S.S. 16 No'lu Ezine Minibüsleri Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi (Ezine Kooperatifi)'nin düşük fiyatla yolcu…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Mustafa PARLAK

Üyeler: Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN,

Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin

KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN

B. RAPORTÖRLER : Mehmet YANIK, Sezin ELÇİN

C. ŞİKAYET EDEN: S.S. 74 No’lu Gülpınar Seyahat Minibüsçüler ve

Otobüsçüler Kooperatifi

Temsilcisi: Av. Burhan YAVUZ

GMK Blv. No:83/4 Maltepe/Ankara

D. ŞİKAYET EDİLEN: S.S. 16 No’lu Ezine Minibüsleri Motorlu Taşıyıcılar

Kooperatifi

Ezine Otogarı Ezine/Çanakkale

E. DOSYA KONUSU: S.S. 16 No’lu Ezine Minibüsleri Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi (Ezine Kooperatifi)’nin düşük fiyatla yolcu taşımacılığı yapmak suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'u ihlal ettiği iddiası.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 17.3.2005 tarih, 1764 sayı ile giren başvuru üzerine düzenlenen 18.4.2005 tarih, 2005-4-52/İİ-05-M.Y. sayılı İlk İnceleme Raporu 22.4.2005 tarih, REK.0.08.00.00/87 sayılı Başkanlık önergesi ile 05-28 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda;

- şikayetin içeriğinden Ezine Kooperatifi’nin var olduğu iddia edilen hakim durumunun yasal düzenlemelere aykırı uygulamaların yanısıra güç ve tehdit kullanımına dayandığının, dolayısıyla kolluk güçlerinin görev kapsamında yer aldığının anlaşıldığı;

- bu çerçevede gereğinin yapılması halinde hakim durumun pazar şartları çerçevesinde ortadan kalkacağı dikkate alınarak, dosya konusuna ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun çerçevesinde herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığı; görüşüne yer verilmiştir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. İlgili Pazar

Şikayetin konusu ve şikayet edilenlerin faaliyet alanları dikkate alınarak, ilgili ürün pazarı,"şehirlerarası yolcu taşımacılığı pazarı"; ilgili coğrafi pazarlar ise, "Babakale-Gülpınar-Kemallı-Bozalan-Çanakkale güzergahı" ve"Babakale- Gülpınar-Kemallı-Ezine-Çanakkale güzergahı" olarak belirlenmiştir.

H.2. Hukuki Değerlendirme

Şikayet dilekçesinde, Çanakkale’nin Ezine ilçesinde kurulu bulunan ve uzun yıllardır ilgili pazarda tek başına faaliyet gösteren Ezine Kooperatifi’nin, aynı pazarlarda faaliyet göstermek üzere 2004 yılında kurulan S.S. 74 No’lu Gülpınar Seyahat Minibüsçüler ve Otobüsçüler Kooperatifi (Gülpınar Kooperatifi)’ni pazar dışına itecek ve pazara yeni girişleri engelleyecek şekilde maliyetin altında fiyatla yolcu taşımacılığı yapmak suretiyle, pazardaki hakim durumunu kötüye kullandığı öne sürülmektedir. Anılan güzergahlar üzerinde yaklaşık 20 köy ile talebin yoğun olduğu Ezine ve Gülpınar ilçeleri de bulunmaktadır. Dilekçede Ezine Kooperatifi’nin önceleri 7 YTL olarak belirlediği Babakale-Çanakkale arası yolcu taşıma ücretini, Gülpınar Kooperatifi’nin pazara girmesiyle 2 YTL’ye indirdiği belirtilerek bunun yıkıcı fiyat olduğu iddia edilmektedir.

Dosya konusuna ilişkin olarak Raportörlerin Gülpınar Kooperatifi Başkanı Ümit GÜRNEŞ ile yaptıkları telefon görüşmesinde, anılan şahıs tarafından aşağıdaki hususlar ifade edilmiştir:

- Babakale-Çanakkale istikametinde iki güzergah bulunmaktadır. Bunlardan birincisi Babakale-Kemallı-Bozalan-Çanakkale, ikincisi ise Babakale-Kemallı- Ezine-Çanakkale güzergahıdır. Gülpınar ve Ezine Kooperatifleri her iki güzergahta da faaliyet göstermektedir.

- Çanakkale Ulaştırma Bölge Müdürlüğü Gülpınar Kooperatifi’ne günde yalnızca 5 sefer yapma sınırı koymuştur. Ezine Kooperatifi’ne ise böyle bir sınır getirilmemiştir.

- Birinci güzergahta yolcuların %55-60’ını Ezine Kooperatifi, geri kalanını ise Gülpınar Kooperatifi taşımaktadır.

- İkinci güzergah E-87 karayolu üzerinde yer almaktadır. Bu hatta Gülpınar ve Ezine Kooperatifleri dışında Çanakkale’ye yolcu taşıyan, Yeşil Bayramiç Kooperatifi, 25 No’lu Ayvacık Taşıma Kooperatifi ve Küçükkuyu Taşıyıcılar Koopratifi olmak üzere üç kooperatif daha faaliyet göstermektedir. Bu üç Kooperatife ait araçlar da Çanakkale’ye giderken Ezine ilçesinden geçmektedir. - Bu güzergahta yukarıda anılan 5 taşımacılık kooperatifi faaliyet göstermesine rağmen, hattaki yolcuların %98’ini Ezine Kooperatifi taşımaktadır. Bunun sebebi Ezine Kooperatifi’nin diğer kooperatiflere ait minibüslerin terminale girişini zor kullanmak suretiyle engellemesi ve güzergah üzerindeki yollara yerleştirdiği gözcüleri bir tehdit unsuru olarak kullanmak suretiyle yolcuların yalnızca kendi minibüslerine binmelerini sağlamasıdır. Ayrıca Ezine ilçesindeki bazı kamu kurumları da Ezine Kooperatifi’nin bu uygulamalarına göz yummaktadır.

- Ezine Kooperatifi, ilgili Esnaf Odası’ndan, “promosyon” adı altında 2 kez üst üste 45 günlük süreler için taşıma ücretlerini 7 YTL’den 2 YTL’ye indirmek üzere izin almış, ancak bu sürelerin sona ermesine rağmen taşıma ücretleri hala

artırılmamıştır. Normal şartlarda taşıma kooperatiflerinin ücret tarifeleri için Esnaf Odası’ndan onay almaları gerekirken, halihazırda ilgili pazarlara yönelik olarak -onay almadan- 2 YTL taşıma ücreti belirleyen, Ezine Kooperatifi'nin bu uygulamasının yasal bir zemini bulunmamaktadır.

Dosya mevcudu bilgilerden, başvuru sahibi tarafından, söz konusu uygulamaların yasal düzenlemelere aykırı uygulamalar ile güç ve tehdit kullanımına dayandığının iddia edildiği; dolayısıyla şikayet konusunun 4054 sayılı Kanun kapsamında olmadığı kanaatine varılmıştır.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; S.S. 16 No’lu Ezine Minibüsleri Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi'nin uygulamalarının ilgili Esnaf Odası ve kolluk güçlerinin görev kapsamında yer alması nedeniyle, başvuru konusu iddialara ilişkin olarak, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun çerçevesinde herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığına, şikayetin reddine OYÇOKLUĞU ile karar verilmiştir.

Rekabet Kurulu’nun 25.4.2005 günlü 05-28/325-84 sayılı Kararı’na

KARŞI OY

Dosyadaki bilgiler karşısında önaraştırma yapılmasının gerekli olduğu görüşüyle karara katılmıyorum.

Süreyya ÇAKIN

Kurul Üyesi