Doğan Dağıtım Satış Pazarlama ve Matbaacılık A.Ş. (Doğan Dağıtım) bayileri ve nakliyecilerine akaryakıt…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN

Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ,

İsmail Hakkı KARAKELLE

B. RAPORTÖRLER: Mehmet Akif KAYAR, Şamil PİŞMAF

C. BAŞVURUDA

BULUNAN: - Doğan Dağıtım Satış Pazarlama ve Matbaacılık A.Ş.

Temsilcisi: Dr. Kemal Tahir SU, Av. Zeynep ÜNALAN

Turan Güneş Bulvarı 63/1 Yıldız/Ankara

D. TARAFLAR: - Doğan Dağıtım Satış Pazarlama ve Matbaacılık A.Ş.

Doğan Medya Tesisleri Hoşdere Yolu Esenyurt-İstanbul

- Petrol Ofisi A.Ş.

Eski Büyükdere Cad. No:37 Maslak, Şişli-İstanbul

- Doğan Dağıtım Satış Pazarlama ve Matbaacılık A.Ş. Bayileri

ve Nakliyecileri

E. DOSYA KONUSU: Doğan Dağıtım Satış Pazarlama ve Matbaacılık A.Ş. (Doğan Dağıtım) bayileri ve nakliyecilerine akaryakıt tedariğine ilişkin kurulan yeni sistemi oluşturan,

a) Doğan Dağıtım ile Petrol Ofisi A.Ş. (PO) arasında imzalanan,

b) PO ile Doğan Dağıtım bayileri ve nakliyecileri arasında imzalanan,

sözleşmelere menfi tespit belgesi verilmesi veya bireysel muafiyet tanınması talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 9.10.2008 tarih ve 6604 sayı ile intikal eden, eksiklikleri 27.11.2008 tarih ve 7818 sayı ile tamamlanan menfi tespit/muafiyet bildirim formu ve eklerinin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (Kanun) 4, 6, 7 ve 8. maddeleri çerçevesinde incelenmesi sonucu düzenlenen 25.12.2008 tarihli, 2008-1-128/MM-08-MAK sayılı Menfi Tespit/Muafiyet Ön İnceleme Raporu, 25.12.2008 tarihli ve REK.0.05.00.00-130/235 sayılı Başkanlık önergesi ile 08-76 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;

- Doğan Dağıtım ve PO arasında imzalanan sözleşmeye, 4054 sayılı Kanun’un 8.

maddesi kapsamında menfi tespit belgesi verilebileceği,

- PO ile [Doğan Dağıtım’ın kendisiyle Bayilik Sözleşmesi imzalayan bayilerinden

ve Nakliye Sözleşmesi imzalayarak Doğan Dağıtım’a nakliye hizmeti veren

nakliyecilerinden oluşan] Müşteriler arasında imzalanan “AutoMatic Müşteri

Sözleşmeleri”ne 4054 sayılı Kanun’un 8. maddesi kapsamında menfi tespit

belgesi verilebileceği,

ifade edilmektedir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. İlgili Pazar

H.1.1. İlgili Ürün Pazarı

Bahse konu sözleşmelerin kapsamı göz önüne alındığında, dosya konusu işlem bakımından ilgili ürün pazarı “beyaz akaryakıt ürünleri pazarı” olarak belirlenmiştir. H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar

Akaryakıt dağıtım faaliyetinin yurt çapında gerçekleştirilmesi ve ilgili hizmetler bakımından rekabet şartlarının farklılaşmasına neden olacak bir unsur bulunmaması nedeniyle ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak kabul edilmiştir.

H.2. Taraflar

H.2.1. Doğan Dağıtım Satış Pazarlama ve Matbaacılık A.Ş. (Doğan Dağıtım)

Yayınevlerinden tedarik edilen medya ürünleri ve bazı medya dışı ürünleri bayilerine ulaştırmayı amaçlayan Doğan Dağıtım, hisselerinin %99,92’sine Doğan Yayın Holding A.Ş.’nin sahip olduğu, Doğan ailesinin kontrolünde olan bir şirkettir.

Doğan Dağıtım yönetim kurulu: Mehmet Ali YALÇINDAĞ (Başkan), Soner GEDİK, Yalçın BALCI ve Hakan URHAN’dan oluşmaktadır.

H.2.2. Petrol Ofisi A.Ş. (PO)

Akaryakıt dağıtım ve madeni yağ sektöründe faaliyet göstermekte olan PO, hisselerinin %52,73’ü Doğan Şirketler Grubu’na, %34’ü OMV Aktiengesellschaft (OMV)’a ait olup geriye kalan %13,27’si halka açık bir anonim şirkettir. Hali hazırda Doğan Grubu ve OMV ortak kontrolünde bir ortak girişim niteliğindedir.

Petrol Ofisi yönetim kurulu, Ahmet Vural AKIŞIK (Başkan), Dr. Gerhard ROİSS, Hanzade DOĞAN BOYNER, İmre BARMANBEK, Ergun KURAN, David Charles DAVIES, Manfred Mag LEİTNER ve Klaus Jürgen SCHNEIDER’den oluşmaktadır. H.2.3. Doğan Dağıtım Bayileri ve Nakliyecileri (Müşteriler)

Dosya mevcudu bilgilere göre; Doğan Dağıtım’ın dağıtıcılığını gerçekleştirdiği medya ve medya dışı ürünlerin dağıtımı amacıyla Doğan Dağıtım ile Bayilik Sözleşmesi imzalayan bayiler ve Doğan Dağıtım’a nakliye hizmeti vermek üzere Nakliye Sözleşmesi imzalayan nakliyeciler bulunmaktadır. Bildirim konusu sözleşmelerden tek tip “AutoMatic Müşteri Sözleşmesi” işbu dosya kapsamında Ali NALÇACI ve Tekorta Yay. Bas. Dağ. Rek. Tel. San. Tic. Ltd. Şti. ile imzalandığı görülmüştür.

H.3. Değerlendirme

H.3.1. Sözleşmelerin Konusu ve Niteliği

H.3.1.1. Doğan Dağıtım ve PO Arasında İmzalanan Sözleşme

Doğan Dağıtım ile PO arasında imzalanan sözleşme, Doğan Dağıtım’ın, kendisiyle Bayilik Sözleşmesi imzalayan bayilerinin ve Nakliye Sözleşmesi imzalayarak Doğan Dağıtım’a nakliye hizmeti veren nakliyecilerinin (Müşteriler), PO’nun bilinen adıyla bir “taşıt/müşteri tanıma sistemi” niteliğindeki akaryakıt satış hizmeti olan “PO AutoMatic” sistemine dahil edilmesine gayret etmesi/tavsiye etmesi, PO’nun da Doğan Dağıtım tarafından onaylanacak müşterilerin araçlarına AutoMatic akaryakıt ikmal ve data hizmeti vermesine ilişkindir.

Dosya mevcudu bilgilere göre Doğan Dağıtım, Shell&Turcas Petrol A.Ş., BP Petrolleri A.Ş. ve PO’dan dosya konusu hizmet için teklif almıştır. PO’nun teklifinin ekonomik olması ve dağıtım ağının yaygınlığı nedenleriyle seçildiği Bildirim Formunda ifade edilmektedir.

3 yıllık bir süre için imzalanan ve azami 5 yıla kadar kendiliğinden yenilenme hükmü içeren Sözleşme, rakip olmayan teşebbüsler arasında imzalanan bir işbirliği anlaşması niteliğindedir.

H.3.1.2. PO ve Müşteriler Arasında İmzalanan Ek Sözleşme

PO ve Doğan Dağıtım bayileri ile nakliyecilerinden oluşan Müşteriler arasında imzalanan “AutoMatic Müşteri Sözleşmesi” PO’nun, Müşterilerin araçlarına “AutoMatic” sistemi vasıtasıyla akaryakıt satışı yapması ve AutoMatic kullanım bedellerinin ise Müşteriler adına Doğan Dağıtım tarafından PO’ya ödenmesine ilişkindir.

Söz konusu sözleşme de 3 yıllık bir süre için imzalanmış olup, azami 5 yıla kadar kendiliğinden yenilenme kaydı ihtiva etmektedir. Ancak şayet Müşterilerin Doğan Dağıtım’la daha önce imzalamış bulundukları Bayilik Sözleşmesi veya Nakliye Sözleşmesinin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde, bu sözleşmenin de herhangi bir ihtara gerek kalmaksızın sona ereceği hükme bağlanmıştır.

H.3.2. Menfi Tespit Değerlendirmesi

4054 sayılı Kanun’un 8. maddesinde, Kurul’un bir anlaşmanın, kararın, eylemin veya birleşme ve devralmanın Kanun’un 4, 6 ve 7. maddelerine aykırı olmadığını gösteren bir menfi tespit belgesi verebileceği belirtilmektedir. Buna göre, bildirim konusu sözleşmelerin anılan Kanun maddelerine aykırı olup olmadığı aşağıda değerlendirilmektedir.

H.3.2.1. Kanun’un 4. Maddesi Kapsamında Değerlendirme

Rakip olmayan ve aralarında dikey bir ilişki de bulunmayan teşebbüsler niteliğindeki Doğan Dağıtım ile PO arasında imzalanan sözleşmenin bütün olarak incelenmesi neticesinde; 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine aykırı olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Yukarıda yer verildiği üzere, Müşteriler ile PO arasında imzalanan AutoMatic Müşteri Sözleşmeleri’nin geçerliliği söz konusu Müşteriler ile Doğan Dağıtım arasındaki bayilik veya nakliye hizmeti tedariğine yönelik ilişkinin sürmesine bağlanmıştır. Ancak Müşteriler açısından dikkate değer bir maliyet avantajı sağlayacak sözleşmelerin varlık

sebebinin Doğan Dağıtım ile PO arasında imzalanan sözleşme olduğu dikkate alındığında, bu tür bir kaydın da doğal kabul edilmesi gerektiği düşünülmektedir.

Doğan Dağıtım-PO arasındaki sözleşmenin eki niteliğindeki PO ile Müşteriler arasında imzalanan “AutoMatic Müşteri Sözleşmesi” de değerlendirildiğinde; PO ile müşteriler arasında 4. madde kapsamında yatay veya dikey bir ilişki bulunmadığı, müşterilerin akaryakıt alımı yapan son kullanıcı konumunda oldukları ve dosya konusu işlem bakımından teşebbüs niteliğinde olmadıkları, pazarı kapatıcı hükümler içermediği göz önüne alındığında bu Sözleşmenin Kanun’un 4. maddesine aykırı olmadığı kanaatine varılmıştır.

H.3.2.2. Kanun’un 6. Maddesi Kapsamında Değerlendirme

Rekabet Kurulu’nun akaryakıt sektörüne yönelik 24.7.2008 tarihli ve 08-47/653-250 kararında, PO dahil olmak üzere sektörde yer alan dağıtıcı firmalardan herhangi birinin hakim durumda olduğuna yönelik olarak bir tespit yapılmamıştır. Bunun yanında dosya mevcudu bilgilerden PO ve bayilerinin toplam beyaz akaryakıt ürünleri satış miktarları içerisinde AutoMatic sistemi ile yapılan satışların payının %(…) düzeyinde olduğu anlaşılmıştır. Bu nedenle 2008 yılı rakamlarına göre sahip olduğu %(….) pazar payı ile pazarda lider konumda bulunan PO ile Doğan Dağıtım bayileri ve nakliyecileri arasında yapılacak anlaşmanın, ilgili pazarda rekabeti sınırlayıcı nitelikte hissedilir bir etki yaratması olasılığının da son derece düşük olduğu anlaşılmaktadır.

Sonuç olarak anılan Sözleşmenin Kanun 6. maddesi kapsamında “ülkenin bütününde ya da bir bölümünde bir mal veya hizmet piyasasındaki hakim durumun, tek başına yahut başkaları ile yapılan anlaşmalar ya da birlikte davranışlar yoluyla kötüye kullanmasına” yönelik herhangi bir hüküm içermediği ve söz konusu maddeye aykırı olmadığı kanaatine varılmıştır.

Diğer taraftan Ana Sözleşmeye ek konumdaki AutoMatic Müşteri Sözleşmesi de Kanun’un 6. maddesi kapsamında incelendiğinde; PO’nun akaryakıt dağıtım pazarında hakim durumda olmadığı, Müşterilerin ise akaryakıt kullanımı açısından hakim durumda olmadıkları göz önüne alındığında, anılan Sözleşme’nin de Kanun’un 6. maddesine aykırı olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

H.3.2.3. Kanun’un 7. Maddesi Kapsamında Değerlendirme

Bildirim konusu sözleşmelerin bir birleşme ya da devralma işlemini düzenlememesi göz önüne alındığında; anılan sözleşmelerin Kanun’un 7. maddesini ihlal etmediği, dolayısıyla söz konusu sözleşmelere 4054 sayılı Kanun’un 8. maddesi çerçevesinde Menfi Tespit Belgesi verilebileceği kanaatine varılmıştır.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;

- Doğan Dağıtım Satış Pazarlama ve Matbaacılık A.Ş. ile Petrol Ofisi A.Ş. arasında imzalanan sözleşmeye ve

- Petrol Ofisi A.Ş. ile Doğan Dağıtım Satış Pazarlama ve Matbaacılık A.Ş.’nin, kendisiyle Bayilik Sözleşmesi imzalayan bayilerinden ve Nakliye Sözleşmesi imzalayarak Doğan Dağıtım Satış Pazarlama ve Matbaacılık A.Ş.’ye nakliye hizmeti veren nakliyecilerden oluşan Müşteriler arasında imzalanan “AutoMatic Müşteri Sözleşmeleri”ne,

4054 sayılı Kanun’un 8. maddesi kapsamında menfi tespit belgesi verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.