Aventis Pharma San. ve Tic. Ltd. Şti'nin ecza depolarına satışlarda uyguladığı koşulların yer aldığı "Satış…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

10

Başkan: Mustafa PARLAK

Üyeler: Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY,

Murat GENCER, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,

M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN

B. RAPORTÖRLER: Emin Cenk GÜLERGÜN, Müge ÖZERCAN

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - Aventis Pharma San. ve Tic. Ltd. Şti.

Temsilcisi: Prof. Dr. Arif ESİN

Akaretler Sıraevleri S.Seba Cad. No:35

80680 Beşiktaş-İstanbul

D. TARAF: - Aventis Pharma San. ve Tic. Ltd. Şti.

Mecidiyeköy Yolu Cad. No:102

34387 Mecidiyeköy-İstanbul

E. DOSYA KONUSU: Aventis Pharma San. ve Tic. Ltd. Şti’nin ecza depolarına satışlarda uyguladığı koşulların yer aldığı “Satış Koşulları” başlıklı metin için menfi tespit belgesi verilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 6.10.2004 tarih ve 5559 sayıyla giren bildirim üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 8. maddesi kapsamında yapılan inceleme sonucu düzenlenen 25.2.2005 tarih, 2004-1-106/MM-05-ECG sayılı Menfi Tespit Ön İnceleme Raporu 7.3.2005 tarih, REK.0.05.00.00/49 sayılı Başkanlık Önergesi ile 05-14 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Aventis Pharma Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’nin, ecza depolarına satışlarda uyguladığı koşullarını “Satış Koşulları” başlıklı metin ile duyurmasının 4054 sayılı Kanun kapsamı dışında olduğu ifade edilmektedir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. Taraf

Başvuruya konu “Satış Koşulları”, Aventis Pharma Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’nin (Aventis’in) ecza depolarına duyurusu niteliğindedir. Bu bakımdan, Aventis’in tasarrufunu yansıtan bu işlemin tek tarafı anılan firmadır.

05-14/166-59

Aventis, Aventis Pharma SA (Fransa) tarafından kontrol edilmektedir. Aventis Pharma SA, dünya çapında faaliyet gösterirken, Türkiye’deki etkinliğini bağlı işletmesi olan Aventis ile sürdürmektedir. Aventis beşeri ilaçların ithalatını ve ihracatını gerçekleştirmektedir.

H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

Aventis’in gönderdiği Ekim 2004 tarihli “Satış Koşulları”na ilişkin belgenin incelenmesi sonucunda; mal fazlası, indirim ve ciro primi ile satış performansı ve erken ödemenin ödüllendirildiği; mal fazlasının, satın alınan malın yanında verilen bedelsiz ilacı ifade ettiği ve erken ödeme yapılması halinde öngörülen indirim oranları gibi değerlerin düzenlendiği görülmüştür.

Bildirimde, “Satış Koşulları”nın Kanun’un 4., 6. ve 7. maddelerine aykırı olmadığını gösterir menfi tespit belgesi verilmesi talep edilmiştir. Bilindiği üzere, 4054 sayılı Kanun’un 8. maddesinin ilk fıkrası “İlgili teşebbüs veya teşebbüs birliklerinin başvurusu üzerine Kurul, elinde bulunan bilgiler çerçevesinde bir anlaşmanın, kararın, eylemin veya birleşme ve devralmanın bu Kanunun 4, 6 ve 7 nci maddelerine aykırı olmadığını gösteren bir menfi tespit belgesi verebilir.” şeklindedir. Bu çerçevede, bildirime konu işlemin Kanun’un ilgili maddeleri bakımından değerlendirilmesi aşağıdaki gibidir.

Bildirim formunda; Aventis’in satış koşullarının belirlenmesi ve uygulanmasının depoların onayına tabi olmadığı belirtilmekle birlikte, mevcut uygulamanın anlaşmadan çok uyumlu eylem niteliği arz ettiği ve işlemin Kanun’un 4. maddesi karşısında değerlendirilmesi gerektiği ileri sürülmüştür. Oysa ki, “Satış Koşulları” Aventis’in ecza depolarına duyurusu niteliğindedir. Bu koşulları uygun bulan ecza depoları Aventis’ten alım yapabilecektir. Bu nedenle, bildirimde ortaya atılanın aksine, Aventis’in tek taraflı tasarrufu niteliğindeki “Satış Koşulları”, anlaşma veya uyumlu eylem sayılmayarak Kanun’un 4. maddesi karşısında tartışılmamıştır.

Satış koşullarının duyurulmasından ibaret olan işlem ile, Aventis’ten alım yapabilecek ecza depolarının yeniden satış koşullarına yönelik herhangi bir düzenleme getirilmemiştir. Örneğin, bildirime konu metinde, ne depoların satış fiyatı belirlenmiş ne de münhasırlık öngörülmüştür. Yeniden satış koşullarının düzenlenmediği bu tür tek taraflı metinler kural olarak Rekabet Hukuku’nu ilgilendirmemektedir. Bunun istisnası, tek taraflı olarak belirlenen koşulların, firmanın bundan anti-rekabetçi çıkar elde etmesini sağlayacak şekilde dışlayıcılık ve ayrımcılık içermesidir. Ancak Aventis’in duyurduğu koşullar tüm depolar için geçerli olduğundan, olay özelinde eşit alıcılara farklı koşulların uygulanmasından söz etmek olanaklı değildir. Üstelik, Aventis ile depolar arasında bir dikey bütünleşme söz konusu olmadığından, firmanın ayrımcı davranmasından çıkarı olacağını göstermek güçtür. Ayrıca, dışlayıcılık ve ayrımcılık bağlamında, fiyatların çok yüksek olup olmadığına bakılmalıdır. Bu olayda, “Sağlık Bakanlığı’nca makul bulunarak onaylanan fiyatlar” üzerinden ve grubuna bağlı olarak önceden duyurulmuş belirli avantajlarla depolara ilaç satışında, fahiş fiyatlardan da söz edilemeyecektir.

05-14/166-59

Bu çerçevede işlemin, niteliği dikkate alınarak “hakim durumun kötüye kullanılması” başlığı altında değerlendirmesine gerek görülmemiştir.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, Aventis Pharma Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’nin ecza depolarına satışlarda uyguladığı koşulları “Satış Koşulları” başlıklı metin ile duyurmasının 4054 sayılı Kanun kapsamı dışında olduğuna OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.