The text below is extracted from the decision document published by the Turkish Competition Authority; page numbers, tables and figures keep their position in the original document. The summaries, classifications and explanations on this page are provided for information only and do not constitute legal opinion or advice; the binding text is the decision as published by the Authority.
Üyeler: Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Mehmet Akif ERSİN,
Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER: İsmail Yücel ARDIÇ, Özgür BAL
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN: - Cookson Group Plc
Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK,
Av. Murat Hakan ÖZGÖKÇEN
Çitlenbik Sokak No: 12 Yıldız Mahallesi Beşiktaş, İstanbul
D. TARAFLAR: - Cookson Group Plc
165 Fleet Street London EC4A2 AE BİRLEŞİK KRALLIK
- Foseco Plc
Coleshill Road Fazeley, Tamworth Staffordshire
B78 3 TL, BİRLEŞİK KRALLIK
E. DOSYA KONUSU: Foseco Plc’nin sermayesinin tamamının nakit alım teklifi aracılığı ile Cookson Group Plc tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 8.2.2008 tarih, 947 sayı ile giren ve eksiklikleri 13.3.2008 tarih, 1601 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 14.3.2008 tarih, 2008-1- 13/Öİ-08-İYA sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 14.3.2008 tarih, REK.0.05.00.00- 120/37 sayılı Başkanlık önergesi ile 08-25 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; bildirim konusu devralma işleminin, 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi olduğu, ancak devralma sonucunda hakim durum yaratılmasının veya var olan bir hakim durumun güçlendirilerek rekabetin önemli ölçüde sınırlandırılmasının söz konusu olmadığı, dolayısıyla anılan devir işlemine izin verilmesi gerektiği ifade edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Cookson Group Plc (Cookson)
Bildirim formundaki bilgilere göre, Cookson dünya çapında seramik, elektronik ve değerli metal endüstrilerinde faaliyet gösteren bir şirkettir. Cookson’ın seramik bölümü esas olarak demir ve çelik endüstrisi gibi pek çok endüstriye refrakter (ısıya karşı
Page 2
dirençli ürünler) sağlamaktadır. Bunun yanında Cookson göreceli olarak daha dar bir alanda cam, güneş enerjisi ve dökümhane endüstrilerine teknik seramik sağlayıcısıdır. Cookson’ın seramik bölümü Brüksel, Belçikada’da merkezi bulunan ve tamamına sahip olduğu Vesuvius Group S.A. aracılığıyla faaliyetlerini sürdürmektedir. Cookson seramiklerinin dünya çapında 50 imalat ve 80 satış noktası bulunmaktadır.
Cookson, Türkiye’de demir, çelik ve diğer işleme işi ile iştigal eden endüstrilere refrakterler ve bunun yanı sıra, çoğunlukla dökümhane endüstrilerinde kullanılmak üzere teknik seramik sağlamaktadır. Cookson’un Türkiye’de refrakter veya teknik seramik üretimi bulunmamaktadır.
Cookson, refrakter ürünlerini İsviçre Lugano’da bulunan Veuvious Corporation aracılığı ile doğrudan Türkiye’deki müşterilerine satmaktadır.
Cookson’ın Amerika Birleşik Devletler’inde, dünya çapında dağıtımını yaptığı teknik seramikler için bir üretim tesisi bulunmaktadır ve tüm dünyaya ürünlerinin dağıtımını buradan yapmaktadır. Bu ürünlerin dağıtımı Türkiye özelindeki dökümhanelere doğrudan yapıldığı gibi yerel distribütörlere de yapılmaktadır.
Cookson’ın elektronik bölümü, elektronik, sanayi ve otomotiv pazarlarına ileri derecede yüzey iyileştirilmesine, kimyasalların kaplanmasına ve malzeme takılmasına yönelik olarak ürünler sunmaktadır.
Cookson’ın değerli metaller bölümü, imalattan geçirilmiş değerli metalleri (başlıca altın, gümüş ve platin) Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Krallık, Fransa ve İspanya’daki mücevher endüstrisine sağlamaktadır.
H.1.2. Foseco Plc (Foseco)
Foseco, yoğunluklu olarak dökümhanede kullanılan tüketim mallarının ve daha az faaliyet gösterdiği bir alan olan demir ve çelik üretiminde kullanılan refrakter ürünlerinin sağlayıcısıdır. Foseco bu iki alandaki faaliyetlerini Foseco Foundry ve Foseco Steel olmak üzere iki birim aracılığı ile yürütmektedir. Foseco, 32 ülkede hizmet ağına sahip olup Amerika Birleşik Devletleri, Almanya, Birleşik Krallık, Brezilya, Çin, Hindistan, Güney Kore ve Japonya da dahil olmak üzere toplam 17 ülkede 29 üretim tesisi işletmektedir.
Türkiye’de Foseco, demir ve çelik üretiminde kullanılan refrakterleri ve dökümhanelerde kullanılan tüketim mallarını (teknik seramikler ve özellikle filtreler dahil olmak üzere) tedarik etmektedir. Foseco’nun Türkiye’de refrakterler ya da teknik seramikler üretimi yoktur.
90
Foseco Türkiye’deki müşterilerine refrakter satışını Foseco Türkiye aracılığı ile yapmakta ve bu ürünler Foseco Türkiye’ye İngiltere’den tedarik edilmektedir. Teknik seramikler ise Foseco GmBH (Almanya) aracılığı ile doğrudan Türkiye’deki müşterilere satılmaktadır.
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Bildirim formundaki bilgilere göre, tarafların Türkiye’deki faaliyetlerinin temel olarak refrakter pazarında yer alan “İzostatik Sıkıştırmalı Ürünler (İSÜ) ve Şekilsiz Ürünler”
Page 3
(Monolitikler) ile teknik seramikler pazarında yer alan “Sünger Filtreleri” ürünlerinde örtüştüğü anlaşılmaktadır. Örtüşme yaşanan bu pazarlar haricinde sadece Foseco’nun aktif olduğu besleme sistemleri pazarında da Foseco’nun pazar payı yaklaşık olarak %(…)’dır. Foseco’nun pazar payı dökümhanelerde kullanılan diğer ürünlerin hiçbirinde %(…)’i geçmemektedir.
Bu çerçevede ilgili ürün pazar değerlendirmesi sadece yoğunlaşmanın gerçekleşeceği pazarlar bakımından yapılacaktır.
H.2.1.1. Refrakterler
110
Refrakterler, pek çok endüstriyel süreçten geçen yüksek ısı gerektiren özellikle demir ve çelik, çimento, cam, alüminyum ve dökümhane endüstrilerinde zaruri nitelik taşıyan ürünlerdir. Uluslararası standartlara göre, refrakterler 1,800°C ye kadar dayanabilen metal olmayan seramiklerdir. Refrakterlerin ana tüketicisi demir ve çelik sektörüdür. Refrakterler asıl olarak ısı tamponu veya kazan, fırın ve ocak gibi endüstriyel cihazlarda balata işlevi görürler. Bunun yanı sıra refrakterler ek işlevlerde görmektedirler. Örneğin, belli refrakterler elde edilen son çelik ürününün kalitesine doğrudan etkisi olan erimiş çeliğin akmasını kontrol etmek için dizayn edilebilirler. Refrakterler çeşitli formlarda elde edilebilir. Şekilli (tuğlalar) ve şekilsiz (monolitikler/tozlar) refrakterler, refrakterlerin en geniş iki kategorisidir. Bu iki kategori kapsamında yer alan ürünler; tüketici bakış açısı, işlevsellik ve kimyasal bileşimleri bakımından değerlendirildiğinde şu sonuçlar ortaya çıkmaktadır:
Tüketici odaklı bakış açısından, refrakterlerin çoğu çeşidi özel işlevselliği ve/veya kimyasal bileşimleri yüzünden ikame edilemez. Değişik ürünler spesifik fonksyionlara sahip olmaları nedeni ile ikame edilebilir olmaktan ziyade tamamlayıcı nitelikte olarak değerlendirilebilirler. İşlevsellik açısından, genel olarak, farklı refrakterler çelik yapım aşamalarının farklı noktalarında kullanılırlar. Her çeşit refrakter bu aşamada çok belli bir amacı yerine getirir ve bu nedenle diğer bir refrakterle ikame edilemez. Tüketiciler için teknik olarak bu kategoriler arasında değişim yapmak imkansızdır. Kimyasal bileşim açısından temelli ve temelsiz refrakterler, talep açısından ikame edilemezler, çünkü farklı çevrelerde ihtiyaç duyulmaktadırlar.
Bildirim formunda belirtildiği üzere tarafların faaliyetleri, Türkiye’de şekilli refrakterlerin bir alt segmenti olan İSÜ ile şekilsiz refrakterlerin alt segmentleri olan temelsiz monolitikler ve temel monolitikler pazarlarında örtüşmektedir.
İzostatik Sıkıştırılmış Ürünler (İSÜ): Bildirim formundaki bilgilere göre, İSÜ’lerin değişik türleri arasında arz yanlı ikamenin önemli oranda mevcut olduğu anlaşılmaktadır. Üretim aşaması bakımından, İSÜ akış kontrol refrakterlerinin bütün türleri izostatik olarak aynı şekilde sıkıştırılmıştır. Ham madde açısından değerlendirildiğinde bütün İSÜ’lerin karbon sıkıştırılmış alüminyum grafitelerin benzer karışımlarından oluştuğu gözlemlenmektedir. Bu bakımdan “izostatik sıkıştırmalı ürünler” pazarının ayrı bir ürün pazarı olarak ele alınabileceği kanaatine varılmaktadır.
Temelsiz Monolitikler (Non-Basic Monolithics): Temelsiz monolitikler demir ve çelik endüstrisinde birçok alanda kullanılmaktadır. Cookson temelsiz monolitiklerin (non- basic monolithics) her alanında faaliyet gösterirken, Foseco döküm öncesi temelsiz monolitiklerin sadece iki kategorisinde faaliyet göstermektedir. Temel teknolojilerinin, hammaddelerinin ve üretim süreçlerinin aynı olması ve her üreticinin bu tekniklere
Page 4
sahip olduğu göz önüne alındığında, temelsiz monolitiklerin bütün tipleri arasında arz yönünde ikame olduğu söylenebilecektir. Bu bakımdan “temelsiz monolitikler” ayrı bir ürün pazarı olarak belirlenmiştir.
Temel Monolitikler (Basic Monolithics): Demir çelik endüstrisinde, temel monolitikler işleme sürecinin değişik aşamalarında kullanılmaktadır. Tedarikçilerin çoğunlukla bütün temel monolitik tiplerini demir çelik endüstrisine piyasaya sürebildikleri göz önüne alındığında temel monolitikler bakımından arz ikamesinin bulunduğu kanaatine varılmaktadır. Bu çerçevede “temel monolitikler” ayrı bir ürün pazarı olarak ele alınmıştır.
H.2.1.2. Teknik Seramikler
Bildirim formundaki bilgilere göre, tarafların Türkiye’de teknik seramikler arasında yer alan sünger filtreleri pazarında faaliyetlerinin örtüştüğü anlaşılmaktadır.
Genel anlamda filtreler, erimiş metalin dökümü sırasında dökümhaneler tarafından, dökümlerde bozukluğu ve yabancı madde kalıntılarını (inklüzyon) azaltmak için kullanılmaktadır. Filtrelerin bu fonksiyonları sayesinde üreticiler daha kaliteli ürün üretilmesine olanak sağlamaktadır. Metal olmayan inklüzyonlar en önemli döküm kusurlarından biri olarak gösterilmektedir. Bu çeşit kusurlar dökümün metalürjik özelliklerini ve performansını (güç ve esneklik gibi) olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Pazarda temel olarak iki çeşit dökümhane filtresi kullanılmaktadır:
- Birbirine bağlı deliklerle kesiti ve yönü veya değişebilen (sünger filtreler) veya gözenekli sünger benzeri yapılar ve
- Değişik hacim ve uyumlu kesitlerdeki (süzgeç) hücreli gözenekli veya delikli yapılar. Talep yanlı bakış açısından, filtrelerin metallere ısı, aşınma, paslanma unsurlarına göre uyarlandığı gözlenmektedir. Bu doğrultuda değişik tipteki filtreler arasında kısmi olarak talep açısından ikame edilebilirliğin bulunduğu ifade edilmektedir.
Arz ikamesi yönünden, süzgeç, metal mazgal veya sünger filtrelerin üretimi için gereken teknik beceriler farklıdır. Bunun sonucu olarak, sünger filtreler, süzgeçler ve metal mazgallar arasında arz yönünden ikame edilebilirlik mevcut değildir.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında “sünger filtreleri” pazarı ayrı bir ürün pazarı olarak ele alınmıştır.
Sonuç olarak, “izostatik sıkıştırılmış ürünler”, “temelsiz monolitikler”, “temel monolitikler” ve “sünger filtreleri” nin ilgili ürün pazarlarını oluşturduğu kanaatine ulaşılmıştır.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Dosya kapsamında ilgili coğrafi pazar “Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak kabul edilmiştir.
Page 5
H.3. Değerlendirme
H.3.1. İşlemin Niteliği
200
Bildirime konu devralma İşlemi çerçevesinde Cookson, Foseco’nun sermayesinin tamamının devralınmasına yönelik olarak peşin bir alım teklifinde bulunmuştur. Devralma İşlemi’nin tamamlanmasını takiben Cookson Foseco’nun sermayesinin tamamını ve dolayısı ile Foseco’nun bütün iştiraklerinin kontrolünü tamamen elde edecektir. Bu çerçevede söz konusu işlemin, 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğin 2. (b) maddesi anlamında bir devralma işlemi olduğu anlaşılmaktadır. Diğer yandan dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, yoğunlaşmanın etkili olacağı ilgili ürün pazarlarında 1997/1 sayılı Tebliğ’de belirtilen pazar payı eşiğinin aşıldığı anlaşıldığından, ilgili işlem Rekabet Kurulu iznine tabi bir işlem niteliğindedir.
H.3.2. 4054 sayılı Kanun’un 7. Maddesi Açısından Değerlendirme
Dosyadaki bilgilere göre, aşağıdaki tabloda tarafların Türkiye İSÜ pazarında sahip oldukları pazar payları ve ciroları gösterilmiştir.
İSÜ Pazarı
2006
Şirket
Satışlar (€) Pazar Payları (%)
Cookson (…………) (….. YTL) (…)
Foseco
(…………) (……… YTL)
(…)
RHI
(………)
(…)
TYK
(………)
(…)
IFGL
(………)
(…)
Staverma
(………)
(…)
OAL
(………)
(…)
Diğer (Asmaş ve Çinli
Üreticiler dahil)
(………)
(…)
Toplam Pazar Hacmi
6.295.000
100
Yukarıdaki tablodan da anlaşılacağı üzere, taraflar ilgili işlem sonucunda İSÜ pazarında toplam %(…) gibi önemli bir pazar payına sahip olacaklardır. Ancak taraflar İSÜ işini elden çıkarmayı AB Komisyonu’na taahhüt ettiklerini bildirmektedirler. Bu çerçevede 11.1.2008 tarihli İşletme Satış Sözleşmesi ile Foseco İSÜ işini RHI Group’a satmayı taahhüt etmiştir. AB Komisyonu’na verilmiş ve Kurulumuzca da benimsenen bu taahhüt çerçevesinde, söz konusu işlem neticesinde İSÜ pazarında herhangi bir yoğunlaşma meydana gelmeyeceğinden rekabetin azaltılması da söz konusu olmayacaktır.
Nitekim AB Komisyonu söz konusu işlem ile ilgili yaptığı değerlendirmede, devralma sonucu ortaya çıkacak pazar gücünün, pazardaki mevcut rakip firmalar tarafından dengelenemeyeceği sonucuna ulaşmakla birlikte, tarafların taahhüdünü dikkate alarak ilgili işlemin rekabeti engellemeyeceği sonucuna ulaşmıştır.
Aşağıdaki tablolarda tarafların Türkiye temelsiz monolitikler ve temel monolitikler pazarlarında sahip oldukları pazar payları ve ciroları ile devralama sonucunda ulaşacakları toplam pazar payları ve ciroları gösterilmiştir.
Tablolardan tarafların ilgili işlem sonucunda, Türkiye temelsiz monolitikler ve temel monolitikler pazarlarında ulaşacakları toplam pazar payları ve cirolarının 1997/1 sayılı Tebliğ’de öngörülen eşikleri aşmadığı, dolayısıyla bu pazarlar açısından rekabeti önemli ölçüde engelleme sonucunu doğuracak şekilde hakim durum yaratılmayacağı veya mevcut hakim durumun güçlendirilmeyeceği anlaşılmaktadır.
Tarafların Türkiye sünger filtreleri pazarında sahip olduğu pazar payları ve ciroları ise aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.
Sünger Filtreleri
2006
Şirket
Satışlar (€) Pazar Payları (%)
Cookson (…………) (…………. YTL) (….)
Foseco
(…………) (…………. YTL)
(….)
Ferroterm
(……..)
(….)
Drache
(……..)
(….)
Kale
(……..)
(….)
(……..)
Diğer (Selee, Pyrotek ve
(….)
Lanik, dahil olmak üzere)
Politek A.Ş. (……..) (….)
Toplam Pazar Hacmi 1.989.000 100
Yukarıdaki tablodan da anlaşılacağı üzere taraflar ilgili işlem sonucunda sünger filtreleri pazarında toplam (…………) YTL gibi düşük bir ciro rakamına ulaşmakla birlikte, toplam pazar payları %(…) gibi çok büyük orana tekabül etmektedir. Ancak taraflar İSÜ işinde olduğu gibi sünger filtreleri işini de elden çıkarmayı AB Komisyonu’na taahhüt etmişlerdir. Bu taahhüt çerçevesinde Cookson sünger işini - Asya’daki küçük bir üretim tesisi dışında- elden çıkaracaktır. AB Komisyonu’na verilmiş ve Kurulumuzca da benimsenen bu taahhüt çerçevesinde, söz konusu işlem neticesinde sünger filtreleri pazarında herhangi bir yoğunlaşma meydana gelmeyeceğinden ilgili pazarda rekabetin azaltılması da söz konusu olmayacaktır.
Nitekim AB Komisyonu söz konusu işlem ile ilgili yaptığı değerlendirmede, pazar lideri ve aynı zamanda pazarda çok güçlü bir konumu olan Foseco ile en yakın rakibi
Page 7
Cookson’un birleşmesinin pazardaki mevcut teşebbüsler tarafından yaratılacak zayıf
rekabet baskısıyla dengelenemeyeceği ve dolayısıyla ilgili pazarda rekabetin
engelleneceği sonucuna ulaşmakla birlikte, tarafların taahhüdünü dikkate alarak ilgili
pazarda rekabetin engellenmeyeceğine karar vermiştir.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
1- Bildirim konusu işlemin, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna,
2- Söz konusu işlemin temelsiz monolitikler ve temel monolitikler pazarlarında rekabeti önemli ölçüde engelleme sonucunu doğuracak şekilde hakim durum yaratmayacağına veya mevcut bir hakim durumu güçlendirmeyeceğine,
3- Ancak izostatik sıkıştırılmış ürünleri ve sünger filtreler pazarlarında devir işlemi sonrasında aynı Kanun maddesi kapsamında rekabetin önemli ölçüde azaltılmasına yol açacak olması nedeniyle, Avrupa Birliği’ne verilmiş ve Kurulumuzca da benimsenen taahhütler çerçevesinde Foseco Plc’nin izostatik sıkıştırılmış ürünler işini ve Cookson Group Plc’nin sünger filtreler işini devralma taraflarıyla ilgili olmayan üçüncü kişilere devretmesi koşuluyla bildirim konusu işleme izin verilmesine,
4- Tarafların 3. maddede belirtilen kapsamda vermiş oldukları taahhütlerin yerine getirildiğini Rekabet Kurumuna tevsik etmelerine,
OYBİRLİGİ ile karar verilmiştir.
Some values in the tables are redacted as (.....) by the Turkish Competition Authority on trade-secret grounds.