12-10/329-99
başkaları ile yapacağı anlaşmalar ya da birlikte davranışlar ile kötüye kullanması hukuka aykırı ve yasak”tır.
Bu çerçevede, yıkıcı fiyat uygulamasının da dahil olduğu hakim durumun kötüye kullanılmasına ilişkin yapılan analizlerde, incelenmesi gereken ilk husus şikayete konu olan teşebbüsün hakim durumda olup olmadığıdır. Hakim durum değerlendirmesinde öncelikle dikkate alınması gereken husus ise, teşebbüslerin pazar payıdır. Öte yandan, bir teşebbüsün hakim durumda olup olmadığını belirlemekte pazar payının yanı sıra teşebbüslerin pazardaki konumları, pazarın yapısı, giriş engelleri gibi unsurların da değerlendirilmesi gerekmektedir.
İlgili ürün pazarının “düğün/toplantı salonu işletmeciliği hizmetleri pazarı”, ilgili coğrafi pazarın ise “Zonguldak ili Alaplı ilçesi” olarak tanımlandığı söz konusu olaya ilişkin tespitler kapsamında, Zonguldak ili Alaplı ilçesinde düğün/toplantı salonu işletmeciliği hizmetleri pazarında sürekli olarak faaliyet gösteren üç adet teşebbüsün bulunduğu anlaşılmıştır (YAMANLAR, YILMAZLAR, Alaplı Belediyesi).
Pazar paylarını hesaplamak için ciro ve kiralama adedine ayrı ayrı bakılmış, buna göre, 2010 yılında ciro bazında Alaplı Belediyesi pazar lideri olmakla birlikte, üç teşebbüsün de birbirine yakın pazar paylarına sahip olduğu görülmüştür. Aynı yıl kiralama adedi bazında hesaplanan pazar paylarına göre, YILMAZLAR’ın pazar lideri olduğu, Alaplı Belediyesi’nin pazar payının ise %(…..)’de kaldığı anlaşılmıştır. 2011 yılında ise Alaplı Belediyesi ne ciro bazında ne de kiralama adedi bazında pazar lideri konumunda olmayıp, ciro bazında ikinci, kiralama adedi bazında ise sonuncu sıradadır. Bu çerçevede, pazar paylarının birbirine yakın seyrettiği bu tip bir pazarda, pazar lideri konumunda bulunmayan bir teşebbüs bakımından hakim durumda olduğu yorumunu yapmak mümkün değildir. Kaldı ki, başvurudan halihazırda pazara yeni bir teşebbüsün girme hazırlığında olduğu anlaşılmıştır. Buna ilaveten, pazarda faaliyet gösteren diğer teşebbüsten Alaplı ilçesinde dönemsel olarak daha düşük düzeylerde de olsa pazarda faaliyet gösteren başka teşebbüslerin de olduğu bilgisi edinilmiştir. Esasen bu durum, bir başka deyişle farklı alanlarda faaliyet gösteren teşebbüslerin dönemsel olarak düğün/toplantı salonu kiralama faaliyetini yürütebilmesi, pazara giriş engellerini yüksek olmadığına da işaret etmektedir. Otel, misafirhane, öğretmenevi ve benzeri işletmelerin diledikleri takdirde salonlarını düğün/toplantı ve benzeri için kiralayarak pazara giriş yapabilmesi mümkün görünmektedir. Öte yandan, başvuru sahibi tarafından sağlanan bilgiler çerçevesinde, Alaplı ilçesinde düğün/toplantı salonu işletmeciliği faaliyetine başlamanın yüksek maliyetler gerektirmediği ve pazara rahatlıkla başka işletmecilerin de girebileceği anlaşılmıştır. Dolayısıyla, inceleme kapsamında Alaplı Belediyesi bakımından coğrafi pazarın en dar haliyle Alaplı ilçesi olarak tanımlandığı durumda dahi hakim durumun varlığına işaret eden herhangi bir bilgi ya da belgeye ulaşılamamıştır.
Bunlara ilaveten teşebbüslerin fiyatları arasında Ereğli Belediyesi’nin uyguladığı fiyatları da içerecek şekilde yapılan karşılaştırma, Alaplı Belediyesi’nin 2010 yılı itibariyle rakiplerinin oldukça üzerinde, iki katı ve daha fazla fiyatlar uyguladığını göstermiştir. Söz konusu yılda, Alaplı Belediyesi’nin fiyatları, görece daha gelişmiş bir ilçede faaliyet gösteren ve bu çerçevede temelde daha yüksek fiyatlar uygulaması beklenebilecek olan Ereğli Belediyesi’nin fiyatlarından dahi yüksektir. Alaplı Belediyesi’nin, fiyatlarda indirim yapma eğiliminin 2011 yılında başladığı görülmektedir. 2012 yılındaki söz konusu düşüşle de fiyatını rakiplerinden aşağı indirmiş ise de, bu indirimin pazarda hakim durumda bulunan bir teşebbüs tarafından uygulanacak yıkıcı nitelikte bir fiyatlamanın etkilerini oluşturabileceği yorumunu yapmak mümkün değildir.
Sonuç itibariyle 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi çerçevesinde, hakim durumda bulunduğundan söz edilmesi mümkün olmayan Alaplı Belediyesi’nin başvuruya konu