Ambalajlı su sektöründe üretici/tedarikçi olarak faaliyet gösteren teşebbüslerin 4054 sayılı Rekabetin…

Rekabet Kurumu Başkanlığından;

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,

Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK,

Rıdvan DURAN

B. RAPORTÖRLER: Osman Tan ÇATALCALI, Celal Umut CAN, Mert SÖNMEZ, Mücahit CEYLAN

C. BAŞVURUDA

BULUNAN: -Resen

D. HAKKINDA İNCELEME

YAPILANLAR: - Ala Doğal Kaynak Suları AŞ,

Caferbey Mahallesi Asfaltaltı Sokak No: 103 Salihli/MANİSA

- Donanım İçecek Su Gıda Nakliye Sanayi İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi,

Ocaklı Mahallesi 2751 Sokak No:13 Nazilli/AYDIN

- Koçbey Su ve Meşrubat Pazarlama Sanayi Ticaret AŞ, Güldibi Mahallesi Gündoğdu Caddesi No.28 Sapanca/SAKARYA

- Sabuncular Tarım Hayvancılık Gıda San. Tic. AŞ

Yağcılar Mahallesi Yağcılar Bulvarı, No:57 Çine/AYDIN

- SırmaGrup İçecek Sanayi ve Ticaret AŞ

Küçükbakkalköy Mahallesi Vedat Günyol Cad. Defne Sok. No: 3 Büyükhanlı Plaza B Blok Kat:12 Ataşehir/İSTANBUL

- Bolu Kaynak Suları İşletmeleri Tic. AŞ,

Taşkesti Beldesi Karaçomak Küme Evleri No:29 Mudurnu/BOLU

- Coca-Cola Satış ve Dağıtım AŞ,

Esenkent Mahallesi Deniz Feneri Sokak No:4 Dudullu Ümraniye/İSTANBUL

- Dydo Drinco Turkey İçecek Satış ve Pazarlama AŞ,

Altunizade Mahallesi Ord. Prof. Fahrettin Kerim Gökay Cad. No:38/1 Üsküdar/İSTANBUL

- Hamidiye Kaynak Suları Turizm ve Ticaret AŞ,

Mithat Paşa Mahallesi Selanik Bulvarı No: 1 Kemerburgaz- Eyüpsultan/İSTANBUL

- Kaya Turistik Tesisleri Titreyengöl Otelcilik AŞ,

Kireçburnu Mahallesi Haydar Aliyev Caddesi No:46 Sarıyer/İSTANBUL

- Megaş Meşrubat Gıda Nak. Ticaret AŞ,

Ostim Mahallesi 2284 Sokak No:51 Yenimahalle/ANKARA

- Seğmen Su Madencilik Makine Gıda İnşaat Turizm İthalat

İhracat San. Tic. AŞ

Oran Mahallesi Mevlana Bulvarı Samanyolu Rekreasyon

Evleri No: 471 Çankaya/ANKARA

- Susa Gıda Maddeleri Pazarlama Ticaret AŞ

Hanlı Merkez Mahallesi Hanlı 1 Sokak 78/4

Arifiye/SAKARYA

(1) E. DOSYA KONUSU: Ambalajlı su sektöründe üretici/tedarikçi olarak faaliyet gösteren teşebbüslerin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'u ihlal ettikleri iddiası.

(2) F. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulu (Kurul)’nun 18.11.2024 tarih ve 24-48/1081-M sayı ile, ambalajlı su sektöründe üretici/tedarikçi olarak faaliyet gösteren teşebbüslerin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun)’u ihlal ettikleri iddiasına yönelik olarak aynı Kanun’un 40. maddesi uyarınca resen önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.

(3) Başkanlık Makamının 19.11.2024 tarihli ve 100865 sayılı Olurları ile 20.11.2024 tarihinde başlatılan önaraştırma kapsamında 20.11.2024 tarihinde Susa Gıda Maddeleri Pazarlama Ticaret AŞ (BUZDAĞI)’de, Megaş Meşrubat Gıda Nak. Ticaret AŞ (DİNÇ SU)’de, Seğmen Su Madencilik Makine Gıda İnşaat Turizm İthalat İhracat San. Tic. AŞ (SEĞMENLER)’de; 21.11.2024 tarihinde Coca-Cola Satış ve Dağıtım AŞ (DAMLA)’de, Kaya Turistik Tesisleri Titreyengöl Otelcilik AŞ (ABANT)’de, SırmaGrup İçecek Sanayi ve Ticaret AŞ (SIRMAGRUP)’de; 22.11.2024 tarihinde Koçbey Su ve Meşrubat Pazarlama Sanayi Ticaret AŞ (FUSKA)’de, Hamidiye Kaynak Suları Sanayi Turizm ve Ticaret AŞ (HAMİDİYE)’de, Dydo Drinco Turkey İçecek Satış ve Pazarlama AŞ (SAKA)’de, Bolu Kaynak Suları İşletmeleri Tic. AŞ (TAŞKESTİ)’de; 03.12.2024 tarihinde Donanım İçecek Ltd. Şti. (PİRSU)’de, Sabuncular Tarım Hayvancılık Gıda San. Tic. AŞ (MADRAN)’de; 04.12.2024 tarihinde Ala Doğal Kaynak Suları AŞ (SARIKIZ)’de yerinde incelemeler gerçekleştirilmiş ve anılan teşebbüslerden bilgi ve belge taleplerinde bulunulmuştur.

(4) DİNÇ SU’dan talep edilen bilgiler ve belgeler 29.11.2024 tarih ve 59585 sayı, DAMLA’dan talep edilen bilgiler ve belgeler 29.11.2024 tarih ve 59602 sayı ile 12.12.2024 tarih ve 60078 sayı, HAMİDİYE’den talep edilen bilgiler ve belgeler 29.11.2024 tarih ve 59607 sayı, SIRMAGRUP’tan talep edilen bilgiler ve belgeler 02.12.2024 tarih ve 59655 sayı, TAŞKESTİ’den talep edilen bilgiler ve belgeler 02.12.2024 tarih ve 59666 sayı, SEĞMENLER’den talep edilen bilgiler ve belgeler 02.12.2024 tarih ve 59668 sayı, 02.12.2024 tarih ve 59674 sayı ile 03.12.2024 tarih ve 59708 sayı, SAKA’dan talep edilen bilgiler ve belgeler 03.12.2024 tarih ve 59691 sayı ile 11.12.2024 tarih ve 60003 sayı, BUZDAĞI’ndan talep edilen bilgiler ve belgeler 03.12.2024 tarih ve 59715 sayı, ABANT’tan talep edilen bilgiler ve belgeler 04.12.2024 tarih ve 59734 sayı, FUSKA’dan talep edilen bilgiler ve belgeler 05.12.2024 tarih ve 59778 sayı, MADRAN’dan talep edilen bilgiler ve belgeler 06.12.2024 tarih ve 59871 sayı, PİRSU’dan talep edilen bilgiler ve belgeler 09.12.2024 tarih ve 59902 sayı, SARIKIZ’dan talep edilen bilgiler ve belgeler 10.12.2024 tarih ve 59957 sayı ile 11.12.2024 tarih ve 60038 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

(5) Hazırlanan 18.12.2025 tarihli, 2024-2-072/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu 24-55 sayılı gündemde görüşülerek karara bağlanmıştır.

(6) G. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, Rekabete hassas bilgi değişimi suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespiti amacıyla; Ala Doğal Kaynak Suları AŞ, Donanım İçecek Su Gıda Nakliye Sanayi İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi, Koçbey Su ve Meşrubat Pazarlama Sanayi Ticaret AŞ, Sabuncular Tarım Hayvancılık Gıda San. Tic. AŞ ve SırmaGrup İçecek Sanayi ve Ticaret AŞ hakkında 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal edilip edilmediğinin tespiti bakımından 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılması gerektiği,

(7) 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’u ihlal ettiklerine dair bulgu elde edilemediğinden; Bolu Kaynak Suları İşletmeleri Tic. AŞ, Coca-Cola Satış ve Dağıtım AŞ, Dydo Drinco Turkey İçecek Satış ve Pazarlama AŞ, Hamidiye Kaynak Suları Turizm ve Ticaret AŞ, Kaya Turistik Tesisleri Titreyengöl Otelcilik AŞ, Megaş Meşrubat Gıda Nak. Ticaret AŞ, Seğmen Su Madencilik Makine Gıda İnşaat Turizm İthalat İhracat San. Tic. AŞ ve Susa Gıda Maddeleri Pazarlama Ticaret AŞ hakkında soruşturma açılmasına gerek olmadığı ifade edilmiştir.

(8) H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. İncelenen Teşebbüsler Hakkında Bilgi

H.1.1. SARIKIZ

(10) SARIKIZ 2022 yılında Manisa ili, Salihli ilçesi merkezli olarak faaliyetlerine başlamıştır. Uzun yıllardır maden suyu sektöründe Manisa ili Alaşehir ilçesi merkezli olarak faaliyet gösteren teşebbüs, son iki yıldır ambalajlı su sektöründe de yer almaktadır. SARIKIZ’ın ortaklık ve yönetim yapısı bilgilerine aşağıda yer verilmektedir.

Tablo 1: SARIKIZ’In Hissedarlık Yapısı

Hissedarlar Oran (%)

Büşra BARİK 100,00 Toplam 100,00 Kaynak: Cevabi Yazı

Tablo 2: SARIKIZ’ın Yönetim Yapısı

Büşra BARİK Yönetim Kurulu Üyesi

Kaynak: Cevabi Yazı

H.1.2. TAŞKESTİ

(12) 2008 yılında kurulmuş olan ve 2010 yılında faaliyetlerine başlayan Bolu merkezli TAŞKESTİ, İstanbul’da beş, Ankara’da iki olmak üzere toplam yedi ana bayi ve yetmişten fazla alt bayi ile çalışmaktadır. TAŞKESTİ’nın ortaklık ve yönetim yapısı bilgilerine aşağıda yer verilmektedir.

Tablo 3: TAŞKESTİ’nin Hissedarlık Yapısı

Hissedarlar Oran (%)

Mehmet Ali ÖZAL 100,00 Toplam 100,00 Kaynak: Cevabi Yazı

Tablo 4: TAŞKESTİ’nin Yönetim Yapısı

Mehmet Ali ÖZAL Yönetim Kurulu Üyesi

Kaynak: Cevabi Yazı

H.1.3. DAMLA

(13) DAMLA, Coca Cola Meşrubat Pazarlama Dağıtım ve Ticaret AŞ (MEPA) ünvanı ile 1991 yılında kurulmuş olup 2000 yılında ticaret ünvanı Coca-Cola Satış ve Dağıtım AŞ (CCSD) olarak değiştirilmiştir. DAMLA, doğal kaynak sularının yanı sıra doğal mineralli maden suyu ürünlerinin üretimini ve satışını da gerçekleştirmektedir. Merkezi İstanbul olan CCSD tarafından satış, depolama, nakliye, pazarlama ve dağıtımı yapılan ambalajlı su ürünleri, Coca Cola İçecek AŞ tarafından Bursa, Elazığ, Muğla ve Sakarya’da bulunan fabrikalarda üretilmektedir. Nihai olarak Coca Cola İçecek AŞ tarafından kontrol edilen DAMLA’nın ortaklık ve yönetim yapısı bilgilerine aşağıda yer verilmektedir.

Tablo 5: DAMLA’nın Hissedarlık Yapısı

Hissedarlar Oran (%)

Coca Cola İçecek AŞ (.....) Diğer (.....) Toplam 100,00 Kaynak: Cevabi Yazı

Tablo 6: DAMLA’nın Yönetim Yapısı

Tuncay ÖZİLHAN Yönetim Kurulu Başkanı

Kamilhan Süleyman YAZICI Yönetim Kurulu Başkan Vekili

Kaynak: Cevabi Yazı

H.1.4. PİRSU

(14) Aydın ili, Nazilli ilçesinde bulunan PİRSU 2008 yılında kurulmuştur. Şirketin başlıca faaliyet alanı, yer altı ve yer üstü su kaynaklarının işlenerek şişelemesini, paketlemesini, ambalajlamasını, alımını ve satımını yapmaktır. PİRSU’nun ortaklık ve yönetim yapısı bilgilerine aşağıda yer verilmektedir.

Tablo 7: PİRSU’nun Hissedarlık Yapısı

Hissedarlar Oran (%)

İrfan BEZİCİ (.....) Nuray BEZİCİ (.....) Toplam 100,00 Kaynak: Cevabi Yazı

Kaynak: Cevabi Yazı

H.1.5. SAKA

(15) SAKA, 2016 yılında kurulmuş olup doğal kaynak suyu, maden suyu, meşrubat, meyve ve sebze suları ile diğer alkolsüz içeceklerin toptan ticareti alanlarında İstanbul merkezli olarak faaliyet göstermektedir. SAKA’nın %100 pay sahibi Della Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ (DELLA GIDA)’dir. DELLA GIDA, SAKA’nın ana üreticisi konumunda olup hisselerinin tamamı Japonya merkezli DyDo Grup Holdings Inc. (DYDO

GRUBU)'ye aittir [1]. SAKA’nın ortaklık ve yönetim yapısı bilgisine aşağıda yer verilmektedir.

Tablo 9: SAKA’nın Hissedarlık Yapısı

Hissedarlar Oran (%)

Naoi KAGAWA [2] 100,00 Toplam 100,00 Kaynak: Cevabi Yazı

Tablo 10: SAKA’nın Yönetim Yapısı

Naoi KAGAWA Yönetim Kurulu Başkanı

Kaynak: Cevabi Yazı

H.1.6. HAMİDİYE

(16) HAMİDİYE, 1979 yılında kurulmuştur ve İstanbul Büyükşehir Belediyesinin bir iştiraki olarak doğal kaynak sularının ve doğal mineralli suların üretimi ve satışı alanlarında faaliyet göstermektedir. HAMİDİYE’nin Beltur Büyük İstanbul Eğitim Turizm ve Sağlık Yatırımları İşletme ve Ticaret AŞ, Boğaziçi Peyzaj İnşaat Müşavirlik Teknik Hizmetler Ağaç Sanayi ve Ticaret AŞ, Güven Su Sanayi ve Ticaret AŞ, Halk Ekmek AŞ ve İstanbul Gaz Dağıtım Sanayi ve Ticaret AŞ olmak üzere beş tane bağlı ortaklığı bulunmakta olup herhangi bir iştiraki bulunmamaktadır. Aşağıda HAMİDİYE’nin ortaklık ve yönetim yapısı bilgilerine yer verilmektedir.

Tablo 11: HAMİDİYE'nin Ortaklık Yapısı

Hissedarlar Oran (%)

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı (.....)

Kaynak: Cevabi Yazı

Tablo 12: HAMİDİYE'nin Yönetim Yapısı

İrfan DEMET Yönetim Kurulu Başkanı

Onur TEMÜRLENK Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı

Metin ALPER Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı

Tuğba ÖLMEZ HANCI Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı

Barış ÖNDER Yönetim Kurulu Üyesi

Kaynak: Cevabi Yazı

1 03.11.2015 tarihli ve 15-39/642-222 sayılı Kurul kararı ile DELLA GIDA ile Bahar Su Sanayi ve Ticaret AŞ’nin DYDO GRUBU’na devredilmesi işlemine izin verilmiş olup söz konusu şirketler hâlihazırda DYDO GRUBU tarafından kontrol edilmektedir.

[2] SAKA tarafından gönderilen cevabi yazıda, DELLA GIDA’nın gerçek kişi temsilcisi olduğu belirtilmektedir.

H.1.7. ABANT

(17) İnşaat, turizm, petrol enerji ve içecek alanlarında faaliyet gösteren Burhanettin Kaya Holding Yatırım AŞ (KAYA HOLDİNG)’nin bir iştiraki olarak 1987 yılında kurulan ABANT, 2011 yılında KAYA HOLDİNG’in bir başka iştiraki olan Lida Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ’yi devralarak Abant Su markasını bünyesine katmıştır. Aşağıda ABANT’ın ortaklık ve yönetim yapısı bilgilerine yer verilmektedir.

Tablo 13: ABANT’ın Ortaklık Yapısı

Hissedarlar Oran (%)

Burhanettin KAYA (.....)

Kaynak: Cevabi Yazı

Tablo 14: ABANT’ın Yönetim Yapısı

Meriç Burak KAYA Yönetim Kurulu Başkanı

Doruk KAYA Yönetim Kurulu Başkan Vekili

Cihangir Coşkun KUBİLAY Yönetim Kurulu Üyesi

Kaynak: Cevabi Yazı

H.1.8. FUSKA

(18) 2005 yılında Koçbey Çevre Düzenleme Turizm ve İnş. Taah. Tic. AŞ olarak İstanbul ili Üsküdar ilçesi merkezli olarak faaliyetlerine başlayan FUSKA, 2014 yılında Koçbey Su ve Meşrubat Paz. San. Tic. Ltd. Şti. ile birleşmiştir. 2014 yılında şirket merkezi Sakarya ili Sapanca ilçesine taşınarak şirketin ticaret ünvanı Koçbey Su ve Meşrubat Pazarlama Sanayi Ticaret AŞ olarak değişmiştir. FUSKA’nın ortaklık ve yönetim

yapısı bilgilerine aşağıda yer verilmektedir.

Tablo 15: FUSKA’nın Ortaklık Yapısı

Hissedarlar Oran (%)

Serdar KOÇ (.....)

Kaynak: Cevabi Yazı

Tablo 16: FUSKA’nın Yönetim Yapısı

Serdat KOÇ Yönetim Kurulu Başkanı

Yusuf GÖKMEN Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı

Kaynak: Cevabi Yazı

H.1.9. DİNÇ SU

(19) 1983 yılında Ankara’da kurulan DİNÇ SU’yun başlıca faaliyet konusu, gıda ve paketlenmiş su toptan ticaretidir. Su satışları şirketin gelirlerinin %62’sini oluşturmaktadır. Şirketin doğrudan paketlenmiş su üretimi bulunmamakta, üretici firmalardan temin edilen paketlenmiş su ürünlerinin siparişler doğrultusunda dağıtımı gerçekleştirilmektedir. DİNÇ SU, satışlarını lokantalara, kafelere ve sınırlı sayıda olmak üzere mahalle bakkallarına yapmaktadır. DİNÇ SU, 2024 yılının sonunda faaliyetlerine

son verme kararı almıştır. Aşağıda DİNÇ SU’yun ortaklık ve yönetim yapısı bilgilerine yer verilmektedir.

Tablo 17: DİNÇ SU’yun Ortaklık Yapısı

Hissedarlar Oran (%)

Mehmet Mete FUCULAR 100,00 Toplam 100,00 Kaynak: Cevabi Yazı

Tablo 18: DİNÇ SU’yun Yönetim Yapısı

Mehmet Mete FUCULAR Yönetim Kurulu Başkanı

Kaynak: Cevabi Yazı

H.1.10. MADRAN

(20) MADRAN, 2001 yılında faaliyetlerine başlamış olup Aydın ili, Çine ilçesi merkezli

olarak faaliyetlerini sürdürmektedir. MADRAN’nın ortaklık ve yönetim yapısı bilgilerine aşağıda yer verilmektedir.

Tablo 19: MADRAN’nın Hissedarlık Yapısı

Hissedarlar Oran (%)

Kaltun Madran Akaryakıt AŞ (.....)

Kaynak: Cevabi Yazı

Birgül AYDIN Yönetim Kurulu Başkan Vekili

Yüksek TUNCER Yönetim Kurulu Üyesi

Mehmet TUNCER Yönetim Kurulu Üyesi

Kaynak: Cevabi Yazı

H.1.11. SEĞMENLER

(21) Ankara Büyükşehir Belediyesi iştiraki olan ve merkezi Ankara’da bulunan SEĞMENLER, 2006 yılında faaliyetlerine başlamış olup satışlarının neredeyse tamamını Ankara’da gerçekleştirmektedir. Teşebbüs, Ankara ilinin Gölbaşı ilçesinde bir, Ankara ilinin Haymana ilçesinde iki adet olmak üzere toplamda üç adet fabrikası ile üretimlerini sürdürmektedir. SEĞMENLER’in ortaklık ve yönetim yapısı bilgilerine aşağıda yer verilmektedir.

Tablo 21: SEĞMENLER’in Ortaklık Yapısı

Hissedarlar Oran (%)

Ankara Büyükşehir Belediyesi Portaş Proje İnş. 100,00 Taah. Asfalt San. ve Tic. AŞ

Toplam 100,00 Kaynak: Cevabi Yazı

Tablo 22: SEĞMENLER’in Yönetim Yapısı

Reşit Serhat TAŞKINSU Yönetim Kurulu Başkanı

Doğan YILMAZKAYA Yönetim Kurulu Başkan Vekili

Kaynak: Cevabi Yazı

H.1.12. SIRMAGRUP

(22) Hayat markası, 1984 yılında Sabancı Grubu tarafından tescil edilmiş olup, Sabancı ve Danone Grupları arasında 1996 yılında akdedilen sözleşme çerçevesinde Danonesa Danone Sabancı Gıda ve İçecek San. ve Tic. AŞ’nin mülkiyetine geçmiştir. 2004 yılında, Danone Grubu’nun anılan teşebbüsün çoğunluk hisselerini alması üzerine ise, teşebbüsün ünvanı Danone Hayat İçecek ve Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ olarak güncellenmiştir.

(23) Grup Soda ve Meşrubat Pazarlama Sanayi ve Ticaret AŞ ise 2002 yılında kurulmuş olup 2010 yılında teşebbüsün ünvanı SırmaGrup İçecek Sanayi ve Ticaret AŞ olarak değiştirilmiştir. 2013 yılında SIRMAGRUP’un çoğunluk hisseleri Danone Grubu’na devredilmiştir [3]. 2022 yılında ise SIRMAGRUP ve Danone Hayat İçecek ve Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ, SIRMAGRUP bünyesinde İstanbul merkezli olarak birleşmiş olup, ambalajlı su sektöründe Sırma ve Hayat markalarıyla faaliyet göstermektedir. Aşağıda, SIRMAGRUP’un ortaklık ve yönetim yapısı bilgilerine yer verilmektedir.

Tablo 23: SIRMAGRUP’un Ortaklık Yapısı

Hissedarlar Oran (%)

Holding Internationale de Boissons. S.A.S. 100,00 Toplam 100,00 Kaynak: Cevabi Yazı

Kaynak: Cevabi Yazı

H.1.13. BUZDAĞI

(24) 2017 yılında kurulan BUZDAĞI, ambalajlı su ürünlerinin satışı ve pazarlaması alanlarında Sakarya merkezli olarak faaliyet göstermektedir. BUZDAĞI’nın %100 payı aynı zamanda Yönetim Kurulu Başkanı da olan Mahmut KÖSEMUSUL’a aittir. Aşağıda BUZDAĞI’nın ortaklık ve yönetim yapısı bilgilerine yer verilmektedir.

Tablo 25: BUZDAĞI’nın Ortaklık Yapısı

Hissedarlar Oran (%)

Mahmut KÖSEMUSUL 100,00 Toplam 100,00 Kaynak: Cevabi Yazı

Tablo 26: BUZDAĞI’nın Yönetim Yapısı

Mahmut KÖSEMUSUL Yönetim Kurulu Üyesi

Kaynak: Cevabi Yazı

H.2. İlgili Pazar

H.2.1. Sektör Hakkında Bilgi 4

(25) 17.02.2005 tarihli ve 25730 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan, İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik’te kaynak suyu “Jeolojik koşulları uygun jeolojik birimlerin içinde doğal olarak oluşan, bir veya daha fazla çıkış noktasından yeryüzüne kendiliğinden çıkan veya teknik usullerle çıkartılan ve bu Yönetmeliğin 36 ncı maddesinde izin verilenler dışında her hangi bir işleme tabi tutulmaksızın Ek-1' deki 3 Devralma işleminde 29.05.2013 tarihli ve 13-32/426-188 sayılı Kurul kararı ile izin verilmiştir.

4 Genel olarak ilgili bölüme ilişkin bilgiler sunulurken, teşebbüslerden gönderilen cevabi yazılardan; Ambalajlı Su Üreticileri Derneği (SUDER), TGDF ve Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerinden yararlanılmıştır.

nitelikleri taşıyan, etiketleme gerekliliklerini karşılayan ve satış amacı ile ambalajlanarak piyasaya arz edilen yer altı sular”; doğal mineralli su ise “Yerkabuğunun çeşitli derinliklerinde uygun jeolojik şartlarda doğal olarak oluşan, bir veya daha fazla kaynaktan yeryüzüne kendiliğinden çıkan veya teknik usullerle çıkartılan, mineral içeriği, kalıntı elementleri ve diğer bileşenleri ile tanımlanan, her türlü kirlenme riskine karşı korunmuş, mikrobiyolojik yönden uygun ve bu Yönetmeliğin 5 inci, 6 ncı ve 7 nci maddelerinde belirtilen özellikleri haiz olup 8 inci maddeye göre onaylanan sular” olarak tanımlanmıştır.

(26) Ambalajlı sular, Türkiye’de her bölgedeki şebeke suyunun içme, pişirme ve gıda hazırlama gibi amaçlar için kullanılabilecek kadar sağlığa uygun olmaması sebebiyle toplum için büyük öneme sahip bir sektörü oluşturmaktadır. Sektörde ilk faaliyetler, Sağlık Bakanlığının 18.10.1997 tarihli ve 23144 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İçilebilir Nitelikteki Suların İstihsali, Ambalajlanması, Satışı ve Denetlenmesi Hakkında Yönetmelik’te 19 litre polikarbonat (PC) [5] damacanalar ile su satışına izin verilmesiyle başlamıştır.

(27) Ambalajlı su; kaynaktan alınarak en yakın yerde depo-kaptaj [6] sayesinde inorganik ve organik parçacıklardan arındırılan, isale hattı ile tesise getirilerek depolama için süzme ve ozonlama işlemine tâbi tutulan, ardından çeşitli hacimlerde ambalajlanarak satışa sunulan doğal mineralli sular ve kaynak sularıdır. İlgili mevzuat gereğince Türkiye’de doğal mineralli suları ve kaynak sularını işletmek isteyenler, Sağlık Bakanlığından tesis ve işletme izni almak zorundadırlar. Yönetmelik eklerinde yer alan formların doldurulması ile il sağlık müdürlüklerince değerlendirmede bulunulmakta, Sağlık Bakanlığının da uygun görmesi hâlinde tesis ve işletme izni verilmektedir. Akabinde ilgili il sağlık müdürlüğü tarafından su kaynağında veya çıkış noktasında ve tesis mahallinde inceleme yapıldıktan sonra işletmeciye ruhsat verilmektedir. Ruhsat alınmasını ve ruhsata esas proje ve teknik fizibilite raporunun hazırlamasını içeren yatırım süreci yaklaşık 24 ila 36 ay sürmektedir. Yeni bir üretim tesisinin kurulabilmesi için fabrika başına yaklaşık 26 milyon avro ile 50 milyon avro arasında bir sabit yatırım gerekmektedir.

(28) Ambalajlı su sektörünü ambalaj büyüklüğüne göre iki ana kategoride değerlendirmek mümkündür [7]. Bunlar 10 litreden daha büyük ambalajlarda pazarlanan suların oluşturduğu ve satış hacminin büyük bir kısmının PC damacanalardan oluştuğu damacana kategorisi ve genellikle 0,5 litrelik, 1 litrelik ve 5 litrelik daha küçük hacimli PET ve cam ambalajlarda sunulan şişelenmiş su kategorisidir. Sektördeki başlıca üreticiler/tedarikçiler temelde geleneksel kanal, modern kanal ile ev ve ofis kanalı ayrımına giderek faaliyet göstermektedirler. Şişelenmiş suların dağıtımı geleneksel kanal ve modern kanal aracılığıyla gerçekleştirilirken, damacanalar ev ve ofis kanalında bayilikler aracılığıyla tüketicinin talep ettiği adrese ulaştırılmaktadır. Günümüzde sektördeki birçok üretici/tedarikçi, Yemek Sepeti Elektronik İletişim Perakende Gıda Lojistik AŞ (Yemek Sepeti) ve DSM Grup Danışmanlık İletişim ve Satış Ticaret AŞ (Trendyol) gibi çevrim içi platformlarda satışlarını gerçekleştirebildiği gibi kendi mobil satış uygulamalarını da kurabilmektedirler. Bu platformlardan gelen

[5] Polikarbonatlar, termoplastiklerin özel bir grubu olup; işlenmesi, kalıplanması, ısıl olarak şekillendirilmesi kolaydır, bu tip plastikler modern imalat sektöründe çok geniş kullanım alanı olan plastiklerdir.

6 Membada yeraltı su kaynaklarını toplamak için kullanılan bir odadır.

7 15.04.2009 tarihli ve 09-15/372-86 sayılı Kurul kararı, 11.12.2003 tarihli ve 03-78/950-393 sayılı Kurul kararı, 11.11.2009 tarihli ve 09-54/1294-327 sayılı Kurul kararı, 23.11.2017 tarihli ve 17-38/610-266 sayılı Kurul kararı

siparişlerin çeşitli aracı uygulamalarla bayilere iletildiği bir ürün yönetimi sistemiyle dağıtım yapılabildiği görülmektedir.

(29) SUDER verilerine göre, 2023 yılında Türkiye ambalajlı su sektörünün toplam hacmi 10,8 milyar litre iken; bunun 5,3 milyar litresi damacana, 5,5 milyar litresi ise PET su satış kanalından gelmiştir [8]. Aynı yılda yıllık kişi başına ortalama tüketim 65 litre PET ve cam, 62 litre damacana olmak üzere toplam 127 litre olarak gerçekleşmiştir. 2023 yılında pazarda toplam ciro yaklaşık 31,1 milyar TL boyutundadır. 2024 yılı sonunda yıllık kişi başına ortalama tüketimin ise 67 litre PET ve cam, 63 litre damacana olmak üzere toplam 130 litre olarak gerçekleşeceği tahmin edilmektedir. Türkiye Gıda ve İçecek Sanayii Dernekleri Federasyonu (TGDF) verilerine göre, 2023 yılında ihraç edilen toplam ambalajlı su 593.749 ton miktarında ve toplam ciro ise 233.665.208 ABD doları tutarında gerçekleşmiştir [9]. Aynı yıla ait, ithal edilen ambalajlı su cirosu ise 166.514.782 ABD doları tutarındadır. Diğer yandan, 2024 yılının ilk dokuz aylık döneminde 193.459.120 ABD doları tutarında ambalajlı su ihraç edilirken, 156.409.265 ABD doları tutarında ambalajlı su ithal edilmiştir.

(30) Ambalajlı sular bakımından sektörde markalı satışın esas olduğu görülmektedir. Sektörün başlıca markaları Erikli, Nestle Pure Life, Hayat, Sırma, Damla, Pınar, Saka ve Danone’dir. Çok sayıda oyuncunun bulunduğu, giriş engellerinin düşük olduğu ve pazarın rekabetçi bir yapı sergilediği, geçmiş Kurul kararlarında tespit edilmiştir [10].

(31) Aşağıdaki tabloda, önaraştırma kapsamında yerinde inceleme gerçekleştirilen 13 üretici/tedarikçi teşebbüsün 2023 yılında ambalajlı su sektöründeki pazar paylarına yer verilmektedir.

Tablo 27: Önaraştırma Kapsamında İnceleme Gerçekleştirilen 13 Teşebbüsün Ciro ve Satış Miktarı Bakımından Pazar Payları 11

2023

Teşebbüs

Ciro (%) Satış Miktarı (%) SIRMAGRUP (.....) (.....)

Kaynak: Cevabi Yazılar ve Raportörlerin Hesaplamaları

(32) Tablodan görüleceği üzere, hakkında önaraştırma yürütülen teşebbüslerin 2023 yılında ciro bakımından toplam pazarın %38,28’ini, satış miktarı bazında ise %42,36’sını oluşturmaktadır.

8 https://suder.org.tr/ambalajli-su/istatistik/ (Erişim Tarihi: 10.12.2024)

[9] https://www.tgdf.org.tr/turkiye-gida-ve-icecek-sektorleri-dis-ticaret-verileri-ots/ (Erişim Tarihi: 10.12.2024)

10 11.11.2009 tarihli ve 09-54/1294-327 sayılı Kurul kararı.

11 Teşebbüslerden gelen ciro ve satış miktarı verileri ile SUDER’in verileri kullanılarak raportörler tarafından hesaplanmıştır.

(33) Ambalajlı su üretiminde kullanılan girdilere bakıldığında preform [12], kapak, kulp, emniyet bandı gibi birçok materyalin kullanıldığı görülmektedir. Bu materyallerin çoğu yurt içinden temin edilse de fiyatlandırmaları döviz cinsinden yapılmaktadır [13]. Su, birim ağırlık başına yüksek hacim ihtiva eden düşük yoğunluklu bir ürün olduğundan lojistik maliyetleri doğrudan petrol fiyatlarına bağlı bulunmaktadır. Dolayısıyla ambalajlı suyun satışa sunulduğu lokasyonun su kaynağına uzaklığına bağlı olarak maliyetler değişebilmekte, ayrıca döviz kurundaki değişimler ambalajlı su fiyatlarını dolaylı olarak etkilemektedir.

H.2.2. İlgili Ürün Pazarı

(34) İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz (İlgili Pazar Kılavuzu)’da ilgili ürün pazarı, tüketicinin gözünde fiyatı, kullanım amaçları ve nitelikleri bakımından aynı sayılan mal ve hizmetlerden oluşan pazar olarak tanımlanmaktadır. Önaraştırma kapsamında ambalajlı su ürünlerinin üretimini ve/veya satışını gerçekleştiren teşebbüsler hakkında inceleme yapılmıştır. Alternatif ilgili ürün pazarları “damacana su üretimi/satışı” ve “PET su üretimi/satışı” olarak belirlenebileceği gibi alt kırılımına gidilmeden “ambalajlı su ürünlerinin üretimi/satışı” olarak da belirlenebilir.

(35) Bununla birlikte, İlgili Pazar Kılavuzu’nun 20. paragrafında yer alan “İnceleme konusu işlem gerek ürün gerekse de coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyor ya da alternatif tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu oluyorsa pazar tanımı yapılmayabilir” hükmü doğrultusunda, işbu önaraştırmada ulaşılan sonucu değiştirmeyeceği için herhangi bir ilgili ürün pazarı tanımlaması yapılmamıştır.

H.2.3. İlgili Coğrafi Pazar

(36) İlgili Pazar Kılavuzu’nda coğrafi pazar; teşebbüslerin mal ve hizmetlerinin arz ve talebi konusunda faaliyet gösterdikleri, rekabet koşullarının yeterli derecede homojen ve özellikle rekabet koşulları komşu bölgelerden hissedilir derecede farklı olduğu için bu bölgelerden kolayca ayrılabilen bölgeler olarak tanımlanmıştır.

(37) İlgili Pazar Kılavuzu’nun 20. paragrafında yer alan “inceleme konusu işlem, gerek ürün gerekse de coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyor ya da alternatif tüm dikkate alınarak tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu oluyorsa pazar tanımı yapılmayabilir” hükmü bulunmaktadır. Bu doğrultuda, coğrafi pazar tanımı yapılmasının inceleme sonucuna herhangi bir etkisi olmayacağından ilgili coğrafi pazarın tanımlanmasına gerek görülmemiştir.

H.2.3. Yerinde İncelemelerde Elde Edilen Belgeler

(38) 20.11.2024 ile 27.11.2024 tarihleri arasında ambalajlı su sektöründe faaliyet gösteren teşebbüslerde yerinde incelemeler gerçekleştirilmiş olup bu incelemelerde elde edilen belgelerden önem arz edenlerine aşağıda yer verilmektedir [14].

(39) Bulgu 1: BUZDAĞI’nda 20.11.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede edilen; BUZDAĞI Genel Müdürü (.....)’un 18.07.2023 tarihinde BUZDAĞI Esenler Bölge Müdürü (.....) (E.Ç.) ile gerçekleştirdiği WhatsApp yazışmanın içeriği aşağıda aktarıldığı gibidir:

12 Çeşitli materyallerden üretilen preform, içinde suyun saklanarak tüketiciye ulaştırıldığı asıl kabı ifade etmektedir.

13 Önaraştırma kapsamında inceleme gerçekleştirilen teşebbüslerden gelen bilgiler.

14 Belgelerdeki yazım yanlışları, herhangi bir düzeltme yapmadan aynı şekliyle korunmuştur.

E.Ç (18.07.2023, 08.59):

Avrupa Listesi

Günaydın

Fuska bayilerine atmış

(40) Bulgu 2: BUZDAĞI’nda 20.11.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede edilen;

BUZDAĞI Genel Müdürü (.....) (M.K.)’un 11.09.2023 tarihinde, FUSKA Satış Temsilcisi

(.....) (E.A.) ile gerçekleştirdiği Whatsapp yazışmanın içeriği aşağıda aktarıldığı gibidir:

E. A. (11.09.2023, 14.05) “Gf Group Gıda [15]

Hamidiye Su Kampanya

-0,33 lt 37.00 tl

-0,5 lt 37.00 tl

-1.5 lt 37.00 tl

-5 lt 37.00 tl

-0.180 bardak 37.00 tl

Toptan fiyatı

Gf Group Gıda

Hamidiye Su Kampanya

-0,33 lt 33.50 tl

-0,5 lt 33.50 tl

-1.5 lt 33.50 tl

-5 lt 33.50 tl

-0.180 bardak 33.50 tl

(Mega Giriş ücretleri size aittir.) Tır bazında

Abant’ta ay sonuna kadar zam yok demiş bugün, az önce Abant bayisi söyledi

M.K. (11.09.2023, 15.52) Hayırlısı bakalım.

(41) Bulgu 3: SARIKIZ’da 04.12.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen;

katılımcılarının SARIKIZ Genel Müdürü (.....), SARIKIZ Ege Bölge Yöneticisi (.....)

(S.H.), SARIKIZ SU (.....), SARIKIZ Satış Sorumlusu (.....), SARIKIZ Zincir Marketler

Satış Sorumlusu (.....), SARIKIZ Sevkiyat Sorumlusu (.....), SARIKIZ Ege Bölge

Yöneticisi (.....), SARIKIZ Satış Asistanı (.....) ile SARIKIZ İhracat Sorumlusu (.....)’in

Buzdağı tarafından Gf Group Gıda’nın BUZDAĞI ve HAMİDİYE’nin ortak bayisi olduğu ifade edilmiştir.

olduğu “Sarıkız satış” adlı WhatsApp grubunda 14.06.2024 tarihinde gerçekleştirilen

yazışmanın içeriği aşağıda aktarıldığı gibidir:

S.H. (14.06.2024, 15.24): (Piyasada rakiplerde su fiyatlarında

artış var ise çıkan listeleri gruptan

payla…alıntılanarak) (…..) [16] bey Pirsu

ve kaltun [17] ile görüştüm fiyat geçişi

düşünmüyorlar Yeni yaptık derler.

(42) Bulgu 4: FUSKA’da 22.11.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen;

FUSKA Satış Müdürü (.....) (M.G.) ile FUSKA çalışanı (.....) (M.T.) arasında geçen ve

bilgi kısmında FUSKA çalışanları (.....) (C.E.), (.....) (A.A.), (.....) (A.K.), (.....) (Ç.N.) (.....)

(İ.U.), (.....) (U.D.) (.....) (O.O.) ile (.....) (S.K.)’un olduğu “Koçbey Posta - Eylül fiyat

listeleri hakkında” konulu ve 28.08.2024 ile 02.09.2024 tarihli e-posta yazışmalarında

aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

28.08.2024– (M.G.) > (M.T.) ve Bilgi (C.E.), (A.A.), (A.K), (Ç.N.) (İ.U.), (S.K.) ve (O.O.)

“Arkadaşlar selamlar,

9 Eylül itibarı ile geçerli olacak fiyat listemizi ekte paylaşıyorum. Rampa ve bölgelerin nakliye maliyetlerine göre hazırlanmış nakliye dâhil fiyatları bulabilirsiniz.

7 Eylül sonrasına sarkan terminli siparişler eski fiyatlı olarak sevk edilmeyecektir. Planlarınızı bu doğrultuda yapmanızı rica ederim. Yeni fiyat listesine geçtikten sonra geçerli olacak şekilde, okullar için fatura beyanına koşuluyla %(.....) okul desteği verebilirsiniz.

Kolaylıklar, Hayırlı olsun

02.09.2024– (O.O.) > (M.G.) ve Bilgi (S.K.)

(.....) Bey Merhaba,

Göndermiş olduğunuz fiyat listesine göre %(.....) zam yapmış oluyoruz. Bugün Ege deki diğer lokal markaların bölge müdürleriyle yaptığım görüşmelere göre diğer markalar Eylül ayında zam yapmıyorlar.

Fiyatları da şöyle: Pir su (.....) küçük (.....) büyük ambalaj/rampa (nakliye (.....) tl biniyor üzerine), en çok piyasayı bozan marka bu. Sarıkız (.....) küçük -(.....) büyük ambalaj/rampa+nakliye (bu da (.....) tl biniyor) , KALTUN Madran (.....)-(.....)+ nakliye. Hayat su şu an da Aydın fabrikada üretim yaptırdığı suyu (.....) liradan sahaya atıyor ve piyasayı ciddi anlamda bozuyor.

Özet olarak nakliye lokal markalarda (.....) lira bindiğinden suyun maliyeti (.....) lira ve satışıda 60-65-70 seviyelerinde. Ben de nakliye rampanın üzerine (.....)-(.....) tl minimum bindiğinden suyu (.....) -(.....) yaparsak (.....)-(.....) liralara mal olacağından benim satışlarda düşüş yaşarım. O yüzden Ege Akdeniz İçin max %(.....) lara gelecek şekilde zam yapılması ve bu şekilde liste paylaşmamızı ön görüyorum. Aksi taktirde lokal markalar bizim önümüze geçer ve satış kaybı yaşarız.

Bilgi ve onayınıza sunarım.

Saygılarımla,”

H.3. Değerlendirme

(43) Önaraştırmanın konusunu ambalajlı su sektöründe üretici/tedarikçi faaliyet gösteren

teşebbüslerin 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettikleri iddiası oluşturmaktadır. Bu çerçevede

teşebbüslerin 2023 yılının Ocak ayı ile 2024 yılının Ekim ayı arasını kapsayan

dönemdeki ambalajlı su fiyatlarına ilişkin bilgi talep edilmiştir. Söz konusu bilgiler

çerçevesinde aşağıdaki değerlendirmeler yapılmıştır.

16 SARIKIZ Zincir Marketler Satış Sorumlusu (.....) kast edilmektedir.

17 Söz konusu ifadeden anılan teşebbüsün MADRAN olduğu anlaşılmıştır.

H. 3.1. Hakkında Önaraştırma Yapılan Teşebbüslerin Fiyat Değişim Tarihlerinin

İncelenmesi

(44) Aşağıdaki tablolarda ABANT, BUZDAĞI, DAMLA, DİNÇ SU, HAMİDİYE, SAKA,

SEĞMENLER ve TAŞKESTİ bakımından 0,5 litre, 1,5 litre ve 5 litre PET ve 19 litre

damacana ürünlerinde en az iki teşebbüsün, bayi fiyatlarını aynı tarihte

gerçekleştirdikleri fiyat geçişlerine yer verilmiştir. Ayrıca önaraştırmaya taraf

teşebbüslerin 0,5 litre, 1,5 litre ve 5 litre PET ve 19 litre damacana ürünlerinde 2023

yılının Ocak ayı ile 2024 yılının Ekim ayı arasındaki dönemdeki fiyat hareketlerine de

grafikler ile aktarılmıştır.

Tablo 28- 0,5 litre PET Su Ürünü Ortak Fiyat Artış Tarihleri 18

Teşebbüsler

Tarihler

R

ABANT DAMLA FUSKA HAYAT PİRSU SAKA SIRMA Toplam

BUZDAĞI DİNÇ SU HAMİDİYE MADRAN SARIKIZ

SEĞMENLE

[19] 11 10 5 3 12 5 4 7 5 5 6 5 6

Sayıları 84

Kaynak: Teşebbüslerden gelen veriler

18 Tablo 1 ve devam eden tablolar bayi alış fiyatlarını içermekte olup tablolarda tek teşebbüsün fiyat

artışı yaptığı tarihlere yer verilmemiş, yalnızca teşebbüslerin ilgili dönemdeki toplam fiyat artış tarihi

sayıları tabloların sonuna eklenmiştir.

19 Söz konusu toplam artış fiyatları 01.01.2023 tarihi ile 31.10.2024 tarihleri arası tüm artışları ifade

etmektedir.

Tablo 29- 1,5 litre PET Su Ürünü Ortak Fiyat Artış Tarihleri

Teşebbüsler

Tarih

ABANT DAMLA FUSKA HAYAT PİRSU SAKA SIRMA Toplam

BUZDAĞI DİNÇ SU HAMİDİYE MADRAN SARIKIZ

SEĞMENLER 01.01.2023 X X 2

40

Toplam Artış Sayıları 7 7 4 3 11 5 4 7 4 4 6 5 6

73

Kaynak: Teşebbüslerden gelen veriler

Tablo 30-5 litre PET Su Ürünü Ortak Fiyat Artış Tarihleri

Teşebbüsler

Tarih

ABANT DAMLA DİNÇ SU FUSKA HAYAT

BUZDAĞI HAMİDİYE

SAKA SARIKIZ SEĞMENLER SIRMA Toplam

11 6 4 3 11 5 5 4 6 5 6

Sayıları 66

Kaynak: Teşebbüslerden gelen veriler

taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır.”

(46) Yapılan yerinde incelemelerde elde edilen belgeler ve teşebbüslerden gelen bilgiler çerçevesinde, önaraştırmaya taraf olan 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine aykırı hareket ettiklerini gösteren herhangi bir bilgiye veya belgeye ulaşılamamış, incelenen fiyat hareketlerinde ise bu yönde bir uyum tespit edilememiştir. Dolayısıyla önaraştırmaya taraf olan teşebbüsler hakkında 4054 sayılı Kanun çerçevesinde herhangi bir işlem tesis edilmesine yer olmadığı değerlendirilmektedir.

I. SONUÇ

(47) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmamasına, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYÇOKLUĞU ile karar verilmiştir.