Guidant Corporation'ın Boston Scientific Corporation tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Mustafa PARLAK

Üyeler: Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL,

Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN,

Süreyya ÇAKIN, M. Akif ERSİN.

B. RAPORTÖRLER: Ali ARIÖZ, Bayram Ali GEÇGİL

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - Boston Scientific Corporation

Temsilci: Av. Seçil ABALI

Barbaros Bulvarı Morbasan Sk. Cerrahoğlu Binası Balmumcu

Beşiktaş/İstanbul

D. TARAFLAR: - Boston Scientific Corporation

Corporate Headquarters One Boston Scientific Place Natick,

MA 01760-1537 ABD

- Guidant Corporation

111 Monument Circle 2900 Indianapolis IN., ABD

E. DOSYA KONUSU: Guidant Corporation’ın Boston Scientific Corporation tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 24.2.2006 tarih ve 1149 sayı ile giren bildirimde, Guidant Corporation’ın (Guidant), bir Boston Scientific Corporation (Boston Scientific) bağlı ortaklığı olan Galaxy Merger Sub.Inc. (Galaxy) aracılığıyla, Boston Scientific tarafından devralınacağı ifade edilerek 4054 sayılı Kanun ve 1997/1 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri çerçevesinde bu işleme izin verilmesi talep edilmektedir. Başvuru konusu işlem ile ilgili düzenlenen 10.3.2006 tarih ve 2006-2-24/Öİ-06-AA sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 13.3.2006 tarih ve REK.0.06.00.00-120/40 sayılı Başkanlık önergesi ile 06-19 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, kardiyovasküler tıbbi cihazların tasarımı, geliştirilmesi ve tedariki alanlarında faaliyet gösteren Guidant Corporation’ın Boston Scientific Corporation tarafından devralınması ile tarafların kalp ritmi düzenleme alanında, kalp pilleri, vücuda yerleştirilen kardiyoverter defibrilatörler (ICD’ler) ve kalp resenkronizasyon terapi cihazları (CRT’ler) olarak belirlenen ilgili ürün pazarlarında ve Türkiye Cumhuriyeti coğrafi pazarındaki toplam pazar paylarının 1997/1 sayılı Tebliğ’in değişik 4. maddesinde belirtilen toplam pazar payı eşiğini aştığı, bu sebeple bildirim konusu devralma işleminin izne tabi bir devralma

olduğu, ancak birleşme sonucunda ilgili ürün pazarlarında herhangi bir hakim durum yaratılmadığı veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmediği ve bu suretle rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunun söz konusu olmadığı, bu nedenle dosya konusu işleme izin verilmesinde bir sakınca bulunmadığı, bununla birlikte anılan devir sonrası Abbott Laboratuvarları tarafından devralınacak olan iş alanlarının Abbott Laboratuvarları ile Boston Scientific arasında ayrı bir devir işlemi; Abbott Laboratuvarları tarafından Boston Scientific’e lisans verilmesinin ise 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında ayrı bir anlaşma niteliğinde olacağı, dolayısıyla yapılacak olan devir işleminin ayrı bir bildirim sonucu, lisans anlaşmasının da ayrı olarak Kanun’un 4. maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerekeceği ifade edilmiştir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. İlgili Pazar

H.1.1. İlgili Ürün Pazarı

Dosya mevcudu bilgilere göre, Boston Scientific, Guidant’ın kalp ritmi düzenleme ve kalp cerrahisi işlerini devralacaktır. Aynı devirle birlikte Abbott Laboratuvarları (Abbott) Guidant’ın müdahaleci kardiyoloji ve endovasküler cihazlar işini devralacak, aynı zamanda Guidant’tan devraldığı ilaç kaplı stent işi ile ilgili Boston Scientific’e lisans verecektir. Dolayısıyla dosyada yer alan bilgiler doğrultusunda, bildirim konusu devir işlemi ile ilgili olarak kalp ritmi düzenleme ve kalp cerrahisi işlerine yönelik açıklayıcı bilgi verilmesi yerinde olacaktır.

- Kalp Ritmi Düzenleme

Guidant, Türkiye’de kalp ritmi düzenleme (CRM) alanında faaliyet göstermektedir. Teşebbüs, elektrik akımı vasıtasıyla kalp ritmini izleyen ve düzenleyen CRM cihazlarını tedarik etmektedir. CRM cihazları Guidant’ın toplam gelirinin yaklaşık olarak üçte ikisini oluşturmaktadır. CRM cihazları aritmi düzensiz kalp atışı, bradikardi (olağanüstü yavaş kalp atışı) ve taşikardi (anormal hızlı kalp atışı) gibi şiddetli kalp ritmi bozukluklarının tedavisinde kullanılmaktadırlar.

Üç CRM cihazı kategorisi bulunmaktadır: (i) Kalbin kasılma kalıplarının (contraction patterns) düzenlenmesine yardımcı olan vücuda yerleştirilebilir kalp pili (kalp pili), (ii) şiddetli taşikardileri önleyen ve kontrol eden vücuda yerleştirilen kardiyoverter defibrilatörler (ICD’ler), ve (iii) kalbin yeterli miktarda kan pompalama yetersizliği tedavisinde kullanılan kalp resenkronizasyon (yeniden uyumlandırma) terapi cihazları (CRT’ler). Guidant her üç kategorideki CRM ürünlerini geliştirmekte, üretmekte ve satmaktadır.

Kalp pilleri kalp ventriküllerinin aynı anda kasılmasını ve de kalbin uygun oranda kasılmasını sağlamak için hafif, düzenli elektrik akımı gönderen düşük enerjili cihazlardır. Kalp pilleri bradikarinin (ilaç tedavisi yerine ya da ilaç tedavisine ek olarak) ve taşikardinin bir şekli olan atrial fibrilasyonun (ilaçlarla birlikte ya da çok ciddi vakalarda cerrahide) önlenmesi ve kontrolünde kullanılmaktadırlar.

ICD’ler daha ciddi taşikardilerin önlenmesi ve kontrol edilmesinde kullanılmaktadır. Taşikardi kalbin verimli kan pompalamasını engelleyebilmekte ve daha ciddi türlerinde ise ani kalp ölümlerine neden olmaktadır. ICD’ler olağanüstü hızlı ve düzensiz kalp atışlarının durdurulması ve kalbin normal ritmine dönmesi için yüksek enerjili elektrik şoku gönderen cihazlardır. ICD’ler dahili ya da harici olabilmektedirler. Guidant harici defibrilatörlerin tedarikini yapmamaktadır.

Guidant kalp yetmezliklerinin tedavisinde kullanılan iki tür CRT sisteminin tedarikini yapmaktadır: (i) CRT kalp pili sistemleri, SCD riski düşük olan kalp yetmezliklerinin tedavisinde kullanılmaktadır (CRT-P) ve (ii) CRT Defibrilatör sistemleri, SCD riski yüksek kalp yetmezliklerinde kullanılmaktadır (CRT-D).

Bir CRT-D cihazı bir ICD’ye benzerken bir CRT-P cihazı bir kalp piline benzemektedir. Bir CRT cihazı, orta ve ağır şiddetli kalp yetmezliklerinin belli çeşitlerinde her iki ventriküle darbe göndererek olağan koordinasyonun (senkron) iyileştirilmesine yardımcı olabilir. Düzenli ve optimal bir kalp yetmezliği ilaç tedavisi uygulanmasına rağmen hastanın ciddi bir kalp yetmezliği olasılığı bulunması ve sepmtomların mevcut olması halinde genellikle bir CRT-P implantı önerilmektedir. Eğer bu semptomlara ek olarak kalp yetmezliği hastası aynı zamanda ciddi bir SCD riski altındaysa bu durumda bir CRT Defibrilatörü (CRT-D) implantı önerilmektedir. Bildirim formunda bu üç sistemin önemli fonksiyonel farklılıklar gösterdiği ve tipik olarak farklı kalp hastalıkları için tasarlandığı, bunu yanında bu ürünlerin arz yönünden ikame edilebilir nitelikte olmadıkları ifade edilmektedir. Nitekim Rekabet Kurulu, 05-44/632-164 sayılı kararında, kalp ritmi düzenleme alanında kalp pilleri, kardiyoverter defibrilatörler (ICD’ler) ve kalp resenkronizasyon terapi cihazları (CRT’ler) şeklinde ayrı pazarların mevcut olduğu sonucuna varmıştır.

- Kalp Cerrahisi

Devir sonrası Boston Scientific tarafından devralınacak olan ikinci alan kalp cerrahisi alanıdır. Guidant dünya genelinde kalp cerrahisi ürünleri geliştirmekte, üretmekte ve tedarik etmektedir. Ancak, Guidant bu ürünleri Türkiye’de bulunan müşterilere tedarik etmemektedir. Bunun yanında Boston Scientific de bu alanda faal değildir. Bu sebeple kalp cerrahisi ürünleri bu devir işlemi açısından ilgili pazara dahil değildir. Yukarıda yer verilen açıklamalar ışığında ilgili ürün pazarları

Kalp Ritmi Düzenleme alanında

 kalp pili,

 kardiyoverter defibrilatörler (ICD) ve

 kalp resenkronizasyon terapi cihazları (CRT).

olarak belirlenmiştir.

H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar

Yerel olarak üretilen veya yurt dışından ithal edilen tıbbi cihazlar ve tanı araçlarının, ülke çapına yayılmış geniş bir dağıtım kanalıyla ülkenin her bölgesine ulaştırılması, kanunlardan doğan fiyat düzenlemesinin, bölgeler arasında fiyat ve iade masrafları ile ilgili şartlarda farklılık bulunmasını engellemesi, hastaneler gibi tıbbi cihazlar ve tanı araçlarının en büyük müşterilerinin kullandıkları tedarik prosedürlerinin, ulusal düzeyde organize edilmesi ve böylece Türkiye sınırları içinde de ilgili pazar açısından rekabet koşullarının farklılık arz ettiği ayrı bölgeler söz konusu olmaması nedeniyle, ilgili coğrafi pazar Türkiye Cumhuriyeti sınırları olarak belirlenmiştir.

H.2. Taraflar Hakkında Bilgi

H.2.1. Boston Scientific Corporation (Boston Scientific)

Boston Scientific, ABD’de kurulmuş ve dünya genelinde faaliyet gösteren grup şirketlerinin ana şirketidir. Ürünleri müdahaleci kardiyoloji (interventional cardiology), endovasküler cihazlar (endovascular devices), nörovasküler cihazlar (neurovascular devices), elektrofisoloji (electrophysiology), damar cerrahisi (vascular surgery), endoskopi, radyoloji/onkoloji, üroloji, jinekoloji, akciğer endoskopisi (pulmonary endoscopy) ve nöromodulasyonun (neuromodulation) içinde bulunduğu geniş bir müdahaleci tıbbi alanda kullanılmaktadır.

Boston Scientific, Türkiye’de Boston Scientific Tıp Gereçleri Ltd. Şti. aracılığıyla faaliyet göstermektedir. Bu şirketin ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir:

Hissedarlar Hissedarlık Oranı

Boston Scientific Int. BV % 88

Boston Scientific Eastern Europe BV % 12

Boston Scientific’in 2004 yılı Türkiye cirosu … TL’dir (… YTL).

H.2.2. Guidant Coroporation (Guidant)

Guidant şirketlerinin ana şirketi olan Guidant Corporation, kardiyovasküler tıbbi ürünler tasarımı ve geliştirilmesi alanında faaliyet göstermektedir. Guidant, 1994 yılında Eli Lilly ilaç firmasından ayrılmak suretiyle kurulmuştur. Faaliyetleri, hızla gelişen kardiyovasküler tıbbi ürün işindeki dört temel alanı kapsamaktadır: kalp ritmi düzenleme (cardiac rhythm management), müdahaleci kardiyoloji (interventional cardiology), endovasküler cihazlar (endovascular devices) ve kalp cerrahisi (cardiac surgery).

Hisseleri New York ve Pasifik Borsalarında işlem gören halka açık bir şirket olan Guidant, herhangi bir teşebbüs veya kişinin kontrolünde değildir. A.B.D. kanunları uyarınca şirketlerin sadece sermayelerinin %5 veya daha fazlasına sahip olan hissedarlarını bildirmek yükümlülüğü bulunmaktadır. 31.12.2004 tarihi itibariyle hisselerinin %5 veya daha fazlasına sahip olan hissedarlarına ilişkin bilgilere aşağıda yer verilmiştir.

İsim ve Adres Hisse Adedi Hisse Oranı (%)

Capital Research and Management

Teşebbüs Türkiye’de kalp ritmi düzenleme alanında faaliyet göstermektedir. Türkiye cirosu … TL’dir (… YTL). Türkiye’deki faaliyetleri, sadece Metdem Healthcare Ltd. unvanlı distribütör tarafından gerçekleştirilmektedir. Guidant’ın Türkiye’de kalp cerrahisi alanına yönelik faaliyeti ise bulunmamaktadır.

170

H.3. Değerlendirme

H.3.1.İşlemin Niteliği Açısından Değerlendirme

Bildirime konu olan işlem, Guidant’ın tüm hisselerinin, Boston Scientific tarafından devralınması işlemidir. Bu nedenle, incelemeye konu olan işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendi kapsamında bir devralma işlemidir.

Anılan devir sonrası Abbott Labaratuvarları (Abbott) Guidant’ın müdahaleci kardiyoloji ve endovasküler cihazlar işini devralacak, aynı zamanda Guidant’tan devraldığı ilaç kaplı stent işi ile ilgili Boston Scientific’e lisans verecektir. Abbott tarafından devralınacak olan iş alanları Abbott ile Boston Scientific arasında ayrı bir devir işlemi; Abbott tarafından Boston Scientific’e verilecek olan lisans ise 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında bir anlaşma niteliğinde olacaktır. Dolayısıyla devir işleminin ayrı bir bildirim sonucu, lisans anlaşmasının da gerekirse Kanun’un 4. maddesi kapsamında değerlendirilmesinin gerektiği anlaşılmaktadır.

H.3.2. İşlemin Bildirimi Açısından Yapılan Değerlendirme

Söz konusu işlemin bildirimi gerekli bir işlem olup olmadığının tespiti için tarafların ilgili pazardaki faaliyetlerinin incelenmesi gerekmektedir.

Boston Scientific CRM cihazları tedarik etmemektedir. ….

Guidant ise 2004 yılında dünya genelinde … Dolarlık CRM cihazı satışı yapmış, bu satışın %.. ya da … Dolarlık kısmı (… TL/… YTL) Türkiye’deki satışlardan elde edilmiştir.

Guidant’ın kendisi ve ana rakiplerinin 2004 yılı Türkiye pazar payı bilgileri ise aşağıdaki gibidir:

Boston Guidant Medtronic St. Jude Biotronik ELA/Sorin Diğer

Scientific

1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesi uyarınca, birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın %25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmi beş trilyon Türk Lirasını aşması halinde Rekabet Kurulundan izin almaları gerekmektedir.

Guidant’ın Kalp Ritmi Düzenleme Alanındaki ilgili ürünlerde pazar payının 1997/1 sayılı Tebliğ’de belirtilen toplam pazar payı eşiğini aşması nedeniyle, söz konusu işlem izne tabi bir devralma işlemidir.

H.3.3. İşlemin 4054 Sayılı Kanun’un 7. Maddesi Açısından Değerlendirilmesi 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi uyarınca, bir birleşme veya devralmanın yasaklanabilmesi için işlemin, hakim durum yaratarak ya da mevcut hakim durumu güçlendirerek ilgili piyasada rekabeti önemli ölçüde azaltması gerekmektedir.

Kalp ritim düzenleme alanındaki üç ilgili ürün pazarında Guidant’ın pazar payı bilgilerine yukarıda yer verilmiştir. Görüldüğü üzere, Boston Scientific’in kalp ritmi

düzenleme alanında hiçbir faaliyeti bulunmamaktadır. Guidant ise, bu alandaki her bir ilgili ürün pazarında, birbirine yakın pazar paylarıyla lider konumdadır. Guidant’ı, her üç ilgili ürün pazarında; Medtronic, St Jude, Ela/Sorin, Biotronik çok fazla değişiklik göstermeyen pazar paylarıyla izlemektedirler. İlgili ürün pazarlarında Guidant’ın, lider konumuyla önemli pazar paylarına sahip görünmesi, bu pazarların rekabetçi yapısı hakkında ilk bakışta, kuşku uyandırabilir. Ancak, devralan taraf olan Boston Scientific’in ilgili ürün pazarlarında herhangi bir faaliyeti bulunmaması nedeniyle, devir işlemi sonucunda pazarın mevcut yapısında herhangi bir değişiklik ortaya çıkmayacaktır.

Bununla birlikte, diğer alanlardaki pazarlar da dahil olmak üzere, bu pazarlardaki alıcı grubunun en büyük kesimini oluşturan hastaneler, bu ürünleri ihale yoluyla toplu bir şekilde satın almaktadırlar. Örneğin SSK, bu cihazlara yönelik alımlarını, Türkiye’deki tüm hastanelerinin gereksinimlerini karşılayacak düzeyde, ihale yoluyla gerçekleştirmektedir. Bilindiği gibi hastaneler, bu cihazlara yönelik gereksinmelerini, ihaleler yoluyla, uzun süreli karşılayacak şekilde satın almaktadırlar. Dolayısıyla, belli bir yılda, belli büyük müşterilerin açtıkları ihaleyi kazanan firmaların söz konusu ilgili ürün pazarlarında o yıla ait paylarının yüksek düzeylerde gerçekleşmesi normal olacaktır. Ancak izleyen dönemde, benzer ihaleleri kazanamayan aynı firmaların, aynı ilgili ürün pazarlarındaki paylarında, bu defa önemli oranda düşüşler yaşanması da mümkündür. Bu durum, ürettikleri ürünlerin arasında; kalite, işlev, fiyat gibi ürünün nitelikleri itibarıyla belirli oranın üstünde benzerlikler bulunması bakımından birbirine yakın olan teşebbüslerin, ihalelerin sonuçlarına göre pazar paylarında yıldan yıla yaşanacak önemli değişikliklerin, bu teşebbüslerin pazardaki konumları hakkında, yalnızca pazar paylarından hareketle yapılacak değerlendirmelerin tam olarak açıklayıcı olmasını engellediğini göstermektedir.

Dolayısıyla, söz konusu devralma işleminin, “vücuda yerleştirilen “kalp pilleri”, kardiyoverter defibrilatörler (ICD’ler)” “kalp resenkronizasyon terapi cihazları (CRT’ler)” ilgili ürün pazarlarının her biri bakımından, bir hakim durum yaratılması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi suretiyle rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak nitelikte bir devralma işlemi olmadığı anlaşılmıştır.

240

I.SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;

1. Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. Maddesi ve bu Kanuna

dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulundan İzin Alınması

Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi

olduğuna, ancak işlem sonucunda 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinde

belirtilen nitelikte, hakim durumun yaratılmasının veya mevcut hakim durumun

güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde

azaltılmasının söz konusu olmadığına, dolayısıyla işleme izin verilmesine,

2. Anılan devir sonrasında Abbott Laboratuvarları tarafından devralınacak olan iş

alanlarının Abbott Laboratuvarları ile Boston Scientific Corporation arasında

ayrı bir devir işlemi; Abbott Laboratuvarları tarafından Boston Scientific

Corporation’a lisans verilmesinin ise 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi

kapsamında ayrı bir anlaşma niteliğinde olacağı, dolayısıyla yapılacak olan

devir işleminin ayrı bir bildirim sonucu, lisans anlaşmasının da ayrı olarak

Kanun’un 4. maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerekeceğine

OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.