Skip to content
All decisions

Competition Board Decision

Doğuş Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş. (Doğuş Otomotiv)'nin yapmış olduğu Porsche Yetkili Satıcılık ve Servis…

Negative Clearance and Exemption07-30/297-113Decision date: 05.04.2007Publication date: 14.05.2007

Doğuş Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş. (Doğuş Otomotiv)'nin yapmış olduğu Porsche Yetkili Satıcılık ve Servis Sözleşmelerine bireysel muafiyet tanınması talebi.

Decision details

Case number
07-30/297-113
Decision date
05.04.2007
Publication date
14.05.2007
Decision type
Negative Clearance and Exemption (Menfi Tespit ve Muafiyet)

Decision text

15 pages · 40.198 characters

The text below is extracted from the decision document published by the Turkish Competition Authority; page numbers, tables and figures keep their position in the original document. The summaries, classifications and explanations on this page are provided for information only and do not constitute legal opinion or advice; the binding text is the decision as published by the Authority.

View the official decision at the Competition Authority

Page 1

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı: 2006-4-265(Muafiyet)
Karar Sayısı: 07-30/297-113
Karar Tarihi: 5.4.2007

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Mustafa PARLAK

Üyeler: Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,

M. Sıraç ASLAN, Mehmet Akif ERSİN

B. RAPORTÖRLER : Kerem TOMUR, Evren SESLİ

C. BAŞVURUDA

BULUNAN: Doğuş Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş.

Temsilcisi: Av. Dr. İ. Yılmaz ASLAN

Maya Akar Center No:100/10 34394 Esentepe/İstanbul D. TARAFLAR: - Doğuş Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş.

Büyükdere Cd. No:65 B Blok K:6 Maslak/İstanbul

- Doğuş Oto Paz. ve Tic. A.Ş. Etiler

Nispetiye Cd. No:50 Dalmaz Center Etiler/İstanbul

- Doğuş Oto Paz. ve Tic. A.Ş. Feneryolu

Bağdat Cd. No:151 Feneryolu Kadıköy/İstanbul

- Doğuş Oto Paz. ve Tic. A.Ş. Esenyurt

N. Kemal Mh. Adile Naşit Blv. No:10 Esenyurt/İstanbul

- Gönen Motorlu Araçlar San. ve Tic. Ltd. Şti.

Şehitler Cd. No:159 Alsancak/İzmir

- Başaran Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.

Altınova Sinan Mh. Havaalanı Karşısı No:769 Antalya E. DOSYA KONUSU: Doğuş Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş. (Doğuş Otomotiv)’nin yapmış olduğu Porsche Yetkili Satıcılık ve Servis Sözleşmelerine bireysel muafiyet tanınması talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 19.01.2007 tarih, 497 sayı ile giren başvuru üzerine düzenlenen 23.2.2007 tarih, 2006-4-265/MM-07-KT sayılı Muafiyet Ön İnceleme Raporu, Kurul’un 1.3.2007 tarih, 07-18 sayılı toplantısında görüşülmüş olup, 07-18/158-Mİ sayı ile ek çalışma yapılmak üzere Kurul gündeminde incelemeye alınmasına karar verilmiştir.

Anılan Karar uyarınca yapılan ek çalışma sonucu düzenlenen 16.3.2007 tarih, 2006-4-265/MM-07-KT sayılı Muafiyet/Menfi Tespit Ön İnceleme Raporu 19.3.2007 tarih, REK.0.08.00.001-120/90 sayılı Başkanlık önergesi ile 07-30 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

Page 2

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda,

- 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında rekabet kısıtlamaları içeren “Porsche Yetkili Satıcılık Sözleşmesi” ve “Porsche Yetkili Servis Sözleşmesi”ne Kanun’un 8. maddesi uyarınca menfi tespit belgesi verilmesinin mümkün bulunmadığı,

A- “Porsche Yetkili Satıcılık Sözleşmesi”nin

- 33.1. maddesinin 33. maddenin taşıdığı genel anlama uygun olacak şekilde “Taraflardan her biri 24 ay önceden diğer tarafa feshin detaylı ve objektif gerekçelerini içerecek şekilde yazılı ihbarda bulunmak suretiyle işbu Sözleşme’yi feshetmek hakkına sahiptir.” şeklinde düzenlenmesi,

- 4.12. maddesinde yetkili satıcıya getirilen satış sonrası hizmet verme yükümlülüğünün kaldırılması ve

- 4.15. maddesinde yetkili satıcıya getirilen, anlaşma konusu ürünlerin Türkiye dışındaki ülkelerden doğrudan ithal ve ihracatı yasağının kaldırılması halinde, Sözleşme’nin 4.11. maddesi hariç olmak üzere, 2005/4 sayılı Motorlu Taşıtlar Sektöründeki Dikey Anlaşmalar ve Uyumlu Eylemlere İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin sağladığı muafiyetten yararlanabileceği,

- 4.11. maddesinde yer alan “Yetkili Satıcı, Ürünler’in satış ve dağıtım faaliyetlerini gerçekleştirdiği Tesis Yeri’nde rakip markalara ait satış ve dağıtım faaliyeti gerçekleştiremeyeceği” şeklindeki hükmün 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesine göre bireysel muafiyetten yararlanamayacağı, maddenin Sözleşme’den çıkarılması gerektiği,

B- “Porsche Yetkili Servis Sözleşmesi”nin

- 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde düzenlenen ve bir anlaşmaya bireysel muafiyet tanınması için gerekli olan şartları karşılamadığı anlaşıldığından, anılan madde çerçevesinde söz konusu anlaşmaya bireysel muafiyet tanınamayacağı, - Sözleşme’nin 2005/4 sayılı Tebliğ’in amaçladığı “çok markalılık” ve “rekabetçi piyasa yapısı” hedefleri ile uyumlu olması ve 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi hükümlerine göre tadil edilmesi gerektiği,

- söz konusu değişikliklerin takdiri Kurul’a ait olmak üzere belirli bir süre içinde Kurumumuza bildirilmesi gerektiği

görüşlerine yer verilmiştir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. İlgili Pazar

H.1.1. Ürün Pazarı

Bildirim konusu sözleşmeler ile Porsche marka otomobillerin dağıtım, satış, pazarlama ve satış sonrası yedek parça, bakım ve onarım hizmetleri düzenlenmektedir. Bu çerçevede, “Porsche Yetkili Satıcılık Sözleşmeleri” ile düzenlenen Porsche marka otomobillerin satış ve pazarlamasına yönelik ilgili

Page 3

ürün pazar “yeni binek otomobillerin dağıtımı, satışı ve pazarlaması” olarak belirlenmiştir. Pazarı, Porsche marka otomobillerin sahip oldukları silindir hacmi ve motor gücü gibi bazı özellikleri dikkate alarak lüks spor otomobil pazarı şeklinde alt segmentlere ayırmak mümkün olmakla beraber, inceleme açısından daha ayrıntılı bir pazar tanımlamasına gerek bulunmamaktadır.

Diğer taraftan, satış sonrası hizmetlerin marka ve hatta kimi durumlarda model bazında farklılıklar gösterebildiği dikkate alınarak “Porsche Yetkili Servis Sözleşmeleri” ile düzenlenen Porsche marka otomobillerin satış sonrası hizmetlerine yönelik ilgili ürün pazarı "Porsche marka otomobillerin satış sonrası yedek parça, bakım ve onarım hizmetleri" olarak tespit edilmiştir.

H.1.2. Coğrafi Pazar

Yeni binek otomobillerin dağıtım, satış ve pazarlama hizmetleri ile Porsche marka otomobillerin satış sonrası yedek parça, bakım ve onarım hizmetlerinin tüm ülkede verildiği ve herhangi bir bölgeyle sınırlı olmadığı göz önüne alınarak, bildirim konusu işlemde ilgili coğrafi pazar "Türkiye Cumhuriyeti Sınırları" olarak belirlenmiştir.

H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

H.2.1. Bildirim Konusu Sözleşmeler

H.2.1.1. “Porsche Yetkili Satıcılık Sözleşmesi”

25.11.2006 tarihinde Doğuş Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş. ile Gönen Motorlu Araçlar San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanan “Porsche Yetkili Satıcılık Sözleşmesi”nin 3.1. maddesinde sözleşmenin konusu;

“Ürünlerin pazarlanması, dağıtımı ve satışı Distribütör tarafından seçilmiş bir Yetkili Satıcı Teşkilatı ile gerçekleştirilmektedir. Buna göre, işbu Sözleşme’nin konusu; Distribütör tarafından sağlanan ve işbu Sözleşme’nin ekindeki KPSK’daki ürün model listesinde belirtilen Ürünler’in pazarlanması, dağıtımı, teşhiri, satışı, teslimi ve müşteri takibi gibi yerine getirilmesi gereken yükümlülüklerin Yetkili Satıcı tarafından işbu Sözleşme ve eklerinde yer alan hükümlerle belirlenmiş esas ve şartlar dahinde ve “niceliksel seçici dağıtım sistemi” esaslarına göre gerçekleştirilmesi”

olarak ifade edilmiştir.

Ayrıca, “Porsche Yetkili Satıcılık Sözleşmesi”nin bildirim konusu bakımından önemli olan bazı maddelerine aşağıda yer verilmiştir:

“4.11. Yetkili Satıcı, Ürünler’in satış ve dağıtım faaliyetlerini gerçekleştirdiği Tesis Yeri’nde rakip markalara ait satış ve dağıtım faaliyeti gerçekleştiremez.”

“4.12. Yetkili Satıcı, Ürünler’e satış sonrası hizmet vermekle yükümlüdür. Satış sonrası hizmetlerin verilmesi ile ilgili olarak Yetkili satıcı, Distribütör ile ayrı bir Yetkili Servis Sözleşmesi akdedecektir. Yetkili Satıcı, satış sonrası hizmetleri verme yükümlülüğünü Distribütör’ün Yetkili Servis Teşkilatı içerisindeki başka bir servise devrederse, en geç 6 (altı) ay önceden Distribütör’ü bu durumdan yazılı olarak bilgilendirecektir.”

Page 4

“4.15. Yetkili Satıcı, Distribütör’ün önceden yazılı onayını almadan Ürünler’i Türkiye Cumhuriyeti sınırları dışında diğer ülkelere ihraç edemez ve diğer ülkelerden ithal edemez.”

“4.16. Yetkili Satıcı, Ürünler’i yalnızca son kullanıcılara veya Distribütör’ün Dağıtım ağı içerisinde bulunan diğer yetkili satıcılarına tedarik edip satabilir. Bu kapsamda, Dağıtım Ağı’nın diğer üyeleri için olduğu gibi Yetkili satıcı da Ürünler’i, Dağıtım Ağı dışındaki yetkisiz satıcılara ve Porsche Yetkili Servisleri’ne yeniden satış amacıyla veremez ve satamaz.”

“5.4. Yetkili Satıcı, Hizmet’i bu Sözleşme’de ve Yetkili satıcı Bilgi Formu’nda belirtilen adreste sürdürecektir. Eğer Yetkili Satıcı, işletmesi ile ilgili ana faaliyetlerini başka bir yerde sürdürme kararı alırsa, Distribütör’ün bu konuda yazılı iznini almakla yükümlüdür. Ayrıca, Yetkili Satıcı, seçici dağıtımın uygulandığı başka bölgelerde Ürünler için showroom da dahil ek satış noktaları ve teslimat yerleri açarsa, ekteki KPSK’da belirtilen esas ve standartlara eksiksiz uyacak ve ayrıca ilgili tesis tipi ve ilgili bölge için belirlenmiş satış standartlarına uymak, bu standartları yerine getirmek ve bu durumdan Distribütör’ü en geç 6 (altı) ay öncesinden yazılı olarak haberdar etmekle yükümlüdür.”

“7.11. Distribütör, Yetkili Satıcı’ya düzenli olarak tavsiye niteliğindeki bağlayıcı olmayan yeniden satış fiyatları gönderecektir. Distribütör’ün, ürünler için ayrıca sabit veya asgari satış fiyatına dönüşmemesi koşuluyla azami satış fiyatları belirleme hakkı saklı olup, Yetkili Satıcı Ürünler’i satarken Distribütör tarafından belirlenmiş olan azami satış fiyatını aşamaz...”

“33.1. İşbu Sözleşme belirsiz süreli olarak akdedilmiştir. Taraflardan her biri 24 (yirmidört) ay önceden diğer tarafa yazılı ihbarda bulunmak suretiyle işbu Sözleşme’yi isteğe bağlı olarak feshetmek hakkına sahiptir.”

“38.1. … Distribütör, bu Sözleşme’nin ve Sözleşme’den doğan hak, alacak ve yükümlülüklerin bir bütün olarak Dağıtım Ağı üyelerinden başka diğer üçüncü bir şahıs veya firmaya devredilmesine yazılı onay verirse, Yetkili Satıcı, bu devrin gerçekleşmesinden en geç 3 (üç) ay önce Distribütör’ü yazılı olarak bilgilendirecektir.

Yetkili Satıcı, Dağıtım ağı içerisindeki devir işlemini ise en geç 6 (altı) ay önceden Distribütör’e yazılı olarak bildirecektir.”

H.2.1.2. “Porsche Yetkili Servis Sözleşmesi”

25.11.2006 tarihinde Doğuş Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş. ile Gönen Motorlu Araçlar San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanan “Porsche Yetkili Servis Sözleşmesi”nin 3.1. maddesinde sözleşmenin konusu;

“Distribütör tarafından sağlanan Porsche Orijinal Parçaları ile yedek parçaların satışı ve Distribütör tarafından sağlanan Ürünler’in bakım ve onarım hizmetleri ile buna bağlı müşteri takibi hizmetleri Distribütör tarafından seçilmiş bir Yetkili Servis Teşkilatı ile gerçekleştirilmektedir. Buna göre, işbu Sözleşme’nin konusu; bir bütün olarak Porsche Orijinal Parçaları ile yedek parçaların satışı ve Distribütör tarafından sağlanan Ürünler’in bakım ve onarım hizmetleri ile buna bağlı müşteri takibi hizmetlerini kapsayan Satış Sonrası Hizmetler’in Yetkili Servis

Page 5

tarafından işbu Sözleşme ve eklerinde yer alan hükümlerle belirlenmiş esas ve şartlar dahilinde ve “niceliksel seçici dağıtım sistemi” esaslarına göre gerçekleştirilmesidir.

1

Yetkili Servis, (B) Tipi Yetkili Servis olarak atanmış olup, ekteki KPSK’da bu servis tipine ilişkin hükümlere tabidir.”

olarak ifade edilmiştir.

Ayrıca, “Porsche Yetkili Servis Sözleşmesi”nin inceleme bakımından önemli olan bazı maddelerine aşağıda yer verilmiştir.

“4.11. Yetkili Servis, Tesis Yeri’nde rakip markalara ait yedek parça satışı yapmayacak, servis hizmeti sunmayacak ve rakip markalar için satış sonrası hizmet faaliyeti gerçekleştirmeyecektir.”

“4.15. Yetkili Servis, Porsche Orijinal Parçalarını Distribütör’ün yazılı onayı olmadan Türkiye Cumhuriyeti sınırları dışında diğer ülkelere ihraç edemez ve diğer ülkelerden ithal edemez.”

“4.16. Yetkili Servis, Porsche Orijinal Parçaları’nı, motorlu taşıtların bakım ve onarımının yapılması için kullanacak olan bağımsız tamircilere satma hakkı saklı kalmak üzere, sadece son kullanıcılara veya Distribütör’ün Yetkili Servis Ağı içerisinde bulunan diğer yetkili servislerine tedarik edip satabilir. Bu kapsamda, Yetkili Servis Ağı’nın diğer üyeleri için olduğu gibi Yetkili Servis de Porsche Orijinal Parçaları’nı Yetkili Servis Ağı içerisinde yer almayan yetkilendirilmemiş satıcılara yeniden satış amacıyla satamaz, teslim edemez ve veremez.”

“6.3. Yetkili Servis, Servis Hizmetleri’nin icraatını Yetkili Servis Ağı içerisinde bulunan yetkili servislere devredebilir.”

“8.1.… Yetkili Servis, Ürünler’in garantisi kapsamında sadece Distribütör tarafından temin edilmiş olan Porsche Parçaları’nı kullanacaktır. Garanti kapsamı haricinde Ürünler’in bakım ve onarımıyla ilgili işlerde ise, Porsche Orijinal Parçaları’nın yanı sıra, 2005/4 sayılı Tebliğ kapsamındaki orijinal yedek parçalar ve eşdeğer kalitede yedek parçalar da kullanılabilecek olup, Yetkili Servis, bunların dışında yedek parçaları kullanmayacak, stoklarında bulundurmayacak ve bunların satışını yapmayacaktır. Bu kapsamda Yetkili servis, orijinal yedek parçaları ve eşdeğer kalitede yedek parçaları üçüncü şirketlerden satın alabilir ve bunları kullanabilir.”

“10.2. Distribütör, Yetkili Servis’e düzenli olarak tavsiye niteliğindeki bağlayıcı olmayan parça yeniden satış fiyatları ile tavsiye niteliğinde servis işçiliği fiyatları gönderecektir. Distribütör’ün ayrıca sabir veya asgari fiyata dönüşmemesi koşuluyla azami satış ve işçilik fiyatları belirleme hakkı saklı olup; Yetkili Servis, Distribütör tarafından belirlenmiş olan bu azami fiyatları aşamaz…”

1

Porsche Yetkili Servis Kalite Standartları ve Prosedürler Kitapçığı’nda B Tipi Servisin onarım yetkisi bakım ve küçük onarım olarak belirlenmiş, kapsadığı iller ise Ankara, İzmir, Bursa ve Antalya olarak sıralanmıştır.

Page 6

“31.1. İşbu Sözleşme belirsiz süreli olarak akdedilmiştir. Taraflardan her biri 24 (yirmidört) ay önceden diğer tarafa yazılı ihbarda bulunmak suretiyle işbu Sözleşme’yi isteğe bağlı olarak feshetmek hakkına sahiptir.”

“36.1. … Distribütör, bu Sözleşme’nin ve Sözleşme’den doğan hak, alacak ve yükümlülüklerin bir bütün olarak Yetkili Servis Ağı üyelerinden başka diğer üçüncü bir şahıs veya firmaya devredilmesine yazılı onay verirse, Yetkili Servis, bu devrin gerçekleşmesinden en geç 3 (üç) ay önce Distribütör’ü yazılı olarak bilgilendirecektir.

Yetkili Servis, Yetkili Servis Ağı içerisindeki devir işlemini ise en geç 6 (altı) ay önceden Distribütör’e yazılı olarak bildirecektir.”

H.2.2. Değerlendirme

H.2.2.1. Porsche Markalı Otomobillerin Dağıtım, Satış ve Satış Sonrası Hizmet Ağı

Doğuş Otomotiv, Porsche marka otomobillerin dağıtıcı ve servislerini niceliksel seçici dağıtım sistemine göre belirlemek istemektedir. Bununla beraber, yetkili satıcı ve servisleriyle imzalayacağı anlaşmalarla Porsche otomobillerin satış ve bakım/onarım hizmetlerinin gerçekleştirildiği birimlerle aynı kurumsal şirket çatısı altında, Porsche ile aynı segmentlerde ürünleri bulunan rakip firmalara ait otomobillerin satış ve bakım/onarım hizmetlerinin gerçekleştirilmemesine ilişkin birtakım rekabet kısıtlamaları getirmektedir. Dosya mevcudu bilgilerde bu düzenlemeler ile amaçlananın Porsche marka otomobillerin satış ve satış sonrası hizmetlerinin Doğuş Otomotiv’in rızası ile sisteme girmiş yetkili satıcı ve yetkili servisler tarafından verilmesini sağlayarak, marka imajını korumak ve tüketicinin dünya çapında kalite standardıyla hizmet almasını sağlamak olduğu ifade edilmiştir.

2006 yılındaki toplam satışları 217 araç olan Porsche marka otomobillerin son üç yıldaki satış bilgilerine aşağıdaki tabloda yer verilmiştir.

Model200320042005
Boxster(…)(…)(…)
(…)(…)(…)
Cayenne(…)(…)(…)
Toplam(…)(…)(…)

Yetkili servisler ise 2005 yılında 1115’i garanti işemri olmak üzere toplam 4605 satış sonrası işlem gerçekleştirmişlerdir. Satış sonrası hizmetlerden söz konusu yılda elde edilen cirolara ilişkin bilgiler aşağıdaki tabloda yer almaktadır:

İşemri (YTL) Garanti (YTL) Toplam (YTL) Parça (…) (…) (…)

İşçilik (…) (…) (…)

Toplam (…) (…) (…)

Doğuş Otomotiv’in “Porsche Yetkili Satıcılık Sözleşmesi” imzaladığı 4 yetkili satıcı; Başaran Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. (Antalya), Doğuş Oto Pazarlama ve

Page 7

Ticaret A.Ş. (Etiler), Doğuş Oto Pazarlama ve Ticaret A.Ş. (Esenyurt), Gönen Motorlu Araçlar San. ve Tic. Ltd. Şti.’dir (İzmir).

Doğuş Otomotiv’in “Porsche Yetkili Servis Sözleşmesi” imzaladığı 6 yetkili servis ise; Başaran Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. (Antalya), Doğuş Oto Pazarlama ve Ticaret A.Ş. (Etiler), Doğuş Oto Pazarlama ve Ticaret A.Ş. (Esenyurt), Gönen Motorlu Araçlar San. ve Tic. Ltd. Şti. (İzmir), Doğuş Oto Pazarlama ve Ticaret A.Ş. (Ankara), Doğuş Oto Pazarlama ve Ticaret A.Ş.’dir (Bursa).

H.2.2.2. Menfi Tespit Değerlendirmesi

4054 sayılı Kanun’un 8. maddesinde; ilgili teşebbüs veya teşebbüs birliklerinin başvurusu üzerine Kurul’un, elinde bulunan bilgiler çerçevesinde bir anlaşmanın, kararın, eylemin veya birleşme ve devralmanın Kanun’un 4, 6 ve 7. maddelerine aykırı olmadığını gösteren bir menfi tespit belgesi verebileceği hükmü yer almaktadır.

“Porsche Yetkili Satıcılık Sözleşmesi” ve “Porsche Yetkili Servis Sözleşmesi”nin 4.11. maddelerinde, rakip markalara ait otomobillerin satış ve satış sonrası hizmetlerinin gerçekleştirilmemesine yönelik rekabeti kısıtlayıcı hükümler yer almaktadır. Bu nedenle, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında rekabet kısıtlamaları içeren sözleşmeye, Kanun’un 8. maddesi uyarınca menfi tespit belgesi verilmesi mümkün değildir.

H.2.2.3. “Porsche Yetkili Satıcılık Sözleşmeleri”ne İlişkin 2005/4 Sayılı Tebliğ Kapsamında Yapılan İnceleme

Bildirime konu “Porsche Yetkili Satıcılık Sözleşmesi” ile Doğuş Otomotiv’in Türkiye distribütörü olduğu Porsche marka otomobillerin pazarlanması, dağıtımı, teşhiri, satışı, teslimi ve müşteri takibi gibi hizmetlerinin niceliksel seçici dağıtım sistemine göre seçilmiş yetkili satıcılar tarafından yerine getirilmesine ilişkin düzenlemeler yer almaktadır.

1.1.2006 itibarıyla yürürlüğe giren 2005/4 Sayılı Tebliğ’in “Kapsam” başlıklı 2. maddesinde “Yeni motorlu taşıtların, bunların yedek parçalarının tamir ve bakım hizmetlerinin alımı, satımı veya yeniden satımı konulu dikey anlaşmalar, dikey sınırlamalar içermeleri halinde bu Tebliğ’de düzenlenen koşullara uymak kaydıyla, Kanun’un 4 üncü maddesindeki yasaklamadan Kanun’un 5 inci maddesinin üçüncü fıkrasına dayanılarak grup olarak muaf tutulmuştur.” hükmü yer almaktadır. Bu bağlamda, “Porsche Yetkili Satıcılık Sözleşmesi” 2005/4 sayılı Tebliğ çerçevesinde değerlendirilmiştir.

2005/4 sayılı Tebliğ’in 4. maddesi grup muafiyetinin uygulanması için anlaşmaların uyması gereken genel koşulları belirlemektedir. Bu çerçevede, ilk olarak muafiyetin uygulanmasını belirli pazar payı eşiklerine bağlayan hükümler yer almaktadır. Şöyle ki; Tebliğ’de muafiyet hükümlerinin motorlu taşıt veya yedek parça ya da bakım ve onarım hizmeti pazarına yönelik olarak sağlayıcının payının %30’u; motorlu taşıtların dağıtımı için niceliksel seçici dağıtımın tercih edildiği durumlarda ise %40’ı geçmemesi durumunda uygulanacağı belirtilmektedir. Porsche marka otomobillerin 2006 yılı verilerine göre “yeni binek otomobillerin dağıtımı, satışı ve pazarlanması” pazarındaki payının %0,058

Page 8

olması sebebiyle Doğuş Otomotiv tarafından yetkili satıcılık ağına yönelik olarak tercih edilen niceliksel seçici dağıtım sisteminin Tebliğ’de getirilen pazar payı eşiğini sağladığı anlaşılmaktadır.

Yeni taşıt satıcılarının veya bakım-onarım hizmeti sağlayıcılarının dinamik rekabete girmesine izin veren ve daha istikrarlı bir çerçeve tesis etmek amacıyla getirilen koşullardan biri anılan Tebliğ’in 4/3. maddenin (a) fıkrasında; “sağlayıcı ile dağıtıcı veya yetkili servis arasında yapılan anlaşmada, dikey anlaşmadan doğan hakların ve yükümlülüklerin, dağıtım sisteminde bulunan ve dağıtıcı veya yetkili servis tarafından seçilen başka bir dağıtıcıya veya yetkili servise aktarılmasına sağlayıcının rıza göstermesi” şeklinde düzenlenmiştir. “Porsche Yetkili Satıcılık Sözleşmesi”nin 38.1. maddesinde getirilen düzenlemeler 2005/4 sayılı Tebliğ’in 4/3. maddenin (a) fıkrasında düzenlenen koşulu yerine getirmektedir.

Tebliğ’in 4/3. maddenin (b) fıkrasında ise sözleşmenin feshinin detaylı ve objektif gerekçeleri ile birlikte yazılı olarak yapılması yükümlülüğü getirilmiştir. “Porsche Yetkili Satıcılık Sözleşmeleri”nin 33.3. maddesinde feshin hangi şartların varlığı halinde gerçekleşeceği belirtilmiş ve 33.4. maddede feshin ihbarında fesih nedeninin şeffaf, detaylı ve objektif biçimde yazılacağı ifade edilmiştir. Ayrıca, Sözleşme belirsiz süreli olup, taraflardan her birinin 24 ay önceden diğer tarafa yazılı ihbarda bulunmak suretiyle Sözleşme’yi feshetme hakkına sahip olduğu 33.1. maddede düzenlenmiştir. Diğer taraftan, 33.1. maddede yer alan “Taraflardan her biri 24 ay önceden diğer tarafa yazılı ihbarda bulunmak suretiyle işbu Sözleşme’yi isteğe bağlı olarak feshetmek hakkına sahiptir.” hükmünde yer alan “isteğe bağlı” ifadesinin çıkarılarak, 33. maddenin taşıdığı genel anlama uygun olacak biçimde “Taraflardan her biri 24 ay önceden diğer tarafa feshin detaylı ve objektif gerekçelerini içerecek şekilde yazılı ihbarda bulunmak suretiyle işbu Sözleşme’yi feshetmek hakkına sahiptir.” şeklinde düzenlenmesi sağlayıcı ile dağıtıcı arasında yapılan anlaşmanın süresi ve sona erdirilmesine ilişkin olarak 2005/4 sayılı Tebliğ’de getirilen koşulların sağlanması için yeterli olacaktır. 2005/4 sayılı Tebliğ’in 4. maddesine göre grup muafiyetinden yararlanabilmek için getirilen bir diğer şart; anlaşmanın her iki tarafa da anlaşmadan kaynaklanan yükümlülüklerin yerine getirilmesi ile ilgili olarak ortaya çıkan anlaşmazlıkları, tarafların mahkemeye başvurma hakkına halel getirmeksizin, bağımsız bir uzmana ya da hakeme götürme hakkının tanınmasıdır. Bu son koşulun da Sözleşme’nin “Bağımsız Uzman veya Hakem Tayini” başlıklı 37. maddesi ile yerine getirildiği değerlendirilmektedir.

“Porsche Yetkili Satıcılık Sözleşmesi”nin 4.12. maddesi;

“Yetkili Satıcı, Ürünler’e satış sonrası hizmet vermekle yükümlüdür. Satış sonrası hizmetlerin verilmesi ile ilgili olarak Yetkili satıcı, Distribütör ile ayrı bir Yetkili Servis Sözleşmesi akdedecektir. Yetkili Satıcı, satış sonrası hizmetleri verme yükümlülüğünü Distribütör’ün Yetkili Servis Teşkilatı içerisindeki başka bir servise devrederse, en geç 6 (altı) ay önceden Distribütör’ü bu durumdan yazılı olarak bilgilendirecektir.”

Page 9

şeklinde düzenlenmiştir. Bu madde ile yetkili satıcının satış sonrası hizmetlerine ilişkin yükümlülüklerini imzalayacağı alt anlaşmalarla yetkili servislere devretme hakkı kısıtlanmamakla beraber, yetkili satıcılar satış sonrası hizmet vermekle yükümlü tutulmaktadır. Tebliğ’in açıklanmasına dair Kılavuz’da da ifade edildiği gibi 2005/4 sayılı Tebliğ, yetkili satıcıların bakım ve onarım hizmeti vermeye zorlanmasına izin vermemektedir. Buna göre bildirime konu Sözleşme’nin grup muafiyetinden yararlanabilmesi için ilgili madde hükmünün “yetkili satıcıların ürünlere satış sonrası hizmet verme yükümlülüğünü kaldıran” şekilde tadil edilmesi gerekmektedir.

“Porsche Yetkili Satıcılık Sözleşmesi”nin 4.15. maddesi;

“Yetkili Satıcı, Distribütör’ün önceden yazılı onayını almadan Ürünler’i Türkiye Cumhuriyeti sınırları dışında diğer ülkelere ihraç edemez ve diğer ülkelerden ithal edemez.”

şeklinde düzenlenmiştir. Halihazırdaki durumda Porche marka otomobillerin Türkiye distribütörü olan Doğuş Otomotiv dışındaki kanallar ile ülkemize ithal edilmesi ikinci el piyasası ve/veya tek adet araç alımları ile mümkündür. Distribütörün ithal ve dağıtım ağı içine girmeden tüketiciye satışı yapılan otomobiller “gray market” tabir edilen pazarı oluşturmaktadır. Bunun dışında bir Porche yetkili satıcısının Avrupa Birliği üyesi bir ülkeden doğrudan ithalat gerçekleştirmesi fiilen mümkün değildir. Şöyle ki A.B üyesi ülkelerde akdedilen otomotiv distribütörlük ve yetkili satış sözleşmelerinde taraflara A.B. üyesi olmayan üçüncü ülkelere doğrudan satış yasağı getirilebilmektedir. Türkiye’nin A.B. üyesi olmaması sebebiyle söz konusu yasaklama, ülkemizdeki yetkili satıcıların doğrudan araç ithalatı imkanını ortadan kaldırmaktadır. Ancak halihazırdaki fiili durumun Türkiye’deki yetkili satıcıların diğer ülkelerden doğrudan ithalat yapmasını engellemesi, inceleme konusu “Porche Yetkili Satıcılık Sözleşmesi”nde bu yönde bir düzenlemenin bulunmasını makul göstermemektedir.

2005/4 sayılı Tebliğ’in 6. maddesinin (a) bendi uyarınca “her türlü doğrudan veya dolaylı rekabet etmeme yükümlülüğü” içeren dikey anlaşmalar için Tebliğ’in getirdiği muafiyet geçerli değildir. Tebliğ’in 3. maddesinin (b) bendinde rekabet etmeme yükümlülüğü;

“alıcının anlaşma konusu mal veya hizmetlerle rekabet eden malları veya hizmetleri üretmesini, satın almasını, satmasını veya yeniden satmasını engelleyen doğrudan veya dolaylı her türlü yükümlülüktür. Ayrıca alıcının bir önceki takvim yılındaki alımları esas alınarak, ilgili pazardaki anlaşma konusu mal veya hizmetlerin ya da onları ikame eden mal veya hizmetlerin % 30’undan fazlasının sağlayıcıdan veya sağlayıcının göstereceği başka bir teşebbüsten satın alınmasına yönelik olarak alıcıya doğrudan veya dolaylı biçimde getirilen her hangi bir yükümlülük de rekabet etmeme yükümlülüğü olarak kabul edilir.”

düzenlemesi ile tanımlanmıştır. 2005/4 sayılı Tebliğ’in yukarıda yer verilen 3 (b) ve 6 (a) maddelerinde getirilen hükümlerin birlikte değerlendirilmesi neticesinde, inceleme konusu Porche Yetkili Satıcılık Sözleşmesi”nin 4.15. maddesinin yetkili

Page 10

satıcılara Türkiye dışındaki ülkelerden doğrudan ithalat ve ihracat yapma serbestisini sağlayacak şekilde tadil edilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

Diğer taraftan, “Porsche Yetkili Satıcılık Sözleşmesi”nin 4.11. maddesinde getirilen rakip markalara ait otomobillerin satış ve dağıtım faaliyetlerinin gerçekleştirilmemesine yönelik rekabet etmeme yükümlülüğü, 2005/4 sayılı Tebliğ ve bu Tebliğ’in açıklanmasına dair Kılavuz’da belirtildiği üzere (Tebliğ, 6. maddeye aykırı yükümlülüklerin sadece bireysel incelemede değerlendirilebilen, rekabet açısından muhtelif sorunlar gündeme getirebileceğine işaret etmektedir. Kılavuz 14. soru) grup muafiyetinden yararlanamayacak özel hükümlerden biri olması sebebiyle, 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi uyarınca bireysel muafiyet kapsamında “Porsche Yetkili Servis Sözleşmesi” ile birlikte takip eden bölümde değerlendirilecektir.

Sonuç olarak, “Porsche Yetkili Satıcılık Sözleşmesi”nin 4.12., 4.15., ve 33.1. maddelerinde getirilen düzenlemelerin (yetkili satıcıların “rakip marka araçları” satmasını yasaklayan 4.11 maddesi hariç) yukarıda değerlendirildiği ve gerekçelendirildiği çerçevede tadil edilmesi halinde Sözleşme’nin 2005/4 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde düzenlenen muafiyetin genel koşullarını sağladığı kanaatine ulaşılmıştır.

H.2.2.4. Bireysel Muafiyet Değerlendirmesi

Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde, Porsche yetkili servislerinin pazar payının %80’in üzerinde olması ve Doğuş Otomotiv’in yetkili servislere yönelik olarak niceliksel seçici dağıtım sistemini benimsenmesi nedenleriyle “Porsche Yetkili Servis Sözleşmesi”nin grup muafiyetinden yararlanması mümkün değildir. Bu nedenle, Bildirim Formu’nda da Doğuş Otomotiv’in yetkili servisleri ile akdedeceği servis sözleşmelerinin 2005/4 sayılı Tebliğ’in “Muafiyetin Genel Koşulları” başlıklı 4. maddesinin birinci fıkrasında belirtilen koşulları sağlamadığı ifade edilerek sözleşmeler için bireysel muafiyet talebinde bulunulmuştur.

“Porsche Yetkili Satıcılık Sözleşmesi”nin 4.11. maddesinde yer alan rekabet etmeme yükümlülüğü ve “Porsche Yetkili Servis Sözleşmeleri”nin bireysel muafiyetten yararlanıp yararlanmayacağına ilişkin yapılacak değerlendirmelerde 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi esas alınmaktadır. Bilindiği üzere, 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde sayılan şartların tamamının varlığı halinde teşebbüsler arası anlaşma, uyumlu eylem ve teşebbüs birlikleri kararlarının 4. madde hükümlerinin uygulanmasından muaf tutulabileceği hükmü yer almaktadır. Kanun’da bu şartlar:

a) Malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması,

b) Tüketicinin bundan yarar sağlaması,

c) İlgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması,

d) Rekabetin (a) ve (b) bentlerindeki amaçların elde edilmesi için zorunlu olandan fazla sınırlanmaması

olarak sıralanmıştır.

Page 11

“Porsche Yetkili Satıcılık Sözleşmesi”nin 4.11. maddesi ve “Porsche Yetkili Servis Sözleşmesi”ne 2005/4 sayılı Tebliğ hükümleri uygulanamamakla beraber, yapılan bireysel muafiyet değerlendirmesinde anılan Tebliğ ile çizilen esaslar dikkate alınarak Tebliğ’in tüketici ve sektör açısından ulaşmak istediği amaçlar gözetilmeye çalışılmıştır. Aşağıda, bildirime konu “Porsche Yetkili Satıcılık Sözleşmeleri”nin 4.11. maddesi ve “Porsche Yetkili Servis Sözleşmeleri” Kanun’un 5. maddesi çerçevesinde değerlendirilmiştir.

a) Malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması

Bu hüküm çerçevesinde hangi hallerin ekonomik yarar sağladığının somut olayın özelliklerine göre değerlendirilmesi gerekmektedir. Bununla birlikte, üretim ve dağıtım maliyetlerinin düşürülmesi, kalitenin artırılması, malın arzında devamlılığın sağlanması, yeni piyasalara girişin kolaylaştırılması ve yeni ürünlerin ya da üretim tekniklerinin bulunması ekonomik yararın sağlandığı hususlar arasında görülmektedir.

Porsche marka otomobillerin satışının yapıldığı satış yerlerinde aynı segmentte yer alan rakip marka araçların satılmamasının herhangi bir ekonomik ve teknik gelişme sağlamayacağı değerlendirilmektedir.

Ayrıca, Porsche marka otomobillerin satış sonrası hizmetlerinin niceliksel seçici dağıtım kriterlerine göre belirlenmiş sınırlı sayıda yetkili servis tarafından verilmesi marka imajı ile bağlantılı kalite standartlarının sağlanması ve korunması dışında herhangi bir ekonomik ve teknik gelişme sağlamayacaktır.

b) Tüketicinin bundan yarar sağlaması

Muafiyetin ikinci şartı; anlaşmanın tüketicilere ortaya çıkan objektif faydadan adil bir pay alma imkânı tanıması gereğidir. Kanun'un 4. maddesi anlamında rekabeti sınırlayıcı etkileri olan bir anlaşmanın muafiyet alabilmesi için, yukarıda değinilen malların dağıtımı veya hizmetlerin sunulmasından elde edilen iyileşmenin tüketiciye yansıtılması ve ortaya çıkan ekonomik fayda ile tüketicinin elde edeceği menfaat arasında makul bir denge olması gerekmektedir. Bu çerçevede; fiyatlar seviyesindeki düşüş, satış sonrası etkin hizmetler, ürün çeşitliliğinin artması, tüketicinin ürüne daha kolay ulaşabilmesi, malın arzında devamlılığın sağlanması gibi koşullar tüketicinin elde edeceği menfaat kapsamında değerlendirilebilmektedir.

Bildirim Formu’nda, yetkili satıcı ve servislerin sayısının belirli bir düzeyde tutulması ile kurumsal kimliğin tüm yetkili satıcı ve servislerce benimsenip müşteriye yansıtılmasının sağlanacağı, bu yansımanın Doğuş Otomotiv tarafından takip edilmesinin kolaylaştırılması suretiyle sınırlı sayıdaki Porsche müşterisinin Porsche markasının dünya çapındaki kalitesiyle aynı standartta hizmet almasının sağlanacağı ifade edilmiştir. Ayrıca, yetkili servisler açısından da toplam pazarın sınırlı bir büyüklükte olması nedeniyle sınırsız sayıda teşebbüsün niteliksel kriterleri yerine getirerek yetkili servis olması halinde, servislerin pazar paylarının karlılıktan bahsedemeyecek kadar düşük hale geleceği belirtilmiştir.

Page 12

“Porsche Yetkili Satıcılık Sözleşmesi”nin 4.11. maddesinde getirilen rakip markalara ait araçların satış ve dağıtımının yetkili satıcılar tarafından gerçekleştirilmemesine ilişkin düzenlemenin, Porsche’nin lüks spor otomobil olması ve genellikle kullanıcıları tarafından ayrıcalıklı ve farklı olmak gibi değerler atfedilmesi nedeniyle sınırlı bir tüketici grubu için bazı yararlarının olabileceği anlaşılmakla beraber, söz konusu durumun 2005/4 sayılı Tebliğ ile amaçlanan çok markalılık anlayışı ile bağdaşmadığı açıktır.

Diğer taraftan, tüketiciye belirli bir standartta hizmet sunulmasının kriterlerinin sadece niceliksel seçici dağıtım sistemi ile sağlanamayacağına ilişkin ayrıntılı değerlendirme (d) bendine ilişkin bölümde yer almaktadır. Buna ilaveten, niceliksel seçici dağıtım sisteminin benimsenmesi ile tüketicinin ulaşabileceği yetkili satıcı ve servis sayısı kısıtlanmış olacaktır.

Niteliksel kriterlerin benimsenmesi halinde yetkili servisler ve dolayısıyla distribütörün karlılığında meydana gelebilecek düşüşler ise 4054 sayılı Kanun’un gerekçesinde 5. maddenin (b) bendine ilişkin olarak yer alan “…Bu yararlı etkilerin tüketiciye yansımayarak sadece firma karları olarak kalması halinde muafiyet uygulanmayacaktır. Ortaya çıkan yarardan tüketicinin adil bir pay alması suretiyle rekabet hukukunun sosyal yönü de ortaya çıkmaktadır.” ifadeleri çerçevesinde değerlendirilmelidir.

c) İlgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması

Muafiyetin üçüncü şartı, anlaşmanın veya kararın teşebbüslere ilgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabeti ortadan kaldırma imkânı tanımaması, bir başka deyişle sağlanan ekonomik gelişme veya fayda ile tüketicinin bundan yarar sağlamasının rekabetin ortadan kaldırılması sonucunda elde ediliyor olmamasıdır. Bu şartın amacı, rekabetin kısmen sınırlandırılmasına izin verilen piyasalardaki reel ve potansiyel rekabetin devamının teminidir.

“Yeni binek otomobillerin dağıtımı, satışı ve pazarlanması” pazarında 2006 yılı verilerine göre Porsche marka otomobillerin payı %(…)’dir. Sadece ithal otomobil satışları dikkate alındığında bu rakam %(…) olup, lüks spor otomobil alt

2

segmentinde Porsche’nin pazar payı %(…) olarak ortaya çıkmaktadır. Ayrıca, Bildirim Formu’nda verilen bilgiler çerçevesinde Türkiye’de hâlihazırda toplam 1.600 adetlik Porsche araç parkı bulunduğu fakat bu araçların %(…)’sına tekabül eden (…) adedinin Doğuş Otomotiv çıkışlı olduğu, geri kalanının yetkili satıcı ağı dışındaki kaynaklar tarafından satıldığı anlaşılmaktadır. Bu bilgiler çerçevesinde, “Porsche Yetkili Satıcılık Sözleşmesi”nin 4.11. maddesi ile getirilen rekabet etmeme yükümlülüğünün “yeni binek otomobillerin dağıtımı, satışı ve pazarlanması” pazarının önemli bir bölümünde rekabeti ortadan kaldırmadığı değerlendirilmektedir.

Diğer taraftan, "Porsche marka otomobillerin satış sonrası yedek parça, bakım ve onarım hizmetleri" pazarında Porsche yetkili servislerinin pazar payının %80’in üzerinde olduğu dosya mevcudu bilgilerden anlaşılmaktadır. Sonuç olarak, yetkili servis veya yetkili servis ağı dışındaki kaynaklardan satın alınan Porsche marka 2 Audi, BMW, Ferrari, Jaguar, Land Rover, Maserati, Mercedes.

Page 13

otomobillerin satış sonrası hizmetleri ağırlıklı olarak yetkili serviler tarafından verilmektedir. Buna göre,"Porsche marka otomobillerin satış sonrası yedek parça, bakım ve onarım hizmetleri" pazarının önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalktığı değerlendirilmektedir.

d) Rekabetin (a) ve (b) bentlerindeki amaçların elde edilmesi için zorunlu olandan fazla sınırlanmaması

Kanun’un 5. maddesinde öngörülen bu son koşul gereği, tüketicilere yansıtılan ekonomik gelişme ve iyileştirmenin elde edilmesinde rekabeti daha az sınırlayan bir yöntem mevcut ise anlaşmaya muafiyet tanınamayacaktır. Bu koşula aykırılık, ya izlenen amacın elde edilmesi için rekabetin gereğinden fazla sınırlanması ya da rekabetin sınırlanması gereğinin dahi bulunmaması halinde olabilir. Teşebbüsler prensip olarak anlaşma ile amaçladıkları ekonomik yararların gerçekleştirilmesinde rekabeti en az sınırlayıcı yöntemi tercih etmekle yükümlüdürler.

Bildirim Formu’nda özellikle satış sonrası hizmetler pazarında 2005/4 sayılı Tebliğ’de öngörülen eşikler aşılmasına rağmen niceliksel seçici dağıtım sisteminin seçilmesinin sebebi; Porsche kurumsal kimliğinin korunması, Doğuş Otomotiv ile mevcut yetkili satıcı ve servislerin yaptığı yatırımların atıl hale gelmesinin önlenmesi olarak ifade edilmiştir. Ancak, söz konusu amaçlar niteliksel seçici dağıtım sisteminin seçilmesi halinde de sağlanabilecektir. Şöyle ki; 2005/4 sayılı Tebliğ’de niteliksel seçici dağıtım sistemi, “sağlayıcının, dağıtıcılar veya yetkili servisler için sadece niteliksel olan, anlaşma konusu mal veya hizmetlerin gerektirdiği, dağıtım sistemine katılmak için başvuran tüm aday teşebbüsler için aynı olacak şekilde belirlenen ve ortaya konan, ayrımcı bir biçimde uygulanmayan ve dağıtıcıların veya yetkili servislerin sayısını doğrudan sınırlamayan ölçütler kullandığı bir sistem” olarak tanımlanmıştır. Buna göre, otomobilin, yedek parçanın ve/veya servisin sahip olduğu herhangi bir ayırt edici özelliğe uygun olarak bir kriter belirlenmesinin önünde herhangi bir engel bulunmamaktadır. Dolayısıyla, Porsche gibi ileri teknoloji ile üretilen otomobillerin sahip oldukları teknik özelliklerin gereklilikleri doğrultusunda kriterler belirleyerek yetkili satıcı ve servislerini seçebilecekleri; talebin yapısı ve yüksek alt yapı yatırımı ile belirli sayıda donanımlı eleman çalıştırma gibi maliyeti yükseltebilecek unsurlardan dolayı yetkili satıcı ve servis sayısının zaten sınırlı olacağı kanaatine varılmıştır. Nitekim, AB Komisyonu’nda Porsche’ye ilişkin Basın Duyurusu’nda özellikle Porsche marka otomobillerin bakım ve onarım hizmetleri pazarında, Porsche’nin payının %30’un üzerinde olması sebebiyle Porsche tarafından yetkili servisler için “niteliksel seçici dağıtım sistemi”nin seçildiğini; dağıtım anlaşmalarının da yeni Motorlu Taşıtlar Grup Muafiyeti Tebliği’nin gereksinimlerini karşılayacak şekilde düzenlendiğini belirtmiştir.

Diğer taraftan, “Porsche Yetkili Satıcılık Sözleşmesi” ve “Porsche Yetkili Servis Sözleşmesi”nin 4.11. maddelerinde getirilen rakip markalara ait otomobillerin satış ve satış sonrası hizmetlerinin gerçekleştirilmemesine yönelik değerlendirmeler ise “yeni binek otomobillerin dağıtımı, satışı ve pazarlanması” ile “Porsche marka otomobillerin satış sonrası yedek parça, bakım ve onarım hizmetleri" pazarlarına yönelik olarak ayrı ayrı ele alınmıştır.

Page 14

AB Komisyonu, dağıtım ve satış faaliyetlerine yönelik olarak yaptığı değerlendirmede Porsche’nin pazar payının düşük olması sebebiyle De Minimis kuralından yararlanabileceğine ve Porsche’nin, satıcılarından rakip markalara ait otomobillerin ayrı bir showroomda ve ayrı satış elemanları ile satılmasını talep edebileceğine karar vermiştir. Komisyon’un bu yöndeki değerlendirmesi ülkemiz açısından uygulanabilir değildir. Şöyle ki; 4054 sayılı Kanun’un günümüze kadar gelen uygulamasında rekabeti sınırlayan bir düzenlemenin Kanun’un 4. maddesi uyarınca “De Minimis” sayılamayacağı benimsenmiştir. 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde rekabeti “önemli ölçüde” ve/veya “hissedilir derecede” etkileyen ifadesinin bulunmaması sebebiyle bildirime konu “Porsche Yetkili Satıcılık Sözleşmeleri”nin 4.11. maddesinin Komisyon’un kararına benzer biçimde De Minimis sayılamayacağı değerlendirilmektedir.

“Porsche Yetkili Servis Sözleşmesi”nin ise 5. maddenin (a), (b) ve (c) bentlerindeki koşulları sağlamaması sebebiyle “muafiyetten” yararlanamayacağı kanaatine ulaşılmıştır.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;

1. 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında rekabet kısıtlamaları içeren “Porsche Yetkili Satıcılık Sözleşmesi” ve “Porsche Yetkili Servis Sözleşmesi”ne Kanun’un 8. maddesi uyarınca menfi tespit belgesi verilemeyeceğine,

2. “Porsche Yetkili Satıcılık Sözleşmesi” bakımından

- 33.1. maddesinin 33. maddenin taşıdığı genel anlama uygun olacak şekilde “Taraflardan her biri 24 ay önceden diğer tarafa feshin detaylı ve objektif gerekçelerini içerecek şekilde yazılı ihbarda bulunmak suretiyle işbu Sözleşme’yi feshetmek hakkına sahiptir.” şeklinde düzenlenmesi,

- 4.12. maddesinde yetkili satıcıya getirilen satış sonrası hizmet verme yükümlülüğünün kaldırılması ve

- 4.15. maddesinde yetkili satıcıya getirilen, anlaşma konusu ürünlerin Türkiye dışındaki ülkelerden doğrudan ithal ve ihracatı yasağının kaldırılması halinde, Sözleşme’nin 4.11. maddesi hariç olmak üzere, 2005/4 sayılı Motorlu Taşıtlar Sektöründeki Dikey Anlaşmalar ve Uyumlu Eylemlere İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında muafiyetten yararlanabileceğine,

- 4.11. maddesinde yer alan “Yetkili Satıcı, Ürünler’in satış ve dağıtım faaliyetlerini gerçekleştirdiği Tesis Yeri’nde rakip markalara ait satış ve dağıtım faaliyeti gerçekleştiremeyeceği” şeklindeki hükmün 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesine göre bireysel muafiyetten yararlanamayacağına ve 4.11. maddenin Sözleşme’den çıkarılması gerektiğine,

3. “Porsche Yetkili Servis Sözleşmesi” bakımından

- 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde düzenlenen ve bir anlaşmaya bireysel muafiyet tanınması için gerekli olan şartları karşılamadığı anlaşıldığından, anılan

Page 15

madde çerçevesinde söz konusu anlaşmaya bireysel muafiyet tanınamayacağına,

- Sözleşme’nin 2005/4 sayılı Tebliğ’in amaçladığı “çok markalılık” ve “rekabetçi piyasa yapısı” hedefleri ile uyumlu olması ve 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi hükümlerine göre tadil edilmesi gerektiğine,

- yukarıda gerekli görülen değişikliklerin 60 gün içinde Kurumumuza tevsik edilmesine, Kurulumuzca gerekli görülen düzeltmeler yapılmadan uygulamaya devam edilmesi halinde haklarında 4054 sayılı Kanun çerçevesinde işlem başlatılacağının taraflara bildirilmesine

OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

Some values in the tables are redacted as (.....) by the Turkish Competition Authority on trade-secret grounds.

Judicial review

1 lawsuit(s)

  • Doğuş Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş.

    Danıştay 13. Daire · Case no: 2007/9912

    Lawsuit dismissed — Board decision stands · upheld on appeal

    Procedural stages

    1. 19.11.2014Upheld on appeal· Dan. İdari Dava Dai. Gn. Krl.· 2012/2262
    2. 03.02.2012Lawsuit dismissed — Board decision stands· Danıştay 13. Daire· 2007/9912
    3. 01.05.2008Stay of execution refused· Dan. İdari Dava Dai. Gn. Krl.· 2008/42

Lawsuit and stage records come from the Turkish Competition Authority's published data. The binding texts are the court decisions themselves.

Decisions taken at the same meeting

All decisions from this meeting
View all decisions of this type

Let's discuss what this decision means for your business

We provide end-to-end support on competition compliance, investigations and merger control.