Cem Sak, Mustafa Sak, Salentjin Properties 1 B.V. ve Titan Cement Company S.A.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Mehmet Akif ERSİN, Dr.

Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE

B. RAPORTÖRLER : Hakan Suat ÖLMEZ, E. Ebru ÖZTÜRK

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - Titan Cement Company S.A.

Temsilcisi: Av. Ahu YALGIN

Maya Akar Center

Büyükdere Cad. No: 100/28 34394 Esentepe/İstanbul

D. TARAFLAR: - Titan Cement Company S.A. (Salentjin Properties 1 B.V.

aracılığıyla)

22A Halkidos Str., 11143, Atina, YUNANİSTAN

- Cem SAK

Molla Yusuf Mahallesi Hürriyet Cad. No: 495 Merkez/Antalya

- Mustafa SAK

Yeşil Bahçe Mahallesi Metin Kasapoğlu Cad. No: 226-B

Yakamoz Sitesi B Blok No: 13 Merkez/Antalya

E. DOSYA KONUSU: Cem Sak, Mustafa Sak, Salentjin Properties 1 B.V. ve Titan Cement Company S.A. arasında imzalanan “Alım Satım Sözleşmesi” ve Salentjin Properties 1 B.V., Titan Cement Company S.A., Cem Sak, Mustafa Sak, Ayşe Sak, Gülsüm Dağyar ve Ali Turgut arasında imzalanan “Ortak Girişim ve Hissedarlar Sözleşmesi” ile Adoçim Çimento Beton Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin tek kontrolden ortak kontrole geçmesi işlemine izin verilmesi talebi. F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 28.2.2008 tarih, 1281 sayı ile giren ve en son eksiklikleri 12.3.2008 tarih ve 1580 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri çerçevesinde hazırlanan 14.3.2008 tarih ve 2008-2-38/Öİ-08-HSÖ sayılı Ön İnceleme Raporu, 14.3.2008 tarih ve REK.0.06.00.00-120/85 sayılı Başkanlık Önergesi ile 08-25 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işlemin,

1. 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1

sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir işlem olduğu,

2. İşlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum

yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili

pazarlarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı,

dolayısıyla işleme izin verilmesi gerektiği

ifade edilmiştir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. İlgili İşlem ve Taraflar

H.1.1. İşlemin Niteliği

Taraflar arasında 10.1.2008’de imzalanan “Alım Satım Sözleşmesi” uyarınca Adoçim Çimento Beton Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Adoçim) hisselerinin %50’si Salentjin Properties 1 B.V. (Salentjin) tarafından devralınacaktır. Taraflar 10.1.2008 tarihinde ayrıca “Alım Satım Sözleşmesi”nde tanımlanan kapanış tarihinde yürürlüğe girecek olan bir “Ortak Girişim ve Hissedarlar Sözleşmesi” imzalamışlardır. Buna göre Adoçim, kapanış tarihinden itibaren Salentjin ve geri kalan hissedarlar tarafından ortak kontrol edilecektir.

Tablo 1- Adoçim’in hisse devrinden önce ve sonra ortaklık yapısı

H.1.2. Taraflar

H.1.2.1. Devralan Taraf: Salentjin Properties 1 B.V.

Salentjin, Titan Cement Company (Titan) tarafından bildirim konusu işlemleri geçekleştirmek üzere kurulmuş bir şirkettir ve herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. Titan, Yunanistan’daki 4 tesisi, ABD’deki 2 tesisi, Güneydoğu Avrupa’daki 3 tesisi ve Ortadoğu’daki 2 tesisinde yıllık üretim kapasitesi yaklaşık 15 milyon ton olan, önde gelen bir Yunan çimento üreticisidir. Titan, Titan Grubu’nun ana şirketidir. Titan Grubu agregadan gri çimentonun çeşitli türlerine, beyaz çimentodan hazır betona, kuru harç karışımlarından uçucu küle kadar her türlü inşaat malzemelerinin üretimi (ve destek hizmetleri) alanında toplam 40’ı aşkın şirketi kontrol etmektedir. Titan hisselerinin tamamı Atina Borsası’na kotedir.

Titan Grubu 2007 yılında Türkiye’de yaklaşık (……….…) YTL ciro elde etmiştir. Titan Grubu’nun Türkiye’de herhangi bir işletmesi bulunmamaktadır. Dolayısıyla anılan ciro doğrudan ihracat yoluyla elde edilmiştir.

H.1.2.2. Devreden Taraf: Cem Sak- Mustafa Sak

Cem Sak, halihazırda Burdur’da entegre çimento fabrikası işletmekte olan As Çimento’nun %20 hissesine sahiptir, ancak şirketten temettü veya benzer nitelikteki herhangi bir gelir elde etmemektedir.

Cem Sak ve Mustafa Sak, Muş’da 2009 yılında faaliyete geçmesi planlanan bir entegre çimento fabrikası yatırımı bulunan Yurt Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin hissedarlarındandır.

Cem Sak ve Mustafa Sak’ın, Muğla Çimento’da da hisseleri bulunmaktadır. Muğla Çimento’nun, 2010 yılı başında faaliyete geçmesi planlanan bir entegre çimento fabrikası yatırımı dışında başka bir faaliyeti bulunmamaktadır.

H.2. İlgili Pazar

H.2.1. İlgili Ürün Pazarı

Bildirim konusu işlemle hisseleri devredilen Adoçim “gri çimento” ve “hazır beton” pazarlarında faaliyet göstermektedir. Bu çerçevede ilgili ürün pazarları “gri çimento” ve “hazır beton” pazarları olarak tespit edilmiştir.

H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar

Rekabet Kurulu’nun daha önce vermiş olduğu kararlarda yer verilen çimento ve hazır beton ürünlerinin özellikleri ve dosya kapsamındaki bilgiler çerçevesinde; gri çimento pazarı bakımından ilgili coğrafi pazar “Antalya merkez ve çevresi” ve “Tekirdağ merkez ve çevresi”; hazır beton pazarı bakımından “Antalya (Çakırlar) tesisini çevreleyen 50 km’lik alan” olarak belirlenmiştir.

H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”in 2 (b) maddesine göre “Herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi” teşebbüsler arası birleşme ve devralma olarak kabul edilmiştir.

Yukarıda da belirtildiği gibi bildirim konusu işlem ile Adoçim, kapanış tarihinden itibaren Salentjin ve geri kalan hissedarların ortak kontrolüne geçecektir. Dolayısıyla işlem, Adoçim’in kontrolünde değişikliğe neden olacaktır. Taraflar arasında imzalanan “Ortak Girişim ve Hissedarlar Sözleşmesi”nin hükümleri incelendiğinde, hisse devirlerinin tamamlanmasının ardından ortak kontrol öngörüldüğü ve taraflardan hiçbirinin tek başına karar alamadığı, diğer tarafın onayını da almak zorunda olacağı anlaşılmaktadır.

1997/1 sayılı Tebliğ'in 2. maddesinin (c) bendine göre, amaçlarını gerçekleştirmek üzere işgücü ve malvarlığına sahip olacak şekilde bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkan ve taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisi olmayan ortak girişimler, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde teşebbüsler arası birleşme ve devralma sayılan haller arasında kabul edilmektedir.

Bu çerçevede, bir ortak girişim işleminin yoğunlaşma doğurucu kabul edilebilmesi ve dolayısıyla 1997/1 sayılı Tebliğ'in 2. maddesinin birinci fıkrası (c) bendi çerçevesinde birleşme veya devralma sayılabilmesi için taşıması gereken unsurlar şunlardır:

 Ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması,

 Ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkması,

 Ortak girişimin, taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim

arasındaki rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisinin olmaması.

Bildirim konusu işlemin yukarıda sayılan unsurları taşıdığı ve 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir ortak girişim işlemi olduğu, dolayısıyla işlemin, birleşme/devralma işlemi olarak kabul edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

1997/1 sayılı Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesi"Bu Tebliğ’in 2. maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının 25 milyon YTL’yi aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur" hükmü ile hangi tür birleşme ya da devir işlemlerinin Rekabet Kurulu'nun iznine tabi olduğunu belirlemektedir.

Adoçim 2007 yılında “Antalya merkez ve çevresi” çimento pazarında (……….…) YTL; “Tekirdağ merkez ve çevresi” çimento pazarında (……….…) YTL ciro elde etmiştir.

Adoçim’in “Antalya merkez ve çevresi” çimento pazarındaki pazar payı %(….); “Tekirdağ merkez ve çevresi” çimento pazarındaki pazar payı % (…)’dır.

Adoçim “Antalya (Çakırlar) tesisini çevreleyen 50 km’lik alan” hazır beton pazarında (……….…) YTL ciro elde etmiştir. Adoçim’in anılan pazardaki pazar payı %(…)’dir. Titan’ın gri çimento pazarında Türkiye’de doğrudan ihraç yoluyla elde ettiği pazar payı %(…)’in altındadır; Titan’ın hazır beton pazarında ise bir pazar payı bulunmamaktadır.

Yukarıda yer verilen ciro ve pazar payı bilgilerinden anlaşıldığı üzere işlem, çimento pazarlarında 25 milyon YTL’lik ciro eşiğinin aşılması nedeniyle Rekabet Kurulu’ndan izin alınması gereken bir devralma işlemi niteliğindedir.

Yukarıda da belirtildiği gibi bildirim konusu işlem, Adoçim’in tek kontrolden ortak kontrole geçmesinden ibaret olup, işlem sonucunda ilgili pazarda faaliyet gösteren teşebbüslerin sayısında bir azalma söz konusu olmayacaktır. Yukarıda da belirtildiği gibi kontrole ortak olacak olan Titan’ın Türkiye’de gri çimento pazarında (ihracat yoluyla) elde ettiği pazar payı %0,1’in altındadır; hazır beton pazarında ise bir faaliyeti bulunmamaktadır. Bu bakımdan, başvuru konusu devralma işlemi sonucunda, ilgili ürün pazarında bir hakim durum yaratılması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesinin söz konusu olmayacağı kanaatine ulaşılmıştır.

“Ortak Girişim ve Hissedarlar Sözleşmesi”nin 5. maddesinde rekabet etmeme yükümlülüğü düzenlenmektedir. Buna göre ortak girişim taraflarından her biri, kendisinin veya bağlı şirketlerinin Adoçim’in hissedarı oldukları süre boyunca, iş ile rekabet eden herhangi bir işle rekabet etmeyecektir.

Bilindiği gibi rekabet yasakları, alıcıların yaptıkları yatırımların karşılıklarını tam olarak almalarının bir aracı olarak görülmektedir. Genel olarak rekabet yasaklarının yan sınırlama olarak değerlendirilebilmesi için “yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli olma”, “sadece taraflar açısından kısıtlayıcı olma” ve “orantılılık” kriterlerini sağlaması gerekmektedir. Bildirim konusu işlemde yer alan rekabet yasağı, yoğunlaşma işlemi ile doğrudan ilgili ve gereklidir. Söz konusu yükümlülüklerin üçüncü kişilerin ticari faaliyetlerini sınırlayıcı bir yönü bulunmadığı görülmektedir. Getirilen rekabet yasağı Adoçim’in faaliyet alanı ile sınırlıdır. Dolayısıyla rekabet yasağı kapsam bakımından da orantılıdır. Orantılılık kriterine süre yönünden bakıldığında da, bildirim konusu işlemle Adoçim’in ortak girişime dönüştüğü düşünüldüğünde, hissedarlık süresince getirilen rekabet yasağının makul olduğu görülmektedir.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı

“Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.