Aviva International Holdings Limited’in Avivasa Emeklilik ve Hayat A.Ş.’deki bir kısım hissesinin Ageas…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Arslan NARİN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,

Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN

B. RAPORTÖRLER : Fatma ATAÇ, Hande GÖÇMEN, Derya ERMİŞ

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - Ageas Insurance International NV

Temsilcileri: Av. M. Togan TURAN, Av. Deniz BENLI

Orjin Maslak, Eski Büyükdere Cad. No: 27 K: 11 Şişli/İstanbul

(1) D. DOSYA KONUSU: Aviva International Holdings Limited’in Avivasa Emeklilik ve Hayat A.Ş.’deki bir kısım hissesinin Ageas Insurance International NV tarafından devralınması ve Avivasa Emeklilik ve Hayat A.Ş.’nin tek kontrolünün Hacı Ömer Sabancı Holding A.Ş. tarafından devralınması işlemi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 12.03.2021 tarih ve 15940 sayı ile giren ve eksiklikleri 31.03.2021 tarih ve 16606 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 09.04.2021 tarih ve 2021-4-020/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

(4) Başvuruda, Aviva International Holdings Limited’in (AVİVA) Avivasa Emeklilik ve Hayat A.Ş.’deki (AVİVASA) %(…..) oranındaki hissesinin Ageas Insurance International NV (AGEAS) tarafından devralınması ile AVİVASA’nın tek kontrolünün Hacı Ömer Sabancı Holding A.Ş. (SABANCI) tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talep edilmiştir.

(5) İşlem öncesinde AVİVASA’nın SABANCI ve AVİVA tarafından ortak kontrol edildiği, üst düzey yöneticilerin atanması, yıllık bütçe ve stratejik planların onaylanmasına ilişkin kararların yönetim kurulunun (YK) onayına tabi olduğu; YK’nin (…..) üyeden oluştuğu, üyelerden (…..) SABANCI tarafından, (…..) AVİVA tarafından atandığı, gerek SABANCI gerekse de AVİVA’nın (…..) bağımsız YK üyesi atayabildiği, YK’nin en az (…..) üyenin olumlu oyu ile karar alabildiği ve AVİVA ve SABANCI’nın her ikisinin de AVİVASA’nın stratejik faaliyetlerine ilişkin kararları bloke edebildiği belirtilmiştir. İlaveten, taraflara AVİVASA üzerinde ortak kontrol hakkı sağlayan veto haklarının ise (i) stratejik planların ve yıllık bütçenin onaylanması ve (ii) genel müdürün ve genel müdüre doğrudan raporlama yapan yöneticilerin atanması, görevden alınması ve emeklilik teşvikleri ve prim planları da dâhil ücretlerinin ödenmesi olduğu belirlenmiştir.

(6) İşlemin temelini AGEAS ve AVİVA arasında imzalanan Hisse Alım Sözleşmesi ve AGEAS ve SABANCI arasında imzalanan Hissedarlar Sözleşmesi oluşturmaktadır. Hissedarlar Sözleşmesi’nin 4.5 numaralı maddesine göre; AVİVASA YK (…..) üyeden oluşacak, bunlardan (…..) SABANCI’nın, (…..) ise AGEAS’ın aday gösterdiği kişiler

arasında atanacaktır. Ek olarak SABANCI ve AGEAS’ın her biri (…..) bağımsız YK üyesi atayabilecektir. Sigortacılık mevzuatı uyarınca YK’nin doğal üyesi olan genel müdür ise SABANCI’nın aday göstereceği kişiler arasından atanacaktır. YK’nin diğer (…..) üyesinin ise AGEAS tarafından atanacağı belirtilmektedir. İlaveten YK’nin, (…..) YK üyesinin hazır bulunması ile toplanacağı ve (…..) YK üyesinin olumlu oyu ile karar alabileceği belirtilmiştir. Hissedarlar Sözleşmesi uyarınca, SABANCI, kendi aday gösterdiği YK üyelerinin ve genel müdürün olumlu oyuyla YK’de karar alabilecektir. Diğer yandan Hissedarlar Sözleşmesi’nin 4.6 numaralı maddesi uyarınca “Mahfuz Konular”da karar alınabilmesi için en az bir AGEAS yönetim kurulu üyesinin olumlu oyu gerekmektedir [1]. Bahsi geçen düzenlemenin, yatırımcıların finansal çıkarlarının korunmasını amaçlayan korumalardan oluştuğu belirtilmiştir.

(7) Bildirimde, iki işlem söz konusu olup bunlardan ilki AGEAS’ın, AVİVASA’nın %(…..) hissesini satın alması işlemidir. İkinci işlem ise Hissedarlar Sözleşmesi’nin 8.3 numaralı maddesinde yer alan veto haklarının kaldırılması suretiyle, SABANCI’nın, AVİVASA üzerindeki tek kontrolü devralmasıdır. AVİVASA’nın işlem öncesi ve işlem sonrası hissedarlık yapısı aşağıdaki gibidir:

Tablo-1: AVİVASA’nın İşlem Öncesi ve Sonrası Hissedarlık Yapısı

H issedar Hissedarlık Oranı (%) Hissedar Hissedarlık Oranı (%)

Hacı Ömer Sabancı Hacı Ömer Sabancı

(…..) (…..)

Holding A.Ş. Holding A.Ş.

Aviva International Ageas Insurance

(…..) (…..)

Holdings Limited International N.V.

Halka Açık (…..) Diğer (…..)

TOPLAM 100 100

(8) İşlem öncesinde SABANCI ve AVİVA’nın ortak kontrolünde olan AVİVASA’nın, işlem sonrası AGEAS’ın sahip olduğu veto haklarının kalkması suretiyle SABANCI’nın tek kontrolüne geçecek olması, devre konu teşebbüsün kontrolünde kalıcı bir değişiklik meydana getireceğinden, bildirim konusu işlem 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi kapsamında bir devralma işlemidir. Tebliğ’in 7. Maddesinde belirlenen ciro eşiklerinin aşıldığı görüldüğünden işlemin izne tabi olduğu tespit edilmiştir.

(9) Devre konu AVİVASA hayat sigortaları pazarında faaliyet göstermektedir. Devralan SABANCI ise banka, finansal hizmetler (sigorta), enerji, sanayi, yapı malzemeleri (çimento) ve perakende alanlarında iştirakleri ve ortak girişimler aracılığıyla faaliyette bulunmaktadır. SABANCI sigorta alanındaki faaliyetini AKSİGORTA ve AVİVASA aracılığıyla gerçekleştirmektedir. AKSİGORTA, yangın, deprem, kaza, sağlık, kasko, doğal afetler gibi hayat dışı sigortacılık ürünlerinin üretimi ve satışında bulunan bir sigorta şirketidir.

(10) Sigortacılık faaliyetleri hayat ve hayat dışı olmak üzere iki ana gruba ayrılmaktadır. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu (Sigortacılık Kanunu) ve ilgili mevzuat kapsamında 2008 yılından itibaren “hayat dışı sigortacılık hizmetleri” kaza, sağlık, kara araçları, 1 Mahfuz Konular, Hissedarlar Sözleşmesinin 4.6 numaralı bölümünde şu şekilde belirtilmiştir:

i) Oy kullanımı, kar payı ve tarafların paylarına bağlı diğer haklarda yapılan değişiklikler,

ii) Yönetim kurulunun yapısında veya Mahfuz Konularda yapılacak değişiklikler,

iii) Avivasa ile ilgili olarak tasfiyeye veya ödeme aczine ilişkin kararlar veya Avivasa’nın satışı veya

herhangi bir tüzel kişi veya kuruluşla ticari birleşmesi,

iv) Avivasa’nın ana sözleşmesinde değişiklik yapılması,

v) Yüksek tutarda yatırım veya borçlanmaya ilişkin kararlar ve Avivasa’nın faaliyetleri üzerinde

önemli etki doğuracak kararlar.

raylı araçlar, hava araçları, su araçları, nakliyat, yangın ve doğal afetler, genel zararlar, kara araçları sorumluluk, hava araçları sorumluluk, su araçları sorumluluk, genel sorumluluk, kredi, emniyeti suiistimal, finansal kayıplar, hukuksal koruma ve destek sigortası şeklinde 18 adet alt segmente; “hayat sigortacılık hizmetleri” de hayat, evlilik sigortası ve doğum sigortası, yatırım fonlu sigortalar, sermaye itfa sigortası, fonların yönetimi işlemi, kaza, hastalık/sağlık ve tontin şeklinde 8 adet alt segmente ayrılmaktadır.

(11) Sigortacılık Kanunu gereği, 1998 yılından itibaren sigorta şirketleri hayat ve hayat dışı sigorta gruplarından sadece birinde faaliyet gösterebilmektedir. Ancak hastalık/sağlık ve kaza branşları her iki grup altında yer almakta, dolayısıyla gerek hayat gerekse hayat dışı sigorta şirketleri, söz konusu branşa ve branş alt ayrımlarına göre teminat verebilmektedir. Devre konu AVİVASA’nın ferdi kaza sigorta ürünü hayat sigortalarında ve hayat dışı sigorta branşlarında faaliyet gösteren sigorta şirketlerinin ortak ürünüdür. Bu anlamda, devre konu teşebbüs AVİVASA ve AKSİGORTA’nın faaliyetleri ferdi kaza sigortası pazarında yatay olarak örtüşmektedir.

(12) SABANCI tarafından tek başına kontrol edilmesi planlanan AVİVASA ve AKSİGORTA’nın faaliyetleri dikkate alındığında ilgili ürün pazarının ferdi kaza sigortası; ilgili coğrafi pazarın ise tarafların faaliyetlerinin ülke genelinde olması nedeniyle Türkiye olduğu kabul edilebilmekle beraber dosya konusu işlemin ortak kontrolden tek kontrole geçişe ilişkin olması nedeniyle rekabeti önemli ölçüde kısıtlamayacağı, bu sebeple de İlgili Pazara İlişkin Kılavuz’un 20. paragrafı çerçevesinde kesin bir pazar tanımı yapılmasına gerek olmadığı değerlendirilmiştir.

(13) AVİVASA ve AKSİGORTA’nın ferdi kaza sigortası pazarındaki son üç yıla ilişkin pazar payı bilgilerini içerir tablo aşağıda sunulmaktadır:

(14) Yatay Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Hakkında Kılavuz’a (Yatay Kılavuz) göre pazar payları ve yoğunlaşma seviyeleri, pazar yapısı ile birleşme işleminin tarafları arasındaki rekabete ilişkin önemli bilgiler sunan öncül göstergelerdir. Yatay Kılavuzun 18. paragrafında “birleşik teşebbüslerin ilgili pazardaki paylarının toplamının %20’nin altında olması halinde, söz konusu birleşme işleminin rekabet bakımından olumsuz etkilerinin, incelemenin derinleştirilmesini ve birleşmenin yasaklanmasını gerektirecek düzeyde olmadığı varsayılabilir.” ifadesi yer almaktadır. İşlem öncesinde ferdi kaza sigortası pazarında 2020 yılında; AVİVASA (…..), AKSİGORTA (…..) oranında pazar payını elinde bulundurmaktadır. İşlem sonrasında ise tarafların bütünleşik pazar payı (…..) olacaktır. Dolayısıyla işlemle herhangi bir pazarda hâkim durum yaratılması ya da mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi başta olmak üzere etkin rekabetin önemli ölçüde azalmayacağı kanaatine varılmıştır.

(15) Dolayısıyla yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde, hayat dışı sigortacılık hizmetleri pazarında herhangi bir yatay örtüşmenin olmaması, ferdi kaza sigortası pazarında gerçekleşen örtüşmenin Yatay Kılavuz’da belirtilen eşiğin altında kalması, 2 AKSİGORTA’nın ferdi kaza ürünündeki pazar payının, Türkiye’deki hayat dışı sigortacılık alanında faaliyet gösteren şirketlerin toplam pazar payı içindeki oranı.

3 AVİVASA’nın ferdi kaza ürünündeki pazar payının, Türkiye’deki hayat ve emeklilik alanında faaliyet gösteren sigorta şirketlerinin toplam pazar payı içindeki oranı.

ayrıca işlem ile ortak kontrolden tek kontrole geçilmesi dikkate alınarak işlemin etkin rekabeti önemli ölçüde azaltmasının söz konusu olmadığı sonucuna varılmıştır.

H. SONUÇ

(16) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.