The Pepsi Bottling Group Inc. şirketinin, Pepsi Co Inc. şirketinin % 100 iştiraki olan Pepsi Cola…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

10

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI(Başkan V.)

Üyeler: Mehmet Akif ERSİN, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı

KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat

ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR

B. RAPORTÖRLER: Aydın ÇELEN, Hüseyin COŞGUN

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: Pepsi Co. Inc.

Temsilcisi: Av. Gönenç GÜRKAYNAK

Çitlenbik Sokak No: 12 Yıldız Mah. Beşiktaş 34449, İstanbul D. TARAFLAR: Pepsi Cola Metropolitan Bottling Company

700 Anderson Hill Road Purchase, New York 10577 USA

The Pepsi Bottling Group

1 Pepsi Way Somers, NY 10589-2201 USA

E. DOSYA KONUSU: The Pepsi Bottling Group Inc. şirketinin, Pepsi Co Inc. şirketinin % 100 iştiraki olan Pepsi Cola Metropolitan Bottling Company şirketi ile bu şirket bünyesinde birleşmek suretiyle devralınması işlemine izin verilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 10.9.2009 tarih ve 6555 sayı ile giren ve en son 13.10.2009 tarih ve 7337 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 21.10.2009 tarih ve 2009-3-199/Öİ-09-AÇ sayılı Birleşme/Devralma Raporu, 23.10.2009 tarih ve REK.0.07.00.00-120/332 sayılı Başkanlık Önergesi ile 09-50 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da; The Pepsi Bottling Group Inc.’in Pepsi Co’nun % 100 iştiraki olan Pepsi Cola Metropolitan Bottling Company ile Pepsi Cola Metropolitan Bottling Company bünyesinde birleşmek suretiyle devralınması işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ hükümleri çerçevesinde izne tabi bir işlem olduğu, anılan işlem sonucunda 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde bir hakim durum yaratılması veya mevcut bir hakim durumun kuvvetlendirilmesinin söz konusu olmadığı, bu nedenle inceleme konusu işleme izin verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmektedir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. Taraflar

H.1.1. Pepsi Cola Metropolitan Bottling Company (Metropolitan)

Devralan Metropolitan, Pepsi Co. İnc.’nin % 100 iştiraki olan bir şirkettir. Pepsi Co.

İnc.(Pepsi Co.) ise PepsiCo Americas Beverages, PepsiCo Americas Foods ve Pepsi

Co International olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır. Pepsi Co Americas

Beverages gazlı içecekler, meyve suları, hazır çay, kahve, izotonik sporcu içecekleri,

şişelenmiş su gibi pazarlarda faaliyet gösterirken; PepsiCo Americas Foods Pepsi

Co’nun Kuzey ve Güney Amerika’daki yiyecek ve çerez işletmesidir. PepsiCo

International ise Pepsi Co’nun Avrupa, Asya, Afrika ve Avustralya’daki tüm

faaliyetlerini kapsamaktadır. New York Borsası’nda işlem gören Pepsi Co’nun %5

veya daha fazla hisseye sahip bir hissedarı bulunmamaktadır.

Pepsi Co..’nun Türkiye’deki faaliyetleri Pepsi Cola Servis ve Dağıtım Ltd. Şti. (Pepsi

Servis), Fruko Meşrubat Sanayi Ltd. Şti. (Fruko) ve Frito-Lay Gıda San. ve Tic. A.Ş

(Frito-Lay) şirketlerindeki hisselerinden kaynaklanmaktadır. Bu şirketlerin, dosya

mevcudu bilgi ve belgelerden elde edilen ortaklık yapılarına aşağıda yer verilmiştir.

Tablo 1 Pepsi Servis Ortaklık Yapısı

Hissedar Hisse Oranı (%)

Seven-Up Nederland BV ( Pepsi Co’nun %100 iştiraki)

Mountain Dew Inversiones SL (PBG’nin % 100 iştiraki)

Greip Inversiones SL (PBG’nin % 100 iştiraki)

Manurga Inversiones SL (PBG’nin % 100 iştiraki)

Beimiguel Inversiones SL (PBG’nin % 100 iştiraki)

Stepplan Inversiones SL (PBG’nin % 100 iştiraki)

Fruko Meşruabat Sanayi Ltd. Şti.

TOPLAM

Tablo 2 Fruko Ortaklık Yapısı

Hissedar Hisse Oranı (%)

Mountain Dew Inversories SL (PBG’nin % 100 iştiraki)

Greip Inversiones SL (PBG’nin % 100 iştiraki)

Manurga Inversiones SL (PBG’nin % 100 iştiraki)

Beimiguel Inversiones SL (PBG’nin % 100 iştiraki)

Wesselsoda Inversiones SL (PBG’nin % 100 iştiraki)

Aquafina Inversiones SL (PBG’nin % 100 iştiraki)

Jatabe Inversiones SL (PBG’nin % 100 iştiraki)

Abechuco Inversiones SL (PBG’nin % 100 iştiraki)

Canguro Inversiones SL (PBG’nin % 100 iştiraki)

Nadamas Inversiones SL (PBG’nin % 100 iştiraki)

Jugo Del Salud Inversiones SL (PBG’nin % 100 iştiraki)

Alikate Inversiones SL (PBG’nin % 100 iştiraki)

Stepplan Inversiones SL (PBG’nin % 100 iştiraki)

Rasines Inversiones SL (PBG’nin % 100 iştiraki)

Gatika Inversiones SL (PBG’nin % 100 iştiraki)

Rebujito Inversiones SL (PBG’nin % 100 iştiraki)

Lorencito Inversiones SL (PBG’nin % 100 iştiraki)

Enfolg Inversiones SL (PBG’nin % 100 iştiraki)

Miglioni Inversiones SL (PBG’nin % 100 iştiraki)

Ronkas Inversiones SL (PBG’nin % 100 iştiraki)

Pepsi Co Investments 1 BV (Pepsi Co’nun %100 iştiraki)

Nilgün Delikan

Selda Gocay

Sema Kızıl

TOPLAM 100

Tablo 3 Frito-Lay Ortaklık Yapısı

Hissedar Hisse Oranı (%)

Pepsico Foods Int.Holdings Inc

Seven-Up Netherland B.V

Hatice Ümran Beba

Gül Ece Aksel

Linden Fevziye Piroğlu

TOPLAM 100

Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, Pepsi Co.’nun 2008 yılında Türkiye’de içecek konsantresine yönelik satışlardan ………………. TL, tuzlu çerezden …………. TL, şekerli çerezden …………… TL ve hayvan mamasından …………… TL ciro elde ettiği anlaşılmıştır.

H.1.2. Pepsi Bottling Group (PBG)

PBG, Pepsi- Cola içecekleri üreticisi, satıcısı ve dağıtıcısıdır ve ABD’nin yanı sıra, Yunanistan, Meksika, Rusya, İspanya ve Türkiye’de de faaliyet göstermektedir. New York borsasında işlem gören şirketin % 40 oranında hissesine Pepsi Co. sahipken kalan %60 oranında hisse hiç biri % 5’in üzerinde paya sahip olmayan hissedarlar arasında bölüşülmektedir. Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden; PBG’nin önceden Pepsi Co’nun kontrolünde bulunduğu, başvuruya konu işlemin bu kontrolün yeniden devralınmasına ilişkin olduğu anlaşılmaktadır

PBG Türkiye’de faaliyetlerini yukarıda ortaklık yapısına yer verilen çoğunluk hisselerine sahip olduğu Pepsi Servis ve Fruko şirketleri aracılığıyla yürütmektedir ve 2008 yılı Türkiye cirosu ………………………. TL’dir.

H.2. İlgili Pazar

H.2.1. İlgili Ürün Pazarı

Başvuruya konu işlemin Türkiye pazarındaki etkisi Pepsi Servis ve Fruko şirketlerinin faaliyet alanları ile sınırlı olacaktır.

Bu çerçevede işlemin etki doğurması muhtemel pazarlar; “kolalı gazlı içecekler pazarı”,”portakallı gazoz pazarı”, “sade gazoz pazarı” “meyve suyu, nektarı, meyveli/meyve aromalı içecekler pazarı”, “buzlu çay pazarı”, “paketlenmiş su pazarı” “sporcu içeceği pazarı” ve PBG’nin sınırlı şekilde dağıtım gerçekleştirdiği “enerji içeceği pazarı” olarak tanımlanabilir.

Ancak, devre konu teşebbüs anılan iki şirketin çoğunluk hisselerine sahiptir ve işlem sonrasında hali hazırda bu şirketlerde azınlık hisselerine sahip olan devralan teşebbüs aynı şirketlerin kontrolünü elde edecektir. Yani, Pepsi Servis ve Fruko şirketlerinin pazar paylarında devir işleminin sonucu olarak bir değişiklik olmayacaktır. Bu nedenle İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’un 20. maddesinde yer alan “İnceleme konusu işlem gerek ürün gerek coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyorsa… pazar tanımı yapılmayabilir.” şeklindeki hüküm çerçevesinde kesin bir pazar tanımı yapılmasına gerek olmadığı kanaatine varılmıştır.

H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar

İşleme konu tarafların faaliyetlerini bütün ülkede yürüttükleri ve rekabetçi koşulların farklılaştığı belirli bir bölgenin bulunmadığı göz öne alındığında ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.

H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

H.3.1. Birleşme İşlemi

Bildirim Formu’nda incelemeye konu işlem ile 3 Ağustos 2009 tarihli sözleşme çerçevesinde Pepsi Co’nun %100 iştiraki olan Metropolitan ile PBG’nin Metropolitan bünyesinde birleşeceği, dolayısıyla PBG’nin Pepsi Co’nun kontrolüne geçeceği belirtilmektedir.

130

Pepsi Co. hali hazırda PBG’nin %40 hissesine sahiptir. Bu oranın, kalan %60 lık kısımda % 5’in üzerinde hisseye sahip paydaşı olmayan PBG üzerinde hukuki veya fiili bir kontrol sağlayıp sağlamadığı, yani işlemin kontrol değişikliğine neden olmayan grup içi nitelikte bir birleşme olup olmadığının incelenmesi gerekmektedir.

Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden PBG’nin ana sözleşmesine göre geçerli bir genel kurul toplantısı yapılabilmesi için toplam oyların en az çoğunluğunun aslen veya vekâleten toplantıda hazır bulunması gerektiği, bu çoğunluğun sağlanamaması halinde genel kurulun erteleneceği ve ek vekâletnameler alınması için sonraya bırakılmasının bekleneceği anlaşılmaktadır. PBG’nin 26 Mart 2007, 31 Mart 2008 ve 30 Mart 2009 tarihlerinde gerçekleştirilen son üç genel kurulunda oy kullanan hisse sayısı ve Pepsi Co’nun, adi hisselerinin yanı sıra sahip olduğu hisse başına 250 oy hakkı veren B tipi hisselerin oylarını da içeren, ağırlıklı oy hakları dâhil, toplam oy sayısı içindeki oranlarına aşağıdaki tabloda yer verilmiştir.

Tablo 4 Son Üç Genel Kurulda Pepsi Co'nun Oy Oranları

26.03.2007 Adi

B Tipi*

31.03.2008 Adi

B Tipi*

30.03.2009 Adi

B Tipi *

* Bir B tipi hissenin 250 oy hakkı bulunmaktadır.

Bu tablodan da anlaşıldığı üzere, PepsiCo B tipi hisseleri dâhil bütün oy haklarını kullandığında bile PBG genel kurulunu toplayıp bir karar alamamaktadır. Dosya mevcudu bilgilerden anlaşıldığı üzere, BPG Ana Sözleşmesi’nde genel kurul kararlarını veto yetkisine sahip bir hisse veya hisse grubu bulunmamaktadır. Ayrıca, PepsiCo 10 kişilik yönetim kuruluna ancak 2 üye atayabilmektedir. Yönetim kurulunun salt çoğunlukla toplanıp, hazır bulunan üyelerin salt çoğunluğu ile karar aldığı dikkate alındığında, işlemin grup içi birleşme niteliği taşımadığı ve Türkiye’deki sonuçları açısından da Pepsi Servis ve Fruko şirketleri üzerinde bir kontrol değişikliğine neden olacağı anlaşılmaktadır

H.3.2. Hukuki Değerlendirme

1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendinde “Herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi” durumu birleşme devralma sayılan haller arasında sayılmaktadır. İncelemeye konu işlemde PBG’nin % 40 hissesine sahip olan Pepsi Co kalan %60’lık hisseyi de devralmaktadır. İşlemin Türkiye’deki etkisine bakıldığında ise Pepsi Co’nun iştirakleri vasıtasıyla Pepsi Servis ve Fruko’da sahip olduğu sırasıyla % 17 ve % 21,21 oranındaki hissesini her iki şirket için de yaklaşık % 100’e çıkaracağı görülmektedir. Dosya konusu işlem, teşebbüs üzerinde kontrol değişikliği sonucunu doğurduğundan, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesi kapsamındadır.

Bu tespitin ardından incelenmesi gereken ikinci husus işlemin bildirime tabi bir işlem olup olmadığıdır. 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde “Bu Tebliğ’in 2 nci maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş milyon Türk Lirası’nı aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur.” ifadesine yer verilmektedir.

İlgili ürün pazarına ilişkin bölümde de belirtildiği üzere, inceleme konusu işlem açısından kesin bir pazar tanımı yapmaya gerek yoktur. Ancak, pazar payına ilişkin değerlendirmenin sağlıklı şekilde yapılabilmesi için aşağıda ilgili ürün pazarı olarak değerlendirilebilecek pazarlara ilişkin olarak tarafca sağlanan AC Nielsen verilerine yer verilmiştir. Pepsi Co.’nun Türkiye’de Pepsi Servis ve Fruko’da sahip olduğu azınlık hisseleri dışında bu pazarlarda herhangi bir faaliyeti olmadığından PBG’ye ilişkin veriler kullanılmıştır.

Tablo 5 Kolalı İçecekler Pazarı Pazar Payları

Teşebbüs Pazar Payı (%)

CCI

PBG

Ülker

Tablo 6 Portakallı Gazoz Pazarı Pazar Payları

Teşebbüs Pazar Payı(%)

PBG

CCI

Ülker

Tablo 7 Sade Gazoz Pazarı Pazar Payları

Teşebbüs Pazar Payı (%)

PBG

CCI

Ülker

Tablo 8 Buzlu Çay Pazarı Pazar Payları

Teşebbüs Pazar Payı (%)

CCI Nestea

PBG Lipton

Aroma

Dimes

Ülker

Uludağ

Diğer

Tablo 9 Meyve Suyu, Meyveli/Meyve Aromalı İçecekler Pazarı Pazar Payları

Teşebbüs Pazar Payı (%)

Tamek Meyve Suyu

Coca Cola Meyve Suyu

Dimes Meyve Suyu

Aroma Meyve Suyu

Pınar Meyve Suyu

Ersu Meyve Suyu

Frıgopark Meyve Suyu

Gülsan Meyve Suyu

Güney Meyve Suyu

İhlas Meyve Suyu

Kervan Fruıt Juice

Kızıklı Meyve Suyu

Oğuz Meyve Suyu

Rauch Meyve Suyu

Rekor Meyve Suyu

Tat Meyve Suyu

Tore Meyve Suyu

Ülker Meyve Suyu

Uludağ

Yummy Meyve Suyu

Diğer

PBG’nin Gatorade markasıyla faaliyet gösterdiği sporcu içeceği pazarında ise

Canadian verilerine göre % .. pazar payı mevcuttur. Paketlenmiş su pazarına ilişkin

olarak net bir pazar payı bilgisi mevcut olmamakla birlikte 15.4.2009 tarih ve 09-

15/372-86 sayılı Kurul kararından; pazardaki en büyük oyuncunun 2008 Nielsen

verilerine göre %… pazar payına sahip olduğu, pazarda çok sayıda oyuncu

bulunduğu, PBG’nin ancak oldukça düşük bir pazar payına sahip olabileceği

anlaşılmaktadır. Taraf temsilcisinden 20.10.2009 tarihinde alınan bilgiye göre PBG

paketlenmiş su pazarında %..; enerji içeceği pazarında ise tahminen %….

aralığında bir paya sahiptir.

Pepsi Co’nun Pepsi Servis ve Fruko’daki azınlık hisseleri dışında bir faaliyeti

olmadığından ilgili ürün pazarı olarak değerlendirilebilecek pazarlardan PBG’nin elde

ettiği ciro bilgilerine aşağıda yer verilmiştir.

Tablo 10 PBG Ciro Bilgileri

İlgili Pazar Ciro (TL)

Kolalı İçecekler

Portakallı Gazoz

Sade Gazoz

Buzlu Çay

Meyve Suyu, Nektarı,

Meyveli/Meyve Aromalı İçecekler

Sporcu İçeceği

Paketlenmiş Su

Enerji İçeceği

Bu verilerden de anlaşılabileceği üzere, devre konu teşebbüs, sporcu içeceği,

paketlenmiş su ve enerji içeceği pazarları hariç olmak üzere, olası ilgili ürün

pazarlarında ciro eşiğini aşarken; sade gazoz ve buzlu çay pazarlarında pazar payı eşiğini de aşmaktadır. Dolayısıyla inceleme konusu işlem, izne tabi bir işlemdir.

İlgili ürün pazarına ilişkin bölümde de değinildiği gibi işlemin Türkiye pazarlarına etkisi hali hazırda PBG’nin çoğunluk hisselerine sahip olduğu Pepsi Servis ve Fruko şirketlerinde işlem öncesinde azınlık hisseye sahip olan Pepsi Co’nun işlem sonrasında bu şirketlerin kontrolünü elde etmesinden ibaret olacaktır. Yani işlem sonrasında değişiklik sadece şirket kontrolünde olacak bu şirketlerin faaliyet gösterdiği ve ilgili ürün pazarı olarak tanımlanabilecek pazarlarda herhangi bir değişiklik meydana gelmeyecektir.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;

Bildirim konusu işlemin, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.