Bohai Capital Holding Co., Ltd’nin tek kontrolündeki Avolon Holdings Limited’in ortak kontrolünün Orix…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Ömer TORLAK (Başkan)

Üyeler: Arslan NARİN (İkinci Başkan), Mehmet AYAN,

Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Şükran KODALAK

B. RAPORTÖRLER: Fatma ATAÇ, Noyan DELİBAŞI, Sebahat Gözde SAVAŞ

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: Orix Aviation Systems Limited

Temsilcisi: Av. Sibel YILMAZ ATİK

Mecidiyeköy Mahallesi, Büyükdere Caddesi No: 67-71

Alba İş Merkezi, Kat:7 34387 Şişli/İstanbul

(1) D. DOSYA KONUSU: Bohai Capital Holding Co., Ltd’nin tek kontrolündeki Avolon Holdings Limited’in ortak kontrolünün Orix Aviation Systems Limited tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 07.0 9.2018 tarih ve 6593 sayı ile giren bildirim üzerine düzenlenen 18.0 9. 201 8 tarih ve 2018 - 4 - 48 / Öİ sayılı Devralma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle, söz konusu işleme izin veril mesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.

G. İNCELEME ve DEĞERLENDİRME

(4) İlgili başvuruda; Orix Aviation Systems Limited’in (OAS) Avolon Holdings Limited’in (AVOLON) (…..) oran ı nda hissesini devralarak, ortak kontrole sahip olmas ı işlemine izin verilmesi talep edilm iştir. AVOLON, mevcut durumda Ç in menşeli ş irketler grubu HNA Group Co., Ltd'nin (HNA) bir i ş tiraki olan Bohai Capital Holding Co., Ltd. (BOHAI) tarafından kontrol edilmektedir. Devralma işleminin tamamlanmasının ardından, AVOLON’un (…..) hissesine OAS ve (…..) hissesine iştiraki GAL ar acılığıyla BOHAI sahip olacaktır. İşlem neticesinde AVOLON’un, OAS ve BOHAI’nin ortak kontrolüne geçmesi planlanmaktadır.

(5) 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesinin üçüncü fıkrasında; “Bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişimin oluşturulması, bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında bir devralma işlemidir. Bu tür işlemlerde, işlem taraflarının her biri devralan olarak kabul edilir.” hükmüne yer verilmiştir. Anılan hüküm çerçevesinde, ortak girişimler bakımından aranan koşullar; kurulan ortak girişim şirketinin, kurucu teşebbüsler tarafından ortak kontrol altında tutulması ve kurulan şirketin, bağımsız bir iktisadi varlık niteliği taşımasıdır.

(6) Taraflar arasında akdedilen Hissedarlık Anlaşması uyarınca, OAS ve BOHAI’nin her ikisinin olumlu oyu olmaksızın karar alınması mümkün olmayacaktır. Bu kararlar arasında yeni bir bütçenin veya iş planının kabul edilmesi, kabul edilen bütçe veya iş

planında esaslı bir değişiklik yapılması, 25.000.000 ABD Doları üzerinde bütçe veya iş planına dahil edilmemiş olan her türlü tahvilin, varlığın veya mülkün şirket veya grup şirketi tarafından satın alınması veya elden çıkarılması gibi stratejik kararlar bulunmaktadır. Bu bilgiler ışığında, OAS ve BOHAI’nin AVOLON üzerinde ortak kontrole sahip olacağı anlaşılmıştır.

(7) Diğer yandan bağımsız bir iktisadi varlık niteliği taşıma kriteri ile ortak girişimin kurucularından bağımsız olarak ilgili pazarda faaliyetlerini kalıcı olarak sürdürebilen ayrı bir teşebbüs olup olmadığının tespiti amaçlanmaktadır. Bildirim Formunda yer alan bilgiler çerçevesinde işlemin gerçekleşmesinden sonra AVOLON’un bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirebilecek nitelikte olacağı, yeterli insan gücü ve mali kaynaklara (sermaye, varlıklar, vb.) sahip olacağı, pazarda faaliyet gösteren diğer bağımsız teşebbüsler tarafından yürütülen tüm faaliyetleri yerine getireceği belirtilmiştir.

(8) Bu beyanlar ışığında, AVOLON’un işlem sonrasında taraf teşebbüslerin ortak kontrolü altında, bağımsız bir iktisadi varlık niteliği taşıyacağı anlaşılmıştır. Bu çerçevede, bildirim konusu işlemin, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi çerçevesinde bir devralma işlemi olduğu tespit edilmiştir. Taraflara ilişkin ciro bilgileri ve Bildirim Formundaki açıklamalar dikkate alındığında, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bendi uyarınca belirlenen eşiklerin aşılmış olduğu ve bu sebeple bahse konu işlemin izne tabi bir işlem olduğu kanaatine ulaşılmıştır.

(9) Dosya konusu işlemin taraflarından OAS; uçak alımı (kullanılmış büyük ticari uçakların alımı) ve satımı, uçak bağlantılı varlık yönetim hizmetleri ile kullanılmış uçaklara yönelik finansal kiralama hizmetleri alanlarında faaliyet göstermektedir.

(10) AVOLON ise; uçak (genellikle yeni ve sınırlı olarak kullanılmış uçak) alımı ve satımı, uçak bağlantılı varlık yönetimi hizmetleri ile genellikle yeni uçaklara yönelik finansal kiralama hizmetleri alanlarında faaliyet göstermektedir.

(11) Uçak alımı ve satımı faaliyetleri BOEING ve AIRBUS gibi büyük ticari uçak üreticilerinden yeni uçak alımını veya havayolu şirketlerinden kullanılmış uçakların alımını ve bu uçakların diğer teşebbüslere kiralanmasını veya satılmasını kapsamaktadır. OAS kullanılmış uçak almakta ve bu uçakları büyük oranda Japon Operasyonel Kiralama Şirketlerine (JOL) satmaktadır. Ayrıca OAS yeni uçak alımı yapmamaktadır. AVOLON ise genellikle yeni uçak almakta ve sahip olduğu teknik ekipman aracılığıyla, satın aldığı yeni uçakları müşterinin talepleri doğrultusunda uyarlayıp satışını gerçekleştirmektedir.

(12) Uçak bağlantılı varlık yönetim hizmetleri genel olarak kiralama yönetimi ve sözleşme uyumu, sözleşme yönetimi, kiralama ve krediler için finansal çözümler, mevzuat uyumu, uçak yatırımı analizleri gibi hizmetleri kapsamaktadır. OAS’ın bu alandaki faaliyetleri genellikle JOL’lere yöneliktir. AVALON’un bu alandaki faaliyetleri ise fer’i niteliktedir.

(13) Uçaklara yönelik finansal kiralama hizmetleri ise kısaca finansal kiralamaya konu olan uçakların kısa bir süre elde tutulduktan sonra yatırımcılara satılması olarak tanımlanabilmektedir. Bu kapsamda AVALON’un ana faaliyet alanı yeni nakledilmiş uçakları havayolu şirketlerine kiralamaktır. OAS da toplam gelirinin büyük kısmını kullanılmış uçaklara yönelik finansal kiralama işlemlerinden sağlamaktadır. Bunun yanında havayolu şirketleri, finansman sağlamak amacıyla filolarındaki yeni uçakları satıp geri kiralama yöntemiyle kendilerini finanse edebilmektedir (sale and lease back-

S&LB). S&LB işlemleri OAS ve AVALON’un faaliyetlerinin görece küçük bir kısmını oluşturmaktadır.

(14) Tarafların faaliyet alanları çerçevesinde uçak bağlantılı varlık yönetimi hizmetleri ve uçaklara yönelik finansal kiralama hizmetleri pazarlarının yatay etkilenen pazarlar olduğu, kullanılmış uçak alımı ve satımı pazarının ise yatay ve dikey etkilenen pazarlar olduğu değerlendirilmektedir.

(15) Bununla birlikte alternatif pazar tanımları çerçevesinde işlemin rekabetçi bir endişe oluşturmadığı dikkate alınarak ilgili ürün pazarı tanımı yapılmasına gerek görülmemiştir. Tüm etkilenen pazarlar bakımından ilgili coğrafi pazarların dünya ölçeğinde olduğu ancak alternatif pazar tanımları çerçevesinde işlemin rekabetçi bir endişe oluşturmadığı dikkate alınarak ilgili coğrafi pazar tanımı yapılmasına da gerek olmadığı değerlendirilmektedir.

(16) Tarafların etkilenen pazarlardaki küresel ve Türkiye’de mevcut pazar paylarına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir:

Tablo 1: OAS ve AVOLON’un Etkilenen Pazarlardaki Pazar Payları

OAS AVOLON

2017

Dünya Türkiye Dünya Türkiye

Uçaklara yönelik finansal kiralama (hacimsel filo

(…..) (…..) (…..) (…..)

büyüklüğüne göre)

Uçaklara yönelik finansal kiralama (kiralanan uçak

Kaynak: Bildirim Formu

(17) AVOLON ile OAS’ın faaliyetlerinde uçak bağlantılı varlık yönetimi hizmetleri ve uçaklara yönelik finansal kiralama hizmetleri açısından gerçekleşen yatay örtüşmenin, tarafların faaliyetlerinin işlem hacimleri ve niteliği dikkate alındığında sınırlı olduğu görülmüştür. Örneğin, AVOLON’un uçak kiralama faaliyetlerinin büyük çoğunluğunu yeni uçakların kiralanması faaliyeti oluştururken, OAS bu segmentte aktif olmayıp yalnızca kullanılmış uçakların kiralamasını gerçekleştirmektedir. Kullanılmış uçakların finansal kiralaması açısından da aynı durum geçerlidir. Bu faaliyet OAS için arızi nitelikte olup Türkiye için rekabetçi bir endişe oluşmamaktadır. Tarafların uçaklara yönelik finansal kiralama hizmetleri bakımından, OAS’ın JOL üyelerine yönelik olarak faaliyet gösterdiği, AVOLON’un ise üst düzey olmayan havayolu şirketlerine odaklandığı tespit edilmiştir.

(18) Tarafların faaliyet alanlarındaki farklılaşmaya ek olarak, faaliyet gösterdikleri pazarın çok oyunculu yapısı ve uçak finansmanı pazarında müşterilerinin genellikle kurumsal havayolu şirketleri olduğu dikkate alındığında, dengeleyici alıcı gücünün de bulunduğu kanaati oluşmuştur. Bunun yanında Yatay Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Hakkında Kılavuz’da belirtildiği üzere birleşik teşebbüslerin ilgili pazardaki paylarının toplamının % 20’nin altında olması halinde, söz konusu birleşme işleminin rekabet bakımından olumsuz etkilerinin, incelemenin derinleştirilmesini ve birleşmenin yasaklanmasını gerektirecek düzeyde olmadığı varsayılabilir.

(19) Yukarıdaki tablodaki verilere ve Bildirim Formunda yer alan açıklamalara göre OAS ile AVALON’un küresel ölçekte ve Türkiye’de uçaklara yönelik finansal kiralama faaliyetine ayrılmış bir filosu bulunmakla birlikte, söz konusu filonun Türkiye’de 2017 yılında herhangi bir kiralama hizmetinde bulunmadığı ve dolayısıyla bu alanda gelir elde etmediği anlaşılmıştır. Ayrıca her iki tarafın uçak varlık yönetimi, kullanılmış uçak

alımı ve satımı alanlarında küresel ölçekte (…..)’in altında pazar payları bulunmakla

beraber Türkiye’de herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır.

(20) Aşağıdaki tablolarda sırasıyla uçaklara yönelik finansal kiralama, uçak varlık yönetimi

ve kullanılmış uçak alım ve satımı pazarlarında faaliyet gösteren başlıca teşebbüslerin

dünya ve Türkiye’deki pazar paylarına yer verilmiştir.

Tablo 2: Uçaklara Yönelik Finansal Kiralama Pazarında 2017 Yılı Hacim Bazlı Pazar Payları

Dünya Türkiye

AERCAP (…..) (…..)

Kaynak: Bildirim Formu

(21) Yukarıdaki tabloda görüldüğü üzere, AERCAP ve GECAS pazarda en büyük paya

sahip olmakla beraber pazarda çok sayıda firma faaliyet göstermektedir.

Dünya

Kaynak: Bildirim Formu

(22) Tablodan görüldüğü üzere, BBAM LLC (…..) oranındaki pazar payı ile uluslararası

ölçekte pazar lideri konumunda olup onu (…..) ile APOLLO AVIATION, (…..)’şer pazar

payı ile GECAS ve CASTLAKE takip etmektedir.

Tablo 4: Kullanılmış Uçak Alımı Pazarında 2017 Yılı Hacim Bazlı Pazar Payları

Dünya Türkiye

OAS (…..) (…..)

Kaynak: Bildirim Formu

Kaynak: Bildirim Formu

(23) Taraflar kullanılmış uçak alımı ve satımı faaliyetleri arasında alt-üst pazar ilişkisi bulunduğunu belirtmektedir. Kullanılmış uçak alımı ve satımı pazarlarının ayrı ayrı etkilenen pazarlar olarak kabul edilmesi halinde dahi, söz konusu pazarlarda oluşan etkinin sınırlı olması beklenmektedir. Kaldı ki her iki tarafın Türkiye’de kullanılmış uçak alımı ve satımı faaliyeti bulunmadığı anlaşılmaktadır.

(24) Bildirim konusu işlemde AVOLON ortak girişim niteliğine kavuşacak olup devralan OAS ile aynı pazarda faaliyetini sürdürmeye devam edecektir. Dolayısıyla bildirime konu işlem neticesinde oluşacak olan koordinasyon doğurucu etkilerin incelenmesi gerekmektedir. İşleme izin verilmesi durumunda; i) işlem tarafları olan Orix Corporation (ORIX) ve HNA/BOHAI arasında ve ii) ilgili teşebbüsler olan AVOLON ile OAS arasında koordinasyon oluşması beklenmemektedir.

(25) HNA/BOHAI, etkilenen pazarlardaki faaliyetlerini AVOLON aracılığıyla gerçekleştirmekte olup AVOLON haricinde bu pazarlarda faaliyeti bulunmamaktadır. Dolayısıyla AVOLON’un ortak girişime dönüşmesinin ardından HNA/BOHAI bu pazardan çıkmış olacaktır. Bildirim konusu işlemde, HNA/BOHAI’nin etkilenen pazarlarda başka bir faaliyeti bulunmaması ve ortak girişim ile birlikte işlem taraflarından yalnızca ORIX’in pazarda faaliyetine devam edecek olması nedeniyle koordinasyon riskinin bertaraf edileceği değerlendirilmektedir [1]. Buna ek olarak, işlem tarafları olan ORIX ve HNA/BOHAI’nin faaliyetlerine bakıldığında; ORIX finansal kiralama, kredi, yatırım, hayat sigortası, bankacılık, varlık yöneticiliği, otomobil, emlak, çevre ve enerji; HNA/BOHAI büyük ölçüde Çin ve Asya ile sınırlı olarak havacılık, gemi, konteyner, ticari mülkiyet, altyapı ve en yüksek kalitede makinelerin finansal kiralaması işleri alanlarında faaliyet yürütmektedir. Bu çerçevede işlem sonucunda söz konusu teşebbüsler arasında da koordinasyon riski beklenmemektedir.

(26) Özetle, bildirim konusu işleme izin verilmesi durumunda dünyada ve Türkiye’de ana teşebbüsler arasında herhangi bir koordinasyon oluşmasının söz konusu olmadığı, AVALON ve OAS’ın faaliyetleri arasındaki yatay örtüşmenin sınırlı olduğu, tarafların pazar paylarının (…..) ve altında gerçekleştiği, pazarda dengeleyici alıcı gücü bulunduğu dikkate alındığında işlem sonrasında rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde hâkim durum yaratılmasının veya mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesinin söz konusu olmayacağı kanısına ulaşılmıştır.

1 Benzer bir değerlendirme için bkz. 12.06.2018 tarih ve 18-19/324-159 sayılı karar.

H.SONUÇ

(27) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.