İskenderun civarında bulunan haddehanelerin yüksek demir fiyatı uyguladıkları iddiası.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

10

Başkan: Mustafa PARLAK

Üyeler: Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ,

M. Sıraç ASLAN, Mehmet Akif ERSİN.

B. RAPORTÖRLER: Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Metin PEKTAŞ, Harun GÜNDÜZ C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - Öksüzler Nakliyat Ticaret Sanayi Kollektif Şirketi

Yıldırım Beyazıt Mah. Özkul Çolak Cad. No:87

Payas/İskenderun

D. TARAFLAR: - İskenderun civarında bulunan haddehaneler

E. DOSYA KONUSU: İskenderun civarında bulunan haddehanelerin yüksek demir fiyatı uyguladıkları iddiası.

F. İDDİALARIN ÖZETİ: Öksüzler Nakliyat Ticaret Sanayi Kollektif Şirketi’ne (Öksüzler Nakliyat) ait şikayet dilekçesinde asıl olarak bölge haddehanecilerinin yüksek demir fiyatı uyguladığı iddia edilmekte olup söz konusu şikayet dilekçesinde yer alan ifadeler aynen aşağıdaki gibidir:

“İskenderun bölgesinde demir-çelik mamulleri üzerine ticaret faaliyeti göstermekte olan bir firmayız. Ülkemiz için sayılı, bölgemiz için ise tek hammadde kaynağı üreticisi ve mamul satıcısı olan İsdemir A.Ş.’den biz de diğer bölge tüccarları gibi faydalanmaktayız. Bir diğer faydalananlar da demir hammaddesi olan kütüğü tekelden yani İsdemir A.Ş.’den alan haddehanecilerdir. Tonunu ekteki fiyat listesinde görüldüğü gibi 440$+KDV yani bugünkü İsdemir kur fiyatıyla 802,32 YTL’na aldıkları kütüğün kendilerine maliyeti 75 YTL (bu rakama kar da dahil)’dır. Bu durum çerçevesinde, aldıkları kütükten ürettikleri demirin satış fiyatı ise 877,32 YTL gibi bir rakama gelmektedir. Fakat bu hususu anlattığımız bölgemiz, yani İskenderun ve Payas bölgesi demir piyasasında bugün itibariyle fiyatlar 1010-1000 YTL, başka bir deyişle ortalama 1005 YTL gibi fahiş bir rakam vermektedir. Fırsat tetikçiliği yapan haddehaneciler bu durumdan fazlasıyla kar etmekte olup memnuniyetleri had safhadadır. Yalnız biz satıcılar ve müşterilerimiz bu fiyatlar karşısında oldukça mağdur olmaktayız ve bu fahiş fiyat uygulamasına bir dur diyen çıkmazsa mağduriyetimiz de artarak devam edecek ve içinden çıkılmaz bir hal alacaktır.

Söz konusu bu durumun üzerine eğilinmesi ve bizlerin bu mağduriyetlerinin giderilmesi hususunun göz önünde bulundurularak yardımcı olunmasını arz ederiz.”

05-01/3-3

G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 30.5.2006 tarih ve 3393 sayı ile intikal eden başvuru üzerine düzenlenen 29.6.2006 tarih, 2006-1-85/İİ-06-HHÜ sayılı İlk İnceleme Raporu, 3.7.2006 tarih, REK.0.05.00.00-110/130 sayılı Başkanlık önergesi ile 06-47 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; şikayet konusu ile ilgili olarak önaraştırma yapılması veya soruşturma açılmasına gerek olmadığı, şikayetin reddedilmesi gerektiği ifade edilmektedir.

60

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

İnceleme konusu olan aşırı fiyat uygulamasının rekabet hukuku anlamında bir ihlal niteliği taşıyabilmesi için, bir veya birden fazla teşebbüsün hakim durumda bulunması ve bunun sonucunda aşırı fiyat uygulayabilmeleri ya da teşebbüslerin anlaşma veya uyumlu eylem neticesinde, teşebbüsler arası birlikte davranışlarla fiyatları belirleyerek aşırı fiyat uygulamaları gerekmektedir. Şikayet dilekçesinde teşebbüsler arası bir anlaşma veya uyumlu eyleme ilişkin somut herhangi bir bilgi veya belgeye rastlanılmamıştır. Ayrıca, İskenderun civarında bulunan yaklaşık 20 haddehanenin herhangi birisinin hakim durumda olması da söz konusu değildir. Bugüne kadar şikayete konu olan haddehanelerle ilgili olarak iki defa önaraştırma ve bir defa da ilk inceleme yapılarak Rekabet Kurulu tarafından karara bağlanmıştır.

2000 yılının Eylül ayında konu hakkında ilk önaraştırma,"İskenderun Demir ve Çelik A.Ş. (İsdemir) ve Karabük Demir ve Çelik Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Kardemir) tarafından üretilen kütüğü devamlı olarak satın alan bazı haddehanelerin, inşaat demirinde keyfi fiyat artışları yaptıkları..." iddiasına ilişkin olarak yapılmış ve Rekabet Kurulu 19.9.2000, 00-35/385-215 sayılı kararıyla;"... İskenderun Demir ve Çelik A.Ş. ve Karabük Demir ve Çelik Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından üretilen kütüğün önemli bir kısmını satın alan bazı haddehanelerin, inşaat demirinde keyfi fiyat artışı yaptıklarına yönelik iddiaları doğrulayacak veya güçlendirecek herhangi bir veriye rastlanmadığından dolayı, bir rekabet ihlalinin söz konusu olmadığına, bu nedenle anılan iddiaya ilişkin soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı..." sonucuna ulaşmıştır.

2004 yılının Nisan ayında yapılan İkinci önaraştırma,"İskenderun ve çevresinde İsdemir’den kütük demir alarak inşaat demiri piyasasında faaliyet gösteren haddehanelerin bir araya gelerek ürünlerin fiyatlarını istedikleri seviyede oluşturdukları ve piyasada keyfi fiyat artışları yaptıkları..." iddiasına ilişkin olarak yapılmış ve Rekabet Kurulu 22.4.2004 tarih, 04-27/320-74 sayılı kararıyla;"... İskenderun ve çevresinde kurulu ve uzun demir çelik ürünleri pazarında faaliyet gösteren haddehanelerin bir araya gelerek ürünlerin piyasa fiyatlarını istedikleri seviyede oluşturmak ve piyasada keyfi fiyat artışları yapmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettikleri iddiasını ispatlayacak herhangi bir bilgi ve belgeye ulaşılamaması nedeniyle, söz konusu iddialara yönelik olarak soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikayetlerin reddine..." karar vermiştir.

Yukarıda yer verilen iki önaraştırma esnasında şikayete konu teşebbüslerde ilgili raportörlerce yerinde inceleme ve görüşme yapılmıştır.

05-01/3-3

2005 yılının şubat ayında yapılan ilk inceleme ise, “İskenderun civarında bulunan haddehanelerin Karabük Demir Çelik San. ve Tic. A.S.’nin fiyatlarını takip ederek zam yaptıkları…” iddiasına ilişkin olarak yapılmış (bu şikayet de Öksüzler Nakliyat tarafından yapılmıştır) ve Rekabet Kurulu 24.2.2005 tarih ve 05-11/116- 46 sayılı kararıyla; “Düzenlenen rapora, toplanan delillere ve incelenen dosya kapsamına göre; başvuru konusu iddialara ilişkin olarak önaraştırma yapılmasına veya soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikayetin reddine…” karar vermiştir.

110

Buna göre, Öksüzler Nakliyat tarafından yapılan yeni tarihli şikayet başvurusunun konu ve içerik açısından daha önceki şikayetlerden farklı olmadığı, şikayete konu edilen yüksek fiyatlandırmaların ancak bir hakim durum, anlaşma ve/veya uyumlu eylemle ilişkilendirildiği takdirde ihlal olarak değerlendirilebileceği, oysa şikayete konu olan bölgede yer alan yaklaşık 20 haddehanenin herhangi birisinin hakim durumundan söz edebilmenin mümkün olmadığı ve şikayet dilekçesinde anlaşma veya uyumlu eyleme işaret edebilecek somut bir bilginin bulunmadığı, dolayısıyla şikayetin reddedilmesi gerekmektedir.

J. SONUÇ

Dosya konusu şikayete ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun kapsamında önaraştırma yapılmasına ya da soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.