The text below is extracted from the decision document published by the Turkish Competition Authority; page numbers, tables and figures keep their position in the original document. The summaries, classifications and explanations on this page are provided for information only and do not constitute legal opinion or advice; the binding text is the decision as published by the Authority.
, Mehmet Zeki UZUN, Salih Zeki BENGÜ, Ayd ı n EMRE, Sad ı k KUTLU, İ smet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM, Mustafa PARLAK. Toplant ı ya Kat ı lmayanlar (mazeretli):Kemal EROL.
Raportörler:Murat ÖZEYRANO Ğ LU, Ş ahin YAVUZ, E. Cenk
GÜLERGÜN.
Ege Eczac ı lar Vakf ı Ba ş kan ı Eczac ı Levent KAVACIK'
ı n 11.02.1998 ve Türk Eczac ı lar Birli ğ i 6.Bölge Samsun Eczac
ı Odas ı Ba ş kan ı Eczac ı Gönül BERKER'in 13.02.1998 tarihli
ş ikayet ba ş vurular ı nda, İ laç ve Kimya Endüstrisi İş
verenler Sendikas ı (İ E İ S) Yönetim Kurulu taraf ı ndan imza alt ı
na al ı narak Ecza Depolar ı Derne ğ i ve Tüm Eczac ı lar Üretim, Temin, Da
ğı t ı m
^^^^^^
Page 2
(70/533-87 ) a
(İ E İ S) Yönetim Kurulu taraf ı ndan imza alt ı na al ı narak Ecza
Depolar ı Derne ğ i ve Tüm Eczac ı lar Üretim, Temin, Da
ğı t ı m
Kooperatifleri Birli ğ i (TEKB)'ne gönderilen ve 01.01.1998 tarihinde
uygulanmaya konulan protokol ile;
- İ laç üreticisi firmalar ı n sat ış vadelerinin k ı s ı tlanarak tek tip
hale getirildi ğ i,
- İ laç sektöründe mal fazlas ı olarak bilinen uygulamaya ürün
baz ı nda %10 s ı n ı r ı konuldu ğ u,
- İ laç üreticisi firmalarca ilaç da ğı t ı m kanallar ı na (ecza
depolar ı na) y ı l soonunda sat ış performans ı baz ı nda verilen ciro
iskontosu (prim) ile birlikte toplam iskontonun (pe ş in iskontosu dahil) %10'u a ş mamas ı n ı n istendi ğ i,
-Öngörülen ş artlara uygun çal ış mayan ve firmalar
ı n mutabakat ı d ışı nda kampanyalar ve sat ış ko ş ullar ı düzenleyen da ğı t ı m kanallar ı ile (ecza depolar ı ile) çal ış mas ı ko ş
ulu getirildi ğ i ^
öne sürülerek, sözkonusu Protokolün 4054 say ı l ı Rekabetin Korunmas ı Hakk ı nda Kanun'un 4'üncü maddesi kapsam
ı nda rekabeti engelleyici, bozucu yada s ı n ı rlay ı c ı nitelikte bir te ş ebbüs birli ğ i karar ı oldu ğ u hususlar ı na yer verilmesi üzerine düzenlenen 30.03.1998 tarih ve D1/1/M.Ö.-98/5 say ı l ı İ lk İ nceleme Raporu'nda özetle; ilgili ürün piyasas ı olan ilaç sektörünün ya ş amsal öneme sahip olmas ı ve rekabet kurallar ı na ayk ı r ı hükümler içerdi
ğ i anla şı lan sözkonusu protokolün uygulama sonuçlar ı
n ı n tespit edilerek de ğ erlendirilmesinin, ancak ilgili piyasaya
yönelik yap ı lacak bir inceleme ile mümkün olabilece ğ
i ifade edilmi ş ve sonuç olarak, Protokolün 4054 say ı l ı Kanun'a ayk ı r ı
hükümler ta şı mas ı nedeniyle, önara ş t ı rma aç ı lmas ı na
ihtiyaç duyuldu ğ u belirtilmi ş tir. Raporda yer alan bu önerinin, Rekabet Kurulu'nun 01.04.1998 tarih ve 60 say ı l ı toplant ı s ı nda 6' ı nc ı s ı ra no'lu gündem maddesi ile görü ş ülerek 449-67 say ı l ı Kurul karar ı ile 4054 say
ı l ı Kanun'un 40/1'inci maddesi uyar ı nca soru ş turma aç ı lmas ı na gerek olup olmad ığı n ı n tespiti için önara ş t ı rma yap ı lmas ı
na karar verilmesi üzerine, ayn ı Kanun'un40/3'üncü maddesi uyar ı nca, Raportörler Murat ÖZEYRANO Ğ LU, Ş ahin YAVUZ ve E.Cenk GÜLERGÜN taraf ı ndan yap ı lan önara ş t ı
rma sonucunda düzenlenen 08.06.1998 tarih ve D1/2/M.Ö.-98/8 say ı l ı Önara ş t ı rma Raporu'nu da içeren 15.06.1998 tarih ve REK.0.05.00.00-39 say ı l ı Ba ş kanl ı k önergesi gündemin ilk s ı ras ı nda ele al ı nm ış t ı r.
Önara ş t ı rma Raporu'nda yer verilen aç ı klamalar ve de ğ erlendirmeler ışığı nda yap ı lan görü ş meler sonucunda;
Page 3
(70/533-87 )
1-a) İ laç ve Kimya İş verenleri Sendikas ı (İ E İ S) Yönetim
Kurulu'nun 19.12.1997 tarihinde alm ış oldu ğ u te ş ebbüs birli ğ i
karar ı n ı n ve ayn ı ilgili ürün pazar ı nda İ E İ S, Türkiye İ
laç Sanayi
Derne ğ i (T İ SD) ve Yerli İ laç Sanayicileri Derne ğ i (Y İ SD) taraf
ı ndan
imza alt ı na al ı nan te ş ebbüs birlikleri karar ı n ı n (protokol), 4054
say ı l ı yasan ı n 4'üncü maddesinde yeralan "Belirli bir mal veya
hizmet piyasas ı nda do ğ rudan veya dolayl ı olarak rekabeti
engelleme, bozma yada k ı s ı tlama amac ı n ı ta şı yan veya bu etkiyi
do ğ uran yahut do ğ urabilecek nitelikte olan te ş ebbüsler aras
ı
anla ş malar, uyumlu eylemler ve te ş ebbüs birliklerinin bu tür karar
ve eylemleri, hukuka ayk ı r ı ve yasakt ı r." Hükmüne ayk ı r ı l ı k te ş
kil
etti ğ i ve ayr ı ca, birlikte hakim durumda bulunan İ E İ S, T İ
SD ve
Y İ SD te ş ebbüs birliklerinin, sözkonusu karar ı uygulamalar
ı, ayn ı
zamanda bu hakim durumlar ı kötüye kulland ı klar ı, dolay ı s ı yla ayn ı
yasan ı n 6'nc ı maddesinde yeralan hükmü ihlal ettikleri '
anla şı ld ığı ndan; İ E İ S, T İ SD ve Y İ SD te ş ebbüs birlikleri hakk
ı nda, 4054 say ı l ı yasan ı n 41'inci maddesi uyar ı nca SORU Ş
TURMA aç ı lmas ı na;
b)Soru ş turman ı n, İ kinci Ba ş kan Prof.Dr. Tamer MÜFTÜO Ğ LU ba ş kanl ığı nda ve yeterli say ı da Uzman/Uzman Yard ı mc ı s ı eli ile yürütülmesine;
c) İ lgili taraf ı n savunmas ı n ı n istenmesine; bu soru ş
turma ile ilgili i ş lemler s ı ras ı nda, 4054 say ı l ı yasan ı
n 14, 15, 16 ve 17'nci maddeleri ve ilgili di ğ er maddeleri göz önünde bulundurulmas
ı na ve bu maddeler ile ilgili olarak Ba ş kanl ığ a ve Soru ş turma Heyetine yetki verilmesine,
OYB İ RL İĞİ ile;
2-a) İ E İ S Yönetim Kurulu taraf ı ndan 19 Aral ı k 1997 tarihinde al
ı nan karar ı n, 4054 say ı l ı Kanun'un 10 uncu maddesinin 1 nci f ı
kras ı nda yer alan "4 üncü madde kapsam ı na giren anla ş ma, uyumlu eylem ve kararlar al ı nd ı klar ı tarihten itibaren bir ay içinde Kurula bildirilir..." hükmü gere ğ ince, an ı lan Karar ı n söz konusu maddede öngörülen süre içinde bildirilmemesinden dolay ı, ayn ı Kanun'un " İ dari Para Cezalar ı"n ı düzenleyen Üçüncü Bölümünün "
İ dari Para Cezalar ı" ba ş l ı kl ı 16 nc ı maddesinde "Kurul...4 üncü madde kapsam ı na giren anla ş ma, uyumlu eylem ve kararlar ı
n süresi içinde bildirilmemesi halinde üç milyar yüz milyon lira (1998/1 say ı l ı Tebli ğ ile de ğ i ş ik), ... Para cezas ı verir." hükmü gere
ğ ince te ş ebbüs birli ğ i niteli ğ indeki İ laç ve Kimya Endüstrisi
İş verenler Sendikas ı'na (Talatpa ş a Cad. No:98/B 80640 Gültepe/ İ
STANBUL) 3,100,000,000 TL idari para cezas ı verilmesine OYÇOKLU Ğ U ile;
^ 3
/`^ 1,^^ ^" ^ -^ ^`^^'^ A^^^' i`^ ^ ` ^ l' z ^ ^-,
^^ ^ < ^,
^ ^ ` \^, ^^^.. ^ ^
Page 4
(70/533-87 )
.
b)Ayn ı maddenin üçüncü f ı kras ı nda yer alan "Tüzelki ş ili ğ i olan te ş ebbüs ve te ş ebbüs birliklerinin birinci f ı krada belirtilen para cezalar ı na çarpt ı r ı lmalar ı halinde, bu tüzel ki ş ili ğ in yönetim organlar ı nda görev alan gerçek ki ş ilere de ş ahsen verilen cezan ı n yüzde onuna kadar ayr ı ca para cezas ı uygulan ı r." hükmü dolay ı s ı yla, söz konusu 102 say ı l ı Karar ı n al ı nd ığı tarihte, İ E İ S Yönetim Kurulu'nda görev alan;
Kaya Turgut (Yönetim Kurulu Ba ş kan ı),
Fako İ laçlar ı A. Ş., Büyükdere Cad. No:205
Levent/ İ STANBUL
- Bülent Eczac ı ba şı (Yönetim Kurulu Ba ş kan Vekili),
Eczac ı ba şı İ laç San. ve Tic. A. Ş., Büyükdere Cad.
No:185 Levent/ İ STANBUL
Türksel Ataöv (Üye),
Hoechst Marion Roussel San. ve Tic. A. Ş., Davutpa ş a
Cad. No:145 Topkap ı / İ STANBUL
Erman Atasoy (Üye),
Novartis Ürünleri A. Ş., Büyükdere Cad. No:215
4. Levent/ İ STANBUL
Murat Barlas (Üye),
Liba Laboratuvarlar ı A. Ş., Ota ğ Tepe Cad. 5 Kavac ı k
Anadoluhisar ı / İ STANBUL
- Nezih Barut (Üye),
Abdi İ brahim İ laç San. ve Tic. A. Ş., Kore Ş ehitleri Cad.
19 Zincirlikuyu/ İ STANBUL
- Muhtar Tanr ı över (Üye),
GlaxoWellcome İ laçlar ı San. A. Ş., Y ı ld ı z Posta Cad.
adl ı sah ı slara, yukar ı daki ceza miktar ı n ı n (3,100,000,000 TL) yüzde onu olan miktarda herbirine ayr ı ayr ı (310.000.000.- TL.) para cezas ı verilmesine OYÇOKLU Ğ U ile
karar verilmi ş tir.
Ba ş kan II.Ba ş kan
,
Prof.Dr.Ayd ı n AYAYDIN Prof.Dr.Tamer MÜFTÜO
Ğ LU
S a ['. ı S^Cw^ ^ ı ^M L.n^..^v' ^ (2-b md.'ne kar şı oy)
^
ı se .:1^b^I' ^, ^
^, <
\
^--^ ^ ^ ^`^, Bahaddin ELÇ İ -t°^M.Zeki UZUN Salih eki BEN^Ü (2-a,b md.'ne kar şı oy) (2-b md.'ne kar şı oy)
^^^^^^^j (mazeretli)
f.;- ayd n ^MRE ı Sad ı k KUTLU Kemal EROL (2-b md.'ne kar şı oy)
^ ^ ^ ^^'`'^
İ smet CAN^ÜRK,.^, Nejdet KARACEHENNEM
(2-a md.'ne kar şı oy)
Must^PAR^AK
(2-a,b md.'ne kar şı oy)
s
Page 6
ı ^ ^n^ ^ ^^ l^. O^ lJy^ ^-C^/^^'3-^ i-
REKABET KURULU BA Ş KANLI Ğ I'NA
(MUHALEFET Ş ERH İ)
Dosya münderecat ı na göre, İ laç ve Kimya Endüstrisi İş verenler Sendikas ı na 4054 say ı l ı Kanun'un 16. maddesi gere ğ ince asgari had olan 3.100.000.000 TL. idari para cezas ı verilmi ş olup,.
İ laç ve Kimya Endüstrisi İş verenler Sendikas ı Yönetim Kurulu'nda görev alan Kaya TURGUT, Bülent ECZACIBA Ş I, Türksel ATAÖV, Erman ATASOY, Murat BARLAS, Nezih BARUT, Muhtar TANRIÖVER, Faruk YÖNEYMAN, Faik SOMER adl ı.. ş ah ı slara da ayr ı ayr ı yukar ı daki ceza miktar ı n ı n asgari haddi olarak %1'e tekabül eden 31.000.000 TL. ceza verilmesi gerekece ğ i kanaatini ta şı d ığı mdan Kurul karar ı na i ş tirakim mümkün olamam ış t ı r. 18.06.1998
Sayg ı lar ı mla,
Mehmet Zeki UZUN
Kurul Üyesi
Page 7
REKABET KURULU BA Ş KANLI Ğ I'NA
KAR Ş I OY GEREKÇES İ
(Kurul'un 18.06.1998 tarih, 70/533-87 say ı l ı karar ı n ı n 2-b maddesi ile ilgili)
İ laç ve Kimya Endüstrisi İş verenler Sendikas ı (İ E İ S) Yönetim
Kurulu'nun 19.12.1997 tarih ve 102 say ı l ı karar ı n ı n 4054 say ı l ı
Kanunu ihlal edip etmedi ğ inin incelendi ğ i ve tart ışı ld ığı Önara ş t ı rma Raporu'nun görü ş üldü ğ ü Rekabet Kurulu'nun
18.06.1998 tarih, 70/533-87 say ı l ı karar ı n 2-b maddesinde;
İ E İ S Yönetim Kurulu Üyesi olan dokuz ş ahs ı n isim ve adresleri belirtilerek bu ş ah ı slara 4054 yasan ı n 16.maddesi gere ğ i olarak, sendika hükmi ş ahsiyetine uygulanan (3.100.000.000.- TL.) cezan ı n yüzde onu olan miktarda herbirine (310.000.000.- TL.) para cezas ı verilmesine oyçoklu ğ u ile karar verildi ğ i ifadesi yer alm ış t ı r.
4054 16.maddesinin ilgili bendinde "Tüzelki ş ili ğ i olan te ş ebbüs ve te ş ebbüs birliklerinin birinci f ı krada belitilen para cezalar ı na çarpt ı r ı lmalar ı halinde, bu tüzelki ş ili ğ in yönetim
. organlar ı nda görev alan gerçek ki ş ilere de ş ahsen verilen cezan ı
n yüzde onuna kadar ayr ı ca para cezas ı uygulan ı r. Kurul, para cezas ı na karar verirken, kast ı n varl ığı, kusurun a ğı rl ığı, ceza uygulanan te ş ebbüsün veya te ş ebbüslerin pazar içindeki gücü ve muhtemel zarar ı n a ğı rl ığı gibi unsurlar ı dikkate al ı r." denilmektedir.
Ş ah ı slara uygulanan bahis konusu cezalar, ayn ı maddenin di ğ er f ı kra ve bentlerinde belirtilen idari para cezalar ı
gibi maktu (kesin, belirli) olmay ı p takdire dayal ı cezalard ı r. Metinde takdirin nas ı l uygulanaca ğı da ayr ı ca belirtilmi ş tir. Takdire dayal ı
cezan ı n uygulanabilmesi için ş ah ı slar ı n durum ve pozisyonlar ı hakk ı nda yeterli bilgi ve bulgu, Önara ş t ı rma Raporu'nda görülmemektedir.
Bu durum kar şı s ı nda, İ E İ S Yönetim Kurulu üyelerine ayr ı ayr ı isnat edilen suç belirtilerek savunmalar ı istenilmeliydi. Bu lazimeye
Page 8
riayet edilmedi ğ ine göre uygulanan cezan ı n, en üst s ı n ı r (yüzde on) de ğ il en alt s ı n ı r olmas ı gerekti ğ i dü ş ünce ve kanaatinde oldu ğ umu bu nedenlerle ilgili Kurul Karar ı'n ı n 2-b maddesine kar şı oy kulland ığı m ı sayg ı ile arz ederim.
01.07.1998
Ayd ı n^/IRE
Kurul Üyesi
Page 9
MUHALEFET Ş ERH İ
REKABET KURULU BA Ş KANLI Ğ I'NA
Rekabet Kurulu'nun 18.06.1998 tarih, 70/533-87 say ı l ı karar ı n ı n 2-a maddesine a ş a ğı da belirtti ğ im nedenlerle kar şı oy kullan ı lm ış t ı r.
1-Kurul, önara ş t ı rma safhas ı sonunda, iddialar ı önemli bulundu ğ u takdirde, soru ş turma aç ı lmas ı na karar vermektedir. Soru ş turma aç ı lmas ı na dair karar, ara karar niteli ğ indedir. Soru ş turma a ş amas ı nda soru ş turma heyeti iki önemli noktay ı, irdeleyecekdir. Birincisi, eylemin 4'üncü madde kapsam ı na girip girmedi ğ i, ikincisi ise eylemin neticeleri yani örne ğ in eylem 4'üncü madde kapsam ı na girmekte ise muafiyet verilip verilmeyece ğ i veya eski hale getirilip getirilmeyece ğ i ara ş t ı r ı lacakt ı r.
4054 say ı l ı Rekabetin Korunmas ı Hakk ı nda Kanun'un 16'nc ı maddesinin (c) paragraf ı nda; "......4'üncü madde kapsam ı na giren anla ş ma, uyumlu eylem ve kararlar ı n süresi içinde bildirilmemesi halinde...... milyon lira para cezas ı verilmesi" öngörülmü ş tür.
Bu maddeye göre ceza verilebilmesi için; anla ş ma, uyumlu eylem ve karar ı n 4'üncü madde kapsam ı na girmesi, yani do ğ rudan ve dolayl ı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da k ı s ı tlama amac ı ta şı mas ı veya bu etkiyi do ğ urmas ı veya do ğ urabilecek nitelikte olmas ı gerekmektedir.
Eylemin bu nitelikte olup olmad ığı, soru ş turma a ş amas ı n ı müteakip karar safhas ı nda belli olacakt ı r. Kurul, soru ş turma raporuna istinaden eylemin 4'üncü madde kapsam ı nda "hukuka ayk ı r ı ve yasak" olup olmad ığı na karar verecektir. Bu karar
ı n al ı nmas ı üzere, 6'nc ı maddenin (c) paragraf ı ndaki ko ş ul gerçekle ş mi ş olacakt ı r.
Bu nedenle, 16'nc ı maddenin örne ğ in (a) ve (b) paragraflar ı na göre herhangi bir a ş amada ceza verilebilece ğ i tabi olmakla beraber, (c) paragraf ı na göre soru ş turman ı n sonunda ceza verilmesi yoluna gidilmesinin uygun olaca ğı n ı
dü ş ünmekteyim.
2-Bilindi ğ i üzere önara ş t ı rmay ı takiben soru ş turma ve
soru ş turmay ı takiben de karar safhas ı i ş lemektedir. Kurulumuzun ,
eylemin 4'üncü madde kapsam ı na girip girmedi ğ ine dair karar ı n ı,
önara ş t ı rma sonunda alabilece ğ ini kabul edersek (Kurulumuz bu
Page 10
karar ı yla bu ş ekilde hareket etmi ş tir.) karar safhas ı n ı
öne çekmekle, karar al ı nabilmesi için gerekli keyfiyetler de öne çekilmi ş olacakt ı r. Bu takdirde, 44'üncü maddenin son f
ı kras ı uyar ı nca savunma al ı nmas ı gerekirdi. Çünkü Kurul'un taraflar
ı bilgilendirmedi ğ i ve savunma hakk ı vermedi ğ i konular ı kararlar
ı na dayanak yapmas ı mümkün bulunmamaktad ı r.
3-Kurulumuz 16'nc ı maddenin (c) paragraf ı uyar ı nca ceza vermekle, iddia konular ı n ı n 4'üncü madde kapsam ı na girdi ğ ini kabul etmi ş olmaktad ı r. Bu takdirde soru ş turma aç ı lmas ı karar
ı, eylemin neticelerini irdelemeye, yani örne ğ in muafiyet verilip verilmeyece ğ ini ara ş t ı rmaya yöneliktir.
Sonuç olarak;
a)Soru ş turman ı n eylemin 4'üncü madde kapsam ı nda olup olmad ığı ve bu kapsamda ise muafiyet verilip verilmeyece
ğ i , hususunda yap ı lmas ı,
b)Geciktirilmesinde bir sak ı nca olmad ığı ndan, 4'üncü madde kapsam ı na ili ş kin karar ı n hemen al ı nmas ı nda bir zorunluluk olmamas ı nedeniyle, soru ş turma sonunda al ı nmas ı n ı n uygun olaca ğı,
c)Karardan önce savunma hakk ı tan ı nmas ı gerekti ğ i, görü ş ünde oldu ğ umdan; süresinde bildirimde bulunulmamas
ı na ili ş kin olarak İ E İ S ve İ E İ S Yönetim Kurulu üyelerine, bu a ş
amada, para cezas ı verilmesi hususundaki ço ğ unluk karar ı na kat ı
lmam mümkün olamam ış t ı r.18.06.1998
Sayg ı lar ı mla
Nejdet KARACEHENNEM
Kurul Üyesi
Judicial review
4 lawsuit(s)
İlaç ve Kimya İşverenleri Sendikası
Danıştay 10. Daire · Case no: 1998/7133
Lawsuit upheld — Board decision annulled · upheld on appeal
Procedural stages
21.12.2006Upheld on appeal· Dan. İdari Dava Dai. Gn. Krl.· 2003/662