La Dieti Foundation'da bulunan %50 oranındaki Denizli Çimento hisselerinin 8.6.2003 tarihinde Atilla Uras'a,…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

10

Başkan: Mustafa PARLAK

Üyeler: Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN,

Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN.

B. RAPORTÖRLER: Mehmet Akif KAYAR, Metin PEKTAŞ

E. DOSYA KONUSU: La Dieti Foundation’da bulunan %50 oranındaki Denizli Çimento hisselerinin 8.6.2003 tarihinde Atilla Uras’a, daha sonra 16.12.2004 tarihinde Atilla Uras’tan İsmail Eren ve Ahmet Hilmi Eren’e devri işlemlerine izin verilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 31.8.2006 tarih, 5879 sayı; 31.8.2006 tarih, 5878 sayı ile giren ve eksiklikleri en son 18.10.2006 tarih 6947 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ ve 1998/4 sayılı Tebliği çerçevesinde yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 3.11.2006 tarih, 2006-1-129/Öİ-06-MAK sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu ile 14.11.2006 tarih 2734 sayılı Hukuk Müşavirliği Görüşü 6.11.2006 tarih, REK.0.05.00.00-120/210 ve 14.11.2006 tarih, REK.0.03.00.647.03.01/2734 sayılı Başkanlık Önergeleri ile 06-84 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;

- La Dieti Foundation’da bulunan %50 oranındaki Denizli Çimento hisselerinin 8.6.2003 tarihinde Atilla Uras tarafından devralınması; Atilla Uras’ın elinde bulunan %50 oranındaki Denizli Çimento hisselerinin 16.12.2004 tarihinde İsmail Eren ve Ahmet Hilmi Eren tarafından devralınması işlemlerine ilişkin bildirimlerin, Denizli Çimento’nun 2002 ve 2003 yıllarında ilgili pazardaki ciroları bakımından Tebliğ kapsamında ve Kanun’un 10. maddesi hükmü çerçevesinde bildirilmesi zorunlu bir devralma işlemi olduğu,

- Bildirilmesi zorunlu devir işlemlerinin Rekabet Kurulu’nun izni alınmadan gerçekleştirildiği 31.8.2006 tarihli Rekabet Kurumu başvurusu ile anlaşıldığından Kanun’un 11. maddesinin kapsamına girdiği,

- Söz konusu devir işlemlerinin ilgili coğrafi pazarda ve çimento ürün pazarında Kanun’un 7. maddesi ile yasaklanan, bir ya da birden fazla teşebbüsün hakim durum yaratmaya veya mevcut hakim durumlarını güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucuna yol açmadığı ve bu devralmalara izin verilmesi gerektiği ancak Kanun’un 10. maddesi çerçevesinde bildirimde bulunulmadığı için;

a. 8.6.2003 tarihinde gerçekleşen devirle ilgili olarak; La Dieti Foundation ile Atilla Uras’a Kanun’un 16. maddesi birinci fıkrası ( c ) bendinde yer verilen idari para cezasının ve ayrıca bildirim yükümlülüğünün bulunduğu dönemde La Dieti Foundation yönetim kurulunda görev yapan gerçek kişilere de Kanun’un 16. maddesi ikinci fıkrasında yer verilen idari para cezasının uygulanması gerektiği, b. 16.12.2004 tarihinde gerçekleşen devirle ilgili olarak; Ahmet Hilmi Eren, İsmail Eren ve Atilla Uras gerçek kişilerine Kanun’un 16. maddesi birinci fıkrası ( c ) bendinde yer verilen idari para cezasının uygulanması gerektiği,

ifade edilmiştir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. İlgili Pazar

H.1.1. İlgili Ürün Pazarı

1

Rekabet Kurulu’nun daha önce vermiş olduğu Kararlar da göz önüne alınarak ilgili ürün pazarı, “çimento” pazarı olarak tespit edilmiştir.

H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar

2

Rekabet Kurulu’nun daha önce vermiş olduğu Kararlar da yer verilen çimento ürünü özellikleri ve dosya kapsamındaki bilgiler çerçevesinde; Denizli, Burdur, Afyon, Antalya, Muğla, Aydın, İzmir, Manisa, Uşak, Kütahya illeri coğrafi sınırlarının çizdiği bölgenin ilgili coğrafi pazar olarak kabul edilebileceği kanaatine varılmıştır.

1 01.02.2002 tarih, 02-06/51-24 sayılı; 2.12.2004 tarih, 04-77/1108-277 sayılı Karar’lar.

2 01.02.2002 tarih, 02-06/51-24 sayılı; 2.12.2004 tarih, 04-77/1108-277 sayılı Karar’lar.

H.2. Taraflar

H.2.1. La Dieti Foundation

La Dieti Foundation, Vaduz / Lichtenstein’da kurulu bir “Varlık Yönetim Vakfı”dır. Kişiler sahip oldukları menkul kıymet ve gayrimenkulleri bu vakfa aktardıklarında bir defaya mahsus olmak üzere düşük oranlı bir vergi ödemekte, daha sonra gerçekleşecek veraset ve intikallerden kaynaklanacak vergileri ödememektedirler. Ayrıca bu vakıfların ana sözleşmesi sadece vakfedenin belirttiği kişilere pay aktarmasına izin verecek şekilde düzenlenmekte dolayısıyla miras, aile içi anlaşmazlık, gibi nedenlerle varlıkların bölünmesi engellenmekte, aile üyeleri de böylece ömür boyu belirli bir geliri elde etmeyi garanti altına almış olmaktadırlar. Öte yandan La Dieti Foundation’ın Denizli Çimento dışında bildirime konu olan ilgili pazar ya da ilgili pazarda faaliyet gösteren başka bir teşebbüste hissedarlığı bulunmamaktadır. Bu çerçevede La Dieti Foundation’ın kişilere varlık yönetim hizmeti olarak adlandırılması mümkün bir tür hizmet sağladığı anlaşılmaktadır.

H.2.2. Atilla Uras

Atilla Uras Denizli Çimento dışında bildirime konu olan ilgili pazarda ya da etkilenen pazarlarda faaliyet gösteren başka bir teşebbüste hissedarlığı bulunmayan bir gerçek kişidir. Atilla Uras bu hissedarlığından başka devir tarihi itibarıyla, yine Eren Holding iştirakleri arasında ve yalnızca otel işletmeciliği faaliyeti bulunan Mandalya Turizm A.Ş. ve Ufuk Turizm A.Ş.’de %50 hisseye sahip olup yine bu şirketlerde yönetim kurulu üyesi olarak görev yapmaktadır. H.2.3. İsmail Eren ve Ahmet Hilmi Eren

İsmail Eren ve Ahmet Hilmi Eren çimento, mağazacılık, tekstil, enerji ve kağıt sektörlerinde faaliyet gösteren Eren Holding hissedarları olan gerçek kişilerdir. Eren Holding ve iştirakleri söz konusu devir öncesi Denizli Çimento’nun geri kalan %50 hissesine sahiptir. İsmail Eren ve Ahmet Hilmi Eren’in de yine Denizli Çimento dışında bildirime konu olan ilgili pazarda ya da etkilenen pazarlarda faaliyet gösteren başka bir teşebbüste hissedarlığı bulunmamaktadır.

H.3. Değerlendirme

Bildirim formundan edinilen bilgilere göre, 8.6.2003 tarihinde gerçekleşen ve La Dieti Foundation’da bulunan hisselerin Atilla Uras tarafından devralınmasını öngören devir (Birinci Devir) öncesi ve sonrası Denizli Çimento’nun hissedarlık yapısı aşağıdaki gibidir:

Tablo 1 - 8.6.2003 tarihinde gerçekleşen Birinci Devir öncesi Denizli Çimento ortaklık yapısı:

Tablo 2- 8.6.2003 tarihinde gerçekleşen Birinci Devir sonrası Denizli Çimento ortaklık yapısı:

İşleme konu olan ikinci devir 16.12.2004 tarihinde gerçekleşmiş olup, Denizli Çimento’nun en son Atilla Uras elinde bulunan %50 hissesinin Ahmet Hilmi Eren ve İsmail Eren tarafından devralınmasından ibarettir. Bu devir öncesi ve sonrası (İkinci Devir) Denizli Çimento ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir:

Tablo 3- 16.12.2004 tarihinde gerçekleşen İkinci Devir öncesi Denizli Çimento ortaklık yapısı:

Tablo 4- 16.12.2004 tarihinde gerçekleşen İkinci Devir sonrası Denizli Çimento ortaklık yapısı:

Yukarıda yer verilen hissedarlık yapılarından görüleceği üzere her iki devir işlemi sonrasında Denizli Çimento’nun ortaklık paylarının bir kısmının el değiştirmesi suretiyle şirketin kontrolünde yapısal değişiklik gerçekleştiğinden söz konusu işlemler 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesi kapsamında birer devralmadır.

Anılan Tebliğ’in 4. maddesinde “bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirası’nı aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur” ifadesi yer almaktadır.

Bildirim formlarından edinilen bilgilere göre her iki devir işleminde de tarafların Denizli Çimento dışında ilgili pazarda herhangi bir ciroları bulunmamaktadır. Denizli Çimento’nun ciro bilgilerine aşağıda yer verilmiştir:

Tablo 5- Denizli Çimento’nun Ciro Bilgileri:

Söz konusu devirler sonrasında Denizli Çimento’nun 2002 ve 2003 yılları için yukarıda yer verilen ciroları Tebliğ’de öngörülen ciro eşiklerini aştığından söz konusu devralmaların izne tabi olduğu anlaşılmaktadır.

Dosya konusu izne tabi Birinci ve İkinci Devralmalar 8.6.2003 ve 16.12.2004 tarihinde gerçekleştirilmiş ve inceleme konusu devralma işlemlerine ilişkin izin başvuruları, Kurumumuz kayıtlarına 31.8.2006 tarihinde intikal etmiştir. 4054 sayılı Kanun’un 11. maddesindeki; “Bildirilmesi zorunlu olan birleşme ve devralma işleminin Kurula bildirilmemiş olduğu hallerde Kurul, herhangi bir şekilde işlemden haberdar olduğu zaman kendiliğinden birleşme veya devralmayı incelemeye alır” hükmü çerçevesinde bahse konu işlemlerin değerlendirilmesi gerekmektedir.

Denizli Çimento’nun kontrolünde değişikliğe yol açan ve ciro eşiği bakımından izne tabi olduğu anlaşılan bu devirlerde tarafların hiçbirisinin Denizli Çimento dışında bildirime konu olan ilgili pazarda ya da etkilenen pazarlarda faaliyet gösteren başka bir teşebbüste hissedarlığı bulunmadığından söz konusu işlemler sonrasında çimento pazarında Kanun’un 7. maddesi kapsamında hakim durum yaratılmasına veya mevcut hakim durumun güçlendirilerek rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunun doğmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu çerçevede, Kanun’un 11. maddesi birinci fıkrası (a) bendinde yer verilen: “Birleşme veya devralmanın 7 nci maddenin birinci fıkrası kapsamına girmediğine karar vermesi durumunda birleşme veya devralmaya izin verir, ancak ilgililere bildirimde bulunmadıkları için para cezası uygular.” hüküm kapsamında söz konusu devralmalara izin verilmesi gerektiği ancak ilgili taraflara Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi gereğince idari para cezası uygulanması gerektiği, ancak 2.7.2005 tarih 5388 sayılı Kanun’un 2. maddesi ile yürürlüğe giren söz konusu 16.maddenin, devir tarihinde yürürlükte olmadığı bu sebeple inceleme konusu işlemlere uygulanamayacağı anlaşıldığından para cezası verilemeyeceği kanaatine varılmıştır.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;

1. La Dieti Foundation’da bulunan %50 oranındaki Denizli Çimento

hisselerinin 8.6.2003 tarihinde Atilla Uras tarafından devralınması; Atilla

Uras’ın elinde bulunan %50 oranındaki Denizli Çimento hisselerinin

16.12.2004 tarihinde İsmail Eren ve Ahmet Hilmi Eren tarafından

devralınması işlemlerinin, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu

Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin

Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”

kapsamında izne tabi olduğuna, ancak işlemler sonucunda 4054 sayılı

Kanun’un 7. maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının

veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda

rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına,

dolayısıyla bildirime konu işlemlere izin verilmesine,

2. 8.6.2003 ve 16.12.2004 tarihlerinde gerçekleşen izne tabi devralma işlemlerinin 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin (c) bendinde belirtilen bir ihlal olduğu, ancak anılan Kanun maddesinin 2.7.2005 tarih ve 5388 sayılı Kanun’un 2. maddesi ile yürürlüğe girmesinden ötürü ihlal tarihinde maddenin yürürlükte bulunmadığı anlaşıldığından, “suç ve cezaların geçmişe yürütülemeyeceği” anayasa kuralı gereği, 8.6.2003 ve 16.12.2004 tarihlerinde gerçekleşen izne tabi devralma işlemleri ile ilgili olarak Kanun 16. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi ile 3. fıkrası uyarınca idari para cezası verilmesine gerek olmadığına,

10

OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.