Petrol Ofisi A.Ş.'nin %44.06 oranındaki hissesinin, Doğan Şirketler Grubu Holding A.Ş.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

İkinci Başkan: Tuncay SONGÖR

Üyeler: Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,

M. Sıraç ASLAN, Mehmet Akif ERSİN

B. RAPORTÖRLER: Cengiz SOYSAL, Müge ÖZERCAN PAŞAOĞLU,

M. Selim ÜNAL

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - Doğan Şirketler Grubu Holding A.Ş.

D. TARAFLAR: - Türkiye İş Bankası A.Ş.

Büyükdere Caddesi Pembegül Sok. İş

Kuleleri 1 4. Levent 34330 İstanbul

- Doğan Şirketler Grubu Holding A.Ş.

Altunizade, Oymacı Sok. No:51

Üsküdar 34662 İstanbul

E. DOSYA KONUSU: Petrol Ofisi A.Ş.’nin %44.06 oranındaki hissesinin, Doğan Şirketler Grubu Holding A.Ş. tarafından, bu hisselerin sahibi olan Türkiye İş Bankası A.Ş. ile iştirakleri Camiş Madencilik A.Ş. ve Camiş Yatırım Holding A.Ş.’den devralınması işlemine izin verilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 14.9.2005 tarih ve 6454 sayı ile intikal eden ve en son 23.9.2005 tarih ve 6676 sayılı yazı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 26.9.2005 tarih ve 2005-1-107/Oİ-05-CS sayılı Ön İnceleme Raporu 26.9.2005 tarih ve REK.0.05.00.00-120/191 sayılı Başkanlık önergesi ile 05-63 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da;

Petrol Ofisi A.Ş. (POAŞ)’nin %44.06 oranındaki hissesinin, Doğan Şirketler Grubu Holding A.Ş. (Doğan Holding) tarafından, bu hisselerin sahibi olan Türkiye

İş Bankası A.Ş. (İş Bankası) ile iştirakleri Camiş Madencilik A.Ş. (Camiş Madencilik) ve Camiş Yatırım Holding A.Ş. (Camiş Yatırım)’den devralınması işleminin; 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi olduğu; ancak devralma sonucunda hakim durum yaratılmasının veya var olan bir hakim durumun güçlendirilerek rekabetin önemli ölçüde sınırlandırılmasının söz konusu olmaması nedeniyle, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7’nci maddesi çerçevesinde bildirim konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmektedir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. İlgili Pazar

60

H.1.1. İlgili Ürün Pazarı

POAŞ, en genel anlamda, petrol ve petrol ürünleri sektöründe faaliyet gösteren bir teşebbüstür. Bununla birlikte bildirime konu işlem, ilgili ürün pazarlarında yoğunlaşma doğurucu bir işlem olmayıp; sadece bir kontrol değişikliği içermektedir. Söz konusu işlem uyarınca, halihazırda POAŞ’ın hissedarlarından biri olan Doğan Holding, POAŞ’ın tam kontrolünü eline geçirecek olup; teşebbüsün ve Doğan Grubu’nun POAŞ dışında, anılan sektörlerde faaliyet gösteren herhangi bir iştiraki veya bağlı ortaklığı bulunmamaktadır. Dolayısıyla tanımlanabilecek hiçbir ilgili ürün pazarı bakımından işlemin yoğunlaşma yaratıcı bir etkisi olmayacaktır. Bu çerçevede, mevcut dosya özelinde, ilgili ürün pazarı tanımının sonuca ilişkin değerlendirmeleri etkilemeyecek olması nedeniyle ilgili ürün pazarı tanımının yapılmasının gerekli olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar

Bildirime konu işlemin yoğunlaşmaya yol açmayacak olması sebebiyle; mevcut dosya özelinde, ilgili coğrafi pazar tanımının sonuca ilişkin değerlendirmeleri etkilemeyeceği ve dolayısıyla ilgili coğrafi pazar tanımının yapılmasının gerekli olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

80

H.2. Taraflar

H.2.1. İş Bankası

İş Bankası esas olarak, finans sektöründe faaliyet göstermekle birlikte; teşebbüsün cam, enerji, telekomünikasyon ve sanayi-hizmet alanlarında faaliyet gösteren çok sayıda iştiraki bulunmaktadır.

İş Bankası’nın iştiraklerinden olan Camiş Madencilik ve Camiş Yatırım da, İş Bankası ile birlikte, bildirime konu işlemin devreden tarafı konumunda olup; söz konusu teşebbüslerden Camiş Madencilik, cam hammaddeleri (kum, kireç,

dolomit, feldspat) üretimi ve satışı ile iştigal etmektedir. İş Bankası teşebbüs hisselerinin %78.46’sına sahip bulunmaktadır.

Camiş Yatırım ise, bağlı şirketlerin faaliyetlerinin aynı amaç ve politika doğrultusunda planlanması, koordine edilmesi, denetlenmesi, teknik ve ticari sorunlarının ekonomik bir bütünlük içerisinde çözümlenmesini sağlamak üzere kurulmuş bir holding şirketi olup; İş Bankası, teşebbüsün hisselerinin %99,97’sini elinde bulundurmaktadır.

100

H.2.2. Doğan Holding

Doğan Holding, medya, enerji, sigortacılık, turizm, sanayi ve ticaret alanlarında faaliyet göstermekte olan Doğan Grubu bünyesinde yer alan iki holding kuruluşundan biri olup; teşebbüs hisselerinin %65.52’si Doğan Ailesinin elinde bulunmaktadır. Doğan Holding, 2004 yılı itibarıyla (……………) YTL ciro elde etmiştir.

H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

110

Bildirime konu işlemin hukuki dayanağını 2.9.2005 tarihinde taraflar arasında imzalanan “Petrol Ofisi A.Ş. Hisse Satış Sözleşmesi” oluşturmaktadır. Söz konusu işlem uyarınca, POAŞ’ın %44,06 oranındaki hissesinin, Doğan Holding tarafından, bu hisselerin sahibi olan İş Bankası ile iştirakleri Camiş Madencilik ve Camiş Yatırım’dan devralınması planlanmakta olup; POAŞ’ın mevcut durumdaki ortaklık yapısına aşağıda yer verilmektedir.

Tablo 1- POAŞ’ın Ortaklık Yapısı

ORTAKLAR ORAN (%)

Türkiye İş Bankası A.Ş. 35,96

Şirketin sermayesi, A ve B grubu hisselerden oluşmakta olup; B grubu hisseler, yarı yarıya Doğan Holding ile İş Bankası ve iştirakleri Camiş Madencilik ve Camiş Yatırım arasında paylaşılmıştır. A Grubu hisselerin ise %38,38’i Doğan Holding, %37,87’si ise iştirakleriyle birlikte İş Bankası’nın elinde bulunmaktadır. POAŞ’ın yönetim kurulu, mevcut durumda, 9 üyeden oluşmakta olup; 6 üyenin B grubu hissedarlar, 3 üyenin ise A grubu hissedarlar arasından seçilmesi zorunludur. Yönetim Kurulu toplantı ve karar nisabı mevcut Ana Sözleşme’de “Yönetim 1 Doğan Enerji Yatırımları San. ve Tic. A.Ş. (Doğan Enerji), Doğan Grubu bünyesinde faaliyet göstermekte olan bir kuruluştur.

2

Tablodaki oranlar virgülden sonraki iki basamağa kadar yazıldığından ortaklık payı 0 olarak görünmektedir.

Kurulu 6 üyenin katılımı ile toplanır ve kararlar altı üyenin olumlu oyu ile alınır.” şeklindedir.

Yukarıdaki bilgiler göz önüne alındığında, POAŞ’ın, Doğan Holding ile İş Bankası ve iştirakleri Camiş Madencilik ve Camiş Yatırım’ın, başka bir deyişle, Doğan Holding ile İş Bankası’nın ortak kontrolü altında yönetildiği anlaşılmaktadır. POAŞ’ın işlem sonrası ortaklık yapısı ise aşağıdaki gibidir:

Tablo 2- POAŞ’ın İşlem Sonrası Ortaklık Yapısı

ORTAKLAR ORAN (%)

Doğan Holding 88,36

Yukarıda yer verilmekte olan tablodan da görüleceği üzere, işlem sonrası, İş Bankası ile iştiraklerinin hisselerini Doğan Holding’e devretmesiyle, şirket yönetimi ortak kontrolden Doğan Holding’in tam kontrolüne geçecektir. Bu bağlamda, bildirime konu olan işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendi anlamında bir devralma işlemidir.

POAŞ’ın faaliyet gösterdiği alanlar içinde tanımlanabilecek en dar pazarlardan olan benzin ve motorin pazarlarında faaliyet göstermekte olan teşebbüslerin pazar paylarına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir:

Tablo 3- Benzin ve Motorin Pazarlarında Faaliyet Göstermekte Olan Teşebbüslerin

2004 Yılı Pazar Payları

Benzin Motorin

Teşebbüs

Teşebbüs, 2004 yılı itibarıyla benzin pazarında (………………) YTL, motorin pazarında ise (………………) YTL ciro elde etmiştir.

1997/1 sayılı Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde “birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın %25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirası’nı aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur.” denilmektedir.

Yukarıda yer verilmekte olan bilgiler çerçevesinde; mevcut dosya özelinde herhangi bir ilgili ürün pazarı tanımlaması yapılmamış olmakla birlikte, tanımlanabilecek en dar ilgili ürün pazarlarından olan benzin ve motorin pazarlarında POAŞ’ın hem pazar payı, hem de cirosu Tebliğ’de belirtilen pazar payı ve ciro eşiklerini aşmaktadır. Dolayısıyla, bildirim konusu işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ bakımından izne tabi bir devralma işlemidir.

Öte yandan, bildirime konu devir işleminin, aynı teşebbüsün ortakları arasında gerçekleşen bir kontrol devrinden ibaret olduğu ve işlem neticesinde POAŞ’ın tanımlanabilecek her bir ilgili ürün pazarı bakımından Türkiye sınırları içerisinde pazar payının aynı kalacağı ve dolayısıyla herhangi bir yoğunlaşma oluşmayacağı görülmektedir. Bu sebeple, söz konusu devralmanın herhangi bir ilgili ürün pazarında hakim durum yaratan veya hakim durumu güçlendiren bir nitelik arz etmediği sonucuna varılmıştır.

170

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, ancak işlem sonucunda 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle bildirime konu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.