BAE System Plc.'nin havacılık ve askeri iletişim faaliyetleri ile Finmeccanica Societa per Azioni…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

10

Başkan: Mustafa PARLAK

Üyeler: Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY,

Murat GENCER, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,

M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN.

B. RAPORTÖRLER: Hakan Suat ÖLMEZ, Ilgaz SARIOĞLU

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: Finmeccanica Societa Per Azioni

Temsilciler Av.Pınar P. ERYÜREKLİ, Av.M. Togan TURAN

Paksoy & Co. Beybi Giz Plaza Meydan Sokak, No:28 Kat:10

34398 Maslak/İstanbul

D. TARAFLAR: - Finmeccanica Societa Per Azioni

Piazza Monte Grappa, 4 00195 Rome-ITALY

- BAE Systems Plc

6 Carlton Gardens, London

SW1Y 5AD UNITED KINGDOM

E. DOSYA KONUSU: BAE System Plc.’nin havacılık ve askeri iletişim faaliyetleri ile Finmeccanica Societa per Azioni (Finmeccanica) ve BAE Systems Plc. (BAES) tarafından ortak kontrol edilen AMS S.p.A’nın (AMS), BAES’in kontrolünde bulunan %50 oranındaki hissenin Finmeccanica tarafından devralınması işlemlerine izin verilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 8.2.2005 tarih ve 873 sayı ile giren bildirim üzerine eksikliği tespit edilen bilgi ve belgeler taraflardan istenmiş ve 2.3.2005 tarih ve 1375 sayı ile Kuruma intikal eden belgelerle bildirim tamamlanmıştır. Bildirimin tamamlanması üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 8.3.2005 tarih ve 2005-2-6/Oİ-05-HSÖ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 8.3.2005 tarih ve REK.0.06.00.00/19 sayılı Başkanlık önergesi ile 05-14 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda,

A.) - %25’i BAES Newco’ya, % 75’i ise Finmeccanica’ya ait olacak şekilde kurulacak

olan Avionics SPA şirketine, BAE Systems Electronics Limited’in BAE

Systems Limited’deki (Avionics Holdco) hisselerinin ve Finmeccanica’nın bir

iştiraki olan Galileo Avionica’nın hisselerinin devredilmesi ve

 BAE Systems (Defence Systems) Limited tarafından yürütülmekte olan askeri

iletişim işinin Finmeccanica’nın bir iştiraki olan Selenia Communications

Limited’e devredilmesi,

işlemlerinde devredilen teşebbüslerin Türkiye pazarında herhangi bir faaliyetleri ve doğrudan veya dolaylı olarak satışları bulunmadığından dolayı, ilgili devralma işlemleri nedeniyle 4054 sayılı Kanun çerçevesinde Rekabet Kurulu’na izin başvurusuna gerek bulunmadığı,

B.) Finmeccanica‘nın %50’sine sahip olduğu AMS’nin, BAES’te bulunan diğer % 50’lik hissenin devralınması işleminin, tarafların ilgili ürün pazarındaki toplam ciroları ve pazar payları itibarıyla, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun'a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi bir devralma işlemi olduğu;

Bununla birlikte devralan Finmeccanica’nın Türkiye’de AMS ortak girişimi vasıtasıyla faaliyetleri hariç, ilgili ürün pazarında başkaca herhangi bir faaliyetinin olmaması nedeniyle bu işlem sonucunda ilgili pazarda devralan ve devralınanın toplam pazar paylarında herhangi bir değişiklik olmayacağı,

Bu nedenlerle anılan devralma işlemi neticesinde 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında hakim durum yaratılmasının veya mevcut bir hakim durumun daha da güçlendirilmesinin ve bunun sonucunda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı, dolayısıyla ilgili devralma işlemine izin verilmesi gerektiği,

ifade edilmiştir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. İlgili Pazar

H.1.1. İlgili Ürün Pazarı

Bildirim formunda belirtildiği kadarıyla ilgili devralma işlemi neticesinde üç teşebbüsün kontrolü Finmeccanica’ya geçecektir. Devredilecek şirketlerin faaliyet alanlarını göz önüne alındığında üç farklı pazar ortaya çıkmaktadır. Bunlar;

(1) Havacılık

(2) Askeri iletişim

(3) Hava Trafiği Yönetimi ve Savunma Elektroniği

Bu üç pazar ile ilgili Finmeccanica ve BAES’in Türkiye’de gerçekleştirdiği satışlar aşağıdaki tablolardaki gösterilmektedir.

Tablo 1- İlgili Ürün Pazarlarında Tarafların Türkiye Ciroları (milyon Euro) - 2003

Elektroniği

Tablo 2 : Askeri İletişim Pazarında Tarafların Pazar Payları

İlgili Ürün BAES (%) Finmeccanica %Toplam Pazar Payı %

Askeri Kara İletişim Sistemleri (….) (….)..<1

Askeri Deniz Bilgi ve İletişim Sistemleri (….) (….)..<3

Tablo 3 : HTY ve Savunma Elektroniği Pazarında Tarafların Pazar Payları

Ürün AMS (%) AMS’nin katkıları Toplam Pazar

olmaksızın Finmeccanica (%) Payı (%)

Bu üç devralma işleminin de aynı anda gerçekleştirilecek olması sebebiyle, işlemler aynı bildirim formu ile yapılmıştır. Tablo 1 ve 2’den görüldüğü üzere devreden taraf olan BAES’in havacılık ve askeri iletişim alanında Türkiye’de faaliyeti yoktur. Diğer bir ifadeyle Finmeccanica ve BAES’in bu iki piyasada Türkiye’de kesişen faaliyetleri olmayıp, devredilen işlemler Türkiye dışı pazarları etkileyebilecek işlemlerdir.

Hava Trafiği Yönetimi ve savunma elektroniği piyasasında ise taraf şirketlerin ortak girişimi olan AMS vasıtasıyla Türkiye’de faaliyetleri bulunmaktadır. AMS ortak girişimi dışında aynı faaliyet alanında bu iki şirketin tek başlarına faaliyetleri bulunmamaktadır.

Yukarıdaki bu bilgilerden hareketle, Türkiye’de Finmeccanica ve BAES’in kesişen faaliyetinin yalnızca ikisinin ortak girişimi mahiyetindeki AMS’nin faaliyet alanı olduğundan dolayı ilgili ürün pazarı, AMS’nin faaliyet gösterdiği “Hava Trafiği Yönetimi (HTY) ve savunma elektroniği pazarı” olarak tespit edilmiştir.

H.1.1.1. İlgili Ürün Pazarına İlişkin Bilgi

Yukarıda tespit edilen ilgili ürün pazarı olan Hava Trafiği Yönetimi (HTY) ve savunma elektroniği pazarı ile AMS’nin bu pazarda faaliyetlerine ilişkin bilgiler aşağıda sunulmuştur.

A) Savunma Segmenti

- Kara sistemleri: Kara sistemleri askeri karar-oluşturma ve planlamayı sağlayan emir, kontrol ve bilgi sistemi fonksiyonlarını sağlar. Özellikle bu sistemler kara veya hava sensörlerinden bilgi alarak durum farkındalığı ve tehdit değerlendirmesinin çıkarıldığı taktiksel resimler oluşturur; bu bilgiye cevaben, misyon planlaması üstlenilir ve cevap oluşturulur. Kara sistemleri ayrıca takip ve kimlik belirleme fonksiyonlarını sağlayan radar sensörlerini kapsar.

- Deniz sistemleri: Deniz sistemleri, savaş yönetim sistemleri, sensör, silah sistemleri ve kumandanların misyonlarını denizde veya gerektiği takdirde sualtında yerine getirmelerini sağlayan veri iletişimini kapsar. Bunlar özellikle su üstü ve su altı gemilerinde düşman saldırısını engelleyici karşılıklı ön bilginin elde edilmesi için, genellikle savunma amacıyla uygulanabilir. Deniz sistemleri ayrıca radar sensörlerini kapsar.

B) Sivil Segment (Hava Trafiği Kontrolü ve Hava Trafiği Yönetim Sistemleri) Hava trafiği kontrolü (HTK) ve birleşik hava trafiği yönetimi (HTY) sistemleri, tipik olarak sivil hava taşımacılığı faaliyetlerinin güvenliğini sağlamak için bir ulusun Hava Trafik Hizmetleri tarafından yürütülen Hava Trafiği Kontrolü ve yönetim fonksiyonları desteğiyle ekipman, sistem ve hizmetler ile ve havaalanı yönetim organizasyonları ile temsil edilir.

Bu ürün segmentindeki ekipman ve sistemler, radar sistemlerini, kara kontrol radar ve sensörlerini, çalışma istasyonlarını ve HTK kontrolörleri için konsolları, hava ayarlı telekomünikasyon şebeke bilgisayarlarını kapsayan tam HTK sistemlerini, uçuş veri işlemlerini, hava bilgi hizmetlerini vs. ile meteorolojik radar ve sistemleri kapsar.

H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar

“Hava Trafiği Yönetimi (HTY) ve savunma elektroniği” piyasasında ülke içinde rekabet şartlarının farklılaşmasına neden olacak bir unsurun bulunmaması nedeniyle ilgili coğrafi pazar “Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak belirlenmiştir.

H.2. Taraflar Hakkında Bilgi

Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, Çerçeve Sözleşmesi’nin iki ana şirket olan Finmeccanica ve BAES ile bağlı şirketleri ve tarafların ortak kontrolünde bulunan bir ortak girişim arasında imzalandığı anlaşılmıştır. 4054 sayılı Kanun açısından ekonomik birlik ilkesi gereğince, bağlı şirketler ana şirket ile bir kabul edildiğinden anlaşmanın tarafları olarak, Finmeccanica ve BAES’in alınması gerekmektedir.

H.2.1. Finmeccanica Societa per Azioni (Finmeccanica)

İtalyan hukukuna göre kurulmuş olan Finmeccanica, başlıca savunma ve uzay gemileri sektörlerinde faaliyet gösteren ve çoğunlukla uçak, helikopter, uydu, roket sistemleri, radar, havacılık ve iletişim sistemleri, deniz sistemleri, zırhlı araçlar ile kara ve deniz silahlarının, misyon kritik sistemlerinin, güç üretiminin, tren ve bilgi teknolojilerinin tasarlanması, üretimi ve desteklenmesinde faaliyet gösteren bir grup holding şirketidir.

Finmeccanica borsada işlem gören halka açık bir şirket olup halihazırda hiçbir teşebbüs veya kişi doğrudan veya dolaylı olarak hisselerinin %50’sine veya daha fazlasına sahip değildir. En çok hisseye sahip olan hissedar Ministero dell’economia e delle finanze’dir (30.6.2004 itibarıyla %32,2 oranında). Bunun dışında hiçbir hissedar, Finmeccanica üzerinde %2’den fazla hisseye sahip değildir.

Finmeccanica’nın Türkiye’deki tek iştiraki, Selenia Communications Ltd tarafından kontrol edilen ve 20.8.2002 tarihinde kurulmuş olan Selenia Komünikasyon A.Ş.’dir. Selenia Komunikasyon A.Ş., genel olarak savunma endüstrisinde faaliyet göstermektedir. Şirket, Selenia Communications ürünlerinin Türkiye’deki pazarlama, yükleme, satış sonrası bakım, onarım gibi işleriyle iştigal etmektedir. Aşağıda Selenia Komünikasyon A.Ş.’nin hissedarlık yapısı yer almaktadır.

Tablo 4: Selenia Komünikasyon A.Ş.’nin Hissedarlık Yapısı

Hissedarın Adı Hisse Adedi Hissedarlık Oranı (%)

Selenia Communications (UK) Ltd. 10.199.800 50.999

160

H.2.2. BAE Systems Plc (BAES)

İngiliz hukukuna göre kurulmuş olan BAES, havada, karada, denizde ve uzayda ileri düzeyde savunma ve uzay sistemlerinin sunulması, gelişimi ve desteklenmesi ile iştigal eden uluslararası bir şirkettir. Şirket, askeri uçak, su üstü gemisi, denizaltı, savaş aletleri, radar, havacılık, iletişim, elektronik ve güdümlü silah sistemleri tasarlamakta, üretmekte ve bunlara destek sağlamaktadır. Borsada işlem gören halka açık bir şirkettir. BAES’in Türkiye’de herhangi bir iştiraki yoktur.

H.3. Değerlendirme

Bildirim formunda 3 farklı devralma işlemine izin verilmesi talep edilmektedir. Bu işlemlerden ilki, kontrolü Finmeccanica’da olacak şekilde kurulacak olan (%25’i BAES Newco’ya, % 75’i ise Finmeccanica’ya ait) Avionics S.p.A. şirketine, BAE Systems Electronics Limited’in BAE Systems Limited’deki hisselerinin ve Finmeccanica S.p.A.’nın bir iştiraki olan Galileo Avionica’nın hisselerinin devredilmesi , ikincisi ise BAE Systems (Defence Systems) Limited tarafından yürütülmekte olan askeri iletişim işinin Finmeccanica’nın bir iştiraki olan Selenia Communications Limited’e devredilmesidir. Daha basit bir şekilde ifade edilecek olursa, bu iki işlemle BAES’in kontrolünde olan BAE Systems UK havacılık faaliyetleri ve BAES askeri iletişim işletmesi Finmeccanica’ya devredilmektedir.

İlgili ürün pazarı bölümündeki tablolara bakıldığında, bu iki devralma işleminde devredilen teşebbüslerin, Türkiye’de bir faaliyeti görünmemektedir. Ayrıca bildirim formunda belirtildiği kadarıyla devredilen teşebbüslerin Türkiye pazarına yönelik doğrudan veya dolaylı bir satışı yoktur. Dolayısıyla her iki devralma işleminde de devredilen teşebbüslerin Türkiye dışında faaliyet göstermeleri ve Türkiye pazarının etkilenmemesi nedeniyle, ilgili işlemler için 4054 sayılı Kanun kapsamında izin başvurusuna gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Bildirim konusu üçüncü işlem ise, Finmeccanica ile BAES‘in birlikte kontrol ettikleri ortak girişim şirketi AMS S.p.A’nın, BAES’e ait hisselerinin Finmeccanica tarafından devralınması işlemidir. Bildirime konu üç işlem içerisinde sadece bu işlem 4054 sayılı Kanun kapsamında olup, değerlendirmeler sadece bu devralma işlemine yönelik yapılacaktır.

1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”in “Birleşme ve Devralma Sayılan Haller” başlıklı 2. maddesinin (b) bendine göre,"herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi" 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde teşebbüsler arası birleşme ve devralma kabul edilmektedir.

Söz konusu madde ışığında, bildirime konu işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında devralma olduğu anlaşılmaktadır.

Öte yandan, 1997/1 sayılı Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik"İzne Tabi Birleşme veya Devralmalar" başlıklı 4. maddesinde, “birleşme veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın %25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirası’nı aşması halinde Rekabet Kurulundan izin almaları zorunludur” hükmü getirilmiştir.

Tablo 4’te görüldüğü üzere, devralınan AMS şirketi’nin AMS’nin savunma segmentinde bulunan kara ve deniz sistemlerinde Türkiye pazar payı %(…)’ün altında bulunmakta fakat sivil segmentte bulunan HTY sistemlerinde %(…-…) civarında pazar payı bulunmaktadır. Tüm bu pazar paylarının toplamı itibarıyla ilgili pazarda %24 ilâ 34 oranında pazar payına sahiptirler. Ayrıca 2003 yılı satışları itibarıyla (……………………) TL. ciroya sahiptirler. Daha önce belirtildiği üzere devralmaya taraf teşebbüslerin 2004 yılı ciro rakamları kullandıkları mali yıl

sisteminin farklı olmasından dolayı (01 Nisan- 31 Mart arası) bildirim formunda verilemediği beyan edilmiş, fakat resmi olmamakla birlikte 2004 yılı cirosunun (……………………..) TL ve ilgili ürün pazarı olarak belirlediğimiz “Hava Trafiği ve Savunma Elektroniği” pazarındaki pazar payının %25’in üzerinde olduğu beyan edilmiştir.

Buna göre, Finmeccanica’nın, %50 hisse oranında ortak olduğu AMS’nin BAES’te bulunan diğer %50 oranındaki hisseyi devralması işlemi, devralınan şirketin Türkiye piyasasından elde ettiği ciro ve pazar payı itibarıyla, 1997/1 sayılı Tebliğ’de belirtilen 25 trilyonluk ciro ve %25’lik pazar payı eşiklerini aştığı ve bu nedenle ilgili işlemin izne tabi bir devralma olduğu anlaşılmaktadır.

4054 sayılı Kanun’un birleşme ve devralmalara ilişkin 7. maddesi ve 1997/1 sayılı tebliğ uyarınca, bir ya da birden fazla teşebbüsün hâkim durum yaratmaya veya hâkim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde birleşmeleri veya devralması hukuka aykırı ve yasak olarak değerlendirilmektedir.

Bu bağlamda, bildirimi yapılan işlemde AMS ortak girişimini devralan Finmeccanica’nın AMS ortak girişiminin faaliyeti dışında Türkiye’de ilgili ürün pazarında başka bir faaliyeti bulunmamaktadır. Diğer bir ifadeyle Finmeccanica Türkiye’de ilgili ürün pazarında sadece AMS ortak girişimi ile faaliyette bulunmakta ve AMS dışında aynı pazarda doğrudan veya dolaylı olarak bir faaliyeti bulunmamaktadır. Bu nedenle, ilgili devralma işlemi sonucunda ilgili ürün pazarında devreden ve devralanın pazar paylarında herhangi bir değişiklik olmayacak, sadece ortak kontrol unsuruna göre yönetilen AMS’nin kontrolü tamamen Finmeccanica’ya geçecektir.

Ayrıca bildirim formundan anlaşıldığı kadarıyla, ilgili ürün pazarına girişi engelleyen herhangi bir yasal veya hukuki engel bulunmamaktadır. İlgili ürün pazarındaki ürünler Türkiye’ye genellikle ithalat yoluyla getirildiğinden ilgili ürün pazarında herhangi bir ürünün piyasa payının uzun süre yüksek ve katı bir şekilde seyretmesi muhtemel görünmemektedir. İlgili ürün piyasasının bu şekilde İthalat ağırlıklı bir piyasa olması nedeniyle de ilgili ürün piyasasında potansiyel rekabet yüksek görünmektedir.

Yukarıdaki değerlendirmeler ışığında, Finmeccanica’nın AMS ortak girişiminin BAES’te bulunan hisselerini almak suretiyle tam kontrolü ele geçirmesi işlemi sonucunda ilgili pazarda devralan ve devralınanın toplam pazar paylarında herhangi bir değişiklik olmayacağından dolayı, ilgili işlem sonucunda 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinde çerçevesinde bir hakim durum yaratılması veya mevcut bir hakim durumun daha da güçlendirilmesinin, dolayısıyla ilgili piyasada rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı kanaatine varılmıştır.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora, toplanan delillere ve incelenen dosya kapsamına göre;

A) - %25’i BAES Newco’ya, % 75’i ise Finmeccanica’ya ait olacak şekilde kurulacak

olan Avionics SPA şirketine, BAE Systems Electronics Limited’in BAE

Systems Limited’deki (Avionics Holdco) hisselerinin ve Finmeccanica

S.p.A.’nın bir iştiraki olan Galileo Avionica’nın hisselerinin devredilmesi ve

 BAE Systems (Defence Systems) Limited tarafından yürütülmekte olan askeri

iletişim işinin Finmeccanica’nın bir iştiraki olan Selenia Communications

Limited’e devredilmesi,

işlemlerinde devredilen teşebbüslerin Türkiye pazarında herhangi bir faaliyetleri ve doğrudan veya dolaylı olarak satışları bulunmadığından, ilgili devralma işlemleri nedeniyle 4054 sayılı Kanun çerçevesinde Rekabet Kurulu’na izin başvurusuna gerek bulunmadığına,

B) Finmeccanica S.p.A ‘nın %50’sine sahip olduğu AMS S.p.A’nın, BAE Systems Plc’de bulunan diğer % 50’lik hissenin devralınması işleminin, tarafların ilgili ürün pazarındaki toplam ciroları ve pazar payları itibariyle, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun'a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi bir devralma işlemi olduğuna;

Bununla birlikte devralan Finmeccanica S.p.A’nın Türkiye’de AMS S.p.A. ortak girişimi vasıtasıyla faaliyetleri hariç, ilgili ürün pazarında başkaca herhangi bir faaliyetinin olmaması nedeniyle bu işlem sonucunda ilgili pazarda devralan ve devralınanın toplam pazar paylarında herhangi bir değişiklik olmayacağına, bu nedenle anılan devralma işlemi neticesinde 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında hakim durum yaratılmasının veya mevcut bir hakim durumun daha da güçlendirilmesinin ve bunun sonucunda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, dolayısıyla ilgili devralma işlemine izin verilmesine,

OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.