General Motors Holdings LLC’ye ait Opel/Vauxhall’un otomotiv iş birimini oluşturan Türkiye’dekiler de dâhil…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Ömer TORLAK

Üyeler: Arslan NARİN, Adem BİRCAN, Şükran KODALAK, Mehmet AYAN B. RAPORTÖRLER: Evren SESLİ, Fatma ATAÇ

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: Peugeot S.A.

Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Öznur İNANILIR,

Av. Bulut GİRGİN, Av. Berfu AKGÜN

Çitlenbik Sok. No: 12 Yıldız Mah. Beşiktaş/İstanbul

(1) D. DOSYA KONUSU: General Motors Holdings LLC’ye ait Opel/Vauxhall’un otomotiv iş birimini oluşturan Türkiye’dekiler de dâhil olmak üzere Avrupa’daki tüm iştiraklerinin ve şubelerinin tek kontrolünün Peugeot S.A. tarafından devralınmasına izin verilmesi talebi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 16.05.2017 tarihinde giren bildirim üzerine düzenlenen 23.05.2017 tarih ve 2017-4-21/Öİ sayılı Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirime konu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

G.1. İlgili Pazar

G.1.1. İlgili Ürün Pazarı

(4) İşlem tarafları, Türkiye’de esas olarak binek otomobil alanında faaliyet göstermektedir. Bu bakımdan tarafların binek otomobil tedariki faaliyetleri arasında yatay seviyede örtüşme bulunmaktadır.

(5) Ayrıca, Peugeot S.A. (PSA), Fiat Auto S.p.A. (FIAT) ve Tofaş Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. (TOFAŞ) ile yaptığı işbirliği anlaşması [1] çerçevesinde Türkiye’de hafif ticari araçların imalatı ve tedariki alanında faaliyet göstermektedir. Devre konu OPEL AUTO [2] da Opel Combo markalı hafif ticari araçların geliştirilmesi, üretilmesi ve tedariki üzerine TOFAŞ ve FIAT Group Automobiles S.p.A. ile bir anlaşmaya taraf olmakla birlikte son üç yılda Türkiye’de hafif ticari araçların satışı alanında herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. 1 Söz konusu anlaşmaya, Kurul’un 08.07.2005 tarih, 05-44/628-161 sayılı, 31.01.2013 tarih, 13-08/93-54 sayılı ve 24.12.2015 tarih, 15-45/755-277 sayılı kararları ile bireysel muafiyet tanınmıştır.

2 General Motors Holdings LLC’ye (GM) ait Opel/Vauxhall’un otomotiv iş birimini oluşturan Türkiye’dekiler de dâhil olmak üzere Avrupa’daki tüm iştirakleri ve şubeleri.

(6) Devre konu OPEL AUTO yalnızca Opel parçalarını ve aksesuarlarını General Motors Türkiye Ltd. Şti. (GM TÜRKİYE) ile onun bayilerine ve tamircilere temin etmektedir. Devralan taraf PSA’nın ise iştiraki FAURECIA aracılığıyla orijinal ekipman üreticilerine (OEÜ) yönelik olarak binek otomobiller ve hafif ticari araçlar için otomobil parçalarının üretimi ve satışı alanında faaliyeti bulunmaktadır. Otomotiv endüstrisinde ürünler ya doğrudan araç üreticisine orijinal parça hizmeti sağlayan OEÜ’lere, ya da üçüncü kişi konumundaki distribütörler aracılığıyla bağımsız satış sonrası pazara dağıtılabilmektedir. Dolayısıyla OPEL AUTO’nun binek otomobillere ilişkin Türkiye’deki faaliyetleri ile PSA’nın, Faurecia Group (FAURECIA) aracılıyla sürdürdüğü faaliyetleri arasında dikey ilişki bulunmaktadır. PSA’nın iştiraki FAURECIA’nın söz konusu faaliyetleri binek otomobiller pazarının girdisi niteliğindedir. FAURECIA’nın üretimi (i) otomobil koltukları (koltuklar, çerçeveler, ayar mekanizmaları, köpükler, döşeme, konfor ve güvenlik aksesuarları), (ii) iç sistemler (gösterge panelleri, akustik modüllerin yanı sıra dekoratif parçalar –sentetik, alüminyum, ahşap- ve gösterge paneli kirişleri, (iii) emisyon kontrol teknolojileri (egzoz sistemleri) alanında yoğunlaşmıştır.

(7) Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde ilgili ürün pazarları, yatay örtüşme bakımından “yeni binek otomobil pazarı”; dikey örtüşme bakımından ise “otomobil parçalarının (otomobil koltukları, iç sistemler ve emisyon kontrol teknolojileri) üretimi ve satışı pazarı” olarak kabul edilmiştir.

G.1.2. İlgili Coğrafi Pazar

(8) İlgili ürünler bakımından pazara giriş, üretim, dağıtım, pazarlama ve satış koşullarının Türkiye’nin belirli coğrafi bölgeleri arasında önemli ölçüde farklılaşmadığı göz önünde bulundurularak; bildirim konusu işlem bakımından ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.

G.2. Değerlendirme

(9) Bildirime konu işlem kapsamında OPEL AUTO’nun kontrolünün PSA tarafından devralınması planlanmaktadır. Söz konusu işlem; OPEL AUTO’nun kontrolünde kalıcı bir değişikliğe neden olacağından, 2010/4 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. Maddesi çerçevesinde bir devralmadır. Ayrıca, tarafların 2016 yılı cirolarının 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde belirtilen eşikleri aşması nedeniyle işlemin Kurulumuzun iznine tabi olduğu anlaşılmıştır.

(10) Dosya kapsamında, devralan PSA ve devre konu OPEL AUTO’nun faaliyetleri yeni binek otomobil pazarında yatay olarak örtüşmektedir. Yatay Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Hakkında Kılavuz’un (Yatay B/D Kılavuz) 18. paragrafında “birleşik teşebbüslerin ilgili pazardaki paylarının toplamının %20’nin altında olması halinde, söz konusu birleşme işleminin rekabet bakımından olumsuz etkilerinin, incelemenin derinleştirilmesini ve birleşmenin yasaklanmasını gerektirecek düzeyde olmadığı varsayılabilir” açıklamasına yer verilmiştir. Aşağıdaki tabloda, PSA ve OPEL ile rakiplerinin Türkiye yeni binek otomobil pazarındaki paylarına yer verilmiştir:

Tablo 1: PSA ve OPEL ile Rakiplerinin Yeni Binek Otomobil Pazarındaki Payları (%)

Şirket Adı 2014 2015 2016

RENAULT/NISSAN (…..) (…..) (…..)

(11) Yukarıdaki tabloya göre 2016 yılında, PSA ve OPEL’in pazar payları sırasıyla %(…..) ve

%(…..) iken, tarafların toplam pazar payı %(…..)’dir [3]. 2016 yılında pazar payları

bakımından OPEL dördüncü sırada ve PSA yedinci sırada görünmektedir. PSA’nın

OPEL AUTO’yu devralmasının ardından PSA, pazarda üçüncü sıraya yükselecektir.

Bununla birlikte devralma sonrasında tarafların pazar payları %20’yi geçmemektedir.

Dolayısıyla, pazarda faaliyet gösteren çok sayıda rakibin bulunması ve Yatay B/D

Kılavuzu’nun 18. paragrafı da dikkate alınarak, dosya konusu işlemin rekabet

bakımından olumsuz etkilerinin işlemin yasaklanmasını gerektirecek seviyede olmadığı

değerlendirilmektedir.

(12) Öte yandan, PSA’nın otomobil parçalarının (otomobil koltukları, iç sistemler ve emisyon

kontrol teknolojileri) üretimi ve satışı pazarındaki faaliyetleri ile binek otomobil pazarı

arasında dikey ilişki bulunmaktadır. PSA’nın söz konusu pazarlardaki payı aşağıdaki

tabloda gösterilmiştir:

Tablo 2: Otomobil Parçalarının Üretimi ve Satışı Pazarında PSA’nın ve Başlıca Rakiplerinin 2016 Yılı

Pazar Payları

Otomobil Koltukları İç Sistemler Emisyon Kontrol Teknolojileri Şirket Adı Pazar Payı (%) Şirket Adı Pazar Payı (%) Şirket Adı Pazar Payı (%)

3 Otomotiv Distribütörleri Derneği’nin 2016 yılı verilerine göre ise PSA’nın pazar payı %(…..); OPEL’in payı

ise %(…..) olup, bu verilere göre tarafların toplam pazar payı %(…..)’dur (Son Erişim Tarihi 17.05.2017).

(13) Yukarıdaki tabloda görüldüğü üzere, otomobil koltukları pazarında faaliyet gösteren başlıca firmalar MAGNA, MARTUR ve JCI olmakla beraber FAURECIA’nın payı %(…..)’in altında kalmaktadır. İç sistemler bakımından FAURECIA’nın %(…..) pay ile pazar lideri olduğu, bununla birlikte pazarda güçlü rakiplerinin de bulunduğu anlaşılmaktadır. Emisyon kontrol teknolojileri pazarında ise MATAY pazar lideri olarak ortaya çıkmakta, ikinci sıradaki SANGO’nun %(…..) civarında payı bulunmaktadır. Pazarda yaklaşık olarak kendisi ile aynı oranda paya sahip iki rakibi daha bulunan FAURECIA’nın pazar payı ise %(…..) seviyesindedir.

(14) Yatay Olmayan Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Hakkında Kılavuz’da (Yatay Olmayan B/D Kılavuzu) yatay olmayan birleşme işlemleri sonucunda ortaya çıkan birleşik teşebbüsün, birleşme sonrasında söz konusu ilgili pazarlardan en az birisinde hâkim durumda olmadıkça birleşme işleminin rekabeti olumsuz şekilde etkilemeyeceği ifade edilmektedir. Dosya kapsamında yapılan incelemelerde, başvuru konusu işlem neticesinde herhangi bir ilgili pazarda hâkim durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesinin söz konusu olmadığı görülmüştür.

(15) Diğer taraftan Yatay Olmayan B/D Kılavuzu’nda, yatay olmayan birleşmelerin rekabet üzerinde iki tür olumsuz etkisinin bulunduğundan bahsedilmekte ve tek taraflı etkiler ve koordinasyon doğurucu etkilere yer verilmektedir. Tek taraflı etkiler, asıl olarak yatay olmayan birleşmelerin pazarı kapamaya yol açabileceği durumlarda ortaya çıkabilmektedir. Birleşmenin pazarı kapama etkisi yaratması, birleşme nedeniyle mevcut ve potansiyel rakiplerin tedarik kaynaklarına ya da pazarlara erişiminin engellenmesi ve bu yolla söz konusu rakiplerin rekabet edebilme imkânının ve/veya güdüsünün azaltılmasını ifade etmektedir. Koordinasyon doğurucu etkiler ise birleşme öncesinde davranışlarını uyumlaştırmadan faaliyet gösteren teşebbüslerin birleşme sonrasında koordinasyon yoluyla fiyatları yükseltme ya da rekabeti azaltma ihtimallerinin önemli ölçüde artmasını ifade etmektedir.

(16) Devralan ve devre konu teşebbüslerin ana faaliyetleri bakımından Türkiye’de sahip oldukları mevcut konumları dikkate alındığında, dosya konusu işlemin rekabetçi endişe yaratmadığı görülmektedir. İşlem sonrasında dahi pazarda PSA’dan daha yüksek satış rakamlarına sahip RENAULT ve VOLKSWAGEN gibi teşebbüslerin yanı sıra, görece düşük satış rakamı bulunmakla birlikte HYUNDAI, FIAT, TOYOTA ve FORD gibi güçlü teşebbüsler faaliyet göstermektedir. Dolayısıyla, binek otomobiller pazarında faaliyet gösteren birçok OEÜ vardır. PSA’nın dikey ilişkili pazarlarda faaliyet gösteren iştiraki FAURECIA’nın dünya çapında OEÜ’lere satışı bulunmaktadır. Bildirim Formunda yer alan bilgilere göre FAURECIA’nın 2016 yılında OPEL’e yaptığı satışlar, OEÜ’lere yaptığı toplam satışlar içinde %(…..)’lik bir paya sahiptir. FAURECIA’nın Avrupa’daki toplam satışlarının ise %(…..)’i OPEL AUTO’ya yapılmıştır. Öte yandan, 2015 yılında Türkiye’de (…..) adedin üzerinde üretim yapan 13 OEÜ’nün bulunduğu ve FORD, FIAT, DAIMLER, AVL ve SEGULA gibi güçlü yabancı markaların Türkiye’de üretim, geliştirme, tasarım ve mühendislik faaliyetleri gösterdiği dikkate alındığında, FAURECIA ve rakiplerinin yüksek alıcı gücü bulunan teşebbüslerle çalıştığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, devralma işlemi neticesinde FAURECIA’nın rakipleri, faaliyetlerini sürdürebilmek için yeterli müşteri tabanına sahip olacaklardır.

(17) Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde, başvuru konusu işlemin yatay örtüşmeden kaynaklı rekabet endişesi ya da dikey ilişkili pazarlarda pazar kapama etkisi ve/veya koordinasyon doğurucu herhangi bir etki yaratmayacağı kanaatine varılmıştır.

H. SONUÇ

(18) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.