Skip to content
All decisions

Competition Board Decision

Fethiye ilçe merkezinde faaliyet gösteren Selena Gıda İnş. Tur. Oto. San. Tic. Ltd. Şti.

Competition Infringement05-63/902-244Decision date: 29.09.2005Publication date: 16.11.2005

Fethiye ilçe merkezinde faaliyet gösteren Selena Gıda İnş. Tur. Oto. San. Tic. Ltd. Şti. (Selena) unvanlı ekmek fabrikasının ürettiği ekmekleri maliyetinin altında satarak, rakip üreticileri zor durumda bıraktığı iddiası.

Decision details

Case number
05-63/902-244
Decision date
29.09.2005
Publication date
16.11.2005
Decision type
Competition Infringement (Rekabet İhlali)

Decision text

4 pages · 9.198 characters

The text below is extracted from the decision document published by the Turkish Competition Authority; page numbers, tables and figures keep their position in the original document. The summaries, classifications and explanations on this page are provided for information only and do not constitute legal opinion or advice; the binding text is the decision as published by the Authority.

View the official decision at the Competition Authority

Page 1

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı: 2005-3-106(İlk İnceleme)
Karar Sayısı: 05-63/902-244
Karar Tarihi: 29.9.2005

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan)

Üyeler: Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç

ASLAN, Mehmet Akif ERSİN

B. RAPORTÖRLER: Ali İhsan ÇAĞLAYAN, Hakan SABUNCU

C. ŞİKAYET EDENLER:

 Arzum Ekmek Fabrikası

Yeni Mah. No:12/A Günlükbaşı

Fethiye / Muğla

 Beşkavak Ekmek Fırını

Uğurlu Köyü Kemer

Fethiye / Muğla

 Bimsa Başak Ekmek Fabriası ve Bimsa Ekmek Fırını Boğalar Mah. Karaçulha Kasabası

Fethiye / Muğla

 Fethiye Ekmek Sanayi

Patlangıç Mah. Elf Petrol Arkası Sanayi Sitesi No:10 Fethiye / Muğla

 Gerçek Taş Frını

Zincirlikavak Karşısı Karaçulha

Fethiye / Muğla

 Karadeniz Ekmek Fırını

Çevre Yolu Üzeri Gökalan Mevkii Esenköy Fethiye / Muğla

 Karadeniz Taş Ekmek Fırını

Ölüdeniz Yolu Üzeri

Fethiye / Muğla

 Kayseri Taş Fırını

Akarca Mah. Namıkkemal Cad.

Fethiye / Muğla

Page 2

 Lider Karadeniz Taş Ekmek Fırını

Babataşı Mah. Adnan Menderes Bulvarı No:81/1

Fethiye / Muğla

 Moda Unlu Mamulleri

Atatürk Cad. No:170

Fethiye / Muğla

 Soydemirler Ekmek

Köprübaşı Mevkii

Fethiye / Muğla

 Trabzon Ekmek Fırını

Pazaryeri Mah. Elf Petrol Arkası

Fethiye / Muğla

 Yeşil Karadeniz Taş Ekmek Fırını

İlköğretim Okulu Yanı Esenköy

Fethiye / Muğla

D. HAKKINDA İNCELEME YAPILAN:

-Selena Gıda İnş. Tur. Oto. San. Tic. Ltd. Şti.

Çalıca Mah. Ali Aldan Cad. No:6 Karaçulha Belediyesi

Fethiye / Muğla

E. DOSYA KONUSU: Fethiye ilçe merkezinde faaliyet gösteren Selena Gıda İnş. Tur. Oto. San. Tic. Ltd. Şti. (Selena) unvanlı ekmek fabrikasının ürettiği ekmekleri maliyetinin altında satarak, rakip üreticileri zor durumda bıraktığı iddiası.

F. İDDİALARIN ÖZETİ: Kurumumuza T.C. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, Tüketicinin ve Rekabetin Korunması Genel Müdürlüğü tarafından 7.9.2005 tarih, 6239 sayı ile yapılan başvuruda kendilerine 16.8.2005 tarihinde intikal eden 14 ekmek üreticisi teşebbüs tarafından imzalı şikayet dilekçesinde özetle; Fethiye Esnaf Derneği’nin 12.11.2002 tarih, 17 sayılı kararı ile 14.12.2002 tarihinden itibaren 200 gram ekmeğin 25 Ykr.’dan satılmaya başlandığı, bugüne kadar girdi fiyatlarında meydana gelen artışa rağmen ürün fiyatında herhangi bir değişikliğe gidilmediği, ancak ekmek üretimi yapan Selena’nın 5 aydan bu yana (Ağustos 2005 itibarıyla) maliyetin çok altında 12,5 Ykr.’dan bayilere ekmek verip, 15 Ykr.’dan ekmek sattırmakta olduğu belirtilerek, anılan ekmek üreticisinin tekelleşmek amacıyla yıkıcı fiyat uyguladığı iddialarına yönelik gerekli incelemelerin yapılması ve sonucunun taraflarına bildirilmesi talep edilmektedir.

G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 7.9.2005 tarih, 6239 sayı ile intikal eden başvuru üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 6. maddesi uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 22.9.2005 tarih, 2005-3-106/İİ-05-AİÇ sayılı İlk İnceleme Raporu, 26.9.2005 tarih, REK.0.07.00.00-110/230 sayılı Başkanlık Önergesi ile 05-63 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

Page 3

H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; şikayet edilen teşebbüsün ilgili pazarda hakim durumda bulunmadığı, piyasaya yeni giren bir teşebbüs olarak fiyatlarını gerek ölçek ekonomisi gerekse tanıtım amaçlı olmak üzere normal fırınlara göre daha ucuz belirleyebilme potansiyeline sahip olduğu göz önüne alındığında, 4054 sayılı Kanun’un ihlal edilmesinin söz konusu olmadığı, başvuruya ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına gerek bulunmadığı ve dolayısıyla şikayetin reddinin gerektiği ifade edilmektedir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

4054 sayılı Kanun’un “Kapsam” başlıklı 2. maddesinde “ … mal veya hizmet piyasalarında faaliyet gösteren… her türlü teşebbüsün aralarında yaptığı rekabeti engelleyici, bozucu ve kısıtlayıcı anlaşma, uygulama ve kararlar ile piyasaya hakim olan teşebbüslerin bu hakimiyetlerini kötüye kullanmaları… rekabetin korunmasına yönelik tedbir, tespit, düzenleme ve denetlemeye ilişkin işlemler bu Kanun kapsamına girer.” ifadesi yer almaktadır.

4054 sayılı Kanun’un 6. maddesinde ise “…bir veya birden fazla teşebbüsün ülkenin bütününde ya da bir bölümünde bir mal veya hizmet piyasasındaki hakim durumunu tek başına yahut başkaları ile yapacağı anlaşmalar ya da birlikte davranışlar ile kötüye kullanması hukuka aykırı ve yasaktır.” denilmektedir.

4054 sayılı Kanun’un yukarıda yer verilen maddelerine göre, bir teşebbüsün maliyetinin altında satış yapmak suretiyle rekabeti engellemesinin ancak ve ancak anılan teşebbüsün ilgili coğrafi pazarda hakim durumda bulunması durumunda 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi bakımından bir ihlal teşkil edebileceği ve bu bağlamda; herhangi bir coğrafi piyasada hakim durumda bulunmayan bir teşebbüsün ürünlerini maliyetinin altında bir fiyatla satışa sunmasının, 4054 sayılı Kanun kapsamında rekabeti engelleyen, bozan veya kısıtlayan bir eylem kapsamında değerlendirilemeyeceği açıktır.

Şikayet edilen ekmek fabrikası ve eylemleri hakkında daha fazla bilgi alabilmek için Raportörler, şikayet eden fırınlardan birinin ve Fethiye Fırıncılar Esnaf ve Sanatkarlar Odası’nın yetkilileri ile görüşmüştür. Yapılan görüşmelerde; ilçede 1500’e yakın kayıtlı market ve bakkal bulunduğu, ekmek satışlarının ilçe merkezinin yanı sıra market ve bakkallar aracılığıyla ilçeye bağlı köylerde de gerçekleştirildiği, kış mevsiminde ilçenin ekmek talebinin yaklaşık 100.000 adet; yaz mevsiminde turizmin etkisiyle yaklaşık 200.000 adet civarında olduğu, ilçede 20 civarında farklı kapasitelerde özel ekmek fırını bulunduğu, bunlardan şikayet edilen Selena dışında kapasitesi 10.000 ekmeğin üzerinde olan 3 fırın daha olduğu, Gima, Tansaş gibi büyük market zincirlerinin de ekmek ürettiği, Selena’nın Mayıs 2005 tarihinden itibaren faaliyette olduğu, Oda tarafından belirlenen 200 gram ekmek için 25 Ykr fiyata uymayarak 15 Ykr’dan satış yapıldığı, ortaya çıkan fiyat farklılıkları neticesinde de kara fırın olarak tabir edilen 3 fırının kapandığı, Selena’nın pazara girişinden itibaren oluşan yeni piyasa koşullarından rahatsızlık duyulduğu, ifade edilmiştir.

Page 4

Ayrıca raportörlerce yapılan görüşmelerde elde edilen kapasite ve üretim rakamları değerlendirildiğinde; kapasite rakamları açısından şikayet edilen Selena'nın elde edilen toplam kapasitede % 5 civarında bir paya sahip olduğu ve bu kadar kapasite payı ile Fethiye'deki ekmek pazarını etkilemesinin mümkün olmadığı anlaşılmaktadır. Öte yandan kapasite değerleri üretim rakamlarıyla kıyaslandığında bazı fırınların belirtilen kapasitelerinin altında, bazılarının ise görünen kapasitelerinin 2-3 katı civarında üretim yaptıkları görülmektedir. Şikayet edilen Selena'nın ise 50.000 ekmek ürettiği iddia edilmektedir ki, bu rakam neredeyse kapasitenin 10 katına tekabül etmektedir. Selena'nın kapasitesinin 4-5 katı civarında üretim yaptığı kabul edilse bile, ilçenin ekmek ihtiyacının yaklaşık %25'ini ancak karşılayabileceği anlaşılmaktadır. Ayrıca ilçede (……...) ekmek kapasitesiyle, kapasite açısından en büyük ekmek fırını olarak gözüken İnanç Ekmek fabrikası, bunun dışında kapasitesi 10.000'in üzerinde 2 fırın, kapasitesi 5000'in üzerinde 3 fırın faaliyet göstermektedir. Şikayet edilen fırının 50.000 ekmek ürettiği ve bu fırının pazara getirdiği fiyat rekabeti yüzünden diğer fırınların toplam üretiminin 70.500'e düştüğü kabul edilse bile Selena'nın pazar payı maksimum %(…) olabilir ki, bu rakama Gima, Tansaş gibi marketlerin ekmek üretimleri de dahil değildir.

Üretim kapasitesi arttıkça ölçek ekonomisinden yararlanılmakta ve aynı ürünü üreten diğer rakiplere göre daha ucuz fiyattan satış yapmak mümkün hale gelmektedir. Ekmek üretiminde maliyeti üretici bazında değiştiren en önemli etkenlerden biri fırın başına üretilen ekmek miktarı olup, işçilik giderlerinin ve genel işletme giderlerinin önemli bölümünü sabit maliyetler oluşturmakta, toplam ekmek miktarı arttıkça ekmek başına düşen maliyet azalmakta ve bu durum kapasitesini artıramayan veya atıl kapasiteyle faaliyet gösteren fırınların maliyetini arttırmaktadır. Dolayısıyla kapasitesi yüksek bir ekmek fabrikasının küçük fırınlara göre daha ucuz ekmek fiyatı belirlemesi ve diğerlerinin bundan şikayet etmesi doğal bir olgudur.

Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden; kapasite ve üretim rakamları, ilçede faaliyette olan diğer büyük fırınların varlığı ve Gima, Tansaş zincir marketlerin kendi ekmeklerini ürettiği göz önüne alındığında şikayet edilen fırının ilçedeki ekmek pazarında hakim durumda olduğu sonucuna ulaşmanın mümkün olmadığı anlaşılmaktadır. Ayrıca piyasaya yeni giren bir teşebbüsün kendisini müşteri kitlesine tanıtmak için ürettiği malın fiyatını belirli bir süre ile maliyetin altında belirlemesine olumlu yaklaşılmaktadır.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; şikayet edilen teşebbüsün ilgili pazarda hakim durumda bulunmadığı, piyasaya yeni giren bir teşebbüs olarak fiyatlarını gerek ölçek ekonomisi, gerekse tanıtım amaçlı olmak üzere pazarda faaliyet gösteren diğer fırınlara göre fiyatlarını daha düşük belirleyebilme potansiyeline sahip olduğu göz önüne alındığında, 4054 sayılı Kanun’un ihlalinin söz konusu olmadığına, başvuruya ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına gerek bulunmadığına, dolayısıyla şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

Some values in the tables are redacted as (.....) by the Turkish Competition Authority on trade-secret grounds.

Decisions taken at the same meeting

All decisions from this meeting
View all decisions of this type

Let's discuss what this decision means for your business

We provide end-to-end support on competition compliance, investigations and merger control.