İlaç ve Kimya Endüstirisi İşverenler Sendikası Yönetim Kurulu'nun 19.12.1997 tarih ve 102 sayılı Kararı'nın…

REKABET KURUMU

REKABET KURULU KARAR TUTANA Ğ I

Dosya No. :D1/2/M.Ö.-98/8

Karar No. :70/533-87

Karar Tarihi:18.06.1998

Taraflar:Ege Eczac ı lar Vakf ı

TEB 6.Bölge Samsun Eczac ı Odas ı

İ laç ve Kimya Endüstrisi İ sverenler

Sendikas ı (İ E İ S)

Bildirimde Bulunan: Ege Eczac ı lar Vakf ı

TEB 6.Bölge Samsun Eczac ı Odas ı

Dosya Konusu: İ laç ve Kimya Endüstirisi İş verenler Sendikas

ı Yönetim Kurulu'nun 19.12.1997 tarih ve 102 say ı l ı Karar ı'n ı n 4054 say ı l ı Kanun'u ihlal edip etmedi ğ i.

Karar ı Veren Kurul Üyeleri: Prof.Dr.Ayd ı n AYAYDIN (Ba

ş kan), Prof.Dr.Tamer MÜFTÜO Ğ LU (II.Ba ş kan), Bahaddin ELÇ İ

, Mehmet Zeki UZUN, Salih Zeki BENGÜ, Ayd ı n EMRE, Sad ı k KUTLU, İ smet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM, Mustafa PARLAK. Toplant ı ya Kat ı lmayanlar (mazeretli):Kemal EROL.

Raportörler:Murat ÖZEYRANO Ğ LU, Ş ahin YAVUZ, E. Cenk

GÜLERGÜN.

Ege Eczac ı lar Vakf ı Ba ş kan ı Eczac ı Levent KAVACIK'

ı n 11.02.1998 ve Türk Eczac ı lar Birli ğ i 6.Bölge Samsun Eczac

ı Odas ı Ba ş kan ı Eczac ı Gönül BERKER'in 13.02.1998 tarihli

ş ikayet ba ş vurular ı nda, İ laç ve Kimya Endüstrisi İş

verenler Sendikas ı (İ E İ S) Yönetim Kurulu taraf ı ndan imza alt ı

na al ı narak Ecza Depolar ı Derne ğ i ve Tüm Eczac ı lar Üretim, Temin, Da

ğı t ı m

^^^^^^

(70/533-87 ) a

(İ E İ S) Yönetim Kurulu taraf ı ndan imza alt ı na al ı narak Ecza

Depolar ı Derne ğ i ve Tüm Eczac ı lar Üretim, Temin, Da

ğı t ı m

Kooperatifleri Birli ğ i (TEKB)'ne gönderilen ve 01.01.1998 tarihinde

uygulanmaya konulan protokol ile;

- İ laç üreticisi firmalar ı n sat ış vadelerinin k ı s ı tlanarak tek tip

hale getirildi ğ i,

- İ laç sektöründe mal fazlas ı olarak bilinen uygulamaya ürün

baz ı nda %10 s ı n ı r ı konuldu ğ u,

- İ laç üreticisi firmalarca ilaç da ğı t ı m kanallar ı na (ecza

depolar ı na) y ı l soonunda sat ış performans ı baz ı nda verilen ciro

iskontosu (prim) ile birlikte toplam iskontonun (pe ş in iskontosu dahil) %10'u a ş mamas ı n ı n istendi ğ i,

-Öngörülen ş artlara uygun çal ış mayan ve firmalar

ı n mutabakat ı d ışı nda kampanyalar ve sat ış ko ş ullar ı düzenleyen da ğı t ı m kanallar ı ile (ecza depolar ı ile) çal ış mas ı ko ş

ulu getirildi ğ i ^

öne sürülerek, sözkonusu Protokolün 4054 say ı l ı Rekabetin Korunmas ı Hakk ı nda Kanun'un 4'üncü maddesi kapsam

ı nda rekabeti engelleyici, bozucu yada s ı n ı rlay ı c ı nitelikte bir te ş ebbüs birli ğ i karar ı oldu ğ u hususlar ı na yer verilmesi üzerine düzenlenen 30.03.1998 tarih ve D1/1/M.Ö.-98/5 say ı l ı İ lk İ nceleme Raporu'nda özetle; ilgili ürün piyasas ı olan ilaç sektörünün ya ş amsal öneme sahip olmas ı ve rekabet kurallar ı na ayk ı r ı hükümler içerdi

ğ i anla şı lan sözkonusu protokolün uygulama sonuçlar ı

n ı n tespit edilerek de ğ erlendirilmesinin, ancak ilgili piyasaya

yönelik yap ı lacak bir inceleme ile mümkün olabilece ğ

i ifade edilmi ş ve sonuç olarak, Protokolün 4054 say ı l ı Kanun'a ayk ı r ı

hükümler ta şı mas ı nedeniyle, önara ş t ı rma aç ı lmas ı na

ihtiyaç duyuldu ğ u belirtilmi ş tir. Raporda yer alan bu önerinin, Rekabet Kurulu'nun 01.04.1998 tarih ve 60 say ı l ı toplant ı s ı nda 6' ı nc ı s ı ra no'lu gündem maddesi ile görü ş ülerek 449-67 say ı l ı Kurul karar ı ile 4054 say

ı l ı Kanun'un 40/1'inci maddesi uyar ı nca soru ş turma aç ı lmas ı na gerek olup olmad ığı n ı n tespiti için önara ş t ı rma yap ı lmas ı

na karar verilmesi üzerine, ayn ı Kanun'un40/3'üncü maddesi uyar ı nca, Raportörler Murat ÖZEYRANO Ğ LU, Ş ahin YAVUZ ve E.Cenk GÜLERGÜN taraf ı ndan yap ı lan önara ş t ı

rma sonucunda düzenlenen 08.06.1998 tarih ve D1/2/M.Ö.-98/8 say ı l ı Önara ş t ı rma Raporu'nu da içeren 15.06.1998 tarih ve REK.0.05.00.00-39 say ı l ı Ba ş kanl ı k önergesi gündemin ilk s ı ras ı nda ele al ı nm ış t ı r.

Önara ş t ı rma Raporu'nda yer verilen aç ı klamalar ve de ğ erlendirmeler ışığı nda yap ı lan görü ş meler sonucunda;

(70/533-87 )

1-a) İ laç ve Kimya İş verenleri Sendikas ı (İ E İ S) Yönetim

Kurulu'nun 19.12.1997 tarihinde alm ış oldu ğ u te ş ebbüs birli ğ i

karar ı n ı n ve ayn ı ilgili ürün pazar ı nda İ E İ S, Türkiye İ

laç Sanayi

Derne ğ i (T İ SD) ve Yerli İ laç Sanayicileri Derne ğ i (Y İ SD) taraf

ı ndan

imza alt ı na al ı nan te ş ebbüs birlikleri karar ı n ı n (protokol), 4054

say ı l ı yasan ı n 4'üncü maddesinde yeralan "Belirli bir mal veya

hizmet piyasas ı nda do ğ rudan veya dolayl ı olarak rekabeti

engelleme, bozma yada k ı s ı tlama amac ı n ı ta şı yan veya bu etkiyi

do ğ uran yahut do ğ urabilecek nitelikte olan te ş ebbüsler aras

ı

anla ş malar, uyumlu eylemler ve te ş ebbüs birliklerinin bu tür karar

ve eylemleri, hukuka ayk ı r ı ve yasakt ı r." Hükmüne ayk ı r ı l ı k te ş

kil

etti ğ i ve ayr ı ca, birlikte hakim durumda bulunan İ E İ S, T İ

SD ve

Y İ SD te ş ebbüs birliklerinin, sözkonusu karar ı uygulamalar

ı, ayn ı

zamanda bu hakim durumlar ı kötüye kulland ı klar ı, dolay ı s ı yla ayn ı

yasan ı n 6'nc ı maddesinde yeralan hükmü ihlal ettikleri '

anla şı ld ığı ndan; İ E İ S, T İ SD ve Y İ SD te ş ebbüs birlikleri hakk

ı nda, 4054 say ı l ı yasan ı n 41'inci maddesi uyar ı nca SORU Ş

TURMA aç ı lmas ı na;

b)Soru ş turman ı n, İ kinci Ba ş kan Prof.Dr. Tamer MÜFTÜO Ğ LU ba ş kanl ığı nda ve yeterli say ı da Uzman/Uzman Yard ı mc ı s ı eli ile yürütülmesine;

c) İ lgili taraf ı n savunmas ı n ı n istenmesine; bu soru ş

turma ile ilgili i ş lemler s ı ras ı nda, 4054 say ı l ı yasan ı

n 14, 15, 16 ve 17'nci maddeleri ve ilgili di ğ er maddeleri göz önünde bulundurulmas

ı na ve bu maddeler ile ilgili olarak Ba ş kanl ığ a ve Soru ş turma Heyetine yetki verilmesine,

OYB İ RL İĞİ ile;

2-a) İ E İ S Yönetim Kurulu taraf ı ndan 19 Aral ı k 1997 tarihinde al

ı nan karar ı n, 4054 say ı l ı Kanun'un 10 uncu maddesinin 1 nci f ı

kras ı nda yer alan "4 üncü madde kapsam ı na giren anla ş ma, uyumlu eylem ve kararlar al ı nd ı klar ı tarihten itibaren bir ay içinde Kurula bildirilir..." hükmü gere ğ ince, an ı lan Karar ı n söz konusu maddede öngörülen süre içinde bildirilmemesinden dolay ı, ayn ı Kanun'un " İ dari Para Cezalar ı"n ı düzenleyen Üçüncü Bölümünün "

İ dari Para Cezalar ı" ba ş l ı kl ı 16 nc ı maddesinde "Kurul...4 üncü madde kapsam ı na giren anla ş ma, uyumlu eylem ve kararlar ı

n süresi içinde bildirilmemesi halinde üç milyar yüz milyon lira (1998/1 say ı l ı Tebli ğ ile de ğ i ş ik), ... Para cezas ı verir." hükmü gere

ğ ince te ş ebbüs birli ğ i niteli ğ indeki İ laç ve Kimya Endüstrisi

İş verenler Sendikas ı'na (Talatpa ş a Cad. No:98/B 80640 Gültepe/ İ

STANBUL) 3,100,000,000 TL idari para cezas ı verilmesine OYÇOKLU Ğ U ile;

^ 3

/`^ 1,^^ ^" ^ -^ ^`^^'^ A^^^' i`^ ^ ` ^ l' z ^ ^-,

^^ ^ < ^,

^ ^ ` \^, ^^^.. ^ ^

(70/533-87 )

.

b)Ayn ı maddenin üçüncü f ı kras ı nda yer alan "Tüzelki ş ili ğ i olan te ş ebbüs ve te ş ebbüs birliklerinin birinci f ı krada belirtilen para cezalar ı na çarpt ı r ı lmalar ı halinde, bu tüzel ki ş ili ğ in yönetim organlar ı nda görev alan gerçek ki ş ilere de ş ahsen verilen cezan ı n yüzde onuna kadar ayr ı ca para cezas ı uygulan ı r." hükmü dolay ı s ı yla, söz konusu 102 say ı l ı Karar ı n al ı nd ığı tarihte, İ E İ S Yönetim Kurulu'nda görev alan;

Kaya Turgut (Yönetim Kurulu Ba ş kan ı),

Fako İ laçlar ı A. Ş., Büyükdere Cad. No:205

Levent/ İ STANBUL

- Bülent Eczac ı ba şı (Yönetim Kurulu Ba ş kan Vekili),

Eczac ı ba şı İ laç San. ve Tic. A. Ş., Büyükdere Cad.

No:185 Levent/ İ STANBUL

Türksel Ataöv (Üye),

Hoechst Marion Roussel San. ve Tic. A. Ş., Davutpa ş a

Cad. No:145 Topkap ı / İ STANBUL

Erman Atasoy (Üye),

Novartis Ürünleri A. Ş., Büyükdere Cad. No:215

4. Levent/ İ STANBUL

Murat Barlas (Üye),

Liba Laboratuvarlar ı A. Ş., Ota ğ Tepe Cad. 5 Kavac ı k

Anadoluhisar ı / İ STANBUL

- Nezih Barut (Üye),

Abdi İ brahim İ laç San. ve Tic. A. Ş., Kore Ş ehitleri Cad.

19 Zincirlikuyu/ İ STANBUL

- Muhtar Tanr ı över (Üye),

GlaxoWellcome İ laçlar ı San. A. Ş., Y ı ld ı z Posta Cad.

No:52 K.8 Esentepe/ İ STANBUL

- Faruk Yöneyman (Üye),

Roche Müstahzarlar ı San. A. Ş., Büyükdere Cad.

No:181 Levent/ İ STANBUL

- Faik Somer (Üye),

Merck Sharp&Dohme İ laçlar ı Ltd. Ş ti., Gazeteciler

Mah. Yazarlar Sok. No:30 80300 Esentepe/ İ STANBUL

,. 1, ,1 ^

i^ 1 \

,= ^

Q- ı ^7 ı 1; ^^^^ .^ ^ ^ . ^ ^^^', L ^^ \^^^^!^ ^ ^^^.

(70/533-87 ).

adl ı sah ı slara, yukar ı daki ceza miktar ı n ı n (3,100,000,000 TL) yüzde onu olan miktarda herbirine ayr ı ayr ı (310.000.000.- TL.) para cezas ı verilmesine OYÇOKLU Ğ U ile

karar verilmi ş tir.

Ba ş kan II.Ba ş kan

,

Prof.Dr.Ayd ı n AYAYDIN Prof.Dr.Tamer MÜFTÜO

Ğ LU

S a ['. ı S^Cw^ ^ ı ^M L.n^..^v' ^ (2-b md.'ne kar şı oy)

^

ı se .:1^b^I' ^, ^

^, <

\

^--^ ^ ^ ^`^, Bahaddin ELÇ İ -t°^M.Zeki UZUN Salih eki BEN^Ü (2-a,b md.'ne kar şı oy) (2-b md.'ne kar şı oy)

^^^^^^^j (mazeretli)

f.;- ayd n ^MRE ı Sad ı k KUTLU Kemal EROL (2-b md.'ne kar şı oy)

^ ^ ^ ^^'`'^

İ smet CAN^ÜRK,.^, Nejdet KARACEHENNEM

(2-a md.'ne kar şı oy)

Must^PAR^AK

(2-a,b md.'ne kar şı oy)

s

ı ^ ^n^ ^ ^^ l^. O^ lJy^ ^-C^/^^'3-^ i-

REKABET KURULU BA Ş KANLI Ğ I'NA

(MUHALEFET Ş ERH İ)

Dosya münderecat ı na göre, İ laç ve Kimya Endüstrisi İş verenler Sendikas ı na 4054 say ı l ı Kanun'un 16. maddesi gere ğ ince asgari had olan 3.100.000.000 TL. idari para cezas ı verilmi ş olup,.

İ laç ve Kimya Endüstrisi İş verenler Sendikas ı Yönetim Kurulu'nda görev alan Kaya TURGUT, Bülent ECZACIBA Ş I, Türksel ATAÖV, Erman ATASOY, Murat BARLAS, Nezih BARUT, Muhtar TANRIÖVER, Faruk YÖNEYMAN, Faik SOMER adl ı.. ş ah ı slara da ayr ı ayr ı yukar ı daki ceza miktar ı n ı n asgari haddi olarak %1'e tekabül eden 31.000.000 TL. ceza verilmesi gerekece ğ i kanaatini ta şı d ığı mdan Kurul karar ı na i ş tirakim mümkün olamam ış t ı r. 18.06.1998

Sayg ı lar ı mla,

Mehmet Zeki UZUN

Kurul Üyesi

REKABET KURULU BA Ş KANLI Ğ I'NA

KAR Ş I OY GEREKÇES İ

(Kurul'un 18.06.1998 tarih, 70/533-87 say ı l ı karar ı n ı n 2-b maddesi ile ilgili)

İ laç ve Kimya Endüstrisi İş verenler Sendikas ı (İ E İ S) Yönetim

Kurulu'nun 19.12.1997 tarih ve 102 say ı l ı karar ı n ı n 4054 say ı l ı

Kanunu ihlal edip etmedi ğ inin incelendi ğ i ve tart ışı ld ığı Önara ş t ı rma Raporu'nun görü ş üldü ğ ü Rekabet Kurulu'nun

18.06.1998 tarih, 70/533-87 say ı l ı karar ı n 2-b maddesinde;

İ E İ S Yönetim Kurulu Üyesi olan dokuz ş ahs ı n isim ve adresleri belirtilerek bu ş ah ı slara 4054 yasan ı n 16.maddesi gere ğ i olarak, sendika hükmi ş ahsiyetine uygulanan (3.100.000.000.- TL.) cezan ı n yüzde onu olan miktarda herbirine (310.000.000.- TL.) para cezas ı verilmesine oyçoklu ğ u ile karar verildi ğ i ifadesi yer alm ış t ı r.

4054 16.maddesinin ilgili bendinde "Tüzelki ş ili ğ i olan te ş ebbüs ve te ş ebbüs birliklerinin birinci f ı krada belitilen para cezalar ı na çarpt ı r ı lmalar ı halinde, bu tüzelki ş ili ğ in yönetim

. organlar ı nda görev alan gerçek ki ş ilere de ş ahsen verilen cezan ı

n yüzde onuna kadar ayr ı ca para cezas ı uygulan ı r. Kurul, para cezas ı na karar verirken, kast ı n varl ığı, kusurun a ğı rl ığı, ceza uygulanan te ş ebbüsün veya te ş ebbüslerin pazar içindeki gücü ve muhtemel zarar ı n a ğı rl ığı gibi unsurlar ı dikkate al ı r." denilmektedir.

Ş ah ı slara uygulanan bahis konusu cezalar, ayn ı maddenin di ğ er f ı kra ve bentlerinde belirtilen idari para cezalar ı

gibi maktu (kesin, belirli) olmay ı p takdire dayal ı cezalard ı r. Metinde takdirin nas ı l uygulanaca ğı da ayr ı ca belirtilmi ş tir. Takdire dayal ı

cezan ı n uygulanabilmesi için ş ah ı slar ı n durum ve pozisyonlar ı hakk ı nda yeterli bilgi ve bulgu, Önara ş t ı rma Raporu'nda görülmemektedir.

Bu durum kar şı s ı nda, İ E İ S Yönetim Kurulu üyelerine ayr ı ayr ı isnat edilen suç belirtilerek savunmalar ı istenilmeliydi. Bu lazimeye

riayet edilmedi ğ ine göre uygulanan cezan ı n, en üst s ı n ı r (yüzde on) de ğ il en alt s ı n ı r olmas ı gerekti ğ i dü ş ünce ve kanaatinde oldu ğ umu bu nedenlerle ilgili Kurul Karar ı'n ı n 2-b maddesine kar şı oy kulland ığı m ı sayg ı ile arz ederim.

01.07.1998

Ayd ı n^/IRE

Kurul Üyesi

MUHALEFET Ş ERH İ

REKABET KURULU BA Ş KANLI Ğ I'NA

Rekabet Kurulu'nun 18.06.1998 tarih, 70/533-87 say ı l ı karar ı n ı n 2-a maddesine a ş a ğı da belirtti ğ im nedenlerle kar şı oy kullan ı lm ış t ı r.

1-Kurul, önara ş t ı rma safhas ı sonunda, iddialar ı önemli bulundu ğ u takdirde, soru ş turma aç ı lmas ı na karar vermektedir. Soru ş turma aç ı lmas ı na dair karar, ara karar niteli ğ indedir. Soru ş turma a ş amas ı nda soru ş turma heyeti iki önemli noktay ı, irdeleyecekdir. Birincisi, eylemin 4'üncü madde kapsam ı na girip girmedi ğ i, ikincisi ise eylemin neticeleri yani örne ğ in eylem 4'üncü madde kapsam ı na girmekte ise muafiyet verilip verilmeyece ğ i veya eski hale getirilip getirilmeyece ğ i ara ş t ı r ı lacakt ı r.

4054 say ı l ı Rekabetin Korunmas ı Hakk ı nda Kanun'un 16'nc ı maddesinin (c) paragraf ı nda; "......4'üncü madde kapsam ı na giren anla ş ma, uyumlu eylem ve kararlar ı n süresi içinde bildirilmemesi halinde...... milyon lira para cezas ı verilmesi" öngörülmü ş tür.

Bu maddeye göre ceza verilebilmesi için; anla ş ma, uyumlu eylem ve karar ı n 4'üncü madde kapsam ı na girmesi, yani do ğ rudan ve dolayl ı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da k ı s ı tlama amac ı ta şı mas ı veya bu etkiyi do ğ urmas ı veya do ğ urabilecek nitelikte olmas ı gerekmektedir.

Eylemin bu nitelikte olup olmad ığı, soru ş turma a ş amas ı n ı müteakip karar safhas ı nda belli olacakt ı r. Kurul, soru ş turma raporuna istinaden eylemin 4'üncü madde kapsam ı nda "hukuka ayk ı r ı ve yasak" olup olmad ığı na karar verecektir. Bu karar

ı n al ı nmas ı üzere, 6'nc ı maddenin (c) paragraf ı ndaki ko ş ul gerçekle ş mi ş olacakt ı r.

Bu nedenle, 16'nc ı maddenin örne ğ in (a) ve (b) paragraflar ı na göre herhangi bir a ş amada ceza verilebilece ğ i tabi olmakla beraber, (c) paragraf ı na göre soru ş turman ı n sonunda ceza verilmesi yoluna gidilmesinin uygun olaca ğı n ı

dü ş ünmekteyim.

2-Bilindi ğ i üzere önara ş t ı rmay ı takiben soru ş turma ve

soru ş turmay ı takiben de karar safhas ı i ş lemektedir. Kurulumuzun ,

eylemin 4'üncü madde kapsam ı na girip girmedi ğ ine dair karar ı n ı,

önara ş t ı rma sonunda alabilece ğ ini kabul edersek (Kurulumuz bu

karar ı yla bu ş ekilde hareket etmi ş tir.) karar safhas ı n ı

öne çekmekle, karar al ı nabilmesi için gerekli keyfiyetler de öne çekilmi ş olacakt ı r. Bu takdirde, 44'üncü maddenin son f

ı kras ı uyar ı nca savunma al ı nmas ı gerekirdi. Çünkü Kurul'un taraflar

ı bilgilendirmedi ğ i ve savunma hakk ı vermedi ğ i konular ı kararlar

ı na dayanak yapmas ı mümkün bulunmamaktad ı r.

3-Kurulumuz 16'nc ı maddenin (c) paragraf ı uyar ı nca ceza vermekle, iddia konular ı n ı n 4'üncü madde kapsam ı na girdi ğ ini kabul etmi ş olmaktad ı r. Bu takdirde soru ş turma aç ı lmas ı karar

ı, eylemin neticelerini irdelemeye, yani örne ğ in muafiyet verilip verilmeyece ğ ini ara ş t ı rmaya yöneliktir.

Sonuç olarak;

a)Soru ş turman ı n eylemin 4'üncü madde kapsam ı nda olup olmad ığı ve bu kapsamda ise muafiyet verilip verilmeyece

ğ i , hususunda yap ı lmas ı,

b)Geciktirilmesinde bir sak ı nca olmad ığı ndan, 4'üncü madde kapsam ı na ili ş kin karar ı n hemen al ı nmas ı nda bir zorunluluk olmamas ı nedeniyle, soru ş turma sonunda al ı nmas ı n ı n uygun olaca ğı,

c)Karardan önce savunma hakk ı tan ı nmas ı gerekti ğ i, görü ş ünde oldu ğ umdan; süresinde bildirimde bulunulmamas

ı na ili ş kin olarak İ E İ S ve İ E İ S Yönetim Kurulu üyelerine, bu a ş

amada, para cezas ı verilmesi hususundaki ço ğ unluk karar ı na kat ı

lmam mümkün olamam ış t ı r.18.06.1998

Sayg ı lar ı mla

Nejdet KARACEHENNEM

Kurul Üyesi