Türk Telekomünikasyon A.Ş.'nin internet servis sağlayıcılarına kusurlu hizmet sunarak 4054 sayılı Rekabetin…

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2003-2-48

Karar Sayısı: 03-53/601-267

Karar Tarihi: 24.7.2003

A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan : Mustafa PARLAK

Üyeler: Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, Kublay ATASAYAR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN

B- RAPORTÖR: Şahin ARDIYOK

C- ŞİKAYET EDEN: - İhlas Net A.Ş.

İhlas Medya Center, 34530 Yenibosna/İstanbul

D- ŞİKAYET EDİLEN: - Türk Telekomünikasyon A.Ş.

Turgut Özal Bulvarı, 06103 Aydınlıkevler/Ankara

E- DOSYA KONUSU: Türk Telekomünikasyon A.Ş.'nin internet servis sağlayıcılarına kusurlu hizmet sunarak 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’u ihlal ettiği iddiası.

F- İDDİALARIN ÖZETİ: İhlas Net A.Ş. (İhlas Net)'nin başvurusunda özetle;

- Türk Telekomünikasyon A.Ş. (TTAŞ)'nin SPRINT'ten aldığı, İstanbul-Newyork

arasındaki yurtdışı internet erişiminin sürekli olarak kesintiye uğradığı,

- TTAŞ'ın internet servis sağlayıcılara (İSS) vermesi gereken, kaliteli ve sürekli

internet erişimini uzun süren aralıklarla sağlayamadığı,

- TTAŞ'ın bu kusurlu hizmetine rağmen, veremediği hizmetin maddi karşılığını

faturalarına, İSS'lerin aleyhine yansıttığı,

- TTAŞ'ın yurtdışı çıkışlarındaki kesintilerin bazen saatlerce sürdüğü ve bu nedenle

İSS'lerin kurumsal ve bireysel müşterilerinin ciddi oranda etkilendiği,

ifade edilerek, TTAŞ'ın yurtdışı internet erişimi konusunda gereken özeni göstermesi ve yönlendirilmesi açısından,

- TTAŞ'ın yurtdışı çıkışlarının farklı noktalar ve işletmecilerden yedeklenmesinin

temin edilmesi,

- herhangi bir kesinti halinde tüm İSS'leri ivedilikle bilgilendirilmesi,

- saat 18:00'den sonra hiçbir şekilde ulaşılamayan TTAŞ'ın vaat ettiği 365 gün,

24 saat hizmet vermesinin sağlanması,

- kusurlu hizmet sağladığı yurt dışı erişimi için, hizmet veremediği günlerin hesap

edilerek, İSS'lere geçmiş yıllar dahil geri ödeme yapılması,

talep edilmektedir.

REKABET KURUMU 1

G- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 9.5.2003 tarih ve 2060 sayı ile giren başvuru üzerine, 2813 sayılı Telsiz Kanunu'nun 4502 sayılı Kanun ile değişik 7. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Telekomünikasyon Kurumunun görüşü talep edilmiş ve 15.7.2003 tarih ve 3201 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal görüşte, aynı şikayetin Telekomünikasyon Kurumuna da yapıldığı ve konunun Kurum görev ve yetkisinde olduğu ifade edilmiştir.

Bunun üzerine, yapılan inceleme sonucunda hazırlanan 18.7.2003 tarih, 2003-2-48 /BN-03-ŞA sayılı Bilgi Notu, 21.7.2003 tarih, REK.0.06.00.00/86 sayılı Başkanlık önergesi ile 03-53 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

H- RAPORTÖRÜN GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu'nda, İhlas Net'in yapmış olduğu başvurunun 4054 sayılı Kanun kapsamında ele alınamayacağı, dolayısıyla bir önaraştırma veya soruşturma açılmasına gerek olmadığı ifade edilmiştir.

I- DEĞERLENDİRME

İhlas Net, Telekomünikasyon Kurumundan almış olduğu genel izin çerçevesinde İSS olarak faaliyet gösteren bir şirkettir. TTAŞ ise, başta yasal tekel hakkının söz konusu olduğu ses iletişimi ve altyapı hizmetleri olmak üzere, telekomünikasyon sektöründe yer alan birçok pazarda faaliyet gösteren, sermayesinin %100'ü devlete ait bir şirkettir. TTAŞ, İhlas Net'in faaliyet gösterdiği dar ve geniş bant internet erişim hizmetleri pazarında TTnet adı altında erişim hizmeti sunmaktadır.

Hem İhlas Net, hem de TTnet adı altında TTAŞ'ın yürüttüğü internet erişim hizmeti sağlama faaliyeti için, üç ana girdinin veya bileşenin bir araya getirilmesi gerekmektedir.

Yerel ve kurumsal kullanıcılarla İSS'nın santralleri arasındaki bağlantının sağlanmasında kullanılan girdi türü, yerel kullanıcılar için erişim şebekesi, kurumsal kullanıcılar için ise kiralık hatlardan oluşmaktadır. Yerel erişim şebekesi olarak kullanılabilecek kablolu telefon şebekesi ve kablo TV şebekesi TTAŞ'ın kontrolündedir. Kiralık hatlar konusunda ise, TTAŞ'ın 31.12.2003 tarihine kadar yasal tekeli bulunmaktadır. Dolayısıyla internet erişim hizmeti sunulması için gereken ilk girdinin bizzat İSS'ler tarafından oluşturulması yasal olarak mümkün olmayıp, TTAŞ'dan sağlanması zorunludur.

İkinci girdi veya bileşen ise, İSS abonelerini yurtiçindeki internet kaynaklarına ulaştıran yurtiçi omurga hizmetleridir. TTAŞ'ın yukarıda bahsedilen altyapı tekeli nedeniyle bu hizmetlerin de bizzat üretilmesi mümkün olmayıp TTAŞ'tan temin zorunluluğu bulunmaktadır.

Üçüncü ana bileşen, internet abonelerinin yurtdışı internet kaynaklarına erişiminin sağlamasında kullanılan yurtdışı çıkışlardır. Türkçe içeriğin sınırlı olması nedeniyle internet aboneleri çok yoğun olarak yurtdışı çıkışlarını kullanmakta ve yurtdışındaki internet sitelerine bağlanmaktadır. Yurtdışı internet çıkışı için uydu ve fiber optik kablo olmak üzere iki farklı teknoloji kullanılmaktadır. Fiber optik kablolar üzerinden yurtdışı çıkışları TTAŞ'ın altyapı tekeli nedeniyle sadece bu şirketten

REKABET KURUMU 2

sağlanabilmektedir. Uydu üzerinden yurtdışı çıkışları ise TTAŞ ve uydu yer istasyonu işletmecilerinden temin edilebilmektedir.

İhlas Net'in inceleme konusu başvurusu TTAŞ'dan sağlanmakta olan yurtdışı çıkışlarında yaşanan sorunlarla ilgilidir.

Yukarıda belirtildiği gibi, internet erişim hizmetleriyle ilgili olarak TTAŞ, hem TTnet adı altında son kullanıcıya hizmet sunmakta, hem de bu hizmetin sunulmasında kullanılan temel girdileri (yerel şebeke hizmetleri, kiralık devreler, yurt dışı çıkışlar) bir alt pazardaki İhlas Net gibi rakiplerine sağlamaktadır. İhlas Net'in TTAŞ dışında başka bir teşebbüsten yerel şebeke, kiralık devre hizmeti satın alması TTAŞ’ın mevzuattan kaynaklanan tekel hakkı nedeniyle mümkün değildir. Aynı durum İhlas Net'in kiralamaya konu devreleri bizzat inşa etmesi için de söz konusudur.

Ancak İhlas Net'in yurtdışı internet erişim hizmeti satın almak konusunda TTAŞ dışında alternatifleri mevcuttur. Bu alternatif teşebbüsler, uydu yer istasyonu sağlayıcılarıdır. Dolayısıyla TTAŞ'ın alternatifsiz olduğu yerel şebeke hizmetleri ve kiralık devreler konusunda aynı zamanda rakipleri niteliğindeki müşterilerinin taleplerine uygun arzda bulunmaması halinde 4054 sayılı Kanunun ihlal edilmesi olasılığı bulunabilir.

Buradan hareketle, TTAŞ'ın yurtdışı internet çıkış hizmetlerinde aktüel ve potansiyel rekabet baskısı altında olduğu söylenebilir. Dolayısıyla İhlas Net'in TTAŞ'ın yurtdışı internet erişimi konusunda yaşadığı ve başvurusunda belirttiği sorunları gidermek üzere, başka bir teşebbüsten yurtdışı çıkış hizmeti alabilmesi mümkündür. Ayrıca, TTAŞ'ın bu sözleşmeler kapsamında verdiği hizmetlerle ilgili kusurlu davranışlarının tespiti ve tazmin edilmesi için özel hukuk kurallarına başvurulması olanak dahilindedir.

J- SONUÇ

Yukarıda yer verilen değerlendirmeler doğrultusunda; İhlas Net A.Ş.'nin yapmış olduğu başvurunun 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun kapsamında ele alınamayacağına, dolayısıyla bir önaraştırma yapılmasına veya soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikayetin reddine OY BİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

REKABET KURUMU 3