- Akdağ Beton İnş. Taah. Mad. Tar. Gıda Hayv. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Şenerler Beton ve Mad. San Tic.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Adem BİRCAN (Başkan V.)

Üyeler: Şükran KODALAK, Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ

B. RAPORTÖRLER: Kerem TOMUR, Mehmet TOKGÖZ, Eren YALDIZLI,

Furkan BAŞTÜRK, Osman AYAR

C. BAŞVURUDA

BULUNAN: - Re’sen

D. HAKKINDA İNCELEME

YAPILANLAR: - Akdağ Beton İnş. Taah. Mad. Tar. Gıda Hayv. Nak. San. ve

Tic. Ltd. Şti.

Yozgat Yolu, Gültepe Mah. No:37/A Akdağmadeni/Yozgat

- Şenerler Beton ve Mad. San Tic. A.Ş.

Yeşiltepe Mah. 122. Sok. No:23/1 Akdağmadeni/Yozgat

- Saray Beton İnş. Tar. ve Hayv. Mad. Turizm Tem. İth. İhr.

San. Paz. Tic. Ltd. Şti.

Sivas Cad. Yeni Mah. Saraykent/Yozgat

- Sarıkaya Beton İnş. Maden Nak. Taah. Tarım San. ve Tic.

Ltd. Şti.

Bahçelievler Mah. Sorgun Yolu 3. km Sarıkaya/Yozgat

- Gözanlar Turizm Taş. İnş. Gıda ve Hayv. San. Tic. Ltd. Şti.

Hürriyet Mah. Boğazlıyan Yolu 3. Km Sarıkaya/Yozgat

- Zeki Fırat AKIN

Zile Yolu Üzeri 4. km Çekerek/Yozgat

- Üç Yıldırım Hazır Bet. ve Bet. Ekipmanları İnş. San. ve Tic.

Ltd. Şti.

Şeker Göleti Yanı Sivas Yolu 1. km Sorgun/Yozgat

(1) E. DOSYA KONUSU:

- Akdağ Beton İnş. Taah. Mad. Tar. Gıda Hayv. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile

Şenerler Beton ve Mad. San Tic. A.Ş. arasında gerçekleşen devir

işlemlerinin ve Akdağ Beton İnş. Taah. Mad. Tar. Gıda Hayv. Nak. San. ve

Tic. Ltd. Şti. ile Saray Beton İnş. Tar. ve Hayv. Mad. Turizm Tem. İth. İhr.

San. Paz. Tic. Ltd. Şti. arasında gerçekleşen devir işlemlerinin;

- Sarıkaya Beton İnş. Maden Nak. Taah. Tarım San. ve Tic. Ltd. Şti. ile

Gözanlar Turizm Taş. İnş. Gıda ve Hayv. San. Tic. Ltd. Şti. arasında

gerçekleşen kiralama işleminin;

- Zeki Fırat AKIN tarafından Üç Yıldırım Hazır Bet. ve Bet. Ekipmanları İnş.

San. ve Tic. Ltd. Şti. hazır beton tesisinin satın alınması işleminin

4054 sayılı Kanun’un 11. maddesi uyarınca incelenmesi.

(2) F. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 01.08.2018 tarih, 5485 sayı ile giren gizlilik talepli başvuruda yer alan beyanlar dikkate alınarak, Rekabet Kurulu (Kurul) tarafından 06.09.2018 tarih ve 18-30/525-M sayılı karar ile Yozgat

ilinde faaliyet gösteren hazır beton firmalarına yönelik önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.

(3) Yürütülen önaraştırma sonucunda hazırlanan 05.03.2019 tarih, 2018-5-038/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu, Kurulun 13.03.2019 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 19- 12/145-M sayı ile dosya konusu devralma işlemlerinin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 11. maddesi uyarınca re’sen incelemeye alınmasına karar verilmiştir.

(4) İlgili karar uyarınca düzenlenen 31.07.2019 tarih ve 2018 - 5 - 38 /BN - 5 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(5) G. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda, bahse konu devir işlemlerinin, 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) kapsamında bulunmakla birlikte, izne tabi olmadıkları ifade edilmiştir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

(6) 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ile “Bir ya da birden fazla teşebbüsün hâkim durum yaratmaya veya hâkim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde birleşmeleri veya herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları, miras yoluyla iktisap durumu hariç olmak üzere, devralması” yasaklanmaktadır.

(7) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi ile bir işlemin birleşme veya devralma işlemi olarak nitelendirilebilmesi için sahip olması gereken unsurlar belirlenmiş, aynı Tebliğ’in 7. maddesinde yer alan “Bu Tebliğin 5 inci maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma işleminde; a) İşlem taraflarının Türkiye ciroları toplamının yüz milyon TL’yi ve işlem taraflarından en az ikisinin Türkiye cirolarının ayrı ayrı otuz milyon TL’yi veya b) Devralma işlemlerinde devre konu varlık ya da faaliyetin, birleşme işlemlerinde ise işlem taraflarından en az birinin Türkiye cirosunun otuz milyon TL’yi ve diğer işlem taraflarından en az birinin dünya cirosunun beş yüz milyon TL’yi aşması halinde söz konusu işlemin hukuki geçerlilik kazanabilmesi için Kuruldan izin alınması zorunludur.” hükmü ile de hangi tür birleşme veya devralma işlemlerinin Kurulun iznine tabi olduğu ifade edilmiştir.

(8) Bildirilmesi gerektiği halde Kurula bildirilmeyen birleşme veya devralmalara ilişkin izlenecek yol ise 4054 sayılı Kanun’un 11. maddesinin birinci fıkrasında “Bildirilmesi zorunlu olan birleşme ve devralma işleminin Kurula bildirilmemiş olduğu hallerde, Kurul, herhangi bir şekilde işlemden haberdar olduğu zaman kendiliğinden birleşme veya devralmayı incelemeye alır.” şeklinde hükme bağlanmıştır.

(9) Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde dosya konusu işlemlere ilişkin değerlendirmelere aşağıda ayrı ayrı yer verilmiştir.

H.1. Akdağ Beton İnş. Taah. Mad. Tar. Gıda Hayv. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. (AKDAĞ BETON) ile Şener ler Beton ve Mad. San Tic. A.Ş. (ŞENERLER BETON) Arasında Gerçekleşen Devir İşlemi

(10) AKDAĞ BETON, 12.04.2017 tarihinde hazır beton sektöründe faaliyet göstermek amacıyla kurulmuştur. Teşebbüs faaliyetlerine ŞENERLER BETON’a ait bazı taşınır ve taşınmaz malları satın almak suretiyle başlamıştır.

(11) Taraflar arasında akdedilen 10.04.2017 tarihli Satış Sözleşmesi’ne göre, ŞENERLER BETON’a ait olan ve Gültepe Mah. Yozgat Cad. No:37 A/a Akdağmadeni/Yozgat adresinde bulunan 7650 m [2] arazi ile arazi üzerinde var olan beton santrali, iki katlı idari bina, iki adet kapalı depo, iki adet çimento silosu, bir adet bunker, bir adet 250 KW trafo panosu, beton laboratuvarı ve ekipmanları, mazot tankı, mazot pompası ve büro malzemesi bilgisayarları ile tüm santral ekipmanları AKDAĞ BETON tarafından devralınmıştır.

(12) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinde devralma sayılan haller belirtilmiştir. Buna göre kontrolde kalıcı değişiklik meydana getirecek şekilde bir teşebbüsün başka bir teşebbüsün tamamını ya da bir kısmını hisse ya da mal varlığının satın alınmasıyla, sözleşmeyle veya diğer bir yolla devralması anılan Tebliğ kapsamında kabul edilmiştir. Taraflar arasındaki sözleşmenin kapsamı dikkate alındığında, AKDAĞ BETON tarafından ŞENERLER BETON’a ait beton santralinin bulunduğu arazi ile hazır beton üretimi alanında faaliyet gösterebilmek için gerekli olan tüm ekipmanların satın alındığı; dolayısıyla işlem sonrasında ŞENERLER BETON’a ait hazır beton tesisinin kontrolünün AKDAĞ BETON’a geçtiği anlaşılmaktadır. Bu çerçevede söz konusu işlem 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi çerçevesinde bir devralmadır.

Söz konusu işlem taraflarının, işlemin gerçekleştiği 2017 yılından bir önceki yıla ait 2016 yılı ciroları 2010/4 sayılı Tebliğ'in 7. maddesinin birinci fıkrasında öngörülen eşiklerin altında kaldığından, anılan işlemin izne tabi olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. H.2. AKDAĞ BETON İle Saray Beton İnş. Tar. ve Hayv. Mad. Turizm Tem. İth. İhr. San. Paz. Tic. Ltd. Şti. (SARAY BETON) Arasında Gerçekleşen Devir İşlemi

(13) AKDAĞ BETON, faaliyete geçmesinin ardından 2017 yılı Mayıs ayında SARAY BETON ile imzaladığı Taşınır ve Taşınmaz Satış Sözleşmesi ile SARAY BETON’a ait birtakım taşınmaz, araç ve teçhizatları devralmıştır.

(14) Taraflar arasında imzalanan sözleşme incelendiğinde, SARAY BETON’a ait Yozgat ili Saraykent ilçesinde 103 Ada 228/229 parselinde bulunan iki katlı betonarme ofis binası ve arsası ile üç adet transmikser, bir adet pompalı kamyon ve bir adet çekicinin AKDAĞ BETON tarafından devralındığı görülmektedir.

(15) Teşebbüslere ait malvarlığının devrinin 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi çerçevesinde değerlendirilmesi için malvarlığının ilgili kısmına teşebbüsün cirosunun tamamının ya da bir kısmının atfedilebilir olması gerekmektedir. İşleme konu araçlar ile taşınmazlar, hazır beton üretim veya satış faaliyetlerinin bir parçası konumundadır. Devir işlemi sonrasında üzerinde hazır beton üretimi gerçekleştirilecek tesisin bulunduğu arazi ve araçlar birlikte devralınmaktadır. Nitekim AKDAĞ BETON tarafından Kuruma gönderilen bilgilerde SARAY BETON’a ait hazır beton tesisinin arsa, araç, makine ve ekipmanlarının satın alınarak teşebbüsün Saraykent Şubesi olarak faaliyete geçtiği bildirilmiştir. Bu çerçevede söz konusu taşınır ve taşınmaz malların devrinin ciro atfedilebilir mal varlığı niteliğinde olduğu, dolayısıyla 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi çerçevesinde bir devralma işlemi olduğu değerlendirilmektedir.

(16) Tarafların, anılan işlemin gerçekleştiği 2017 yılından bir önceki yıla ait 2016 yılı ciroları 2010/4 sayılı Tebliğ'in 7. maddesinin birinci fıkrasında öngörülen eşiklerin altında kaldığından, anılan işlemin izne tabi olmadığı anlaşılmıştır.

H.3. Sarıkaya Beton İnş. Maden Nak. Taah. Tarım San. ve Tic. Ltd. Şti. (SARIKAYA BETON) ile Gözanlar Turizm Taş. İnş. Gıda ve Hayv. San. Tic. Ltd. Şti. (GÖZANLAR TURİZM) Arasında Gerçekleşen Kiralama İşlemi

(17) SARIKAYA BETON, 2011 yılında Güven ÖZTÜRK ve Murat ÖZTÜRK’ün %50’şer hisse ortaklığında kurularak faaliyetlerine başlamıştır. 2012 yılında GÖZANLAR TURİZM müdürü Osman GÖZAN, Güven ÖZTÜRK’e ait %50 oranındaki hisseyi satın alarak SARIKAYA BETON’a ortak olmuştur. Sonrasında GÖZANLAR TURİZM hazır beton faaliyetlerine son vermiş ve hazır beton tesisini SARIKAYA BETON’a kiralamıştır. Dosya konusu devralma işlemi Yozgat ili Sarıkaya ilçesinde bulunan GÖZANLAR TURİZM’e ait hazır beton santralinin 20.03.2013 tarihli sözleşme ile SARIKAYA BETON’a süresiz olarak kiralanmasıdır.

(18) 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında kontrol bir teşebbüs üzerinde belirleyici etki uygulama olanağını sağlayan haklar, sözleşmeler veya başka araçlarla meydana getirilebilmektedir. Devralana mülkiyet hakları ya da hisseler devredilmeksizin yönetim ve kaynaklar üzerinde kontrol hakkı veren kiralama anlaşmaları şeklindeki sözleşmeler de devralma işlemi olarak kabul edilmektedir [1]. Taraflar arasında akdedilen sözleşme ile GÖZANLAR TURİZM tarafından işletilmekte olan hazır beton tesisinin kontrolü kiralama işlemi sonrasında süresiz olarak SARIKAYA BETON’a geçmiştir. Bu çerçevede söz konusu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi çerçevesinde bir devralma olduğu değerlendirilmektedir.

(19) Tarafların işlemin gerçekleştiği 2013 yılından bir önceki yıla ait 2012 yılı ciroları 2010/4 sayılı Tebliğ'in 7. maddesinin birinci fıkrasında öngörülen eşiklerin altında kaldığından, anılan işlemin izne tabi olmadığı belirlenmiştir.

H.4. Zeki Fırat AKIN Tarafından Üç Yıldırım Hazır Bet. ve Bet. Ekipmanları İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. (ÜÇ YILDIRIM BETON) Hazı r Beton Tesisinin Satın Alınması İşlemi

(20) Gerçek kişi olan Zeki Fırat AKIN tarafından ÜÇ YILDIRIM BETON’a ait Çekerek Yozgat ili Çekerek ilçesinde bulunan hazır beton tesisi 05.05.2017 tarihinde devralınmıştır. Söz konusu devir işlemi neticesinde ilgili hazır beton tesisinin kontrolü söz konusu gerçek kişiye geçmiştir.

(21) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinde devralma sayılan haller belirtilmiştir. Buna göre kontrolde kalıcı değişiklik meydana getirecek şekilde bir teşebbüsün başka bir teşebbüsün tamamını ya da bir kısmını mal varlığını satın alınmak suretiyle veya başka bir yolla devralması anılan Tebliğ kapsamında kabul edilmiştir. Bu çerçevede, ÜÇ YILDIRIM BETON’a ait hazır beton tesisini devralan gerçek kişi Zeki Fırat AKIN’ın teşebbüs niteliğinde olup olmadığı hususu önem kazanmaktadır.

(22) Gerçek kişilerin hangi durumlarda teşebbüs sayılabileceği Birleşme ve Devralmalarda İlgili Teşebbüs, Ciro Ve Yan Sınırlamalar Hakkında Kılavuz’da açıklanmıştır. Buna göre gerçek kişiler, kişisel olarak ya da herhangi bir ekonomik birim üzerindeki kontrol hakları aracılığıyla iktisadi faaliyette bulunmaları halinde teşebbüs sayılmaktadırlar. Zeki Fırat AKIN tarafından gönderilen bilgilerde, devralma işlemi öncesinde Zeki Fırat AKIN’ın kilitli parke üretim tesisi ve kum ocağı tesisi işlettiği ifade edilmiştir. Bu doğrultuda, belirtilen tesisler aracılığıyla iktisadi faaliyette bulunduğu anlaşılan Zeki Fırat AKIN’ın teşebbüs olarak kabul edilebileceği değerlendirilmektedir.

1 Kurulun 14.08.2008 tarih ve 08-50/721-281 sayılı kararında yedi yıl, 10.09.2012 tarih ve 12-43/1323- 436 sayılı ve 30.10.2008 tarih ve 08-61/998-390 sayılı kararlarında ise beş yıl süreli kiralama sözleşmeleri devralma olarak değerlendirilmiştir.

(23) Bu doğrultuda işlem sonrasında ÜÇ YILDIRIM BETON’a ait hazır beton tesisinin kontrol yapısında değişiklik olduğundan, işlem 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi çerçevesinde bir devralma işlemidir.

(24) Tarafların, anılan işlemin gerçekleştiği 2017 yılından bir önceki yıla ait 2016 yılı cirosu 2010/4 sayılı Tebliğ'in 7. maddesinin birinci fıkrasında öngörülen eşiklerin altında kaldığından, anılan işlemin izne tabi bir işlem olmadığı kanaatine varılmıştır.

I. SONUÇ

(25) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, d osya konusu işlemlerin, 2010/4 sayılı “Rekabet Kurul undan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”in 7. maddesinin birinci fıkrasında öngörülen ciro eşiklerinin aşılmaması nedeniyle izne tabi olmadığına gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde ya rgı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.