bu firma, (.....) TL/Koli fiyat aralığı ile fırınlara teklifte bulunmaktadır. Yine, Lesaffre firması Özmaya markası ile özellikle Anadolu Yakası’nda (.....) TL fiyat aralığı ile müşterilerimize teklifte bulunmaktadır. Rakiplerin bu faaliyetine karşılık; önemli müşterilerimizde fiyat düşürerek tutunmaya çalışıyoruz. Yine, Canmaya’nın fiyatına karşılık önemli müşterilerimizde fiyat düşürüp kalmaya çalışıyoruz.

Not: Ekteki resimler ürünümüzü satan bir müşterimiz tarafından maya satışı yaptığı bir fırında çekilmiştir. ”

ifadeleri yer almaktadır. E-postanın devamında PAK MAYA Satış ve Pazarlama Müdürü (..... ) tarafında PAK MAYA Satış ve Pazarlama Direktörü (..... )’a gönderilen e- postada aşağıdaki ifadelere yer verilmiştir:

“Canmaya Kilis bayii (.....), aynı zamanda İstanbul Avrupa yakası bayiliğini de almış ve hemen ortalama () TUkoü düşük fiyatlarla fırın gezmeye başlamıştır.

Ayrıca Özmaya Anadolu yakası bayii de, piyasada düşük fiyatlı tekliflerine devam ediyor. Özellikle önemli noktalarda, verebileceğimiz en yüksek fiyatlarla tutunmaya gayret ediyoruz. ”

(56) 19.10.2017 tarihinde, PAK MAYA bölge yöneticisi () tarafından PAK MAYA yetkilisi ()’ya gönderilen “Chefmaya ve Endüstriyel Yaşmaya Piyasadaki Son Gelişmeler Hk” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“(.....) Bey;

Son dönemlerde Kilis Hasmaya () ( Hasmaya Bölge Dispirütörü ) Kilis, Antep, Maraş, Osmaniye ve Hatay’ da fiyatları çekmek suretiyle başta Suriye fırınları olmak üzere somun fırınlarına müdahalesi olmuştur. Bu müdahaleler PAKMAYA ve MAURI MAYA müşterilerine yapılmaktadır.

Bildiğiniz üzere Chefmaya çalışmalarıyla ağırlıklı olarak Antep ve Kilis bölgede Suriye fırınlarında bir pazar oluşmuştu. Lesaffre geçtiğimiz aylarda bu noktalarda Chefmaya’ya alternatif ürün denemeleri yapmak ve fiyat çekmek suretiyle faaliyetlerde bulunmuş, bu süreç sonunda gelinen noktada Suriye Fırınlarında fiyatımız (.....) TL seviyesine kadar düşmüştü.

Geçtiğimiz hafta içerisinde Kilis Hasmaya Bayisi (.....) Kilis ve A ntep’ teki Suriye Fırınlarımıza (.....) TL fiyat vermek suretiyle maya teklifinde bulunmuş, başta haftalık (.....) koli Chefmaya kullanan (.....) fırını olmak üzere maya indirmeye başlamıştır. Bu fırının İstanbul’da bulunan şubesi () TL den Canmaya’ da almaktadır. (.....) fırını ayrıca Chefmaya aktivitesinin çok yüksek olması ve ekmek kalitesinin olumsuz yönde etkilemesi sebebiyle şuan chefmaya’ da kullanmak istemiyor. Ancak İstanbul’ da zaman zaman kullandıkları CAP Chefmaya da sorun yaşamadıklarını ifade etmeleri üzerine kendilerine gelecek hafta denemek için CAP Chefmaya siparişi verilmiştir. Şuan fiyat ayarlaması yapılması durumunda normal Endüstriyel PAK MAYA kullanımına başlayacaklar ve Chefmaya ile ilgili sorun yaşanmaması durumunda tekrar Chefmaya kullanımına devam edeceklerini ifade ettiler.

Aynı Bayi yine Kilis’ de haftalık (.....) koli tüketimi olan (..) ’na ve (......) koli haftalık tüketimi olan (.....) ’ na (.....) TL den maya teklif emiştir.

Kilis Hasmaya şuan diğer bölgelerde kısaca;

Gaziantep; Kilis Hasmaya Gaziantep’ te Suriye Fırınlarına (.....) TL den maya teklif etmiş Haftalık (.....) koli chefmaya kullanan (.....) ve haftalık (.....) Koli Chefmaya kullanan (.....) fırınına maya inrimişlerdir. Ayrıca () TL den maya vermektedirler. Şuan için Suriye Fırınları hariç Somun fırınlarından bir tepki gelmemektedir. Bu bölgede Chefmaya (.....) TL den satış yapılmakta olup, endüstriyel yaş maya ortalamamız () TL dir.

Nurdağı-lslahiye; Kilis Hasmaya bu bölgede (.....) TL den maya satmaktadır. Şuan iç iç bu bölgede ortalama fiyatımız (.....) TL civarındadır.

Osmaniye; Bu bölgeye Kilis Hasmaya Tali Bayi aracılığıyla (....)T L den maya satmakta olup, bu fiyata ilk tepkiyi (.....) TL den Özpak Maurimaya (..) TL den vermiş, yine aynı fiyattan Lesaffre bazı noktalarda bu fiyatı uygulamaya başlamışlardır. Şuan iç iç bu bölgeden tepkiler gelmekte olup ortalama fiyatımız (.....) TL’dir.

Antakya; Bu bölgede Kilis Hasmaya Bayisi yine Tali Bayi ve Kullanıcı bayi aracılığıyla (.....) TL den maya satmaktadır. Lesafrre ve Maurimaya (.....) TL ortalama fiyat ile maya satmaktadırlar. Şuan için endüstriyel yaşmaya ortalamamız () TL’dir

K. Maraş; Kilis Hasmaya Haftalık (.....) koli maurimaya kullanan (.....) yılsonuna kadar (.....) TL den bağlantı yapmıştır. (.....) TL den piyasada maya satmakta olup, Lesaffre ve Maurimaya () TL’ den satış yapmaktadırlar. Bu bölgede fiyat ortalamamız (.....) civarındadır.

Kısaca bölge geneline bakıldığında Kilis Hasmaya tarafından başta Suriye Fırınları olmak üzere Piyasaya müdahaleleri söz konusu.

Ayrıca Lesaffre şirketi tarafından (.....) sahiplerini Fabrika gezisi düzenlemişler, İstanbul Merkez’ de ayrıca misafir etmişlerdir. ”

(57) 14.11.2017 tarihinde, PAK MAYA yetkilisi (.....) tarafından PAK MAYA bölge satış müdürü (.....)’e gönderilen “RE: PİYASA ZİYARETLERİ SONUCU MAYA FİYATLARI” konulu e-posta silsilesinde;

“(.....) Bey merhaba,

Son birkaç gündür bazı müşterilerimizden rakiplerin piyasada uyguladığı fiyatlarla ilgi sıkıntılar gelmekte.

Müşterilerimiz ile yaptığımız görüşm eler sonucunda şu tesbitler yapılmıştır.

Zile (.....), Maurimaya’nm ve Lesaffremayanın şuan ki piyasa fiyatları (.....) tl

Erbaa (.....) Lesaffremaya (.....) tl

Sungurlu (.....) Maurimaya ve Hasmaya (.....) tl

Çorum (.....) Maurimaya.. () Lesaffre. () tl

Tokat (.....) Maurimaya ve Lesaffre .. (.....) tl

Belirtilen müşterilerden bu fiyat bilgileri gelmektedir. Müşterilerimiz bu konuda ne şekilde bir uygulama yapacağız diye bizden bilgi beklemektedirler.

B ilgilerinize.”

Söz konusu e-postaya cevaben (.....) tarafından gönderilen e-postada:

“Gelen fiyatlardan emin olalım. Sadece plasiyer bilgisiyle kalmasın !!!

Sonuçta Fırın kaybetmeyelim. ”

ifadesi yer almaktadır.

(58) 20.11.2017 tarihinde, PAK MAYA Orta Anadolu Bölge Satış Müdürü (..... ) tarafından (..... )’a gönderilen “FW: MAYA FİYAT ARAŞTIRMASI” konulu e-posta silsilesinde aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“() Bey, Amasya, Tokat ve Çorum bölgesinde Lesaffre müşterileri maya fiyatlarını (.....) olarak belirtmektedirler. Hatta Çorum Fırıncılar Odasını ziyaret ederek kayıtlı üyelere mesaj ile durumun bildirilmesini istemişlerdir. Geçen hafta içinde Bölge Satış Yöneticimizin yapmış olduğu müşteri ziyaretlerinde bu fiyatlar teyit edilmiştir.

Yozgat’ta ise Dosu Maya () bayilik vermiştir. (....) tl arasında değişen fiyatların bulunduğu bu ilde Lesaffre ve Dosu önce fiyatlarını () tl’ye çekmişlerdir. Mauri Maya bayi (.....) ise (.....) tl fiyatlarla karşılık vermiştir. Yozgat, Çorum, Amasya, Tokat ve Çankırı bölgesinde fiyatlar Lesaffre ve Mauri kaynaklı hızla geriye doğru gitmektedir.

13.11.2017 / 17.11.2017 ARASI ZİYARETLER SONUCU TESBITLER

UYGULANAN FİYATLAR

FIRIN ADI BÖLGESİ AÇIKLAMA

PAK SAF MAURI HAS

(..... ) ERBAA i ..... ) f ..... ) ALMAMIŞ.

TOKAT BORCUNDAN DOLAYI.

(.....) TOKAT (.....) (.....) (.....) SAFMAYA ALIYOR.

(.....) (.....) (.....) (.....) SAFMAYA VE MAURI

TOKAT ALIYOR

(.....) (.....) (.....) SAFMAYA VE MAURI

TURHAL ALIYOR

SUNGURLU (.....) DA 35.00 TL DEN ALIYOR.

(.....) (.....) (.....) (.....) FIRINCILAR ODA

ÇORUM BAŞKANI

(.....) ÇORUM (.....) (.....) (.....) MAURİ ALIYOR.

(.....) (.....) (.....) (.....) MAURI BAĞLANTI TEKLİF

CORUM ETMİŞ.

(59) 12.12.2017 tarihinde, PAK MAYA icra kurulu üyesi (.....) tarafından PAK MAYA hukuk müşaviri (..... )’e gönderilen “2018 yaş maya zammı ile ilgili prensipler” konulu e- postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“..... Yeni yaş maya çeşitlerimize rağmen, yaş maya işimizin ağırlığı “ klasik” yaş mayadadır. Bundan dolayı “klasik” yaş maya fiyat zamlarında yasal çerçeveye dikkat etmeye devam ediyoruz. Bu yüzden aşağıdaki notları kayda geçmek istedim:

“Klasik” fırıncılık yaş mayasında yeni yıl zammı:

Her 3 rakibimiz de geçtiğimiz günlerde 2018 başından itibaren “klasik” fırıncılık yaş mayasına (*) zam yapacaklarını duyurdular.

Bu duyuruların bir bilgi değeri yok ve bizim uygulamamızı etkileyecek nitelikte değil çünkü:

a) Yeni yılın başında zam yapmak yıllardır uygulanıyor ve gelenek haline geldi.

b) 2018 BRÜT fabrika çıkış fiyatlarını deklare ediyorlar. Brüt fiyatın hiçbir anlamı yok. Bazı bayileri (.....), bazı bayileri (.....) iskontoyla alıyorlar. Anlamı olmayan bir fiyatı söylüyorlar.

Önemli olan net fiyat. Net fiyat da her yerde farklı olduğundan, tek tek her yerin duyurulması mümkün değil.

c) Bayilerinin fırınlara her yerde (.....) TUkoli fiyatla satmalarını tavsiye ediyorlar. Bu tavsiye fiyat, halen fırın fiyatının düşük olduğu pazarlarda çok yüksek bir zam anlamına gelecek.

Pakmaya’nm uygulaması şöyle olacak:

A) Yeni yılın başında zam yapma geleneğimizi sürdüreceğiz. Zammı bir yazı ile müşterilerimize duyuracağız.

B) Anlamı olmayan brüt fiyat konusuna girmeyeceğiz. Her il/ilçe müşterisinin 2017 ORTALAMA NET FİYATI (.....) artacaktır, diyeceğiz. Her müşterinin 2017 yılı Pakmaya’dan alımları üzerinden ortalama net alış fiyatını hesaplayacağız.

Müşterinin 2018 başındaki net fiyatını bulmak için 2017 ORTALAMA NET FİYATINI (.....) arttıracağız.

C) Biz, müşterilere tekrar satış fiyatı tavsiye etmiyoruz.

Müşterilerin bizden aldıkları yaş mayayı fırınlara kaçtan satacağı onların bileceği bir konudur. Piyasa şartları ne gösteriyorsa, ona göre basiretli tüccar olarak hareket ederek fiyatlarını belirleyeceklerdir....”

(60) 02.01.2018 tarihinde, (..... ) tarafından PAK MAYA yetkilisi (..... )’e gönderilen “Yaşmaya müşterilerimize (bayilerimize) iletilen yazı” konulu e-posta silsilesinde;

“Değerli Müşterimiz,

Yıl içerisinde artan maliyetler ve enflasyonun olumsuz etkisinin karşılanması amacıyla yeni yılbaşlarında fırıncılık yaş mayasında fiyat ayarlamasına gidilebilmektedir. Bu amaçla 2017 yılında size uygulamış bulunduğumuz ORTALAMA NET YAŞMAYA FİYATI, 2018 yılı başında (.....) artırılacaktır.

Bulunduğunuz bölgeye göre farklılık arz edebilecek yaş maya fırın satış fiyatını ise sizler, piyasa şartlarına göre serbestçe belirlemektesiniz. Fırın satış fiyatı konusunda bizim bir önerimiz bulunmamaktadır.

Bu vesile ile tüm müşterilerimizin yeni yılını kutlar, işlerinde başarılar dileriz. ”

ifadeleri yer almaktadır.

(61) 02.02.2018 tarihinde, LESAFFRE eski çalışanı (.....) tarafından PAK MAYA İcra Kurulu Üyesi (.....)’a gönderilen “(..... )” konulu e-posta silsilesinde aşağıdaki ifadeler bulunmaktadır:

“(.....) Bey,

Ben (.....) itibarıyla Lesaffre ile hiç bir bağlantım kalmadı. Uygun görürseniz sizinle bir görüşmek isterim. ”

PAK MAYA icra kurulu üyesi (.....):

“Böyle bir mesaj aldım.

Kendisiyle bırakın görüşmeyi- bu mailine cevap bile vermeyeceğim.

Bütün arkadaşları uyaralım lütfen- hiç bir temas, telefon konuşması vb olmasın.

Şirketten ayrılmış olsa bile uygun olmaz”

(62) PAK MAYA satış ve pazarlam a müdürü ( ......) tarafından Pak Grup Bölge Satış M üdürlerine gönderilen e-postada yer alan ifadelere aşağıda yer verilmiştir:

“Arkadaşlar, (.....) Bey'in aşağıdaki mailine dikkatinizi çekerim. IH!

Tüm ekibi şifahen uyarın I t f !!!!”

(63) 13.03.2018 tarihinde, ( ..... ) tarafından PAK MAYA satış ve pazarlama direktörü ( ...... )’a gönderilen “ 10. hafta sonu yaşmaya piyasa fiyatları” konulu e-posta silsilesinde;

“(.....) Bey, geçen hafta sonu itibariyle bölgelere göre yaşmaya fiyat ortalamaları ektedir.

Genel itibariyle fiyat ortalamaları, geçen hafta ile hemen hemen aynıdır. Piyasa fırınlarında fiyat geçişi aşağı yukarı tamamlanmak üzeredir. Ancak özellikle (.....),(.....) ,(.....) gibi maya tüketimi yüksek olan endüstriyel noktalarda, müşterilerimiz (bayiler) rakip firmaların aksiyonları nedeniyle fiyat yükseltmekte zorlanmaktadır.

Örneğin Konya/Aksaray ‘daki (.....) (() koli/hafta Chef amb.), Ls ile anlaştığını belirterek maya alimim durdurmuştur. ”

Bu tip noktalarda, müşterilerimizle birlikte çözüm arayışımız sürmektedir. ”

ifadeleri yer almaktadır.

(64) 07.05.2018 tarihinde, PAK MAYA yetkilisi (..... ) tarafından PAK MAYA bölge satış müdürü ( ..... ) ve bazı PAK MAYA yetkililerine gönderilen “Re: Aydın - Halk Ekmek hk.” konulu e-posta silsilesinde;

“Aydın Büyükşehir Belediyesi Halk Ekmek

Daha önce Halk Ekmek için Özmaya kullanıldığını fakat şimdi yönetim değiştiği için Pakmaya kullanmak istediklerini belirtiyor. (.....) Bey, Aydm ’da bir bayimize ulaştıklarında daha önce Özmaya almış olan bir yere bizim ürünlerimizden veremeyeceğini, bu durumun rekabet kurallarına aykırı olduğunu söylediğini iletti. Kendisi Özmaya ile tespit edilen bir problemden ötürü artık onlarla çalışmayacaklarını ve Pakmaya almak istediğini ısrarla söylüyor. Günde () kolilik bir ihtiyacı olduğunu da belirtiyor. Sağlıklı bir izahat talep ediyor.

Konuyla ilgili yardımlarınızı rica ederim. ”

ifadesi yer almaktadır. Söz konusu e-postanın devam ında PAK MAYA bölge satış müdürü ( ..... );

“Bir önceki mailde de belirttiğim gibi Aydın Belediyesi 'nden (.....) bey, Cuma gününden beri Aydın müşterimiz Ay-Pek gıda ile iletişime geçmiş ve yarın için hem E KAM AYA hem de CHEF MA YA demo randevusu almış buna göre müşterimiz Aydın Belediyesi için fiyatlandırma dahi yapmıştır. Aydın Belediyesi nde görevli satın almadaki çalışanlar olayı () beye yanlış aktarmışlar. Müşterimiz () ile birlikte tekrar yanlış anlaşılma hususunu teyit ettik. (.....) Bey de olayın yanlış anlaşıldığını kabul etti. ”

şeklinde açıklama yapılmıştır. Aynı konuya ilişkin olarak e-postanın devam ında PAK M AYA icra kurulu üyesi ( ......) tarafından yapılan bilgilendirmede;

1) Bir kere bizim Aydın’da bayımız yok. Türkiye’nin hiçbir yerinde yok. Firma -b a y i ilişkisini belirleyen bayilik sözleşmesidir. Bizim hiç kimseyle bayilik sözleşmemiz yoktur. Bu yüzden bizden mal alan tüccarlara bayi diyemeyiz. Bu kişilere biz sadece müşteri diyoruz.

2) Aydın’daki müşteri çok cahilmiş. Asıl bu yaptığı konuşma rekabet kurallarına aykırı. Rekabet kuralları demek aslında Rekabet Kanunu demek. Daha önce veya halen rakipten mal alan bir fırına (veya ekmek fabrikasına) mal veremeyiz demek Rekabet Kanununa aykırı. Ve en önemlisi Pakmaya’nın böyle bir politikası yok.

3) Pakmaya, hergün rakiplerin fırınlarına saldırmıyorsa, bunun rasyonel nedenleri var

a) Kapasitemiz kısıtlı - daha fazla yaşmaya verecek imkânımız yok. İhracat siparişlerinin teslimi Ağustos ayına kaymış vaziyette.

b) Biz rakiplerin fırınına saldırsak (fiyat düşerek) onlar da bizim fırınlara saldıracaklar(fiyat düşerek) ve sonunda fiyat zarar etme noktasına kadar düşecek. 4) Ama yine de Aydın Halk Ekmek gibi özel müşterilere (kapasitesi yüksek) maya vermek için çaba gösteririz - ihracattan iç piyasaya maya kaydırarak.

5) Rakibin fırınına mal verilmez imajı varsa müşterilerimizde - bunu değiştirmemiz lazım. Pakmaya’nm böyle bir politikası yok. Saldırgan olmamamız fiyatlarımızın zarar noktasına düşmesini engellemek içindir. Ama bizden mal isteyenlere de mal veririz (ticari şartlarda anlaşabilirsek!!!)

ifadeleri kullanılmıştır.

(65) 11.07.2018 tarihinde, PAK MAYA icra kurulu üyesi (..... ) tarafından PAK MAYA satış ve pazarlama direktörü (.....)’a gönderilen “YAŞMAYA ZAMMI (AĞUSTOS 2018)” konulu e-postada;

“2018'DE YAŞMAYA FİYAT! ARTTI MI?

Pakmaya iç piyasa yaşmaya ürünleri 2018 başında zamlandı. Bu zam oranı her şehirde o şehir için mal alan müşterilerin kendi yaptıkları zamma paralel oldu.

A) Pakmaya net/net fabrika satış fiyatları ortalamasına bakarsak (hem 2017 hem de 2018 'in aynı ayları için)

Sadece (Şubat-Şubat 12 aylık mukayese) 'ye göre 1 yıllık fiyat artışı % (.....) olmuştur. Diğer aylara göre bakıldığında yıllık fiyat artışı % () azdır.

B) 2017'in ilk 5 ayının ortalaması ile 2018'in ilk 5 ayının net fiyat ortalamasını karşılaştırırsak

İlk 5 aylık fiyat ortalamalarına göre 1 yıllık fiyat artışı % (.....) de azdır.

C) Aralık 2017 ile Ocak 2018’i karşılaştırdığımızda önemli bir fiyat artışı olduğunu söyleyebilir miyiz?

Hayır, söyleyemeyiz. Aralık ayları bütün yıl boyunca yapılan satışlarla ilgili müşterilere yapılan prim ödemelerini içerir. Bu yüzden normal fiyat durumunu yansıtmaz.

D) 2017 sonunda yıllık enflasyon %10’un üzerindeyken, Pakmaya'nm yaşmayaya yaptığı zammın % (.....) bile az olmasının nedeni nedir?

Fiyatlar her zaman enflasyon oranına paralel artmamakta ve yerel piyasa koşullarına bağlı olarak şehirden şehre önemli değişiklik gösterebilmektedir. Ayrıca Pakmaya'nm Türkiye genelinde uygulanan tek bir zam oranı bulunmamakta, zam oranı bir şehirdeki müşterinin piyasa koşullarına göre %kaç zam yapabildiğine göre değişiklik göstermektedir. Bugün piyasaya bakıldığında fırınlara kolisi (.....) TL’ye (kdv dahil) satılan Pakmaya da var, (.....) TL’ye satılan da var.

E) Temmuz 2018’de zam ihtiyacı var mı?

Kurlardaki yükselme ve 12 aylık TÜFE’nin %15’e yaklaşması (ÜFE %23), maliyetlerimizin önemli ölçüde artacağının habercisidir. Bugün henüz kısıtlı artmış olsa da (stoklar dolayısıyla), yakında daha yüksek oranda artacaktır maliyetler.

F) Pakmaya 2018 2. yarısı için ne kadar zam yapacaktır?

Pakmaya olarak mümkün mertebe enflasyon oranını yansıtacak % (.....) aralığında bir zammın uygun olacağını düşünüyor olsak da her zaman olduğu gibi şehir bazında fiili zam oranlarına müşterilerin kendi piyasalarında uygulayabildiği zam oranlarına göre geri dönüşleri belirleyici olacaktır. Ancak Ağustos sonunda şehir şehir maya fiyatlarının ne olduğunu görme imkânımız olacaktır (fırın gözlemleri).

G) Rakiplerin ne yaptığı ile ilgili fırın gözlemlerimiz var mı?

Sahadaki gözlemlerimiz ve Fırınlardan tespit edebildiğimiz kadarıyla Le Saffre müşterilerine uyguladığı BRÜT fiyatı yükselteceğini bildirmiştir. Bugün de mevcut bir brüt fiyatı olan Saf'm, net fabrika satış fiyatı brüt fiyatının çok altındadır. Bu itibarla yeni bir brüt fiyat ilan etmesinin bir anlamı olmayacaktır. Sonuçta net olarak kaçtan satacağı belli değildir. Bu parametreyi, Saf bayilerinin piyasaya yapabildikleri zam oranı belirleyecektir. Mauri ise bayilerine gönderdiği duyuruda zam yapmalarının zaruri olduğu yazmış ve bayilerin fırınlara kaçtan satacaklarını tavsiye etmiştir.”

şeklinde değerlendirme yapılmıştır.

(66) 31.07.2018 tarihinde, PAK MAYA lojistik ve krediler şefi (.....) tarafından Pak Grup - Bölge Satış dis.pak.bölge.satis@pakmava.com’a gönderilen “FİYAT GEÇİŞİ - İSKONTOLAR HAKKINDA” konulu e-postada;'

“Merhaba,

1.8 itibari ile fiyatlar ve Iskontolar güncellenmiştir. Yarın ki turlar için sipariş açarken FİYATLANDIRMA TARİHİNİ “MUTLAKA” 01.08.2018 olarak değiştirmeniz gerekmektedir. Ayrıca hem depolarda ( KADIKÖY - HALKALI) hem de tur araçlarıyla sevkiyat yapılan depolarda ( İZMİR - DÜZCE) kesilen tüm faturalar zarfa koyulmalıdır. Böylece müşterilerin birbirlerinin iskontolarını görmeleri engellenmelidir. Özellikle İZMİR ve DÜZCE’ ye önemli 1 iş düşüyor. Güney eksport şoförlerini konuyla ilgili ciddi biçimde uyaralım. Yeni dönem herkese hayırlı olsun...”

ifadesi yer almaktadır.

(67) 04.09.2018 tarihinde, PAK MAYA bölge satış müdürü (.....) tarafından PAK MAYA yetkilisi ( .....) ve bazı PAK MAYA yetkilisine gönderilen “RE: 500 gr maya şikayeti hk.” konulu e-posta silsilesi;

“M erhaba;

Aşağıdaki 500 g r yaş maya tüketimi olan endüstriyel müşterimizin şikayeti yer almaktadır. Kendisi Üsküdar’da ikamet etmektedir. İfadesinde daha önce kendisiyle bu konu ile ilgili görüşüldüğü fakat çözüme ulaştırılmadığı belirtilmektedir. Kendisiyle iletişime geçerek bize geri dönüş yapmanızı rica ederiz. ”

şeklindeki e-posta, PAK MAYA yetkilisi (..... ) tarafından;

%) Bey

(.....) hanım yanlış bilgi vermiştir. Bu müşteriye daha önce uğradım, bu mail üzerine tekrar uğradım fırın Esatpaşa’da dır. Müşterinin derdi ve şikayeti maya zammı içindir. Kendilerine, firma olarak fiyatlara müdahale etmediğimizi ve istediği her yerden maya alabileceğini belirterek müşterimiz olan Bay ar inşaatın telefon numarasını verdim. Konuyu bilgilerinize arz ederim. ”

şeklinde yanıtlanmıştır.

I.3.3. Değerlendirme

(68) Önaraştırma konusu iddialar, temel olarak maya üreticilerinin ekmek üretiminde kullanılan yaş maya fiyatlarını birlikte yükselttikleri ve müşteri paylaştıklarına yöneliktir.

(69) Söz konusu iddiaların değerlendirilmesi amacıyla önaraştırma döneminde, Türkiye genelinde faaliyet gösteren üç yaş ekmek mayası üreticisi teşebbüsün merkez ve bölge müdürlüklerinde ve maya bayilerinde yerinde incelemeler yapılmıştır.

(70) Yerinde incelemelerde elde edilen belgeler kapsamında yapılabilecek ilk tespit, üç teşebbüsün distribütörleri aracılığıyla küçük ölçekli ve endüstriyel fırınlara yaptıkları satışlar sırasında oluşan fiyatların farklılık arz ettiğidir. Nitekim, LESAFFRE bünyesinde yapılan raporlamada; İstanbul, Antalya, Denizli, Bursa ve İzmir başta olmak üzere 10 şehirde pazar fiyatlarının birbirinden farklı olduğu dikkat çekmiştir. Benzer şekilde, 03.07.2017 tarihli LESAFFRE iç yazışmasında distribütörlerin fiyat rekabetinde etkili oldukları ifade edilmiş olup, e-postanın ekinde yer alan “Price Decrease Request Ordu Boztepe july 2017" başlıklı Excel dosyasında, Boztepe bölgesinde ÖZ MAYA’nın fiyatının (.....), PAK MAYA’nın (..... ), MAURİ MAYA’nın (..... ) olduğu, bu nedenle kilogram fiyatının ()’den (.....)’e düşürülmesinin teklif edildiği görülmüştür.

(71) Ege ve Akdeniz bölge fiyatlarına ilişkin 20.04.2017 tarihli PAK MAYA iç yazışmasında İzmir ve Manisa’da MAURİ MAYA ve bayisi (..... ), PAK MAYA müşterilerine düşükfiyatlı ürün verme teklifinde bulunduğu, Muğla’da MAURİ MAYA ve ÖZPAK bağlantıları nedeniyle hacim kaybı yaşandığı, Antalya’da DOSU MAYA’nın bölgedeki fırınlara teklif götürdüğü ifade edilmiştir. Söz konusu e-postanın devamında yer alan, 12 bölgedeki 2017 yılı pazar fiyatlarının karşılaştırıldığı tabloda, fiyatların birbirinden farklılaştığı görülmektedir. Benzer şekilde 11.10.2017 tarihli e-postada; LESAFFRE’nin ÖZ MAYA markası ile özellikle Anadolu Yakası’nda (.....) TL fiyat aralığı ile PAK MAYA müşterilerine teklifte bulunduğu, rakiplerin bu faaliyetine karşılık; PAK MAYA’nın önemli müşterilere verdiği fiyatları düşürerek tutunmaya çalıştığı ifade edilmiştir.

(72) Rakip bayilerin birbirlerinden müşteri (fırın) alma yarışı içerisinde oldukları görülmektedir. Nitekim LESAFFRE’de elde edilen “(.....) -Konya destek talebi” başlıklı e-postada, Konya distribütörü ()’nın fiyat yükselişinde birçok fırını kaybettiği, özellikle MAURİ ve PAK MAYA distribütörlerinin (.....) ve (..... ) adlı büyük endüstriyel fırınlara maya tedarik etmek konusunda ısrarcı oldukları ifade edilmiştir. Bu noktada, ()’nın endüstriyel fırınlara koli başına ( .....) TL, Mauri/Pak’ın ise (..... ) TL fiyat uyguladığı, aynı fiyatın uygulanmaması durumunda satış kaybı yaşanacağı vurgulanmış ve ()’nın desteklenmesi talep edilmiştir. Anılan belge, müşteri

konumundaki fırınların rakip maya bayilerine geçişini önlem ek için üreticilerin bayileri destekleyebildiğim göstermektedir. Öte yandan, söz konusu desteklem elere rağmen bayiler arası müşteri geçişlerinin devam ettiği anlaşılmıştır. 03.09.2018 tarihli e- postada;

- Konya’daki ()’nın desteklenm esine rağmen bölgedeki ( .....) adlı fırının

M AURI’ye kaybedildiği,

- Rakiplerin baskıları nedeniyle İstanbul’da (), İzmir’de ( .....) ve (),

Kahram anm araş’ta ( ......) adlı distribütörlerin desteklendiği,

- PAK M AYA’nın agresif fiyat politikası nedeniyle; iki önemli endüstriyel fırının

korunması am acıyla Mersin distribütörü ( ......), Kahram anm araş ve G aziantep’te

( .....) ve ( ......) desteklendiği, ayrıca Gaziantep’te bulunan ( ......) adlı üç önemli

fırının PAK MAYA’dan geri alındığı, Kayseri’de ( .....), M ersin’de ( ......) ve

A ntalya’da ( ......) adlı distribütörlerin desteklendiği

ifade edilmiştir.

(73) Benzer şekilde MAURI M AYA’dan alınan belgeler, bayilerin fırınlara yönelik rekabetine işaret etmektedir. Teşebbüsün bayisi ( .....) tarafından gönderilen “AN KAR A KONYA ESKİŞEHİR AD ANA FİYATLARI” konulu e-postada, Karaman bölgesi ve Ankara’da PAK M AYA’nın düşük fiyatları nedeniyle fiyatı aşağı çekmek durum unda kalındığı, O sm aniye’de PAK MAYA ve ÖZ M AYA’nın müşteri kapma savaşına girdiği, İskenderun’da ÖZ MAYA bayisinin MAURI MAYA fırınlarına teklif götürdüğü hususları şikayet edilmektedir. Söz konusu belgeler, bayilerin fırınlara verdiği tekliflerin, rekabet nedeniyle sürekli değiştiğine işaret etmektedir. Yine Maraştaki ( .....) adlı fırına ilişkin yazışmada; ( .....) TL den mevcutta ürün verildiği, bu bölgede fiyatın yükseltilemediği, rakip bir bayi tarafından bu fırına ( ......) TL den teklif yapıldığı, bu nedenle ( ......) TL fiyata inilmeden sorunun çözülm eyeceği vurgulanmıştır.

(74) Bayiler arasındaki fiyat rekabetine işaret eden bir başka belge olan 20.11.2017 tarihli PAK MAYA iç yazışmasında; Yozgat’ta LESAFFRE ve DOSU M AYA’nın önce fiyatlarını ( .....) T L ’ye çektiği, MAURI MAYA bayisi ( ......) ise ( ......) TL fiyatlarla karşılık verdiği ifade edilmektedir. Belgede Yozgat, Çorum, Amasya, Tokat ve Çankırı bölgesinde fiyatların LESAFFRE ve MAURI MAYA kaynaklı olarak hızla düştüğü değerlendirm esi yapılmıştır. Söz konusu e-postanın devamında yer alan tabloda 2017 Kasım ayı itibarıyla bölgede gerçekleşen fiyatlar raporlanmıştır. Buna göre bölgedeki 18 fırının iki ya da üç üreticiden fiyat teklifi aldığı görülmektedir.

(75) Rakiplerin düşük fiyatlı teklifleri nedeniyle bazı endüstriyel fırınların rakip üretici bayileriyle görüştüğü ve bu nedenle teşebbüslerin kendi bayilerini düşük fiyat verebilm eleri için desteklem eye çalıştığı anlaşılmıştır.

(76) İncelemede aynı bölgede, aynı teşebbüsün maya dağıtımını üstlenen bayilerin, birbirlerinden müşteri alma çabası içinde olduklarına ve bu çabanın sonucu olarak fırınların aynı teşebbüsün farklı bayilerinden de alım yapabildiğine işaret eden belgelere ulaşılmıştır. 19.12.2017 tarihli belgede, İstanbul’da LESAFFRE bayisi olan ( ......), Canmaya bayisinin düşük fiyatlı satışları ve kendi müşteri kaybından şikayet ettiği görülmektedir. 03.05.2018 tarihli bir başka belgede; rakip firm aların düşük fiyat verdiğini duyan fırınların indirim talep ettiği, aynı anda birden fazla teşebbüsün mayasını kullanan fırınların sürekli indirim talebinde bulunarak bunu bir strateji haline getirdikleri raporlanmaktadır.

(77) Üretici seviyesindeki rekabet koşullarına bakıldığında ise, teşebbüslerin yeni fiyat belirleme noktasında rakiplerin mevcut fiyatları ile bayilerdeki oluşmuş fiyatları baz alarak fiyat çalışması yapabildikleri görülmektedir. Örneğin LESAFFRE birleşik teşebbüsünün içerisinde bulunan ÖZ MAYA bünyesinde Şubat 2018’den itibaren uygulanacak yeni fiyatları belirlem ek am acıyla bu tür bir raporlama talep edilmiştir. Benzer şekilde bayi ve fırın ziyaretlerinde elde edilen, gerçekleşen ortalama pazar fiyatlarının raporlandığı görülmektedir.

(78) Bununla birlikte, bir teşebbüs fiyat artışı yaptığında müşteri ve tonaj kaybı yaşandığı gözlenmiştir. Nitekim İstanbul Halk Ekmek ihalesini de içeren birtakım değerlendirm elerin yer aldığı, 10.09.2018 tarihli “RE: Ağustos satış raporu” başlıklı e- postada; ihalenin kaybı nedeniyle ( ......) tonun PAK M AYA’ya geçtiği, ÖZ MAYA Bursa distribütörünün fiyat artışından dolayı PAK MAYA’dan alım yapm aya başlaması nedeniyle ( .....) tonluk kayıp yaşandığı, fiyat artışından sonraki rekabet nedeniyle bayi ( ..... ) ton daha az alım yaptığı, aynı nedenle Konya pazarında ( ......) tonun M AURI’ye kaptırıldığı ve son olarak İstanbul pazarında fiyat artışı nedeniyle bayi kanalında ( ......) tonluk kayıp gerçekleştiği ifade edilmiştir. Bu noktada, teşebbüslerin fiyat artışlarını rakiplerin mevcut durumunu değerlendirerek yaptığı, ancak fiyat artışının rakip lehine pazar kaybına yol açtığı anlaşılmıştır.

(79) Üretici teşebbüsler nezdinde fiyat artış kararına ilişkin PAK M AYA bünyesinde 12.12.2017 tarihli e-posta ile yapılan bilgilendirm e önemlidir. Söz konusu e-postada, rakiplerin 2018 başından itibaren klasik yaş mayaya zam yapacaklarını duyurdukları, ancak rakipler tarafından deklare edilen fiyatın 2018 brüt fabrika çıkış fiyatı olduğu ve bazı bayilerin % (.....), bazı bayilerin % (......) iskonto ile maya aldığı dolayısıyla brüt fiyatın anlam ifade etmediği, piyasa bakımından önemli olan fiyatın net fiyat olduğu, net fiyatın ise her bölgede farklı gerçekleştiği dolayısıyla tek bir fiyat duyurulmasının mümkün olmadığı belirtilmiştir. Belgenin devamında, rakiplerin bayilere koli başına ( ..... ) TL fiyat verdiği ancak bu fiyatın, mevcut pazar fiyatının düşük olduğu bölgeler/fırınlar bakımından daha fazla zam anlam ına geleceği ifade edilmiştir.

(80) Belgede PAK MAYA’nın zammı yazıyla m üşterilere duyuracağı ancak brüt fiyat konusuna girmeyeceği, 2018 yılı için her il/ilçe müşterisinin 2017 ortalama net fiyatının ( ..... ) oranında artacağı belirtilmiştir. Belgede ayrıca bayilere yeniden satış fiyatı tavsiyesi verilmediği, bayilerin piyasa şartlarına göre fiyatlarını belirleyecekleri vurgulanmıştır. Aynı konuya ilişkin olarak bayilere 02.01.2018 tarihine gönderilen e- posta ile bilgilendirme yapıldığı anlaşılmıştır.

(81) Söz konusu bilgi ve belgelerden hareketle, mevcut durum da yaş maya pazarında faaliyet gösteren üreticilerin bayileri/alıcıları aracılığıyla gerek küçük ölçekli, gerekse endüstriyel fırınlara yaptıkları satışlarda oluşan pazar fiyatlarının farklılık arzettiği anlaşılm aktadır. Elde edilen yazışm alar ve pazar verileri doğrultusunda, bayilerin, bir çok bölgede rakip bayi müşterilerine düşük fiyatlı ürün teklif etm ek şeklinde rekabetçi çaba içinde oldukları görülmektedir. Bu noktada, ürünün homojen ve fiyatların yakın olduğu oligopolistik pazar yapısında, katı rekabet koşullarına rağmen müşteri geçişkenliğinin mevcut olduğu anlaşılmaktadır. Rakip bayilerin birbirlerinden müşteri alma çabasına karşılık, pazarda bu geçişi önlem ek için üreticilerin bayilere birtakım destekler verdiği, bununla birlikte bayiler arası müşteri geçişlerinin devam ettiği ve buradaki yapının sürekli bir devinim içinde olduğu görülmektedir. Bu noktada, bayilerin müşterisi konumunda olan fırınların sayısı sürekli değiştiği gibi, maya fiyat teklifleri de değişmektedir. Bu durumun sonucu olarak, fırınların önemli bir bölümünün iki ya da üç üreticinin tamamından fiyat teklifi aldıkları, bir ya da birden fazla marka maya bayisinden ürün alabildikleri görülmektedir.

(82) Farklı marka maya bayileri arasında olduğu gibi, aynı maya firm asının farklı bayileri arasında da benzer bir rekabetçi sürecin işlediği görülmektedir. Aynı bölge içerisinde faaliyet gösteren bir maya üreticisinin birden fazla bayisinin, birbirlerinden müşteri alma çabası içinde olduğu anlaşılmaktadır. Bu çabanın sonucu olarak fırınların aynı teşebbüsün farklı bayilerinden de alım yapabildiğine işaret eden belgelere ulaşılmıştır.

(83) Söz konusu durum Aydın bölgesi için de geçerlidir. Aydın bölge distribütörleriyle yapılan görüşm elerde; Aydın bölgesinde de fırınların farklı markaların distribütörleriyle çalışm asının mümkün olduğu, yine aynı markanın farklı distribütörleriyle de çalışabildikleri belirtilmiştir.

(84) Yapılan görüşm elerde distribütörlerin çalışacakları fırınları belirlerken özellikle fırının peşin ödeme gücünü dikkate aldığı anlaşılmıştır. Bölge dışına yapılan satışlarda ise üretici firma tarafından getirilen bir kısıt olmadığı, ancak bayilerin peşin ödemeyi tercih ettiği vurgulanmıştır. Sonuç olarak gerek üretici firm aların gerek distribütörlerin müşteri paylaştığına yönelik iddialara ilişkin olarak herhangi bir bilgi ve belgeye ulaşılamamıştır.

(85) Öte yandan, pazarda rakip firm aların düşük fiyat verdiğini duyan fırınların indirim talep ettiği, aynı anda birden fazla teşebbüsün mayasını kullanan fırınların sürekli indirim talebinde bulunarak bunu bir strateji haline getirdikleri yönünde belgeler elde edilmiştir. Söz konusu indirim taleplerinin, anılan rekabetçi sürecin parçası olduğu kanaati oluşmuştur. Nitekim, üreticilerin bayilerin pazardaki konumuna göre farklı oranda iskonto uygulayabildiği görülmüştür.

(86) Üretici seviyesindeki rekabet koşullarına bakıldığında ise, teşebbüslerin yeni fiyatlarını belirlerken rakiplerin mevcut fiyatları ile bayilerde oluşmuş fiyatları baz alarak fiyat çalışması yapabildikleri görülmektedir. Bu noktada teşebbüslerin fiyat artışlarını rakiplerin mevcut durumunu değerlendirerek yaptığı, ancak fiyat artışının rakip lehine pazar kaybına yol açtığı anlaşılmıştır. O ligopolistik nitelik taşıyan ve homojen ürün nedeniyle fiyatların yakınsadığı pazarda, rakiplerin pazardaki mevcut fiyatlara göre hareket etmeleri, rekabetçi bir refleks olarak ele alınabilecektir. Nitekim yukarıda yer verildiği üzere ortalama satış fiyatları incelendiğinde, üretici fiyatları değişkenlik gösterm ektedir. Dolayısıyla gerek üretici, gerek bayi kanalında fiyatların değişkenlik gösterdiği, ayrıca farklı üreticilerin bayileri arasında müşteri geçişlerinin söz konusu olduğu ve fırınların birden fazla bayiden maya tedarik edebildiği anlaşılmıştır.

(87) Açıklam alar çerçevesinde, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında maya üretici ve/veya bayilerinin birlikte fiyat belirlediklerine ya da müşteri paylaştıklarına ilişkin herhangi bir bilgi, belge ya da bulguya rastlanılmamıştır.

J. SONUÇ

(88) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma açılmamasına, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare M ahkem elerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.