Enerji Petrol Ürünleri Pazarlama A.Ş. (Enerji Petrol) ile Cenk Akaryakıt Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Doç. Dr. Mustafa ATEŞ (İkinci Başkan)

Üyeler: Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı KARAKELLE,

Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA

Reşit GÜRPINAR

B. RAPORTÖRLER : Şamil PİŞMAF, Tuğçe KOYUNCU

C. BAŞVURAN: Cenk Akaryakıt Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.

Tekirdağ-Hayrabolu Yolu 13. km. Meşeler Mevkii

Bıyıkali Köyü karşısı/Tekirdağ

D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA

YAPILAN: Enerji Petrol Ürünleri Pazarlama A.Ş.

M.Akif Mah. Bahariye Cad. Çam Sokak No:51/5

İkitelli-K.Çekmece/İstanbul

E. DOSYA KONUSU : Enerji Petrol Ürünleri Pazarlama A.Ş. (Enerji Petrol) ile Cenk Akaryakıt Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. (Cenk Akaryakıt) arasındaki dikey ilişkinin 5 yıl kuralına uyumlaştırılması talebi.

F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle;

- Başvuru sahibi Cenk Akaryakıt’a ait olan tapuda Tekirdağ ili Bıyıkali Köyü

Yedimeşeler mevkii 6 pafta 666 parsel’de kayıtlı bulunan taşınmaz ve üzerindeki

akaryakıt servis ve satış istasyonunun işletilebilmesi amacıyla Enerji Petrol ile

24.03.2008 tarihinde Bayilik Sözleşmesi (İntifalı) imzalandığı,

- Söz konusu bayilik sözleşmesini müteakip yukarıda belirtilen taşınmaz üzerinde,

taşınmazın akaryakıt satış, yıkama ve yağlama istasyonu olarak kullanılması

amacıyla, Tekirdağ Tapu Sicil Müdürlüğü’nce 10.04.2008 tarih ve 4918 yevmiye

numaralı Resmi Senet düzenlenerek, Enerji Petrol lehine 15 yıl süreyle intifa hakkı

tesis edildiği,

- Bununla birlikte 10.04.2008 tarih ve 4944 yevmiye numaralı Resmi Senet ile ipotek

tesis edilerek tapuya tescil ettirildiği,

- Bu çerçevede, Cenk Akaryakıt ile Enerji Petrol arasında 24.03.2008 tarihinde

başlayan dikey ilişkinin 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği

ile düzenlenen beş yıllık rekabet etmeme yükümlülüğü sınırını aştığı,

Bu nedenle, Cenk Akaryakıt ile Enerji Petrol arasındaki intifa hakkına dayalı dikey ilişkinin ilgili mevzuat uyarınca uyumlaştırılması, ilgili taşınmaz üzerindeki intifa hakkına ilişkin terkinin sağlanması ve ipoteğin kaldırılması amacıyla Cenk Akaryakıt’a ait istasyona ilişkin olarak imzalanan bayilik sözleşmesi ve intifa hakkından oluşan dikey ilişkinin, bu dikey ilişkinin başladığı tarihten itibaren 5 yıl süreyle geçerli olduğuna, bu tarihten sonra

10-71/1478-566

sözleşmeye zorlanması halinde 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi gereğince işlem başlatılacağına karar verilmesi talep edilmiştir.

G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 29.07.2010 tarih ve 6005 sayı ile giren başvuru üzerine hazırlanan 30.09.2010 tarih ve 2010-1-234/İİ-10-389.ŞP sayılı İlk İnceleme Raporu, Kurul toplantısında görüşülmüş ve soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, Kanun'un 40/1. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Bunun üzerine düzenlenen 03.11.2010 ve 2010-1-234/ÖA-10-389.ŞP sayılı Önaraştırma Raporu 03.11.2010 tarih ve REK.0.05.00.00-110/416 sayılı Başkanlık önergesi ile 10-71 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, şikâyet konusu akaryakıt istasyonuna ilişkin olarak imzalanan bayilik sözleşmesi ile intifa hakkı tesisine ilişkin resmi senetten oluşan ve rekabet yasağı içeren dikey ilişkinin, 24.03.2008 tarihinden itibaren beş yıl süreyle 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden yararlanma olanağının bulunduğu, bu nedenle, dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığı görüşüne yer verilmiştir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin 2. maddesinde üretim ve dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren iki ya da daha fazla teşebbüs arasında belirli mal veya hizmetin alımı, satımı veya yeniden satımı amacıyla yapılan anlaşmalar dikey anlaşma olarak tanımlanmaktadır. Yine aynı Tebliğ’in 5(a) maddesinde ise, Tebliğ ile tanınan muafiyetin anlaşmalarda alıcıya getirilen belirsiz süreli veya süresi beş yılı aşan rekabet etmeme yükümlülüğüne uygulanmayacağı hükme bağlanmıştır. Somut olayda, Cenk Akaryakıt ile Enerji Petrol arasında 24.03.2008 tarihinde bayilik sözleşmesi akdedildiği, söz konusu bayilik sözleşmesinin 2. maddesi ile bayiye rekabet etmeme yükümlülüğü getirildiği, yine 10.4.2008 tarihinde istasyonun bulunduğu ve bayinin maliki olduğu gayrimenkul üzerinde Enerji Petrol lehine 15 yıl süreli intifa hakkı tesis edildiği anlaşılmaktadır.

Rekabet Kurulunun ve Danıştay’ın konuyla ilgili olarak daha önce almış olduğu kararlar ile de sabit olduğu üzere, bayilik sözleşmeleri ile bu sözleşmelerde yer alan rekabet etmeme yükümlülüğü süresine etki eden intifa, tapuya şerh edilmiş kira veya benzer etkiye sahip sözleşmelerin tamamı tek bir dikey anlaşma olarak kabul edilmektedir. Bu dikey anlaşmalar ile bayiye 5 yıldan uzun süreli rekabet yasağı getirilmesi, söz konusu dikey ilişkiyi grup muafiyeti kapsamı dışına çıkarmaktadır. Bu açıdan, Cenk Akaryakıt ile Enerji Petrol arasında Cenk Akaryakıt’a ait taşınmaz üzerinde akaryakıt istasyonu işletilmesine ilişkin imzalanan bayilik sözleşmesi ve bununla bağlantılı olarak Enerji Petrol lehine tesis edilen intifa hakkı bir bütün olarak dikey anlaşma niteliğinde olup 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamındadır.

Başvuruda belirtilen uzun süreli intifa sözleşmesinin bayi üzerindeki rekabet etmeme yükümlülüğünün süresine etkisi göz önünde bulundurulduğunda, Cenk Akaryakıt ile Enerji Petrol arasındaki rekabet etmeme yükümlülüğü içeren dikey ilişkinin süresinin 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinde öngörülen beş yıllık süreyi aştığı anlaşılmaktadır.

Rekabet Kurulunun akaryakıt sektörüne yönelik olarak daha önce almış olduğu kararlar çerçevesinde, 18.09.2005 tarihinden önce yapılmış olan ve bu tarih itibarıyla kalan süresi beş yılı aşan bayilik sözleşmeleri ile bunlarla bağlantılı intifa, kira ve sair sözleşmelerin, azami hadde indirme ilkesi gereğince 18.09.2010 tarihine kadar, 18.09.2005 tarihinden

10-71/1478-566

sonra yapılan dikey anlaşmalar ise yapıldıkları tarihten itibaren beş yıl süreyle 2002/2 Tebliği ile sağlanan grup muafiyeti kapsamındadır.

Bu bağlamda, başvuru konusu akaryakıt istasyonuna ilişkin olarak 24.03.2008 tarihinde imzalanan bayilik sözleşmesi ile 10.04.2008 tarihli intifa hakkı tesisine ilişkin resmi senetten oluşan ve rekabet yasağı içeren dikey ilişkinin, 24.03.2008 tarihinden itibaren beş yıl süreyle 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden yararlanma olanağı bulunmaktadır.

Yukarıda yer verilen gerekçelerle şikâyet konusuna ilişkin olarak Enerji Petrol hakkında 4054 sayılı Kanun çerçevesinde bir soruşturma açılmasına gerek olmadığı kanaatine varılmıştır.

J. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;

1. Şikâyet konusu akaryakıt istasyonuna ilişkin olarak imzalanan bayilik sözleşmesi ile

intifa hakkı tesisine ilişkin resmi senetten oluşan ve rekabet yasağı içeren dikey

ilişkinin, 24.03.2008 tarihinden itibaren beş yıl süreyle 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara

İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında grup muafiyetinden yararlandığına,

2. Bu nedenle, dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi

uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikâyetin reddine

OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.