İpragaz A.Ş. (İpragaz)'nin tüplü LPG bayilik sözleşmeleri ile Yıldırım Petrol Ticaret ve Nakliyat A.Ş.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN,

İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY,

Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR

B. RAPORTÖRLER: Mehmet Selim ÜNAL, Burak SAĞLAM

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - İpragaz A.Ş.

19 Mayıs Cad. No:4 Nova Baran Plaza K:13-17 Şişli/İstanbul

- Yıldırım Petrol Ticaret ve Nakliyat A.Ş.

19 Mayıs Cad. No:4 Nova Baran Plaza K:13-17 Şişli/İstanbul D. TARAFLAR: - İpragaz A.Ş.

- Yıldırım Petrol Ticaret ve Nakliyat A.Ş.

E. DOSYA KONUSU: İpragaz A.Ş. (İpragaz)'nin tüplü LPG bayilik sözleşmeleri ile Yıldırım Petrol Ticaret ve Nakliyat A.Ş. (Yıldırım Petrol)'nin tüplü LPG ve oto LPG bayilik sözleşmelerine muafiyet tanınması talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 10.06.2010 tarihinde, 4600 ve 4601 sayılar ile giren bildirimler üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un ve 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 10.03.2011 tarih ve 2010-1-154/ MM-11-356.MSÜ sayılı Muafiyet Ön İnceleme Raporu 14.03.2011 tarih ve REK.0.05.00.00-130/62 sayılı Başkanlık önergeleri ile 11-17 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da;

- İpragaz ve Yıldırım Petrol’ün tüplü LPG bayilik sözleşmelerinin 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden yararlandığı,

- Yıldırım Petrol’ün oto LPG bayilik sözleşmelerinin, rekabet yasağı süresi sebebiyle mevcut haliyle grup muafiyetinden yararlanamadığı, 5 yılı aşan süre için öngörülen rekabet yasağına 5. madde kapsamında bireysel muafiyet tanınmasının uygun olmadığı

görüşü ifade edilmiştir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. Taraflar

İpragaz ve Yıldırım Petrol, LPG dağıtım pazarında faaliyet göstermektedir. Yıldırım Petrol, Exengaz markasıyla Altınbaş Holding A.Ş. bünyesinde yer almaktayken, 2010 senesinde İpragaz tarafından devralınmıştır. İpragaz, Hollânda menşeli SHV Gas N.V. tarafından kontrol edilmektedir. İpragaz ve Yıldırım Petrol’ün yanısıra, aynı ekonomik bütünlük içerisinde yine LPG sektöründe faaliyet yürüten Bizimgaz A.Ş. (Bizimgaz) de bulunmaktadır.

11-17/ 327-100

H.2. İlgili Pazar

Bildirime konu edilen bayilik sözleşmelerinin kapsamı dikkate alınarak, ilgili ürün pazarları “tüplü LPG” ve “oto LPG” pazarları olarak belirlenmiştir. Diğer taraftan, dosya özelinde ilgili coğrafî pazar, “Türkiye” olarak tespit edilmiştir.

H.3. Yapılan Tespitler ve Hukukî Değerlendirme

Başvuru konusu sözleşmeler, münhasırlık hükmü içeren dikey sözleşmelerdir ve Kanun’un 4. maddesi kapsamındadırlar.

Bu itibarla aşağıda 2002/2 sayılı Tebliğ ve Kanun’un 5. maddesi kapsamında yapılan değerlendirmelere yer verilmektedir.

H.3.1. 2002/2 sayılı Tebliğ çerçevesinde İpragaz ve Yıldırım Petrol’ün Tüplü LPG Bayilik Sözleşmeleri

Dosya mevcudu bilgilerden, ekonomik bütünlük içindeki İpragaz, Yıldırım Petrol ve Bizimgaz’ın Türkiye tüplü LPG pazarındaki toplam paylarının, Tebliğ’le tanınan muafiyetin uygulanmasının şartı olan %40’lık pazar payı eşiğini aşmadıkları anlaşılmıştır.

Bununla birlikte, 2002/2 sayılı Tebliğ’e aykırı hüküm içermeyen bildirime konu sözleşmelerin grup muafiyetinden yararlandığı kanaatine varılmıştır.

H.3.2. 2002/2 sayılı Tebliğ ve Kanun’un 5. maddesi çerçevesinde Yıldırım Petrol’ün oto LPG Bayilik Sözleşmesi

Dosya mevcudu bilgilere göre, bildirime taraf olan ekonomik bütünlüğün Türkiye oto LPG pazarındaki toplam payı da Tebliğ’le belirlenen pazar payı eşiğini aşmamaktadır.

Öte yandan, Yıldırım Petrol’ün başvuruya konu oto LPG bayilik sözleşmesi genel olarak 2002/2 sayılı Tebliğ ile uyumlu olmakla birlikte, özellikle sözleşmenin süresine ilişkin maddesinin daha yakından değerlendirilmesi uygun olacaktır.

Sözleşmenin 34. maddesinde “Bu sözleşme imza tarihi itibarıyla yürürlüğe girer ve Bayi’nin ilk gaz aldığı tarih itibarıyla 5 (beş) yıl süreyle geçerlidir. (...)” denilmektedir. Bu noktada, anılan hükmün rekabet yasağı süresini Tebliğ’de öngörülen 5 yıllık süreyi aşacak hale getirip getirmediği incelenmelidir.

Esasen, bu sektördeki benzer dikey anlaşmaların grup muafiyetinden yararlanacağı sürenin hesaplanmasında başlangıç tarihi olarak EPDK’dan lisans alma tarihi esas alınamaz. Rekabet yasağı sözleşmenin imza tarihinden itibaren yürürlüğe girmekte olup, 5 yıllık sürenin hesaplanmasında bu tarih dikkate alınır.

Mevcut dosya özelinde sözleşmenin ilk gaz alım tarihinden itibaren 5 yıl süreyle geçerli olduğu hüküm altına alınmıştır. Ancak, rekabet yasağına ilişkin süre yukarıda da belirtildiği üzere sözleşmenin imza tarihinden itibaren başlamakta olup, mevcut haliyle sözleşmedeki rekabet yasağı süresi Tebliğ’in 5. maddesi ile uyumlu değildir. Aynı durum bireysel muafiyet değerlendirmesinde de geçerlidir Bu itibarla, sözleşmenin imza tarihi itibarıyla 5 yılı aşan rekabet yasağı hükmünün tüketiciye yarar sağlayan bir düzenleme olarak kabul edilemeyeceği ve Kanun’un 5. maddesi kapsamında bireysel muafiyetten istifade edemeyeceği kanaatine varılmıştır.

11-17/ 327-100

90

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,

1- İpragaz A.Ş. ve Yıldırım Petrol Ticaret ve Nakliyat A.Ş.'nin tüplü LPG bayilik sözleşmelerinin 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden yararlandığına, 2- Yıldırım Petrol Ticaret ve Nakliyat A.Ş.'nin oto LPG bayilik sözleşmelerinin, rekabet yasağı süresi sebebiyle mevcut haliyle grup muafiyetinden yararlanamadığına, 5 yılı aşan süre için öngörülen rekabet yasağına, 4054 sayılı Kanun'un 5. maddesinde sayılan koşulları karşılamaması nedeniyle bireysel muafiyet tanınamayacağına

OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.