Belediye sınırlarında yer alan ve Aytemiz Petrol A.Ş. bayisi Nazar Yurtiçi ve Yurtdışı Taş. Tur. İnş. Taah. Otelcilik ve Akaryakıt Tic. Ltd. Şti. tarafından işletilen akaryakıt istasyonunda motorin satışında uygulanan indirim oranlarının haksız rekabet teşkil ettiği ve dağıtıcının bayilik faaliyeti gerçekleştirmesinin rekabet mevzuatına aykırı olduğu iddiası.
The text below is extracted from the decision document published by the Turkish Competition Authority; page numbers, tables and figures keep their position in the original document. The summaries, classifications and explanations on this page are provided for information only and do not constitute legal opinion or advice; the binding text is the decision as published by the Authority.
E. DOSYA KONUSU: Belediye sınırlarında yer alan ve Aytemiz Petrol A.Ş. bayisi Nazar Yurtiçi ve Yurtdışı Taş. Tur. İnş. Taah. Otelcilik ve Akaryakıt Tic. Ltd. Şti. tarafından işletilen akaryakıt istasyonunda motorin satışında uygulanan indirim oranlarının haksız rekabet teşkil ettiği ve dağıtıcının bayilik faaliyeti gerçekleştirmesinin rekabet mevzuatına aykırı olduğu iddiası.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 28.12.2011 tarihinde 8908 sayı ile giren başvuru üzerine hazırlanan, 25.01.2012 tarih ve 2011-1-250/İİ-12-389.ŞP sayılı İlk İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikâyet başvurusunda özetle,
- Evreşe Belediye Başkanlığı tarafından yapımına izin verilen ve Nazar Yurtiçi ve
Yurtdışı Taşımacılık Turizm İnşaat Taahhüt Otelcilik ve Akaryakıt Ticaret Ltd Şti.
(Nazar Otelcilik) tarafından inşa edilen akaryakıt istasyonunun, başvuru sahibine ait
istasyona 3 km mesafede olduğu,
- İlgili istasyonunun yapımına ilişkin açılan davanın İdare Mahkemesinde sürdüğü, - Her ne kadar ilgili istasyon belediye sınırlarında yer aldığı için 10 km sınırından muaf
tutulsa da, bu durumun 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’a aykırılık
teşkil ettiği,
- İlgili istasyonun Aytemiz Petrol A.Ş. (Aytemiz) ile çalıştığı ve Aytemiz’in motorin
ürününün satışında gerçekleştirdiği indirim oranlarının haksız rekabet teşkil ettiği, - Dağıtım şirketlerinin istasyon faaliyeti gerçekleştirmesinin 4054 sayılı Kanun’a aykırı
olduğu
belirtilmekte ve konuyla ilgili olarak girişimlerde bulunulması talep edilmektedir.
Page 2
12-04/147-41
H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, başvuru konusu iddialarla ilgili olarak 4054 sayılı Kanun kapsamında tesis edilebilecek herhangi bir işlem bulunmadığı, bu nedenle şikâyetin reddi gerektiği görüşü ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
Yapılan başvuruda öncelikle, belediye mücavir alan sınırları içerisinde başvuru sahibine ait istasyona 3 km mesafede istasyon kurulmasına izin verilmesinin 4054 sayılı Kanun’a aykırı olduğu öne sürülmektedir.
Mesafe tahdidi uygulaması, 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu ve 5307 sayılı Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun uyarınca şehir içi veya şehirlerarası trafiğe açık yollarda aynı istikamette kurulacak iki akaryakıt ve otogaz istasyonu arasında aranacak asgarî mesafeye ilişkin kısıtlamaları ifade etmektedir. Söz konusu sınırlar dikkate alınmak suretiyle akaryakıt istasyonlarının inşası için gerekli izin ve ruhsatların verilmesi, özel kanunlarına göre ilgili idari mercilerce gerçekleştirilmekte olup, bu konuda 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem tesisi mümkün değildir.
Öte yandan, 2008 yılı içerisinde kamuoyuna duyurulan ve akaryakıt sektöründeki rekabetçi sorunları ortaya koyabilmek amacıyla Rekabet Kurumu tarafından yapılan araştırma sonucunda hazırlanan Akaryakıt Sektör Raporu’nda, mesafe tahdidinin bizatihi varlığı dahi ilgili pazardaki rekabeti gereğinden fazla kısıtlayan bir uygulama olarak değerlendirilirken, mesafe tahdidinin mevcut uygulamadan da daha katı uygulanması gerektiğini içeren başvuru sahibi iddialarına bu nedenle de itibar etme imkânı bulunmamaktadır.
Başvuruda ikinci olarak, dağıtım şirketlerinin bizzat akaryakıt satış istasyonu işletmelerinin rekabet kurallarına aykırı olduğu öne sürülmektedir. Dağıtım şirketlerinin istasyon işletme hakkı 5015 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile düzenlenmiştir. Nitekim 5015 sayılı Kanun’un “Dağıtım” başlıklı 7. maddesi uyarınca dağıtıcı lisansı sahiplerine, kendi mülkiyetlerindeki veya sözleşmelerle oluşturacakları bayilerinin istasyonlarına akaryakıt dağıtımının yanı sıra, serbest kullanıcılara akaryakıt toptan satışı ve depolama tesislerinin yakınındaki tesislere boru hatları ile taşıma faaliyetlerinde bulunma imkânı tanınmıştır. Ancak dağıtım şirketlerinin kendi işlettikleri istasyonlar aracılığıyla yapacakları satışların, toplam pazar paylarının %15’ini geçemeyeceği de Kanun’da ayrıca hükme bağlanmıştır.
Diğer taraftan yukarıda sözü edilen Sektör Raporu’nda ulaşılan sonuçlara göre, dağıtım şirketlerinin bizzat işletecekleri istasyonlara ilişkin olarak öngörülen %15’lik toplam satış sınırı dahi ilgili piyasada etkin fiyat rekabetinin önünde bir engel olarak değerlendirilirken, dağıtım şirketlerinin bayilik faaliyetinde bulunmalarının 4054 sayılı Kanun’a aykırı sayılması gerektiğine ilişkin iddiaların da kabulü mümkün değildir.
Başvuru dilekçesinde öne sürülen bir diğer iddia ise, Nazar Otelcilik tarafından Aytemiz bayi olarak işletilen istasyonda motorin ürününün satışında yüksek oranda indirim uygulanarak rekabetin bozulduğuna ilişkindir. Şikayet bu yönüyle 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi çerçevesinde hâkim durum kapsamında değerlendirilmiştir.
Ancak akaryakıt sektörüne ilişkin olarak son yıllarda Kurulumuzca yürütülen oldukça fazla sayıda inceleme ve önaraştırma sonucunda alınan kararların da ortaya koyduğu üzere, ülkemiz akaryakıt sektöründe gerek toptan satış seviyesindeki dağıtım faaliyetleri, gerekse perakende satış seviyesindeki istasyonlu bayilik faaliyetleri bakımından otogaz LPG dışında kalan otomotiv yakıtları ve otogaz LPG pazarlarında herhangi bir teşebbüssün tek başına hâkim durumda bulunduğundan söz etmek mümkün değildir.
Page 3
12-04/147-41
Yukarıda yer verilen değerlendirmeler çerçevesinde, başvuru konusu iddialar ile ilgili olarak 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem tesis edilmesine gerek görülmemiştir.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun çerçevesinde herhangi bir işlem yapılmasına gerek bulunmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Some values in the tables are redacted as (.....) by the Turkish Competition Authority on trade-secret grounds.