24.4.2003 tarih, 03-27/325-M sayılı Kurul kararı ile Ege Bölgesi hazır beton pazarında yürütülmekte olan…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Mustafa PARLAK (Başkan Y.)

Üyeler: A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Murat GENCER,

Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin

KALDIRIMCI, Kublay ATASAYAR, Süreyya ÇAKIN

B- SORUŞTURMA HEYETİ

Başkan: A. Ersan GÖKMEN,

Raportörler : Aydın ÖZTUNALI, Hilal YILMAZ, Özgür BAL,

Oğuzcan BÜLBÜL, Müge ÖZERCAN

C- HAKKINDA İNCELEME YAPILAN:

Lafarge Beton A.Ş.

Darıca Taşliman Mevkii 41700 Gebze / Kocaeli

D- DOSYA KONUSU: 24.4.2003 tarih, 03-27/325-M sayılı Kurul kararı ile Ege Bölgesi hazır beton pazarında yürütülmekte olan soruşturma çerçevesinde Kurum yetkili raportörlerinin yerinde inceleme yapmalarının tamamlanmasının Lafarge Beton A.Ş. tarafından engellenmesi nedeniyle adı geçen teşebbüse para cezası verilmesine dair Soruşturma Heyeti önergesinin görüşülmesi.

E- İDDİALARIN ÖZETİ: 24.4.2003 tarih, 03-27/325-M sayılı Kurul kararı çerçevesinde, 3.6.2003 tarihinde yerinde inceleme yapmak üzere gidilen Lafarge Beton A.Ş.'de raportörler tarafından alınmak istenen belge fotokopilerinin verilmemesi suretiyle incelemenin tamamlanmasının engellenmesi.

F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 5.6.2002 tarih, 2519 sayı; 5.6.2002 tarih, 2529 sayı; 4.11.2002 tarih, 4749 sayı; 15.11.2002 tarih, 4913 sayı; 9.12.2002 tarih, 5235 sayı; 10.1.2003 tarih, 128 sayı ve 7.2.2003 tarih, 610 sayı ile intikal eden muhtelif şikayet dilekçelerinde, Ege bölgesinde faaliyet gösteren hazır beton üreticilerinin 4054 sayılı Kanunu ihlal ettiklerinin iddia edilmesi üzerine 20.2.2003 tarih ve 03-11/119-M sayılı Kurul kararı doğrultusunda hazırlanan 8.4.2003 tarih, 2003-1-24/ÖA-03-AÖ sayılı Önaraştırma Raporu,

Kurulun 24.4.2003 tarih, 03-27 sayılı toplantısında görüşülmüş ve 03-27/325-M sayılı karar ile ilgili teşebbüsler hakkında soruşturma açılmıştır.

Anılan soruşturma kararı çerçevesinde, yetkili raportörlerce gidilen Lafarge Beton A.Ş.'de yerinde incelemenin tamamlanmasının Şirket yetkililerince engellenmesi karşısında 4054 sayılı Kanunun ilgili maddeleri uyarınca belge fotokopilerinin Kuruma gönderilmesi ve cezai işlem uygulanması konuları, 5.6.2003 tarih ve REK.0.02.00.01/129 sayılı Soruşturma Heyetinin önergesi ile 10.6.2003 tarihli, 03-41 sayılı Kurul toplantısında görüşülmüş ve 03-41/461-M sayıyla;

1- Kurum yetkili raportörlerince 3.6.2003 tarihinde gidilen ve Darıca Taşliman Mevkii, 41700 Gebze/KOCAELİ adresinde bulunan Lafarge Beton A.Ş.’nde, Agrega ve Beton Grubu Başkanının odasında yapılan yerinde incelemede verilmediği için kapakları mühürlenerek adı geçen Şirkette bırakılan 6 adet zarf içinde bulunan ve toplam 766 parçadan oluşan belge fotokopilerinin, kararın Lafarge Beton A.Ş.’ye tebliğinden itibaren 3 gün içinde açılmamış olarak Rekabet Kurumuna iletilmesine,

2- İdari para cezasına ilişkin oylamada ise, 4054 sayılı Kanunun 51. maddesinde öngörülen karar yeter sayısı oluşmadığından, anılan maddenin ikinci fıkrasında öngörülen yöntemin izlenmesine

OY BİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

Bu defa 03-42 sayılı Kurul toplantısında 4054 sayılı Kanunun 51. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca ceza yönüyle konu yeniden ele alınmıştır.

G- SORUŞTURMA HEYETİNİN GÖRÜŞÜ: 3.6.2003 tarihinde Lafarge Beton A.Ş.'de yapılan yerinde incelemenin tamamlanmasının engellenmesi nedeniyle, Lafarge Beton A.Ş. hakkında 4054 sayılı Kanunun 17. maddesinin (d) bendi uyarınca, mühürlü zarflarda şirkette bırakılan 766 sayfa belgenin Rekabet Kurumuna gönderilmesine kadar süreli para cezasının başlatılması ve işletilmesi gerektiği ifade edilmektedir.

H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

Yerinde inceleme sırasında, raportörlerce soruşturmanın yürütülmesi için gerekli görülen 766 parçadan oluşan belge fotokopileri Lafarge A.Ş. yetkilileri tarafından teslim edilmemiştir.

Ancak 03-41/461-M sayılı Rekabet Kurulu kararında açıklandığı üzere, Şirket yetkililerince fotokopileri verilmeyen belgeler soruşturmanın seyrini etkileyebilecek niteliktedir.

4054 sayılı Kanunun 15. maddesi uyarınca Kurul yerinde incelemeyi, emrinde çalışan uzmanlar eliyle yapmaktadır.

Ayrıca"Rekabet Kurumu Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik"in "Soruşturmada Delillerin Toplanması" başlıklı 60. maddesinde; görevlendirilen Kurul üyesi ve raportörlerden oluşan bir heyetin, soruşturma safhasında Kanunun 14. maddesinde düzenlenen bilgi isteme ve 15. maddesinde düzenlenen yerinde inceleme yetkilerini kullanabileceği, verilecek bu süre içinde gerekli görülen evrakın gönderilmesi ve her türlü bilginin verilmesinin taraflardan ve ilgili diğer yerlerden istenebileceği kurala bağlandığından, görevlendirilen heyette yer alan raportörlerin Kanunun 15. maddesinde belirlenen yetkileri kapsamında bilgi ve belge istemişlerdir.

Görevlendirilen raportörlerin yetki belgelerinde de; yerinde incelemenin konusu, amacı ve yerinde inceleme sırasında gerekli gördükleri her türlü bilgi ve belgeyi alabilecekleri ifade edilmiştir.

Soruşturma ile ilgili görülen bazı belgelerin fotokopileri verilmeyerek, yapılan incelemenin tamamlanması engellenmiş ve söz konusu engellemeye ilişkin olarak ileri sürülen nedenler hukuken kabul edilebilir nitelikte bulunmamıştır.

Kanunun 16. maddesinin birinci fıkrası (b) bendinde ise, Kurul kararı ile bilgi isteme veya yerinde inceleme hallerinde eksik, yanlış veya yanıltıcı bilgi verildiği takdirde, teşebbüs niteliğindeki gerçek ve tüzel kişilerle teşebbüs birlikleri ve/veya bu birliklerin üyelerine para cezası verileceği hükmü düzenlenmiştir. Söz konusu para cezasının miktarı, 765 sayılı Türk Ceza Kanununun 28.7.1999 tarih ve 4421 sayılı Kanun ile değişik Ek 2. maddesindeki usule göre 4.623.805.000- (Dörtmilyaraltıyüzyirmiüçmilyonsekizyüzbeşbin) TL olarak tespit edilmiş olup, 2003/1 sayılı Tebliğ ile 25.2.2003 tarih, 25031 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak ilan edilmiştir. Bu çerçevede ilgili Kanun hükmü uyarınca Lafarge Beton A.Ş. hakkında 2003/1 sayılı Tebliğ ile ilan edilen miktarda idari para cezası uygulanması gerekmektedir.

İ- SONUÇ

Yapılan değerlendirmeler sonucunda;

1) Ege bölgesi hazır beton pazarında faaliyet gösteren teşebbüsler ile ilgili iddialara ilişkin olarak başlatılan soruşturmayı yürütmek üzere Kurul kararı ile görevlendirilmiş olan raportörlerin, kimliklerini ve yetki belgelerini ibraz etmelerine karşın yukarıda belirtilen işyerinde 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun 15. maddesi ile "Rekabet Kurumu Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik"in 60. maddesi uyarınca yapılan incelemenin tamamlanmasının soruşturma ile ilgili görülen bazı belgelerin kopyaları verilmeyerek engellendiğinin sabit olduğu ve söz konusu engellemeye ilişkin gerekçenin ilgili Kanun hükmünün sarahati karşısında hukuken kabul edilebilir olmadığı gözönüne alınarak, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun “Para Cezaları” başlıklı 16. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ve 25.2.2003 tarih, 25031 sayılı Resmi

Gazete’de yayımlanan 2003/1 sayılı Rekabet Kurulu Tebliği uyarınca; Lafarge Beton A.Ş.'nin, Kurul kararı ile bilgi isteme veya yerinde inceleme hallerinde eksik, yanlış veya yanıltıcı bilgi verilmesi halleri için 2003/1 sayılı Tebliğ ile belirlenen 4.623.805.000. (Dörtmilyaraltıyüzyirmiüçmilyonsekizyüzbeşbin) TL.- para cezası ile cezalandırılmasına OY ÇOKLUĞU ile;

2) 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve 2003/1 sayılı Rekabet Kurulu Tebliği uyarınca, istenen belgelerin verilmesi gereken tarihte adıgeçen teşebbüsün yönetim kurulunda görevli şahıslara da idari para cezası verilmesi ile ilgili olarak yapılan oylamada, 4054 sayılı Kanunun 51. maddesinde öngörülen karar yeter sayısının oluşmadığı anlaşıldığından, anılan maddenin ikinci fıkrasında öngörülen yöntemin izlenmesine OY BİRLİĞİ ile

karar verilmiştir.

KARŞI OY GEREKÇESİ

4054 sayılı Kanun’un 15. Maddesinde, uzmanlar tarafından yapılan yerinde inceleme sırasında teşebbüslerin her türlü evrak ve belgelerinin incelenebileceği ve gerektiğinde suretlerinin alınabileceği hüküm altına alınmıştır. Olayda da, yerinde inceleme sırasında bir kısım belgeler uzmanlara verilmemiştir. Dolayısıyla 15. maddede öngörülen yerinde inceleme yapılması engellenmiştir. Bu eylemin müeyyidesi, Kanunun 17. maddesinin (d) bendinde özel olarak düzenlenmiş olup süreli para cezasını gerektirmektedir. Bu müeyyidenin amacı da, belgeler verilinceye kadar geçen her gün için süreli para cezası uygulamak suretiyle belgelerin verilmesini sağlamaktır. Madde gerekçesinde de bu husus açıkça belirtilmiştir.

Kanunun 16/1-b maddesinde ise yerinde inceleme halinde eksik, yanlış veya yanıltıcı bilgi verilmesi halinde maktu para cezası uygulanması öngörülmüştür. Bu maddenin uygulanabilmesi için verilen bilginin; eksik, yanlış veya yanıltıcı olduğunun daha sonra başka belge ve bilgilere göre belirlenmiş olması gerekir. Yani olması gereken bilgi belirlendikten sonra, önceki bilginin eksikliği, yanlışlığı veya yanıltıcılığı anlaşılabilecektir. İşte o zaman 16/1-b. maddeye göre maktu para cezası verilmesi ile bu eylemi gerçekleştiren cezalandırılmış olacaktır ve ondan sonra yapılacak bir işlem kalmayacaktır. Oysa olayımızda, yerinde incelemede verilmeyen belgelerin temin edilmesi gerekmektedir. Bu da ancak belgeler verilene kadar uygulanacak süreli para cezası ile sağlanabilecektir.

Yerinde inceleme sırasında, varlığı belli olan ve uzmanlarca görülen belgelerin suretlerinin uzmanlara verilmemiş olması, 16/1-b. maddedeki eksik veya yanlış bilgi verilmesi olarak değerlendirilemeyeceğinden, sözü edilen eyleme Kanun’un 17/d. bendi uyarınca süreli para cezası uygulanması gerektiği düşüncesiyle Rekabet Kurulunun 12.6.2003 tarih, 03-42/483-M sayılı kararına katılmıyoruz.

Mustafa PARLAK A. Ersan GÖKMEN

Başkan Y. Kurul Üyesi

R. Müfit SONBAY Kublay ATASAYAR

Kurul Üyesi Kurul Üyesi