İstanbul Profesyonel Fotoğraf Sanatkarları Odası (İstanbul Fotoğrafçılar Odası)) tarafından yayınlanan ücret tarifesinin rekabet ihlali oluşturduğu iddiası.
The text below is extracted from the decision document published by the Turkish Competition Authority; page numbers, tables and figures keep their position in the original document. The summaries, classifications and explanations on this page are provided for information only and do not constitute legal opinion or advice; the binding text is the decision as published by the Authority.
Üyeler: Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN
B. RAPORTÖRLER : Metin HASSU, Sezin Elçin CENGİZ
C. ŞİKAYET EDEN: Orhan KILIÇ
(Adresi tespit edilememiştir.)
D. ŞİKAYET EDİLEN: İstanbul Profesyonel Fotoğraf Sanatkarları Odası
Büyük Postane Cd. Hacı Yakup Han No:15/308 Kat:3 Sirkeci
Eminönü/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: İstanbul Profesyonel Fotoğraf Sanatkarları Odası (İstanbul Fotoğrafçılar Odası)) tarafından yayınlanan ücret tarifesinin rekabet ihlali oluşturduğu iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikayet dilekçesinde, İstanbul Fotoğrafçılar Odası tarafından yayınlanan ücret tarifesi ile İstanbul ili dahilinde semt ayrımı yapılmaksızın tüm fotoğrafçıların aynı fiyattan fotoğraf çekmeye mecbur bırakıldıkları; bu durumun küçük fotoğraf stüdyolarının merkezlerde bulunan büyük çaplı fotoğraf laboratuarları karşısında rekabet güçlerini ortadan kaldırmak suretiyle rekabet ihlali oluşturduğu iddia edilmektedir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 18.4.2006 tarih, 2347 sayı ile giren başvuru üzerine düzenlenen 9.5.2006 tarih, 2006-4-58/İİ-06-MH sayılı İlk İnceleme Raporu 12.5.2006 tarih, REK.0.08.00.00-110/108 sayılı Başkanlık önergesi ile 06-35 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda;
1. başvuru konusuna ilişkin olarak şu aşamada bir önaraştırma açılmasına gerek bulunmadığı;
2. Bununla birlikte,
- 5362 Nolu Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu’nda anılan tarifelerin azami hadlere ilişkin oldukları,
- azami fiyatların asgari fiyat olarak uygulanmasının ve bu yönde Oda tarafından üyelerce uyulması zorunlu bir tarife yayınlanmasının 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesine aykırılık teşkil ettiği,
- şikayete konu ücret tarifesinin, 5362 sayılı Kanun ile de uyumlu olarak azami hadleri gösterecek şekilde yeniden düzenlenerek tüm üyelere duyurulması ve bu konuda yapılan düzenlemelerin Kurulca takdir edilecek bir süre içerisinde Kurumumuza tevsik
Page 2
edilmesinin gerektiği, aksi takdirde haklarında soruşturma açılacağı hususlarının İstanbul Fotoğrafçılar Odası’na bildirilmesinin uygun olacağı
görüşlerine yer verilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar
I.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Şikayet konusu çerçevesinde, ilgili ürün pazarı, "fotoğrafçılık hizmetleri pazarı" olarak tespit edilmiştir.
I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Şikayet başvurusu kapsamında yer alan teşebbüslerin faaliyet gösterdikleri şehir dikkate alınarak, ilgili coğrafi pazar, "İstanbul İli” olarak belirlenmiştir.
I.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
I.2.1. Tespitler
Fotoğrafçılar, Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu’na bağlı Fotoğrafçılar Odalarına ve Ticaret Odalarına üye olmak suretiyle faaliyet göstermektedirler. 17.7.1964 tarihli ve 507 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Kanunu’nu yürürlükten kaldıran ve 7.6.2005 tarihinde kabul edilerek yürürlüğe giren 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu’nun “Fiyat Tarifelerinin Tespit Şekli” başlıklı 62. maddesinde aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Bu Kanuna tabi esnaf ve sanatkârlarca üretilen mal ve hizmetlerin fiyat tarifeleri, bağlı bulundukları odalarca hazırlanır ve odanın mensubu olduğu birlik yönetim kurulu tarafından fiyat tarifesinin sunulmasından sonra otuz gün içinde onaylanır veya reddedilir. Onaylanan fiyat tarifesi belediye, mülki amirlik ve ilgili odaya yedi gün içerisinde bildirilir ve bu andan itibaren yürürlüğe girer. Fiyat tarifeleri, uygulanacak azami hadleri gösterir.
Belediyeler veya o yerin en büyük mülki amiri tespit edilen bu tarifeleri uygun bulmadıkları takdirde esnaf teşekkülü ile anlaşmaya varamazlarsa onbeş gün içinde o yerin mülki amirinin ya da görevlendireceği yardımcısının başkanlığında, ticaret ve sanayi veya ticaret odasından bir temsilci ile esnaf ve sanatkârlar odaları birliği temsilcisinden teşekkül edecek bir komisyonda görüşülüp karar verilmesini isteyebilirler.
Komisyon kararları salt çoğunlukla alınır. Komisyon, tarifeleri uygun bulmadığı takdirde tarife yürürlükten kalkar.
Komisyon kararına karşı, ilgililer yazılı bildirim tarihinden itibaren on gün içinde ticari davaları görmeye yetkili mahkeme nezdinde itirazda bulunabilirler. Bu mahkemenin kararı kesindir.”
5362 sayılı Kanun’un 11. maddesinde ise, “Oda üyelerince üretilen mal ve hizmetlerin kalitesini, standartlarına ve sağlık koşullarına uygun şekilde üretilip üretilmediğini ve ücret tarifelerine uyulup uyulmadığını ilgililerin başvurusu üzerine veya doğrudan veya uzman kimseler aracılığı ile kontrol etmek, ayrıca meslekî teamüle aykırı davranışları belirlenen üyelere yazılı ihtarda bulunmak, tekrarı halinde ilgilileri birlik disiplin kuruluna bildirmek, tüketicilerin korunması için gerekli tedbirleri almak ve
Page 3
üyeleri hakkında bu konuda odaya yapılan şikâyetleri incelemek” Oda Yönetim Kurulu’nun görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.
Aynı Kanun’da yukarıda anılan fiyat tarifelerinin düzenleme usul ve esaslarının tayin ve tespitinin Konfederasyon tarafından, Kanun’un yürürlüğe girmesini takip eden üç ay içerisinde çıkarılacak yönetmelik ile düzenleneceği, bu yönetmeliğin Bakanlık onayı ile yürürlüğe konulacağı belirtilmiştir. Ancak fiyat tarifelerine ilişkin henüz yeni bir Yönetmelik çıkarılmadığından Kanun’da geçen, “Bu Kanunda öngörülen yönetmelikler çıkarılıncaya kadar mevcut yönetmeliklerin bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur” ifadeleri de dikkate alınarak, 507 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Kanunu’nun 125. maddesi uyarınca çıkarılan ‘Esnaf ve Sanatkarlarca Üretilen Mal ve Hizmetlerin Ücretlerinin Düzenlenmesi Hakkında Yönetmelik’in halihazırda geçerli olduğu anlaşılmaktadır.
Anılan Yönetmeliğin amacı, esnaf ve sanatkarlarca üretilen mal ve hizmetlerin ücret tarifelerinin belirlenmesi ile uygulama ve denetimine dair usul ve esasların tespiti olarak belirtilmektedir.
Yönetmeliğin “Tarife Tespit Esasları” başlıklı 4. maddesinde “507 sayılı Kanun’a tabi esnaf ve sanatkarlarca üretilen mal ve hizmetlerin ücret tarifeleri bağlı bulundukları odalarca hazırlanır ve bağlı bulundukları Birlik Başkanlar Kurulu'nca onandıktan sonra yürürlüğe girer… Tarifede yer alan fiyatlar azami hadleri gösterir.” hükmüne yer verilmiştir. Dolayısıyla Yönetmelik’te asgari fiyat tarifesi düzenlenmesi hükmü yer almamaktadır. Yönetmeliğin 5. maddesinde odaların, çalışma bölgeleri içerisinde bulunan yerleşim yerlerinin ekonomik ve sosyal durumlarını dikkate alarak, ayrı tarifeler hazırlayabilecekleri hükme bağlanmıştır.
I.2.2. Değerlendirme
İlgili meslek odalarına, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde, azami hadleri gösteren ücret tarifeleri belirleme yetkisi verilmiştir. Ancak, dosya mevcudu bilgilere göre, İstanbul Fotoğrafçılar Odası’nca üyelerine gönderilen 1.4.2006 tarihli ücret tarifesi asgari ücretleri belirlemektedir. Mezkur mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil eden söz konusu uygulama, 4054 sayılı Kanun’u da ihlal etmektedir.
Bununla birlikte, şikayete konu asgari ücret tarifesinin henüz 1.4.2006 tarihinde yayınlanmış olması nedeniyle, pazardaki rekabetçi yapıda ancak kısıtlı bir zararın ortaya çıkmasının muhtemel olduğu kanaatine varılmıştır.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
1. Dosya konusu şikayete ilişkin olarak, ücret tarifesinin henüz 1.4.2006 tarihinde yayınlanmış olması, dolayısıyla pazardaki rekabetçi yapıda ancak kısıtlı bir zararın ortaya çıkmasının muhtemel olması nedeniyle 4054 sayılı Kanun kapsamında önaraştırma açılmasına gerek bulunmadığına,
2. Bununla birlikte, 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu’nda anılan tarifelerin azami hadlere ilişkin olması ve azami fiyatların asgari olarak uygulanmasının ve bu yönde Oda tarafından üyelerce uyulması zorunlu bir tarife yayınlanmasının 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine aykırılık teşkil etmesi nedeniyle, anılan uygulamanın Kanun’un 9. maddesinin üçüncü bendi uyarınca sonlandırılması gerektiğine,
Page 4
3. Şikayete konu ücret tarifesinin, 5362 sayılı Kanun ile de uyumlu olarak azami hadleri gösterecek şekilde yeniden düzenlenerek tüm üyelere duyurulması ve bu konuda yapılacak düzenlemelerin 30 gün içerisinde Kurumumuza tevsik edilmesine, 4. Aksi takdirde söz konusu düzenlemenin yapılmaması ve uygulamanın devam etmesi halinde 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca haklarında soruşturma açılacağı ve Kanun’un 16. ve 17. maddeleri uyarınca işlem yapılacağının İstanbul Profesyonel Fotoğraf Sanatkarları Odası’na bildirilmesine,
5. Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu’na görüş bildirilmesi konusunda Başkanlık Makamı’na yetki verilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Some values in the tables are redacted as (.....) by the Turkish Competition Authority on trade-secret grounds.