08-52/783-312
Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde, ilgili ürün pazarı"karayolu ile yolcu taşımacılığı pazarı" olarak belirlenmiştir.
I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Şikâyet konusu uygulamanın Karaman merkezli gerçekleşiyor olması nedeniyle, ilgili coğrafi pazar “Karaman İli” olarak tespit edilmiştir.
I.2. Tespitler ve Değerlendirme
4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde, “belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasak” kabul edilmiştir. Rekabet hukuku açısından, teşebbüsler arasındaki söz konusu işbirliği doğurucu nitelikteki davranışlar, piyasadaki etkin rekabetten beklenen toplumsal faydanın ve iktisadi etkinliğin önünde önemli bir engel teşkil ettiğinden ağır ihlaller olarak değerlendirilir.
Bununla birlikte piyasadaki rekabet üzerinde etkiye sahip eylemlerin değerlendirilmesinde ilgili pazar yapısının önemi oldukça büyüktür. Örneğin teşebbüs sayısının çok ve girişlerin kolay olduğu bir pazarda teşebbüsler arasında bir fiyat anlaşması sağlanmasının oldukça zor olduğu kabul edilirken; teşebbüs sayısının görece az ve özelikle pazara yeni girişlerin zor olduğu bir pazarda bu anlaşmanın sağlanması, en azından göreli olarak, daha kolaydır. Bu bağlamda iktisadi modeller rekabet hukuku uygulamasının iktisadi etki ve sonuçlarını değerlendirmek adına teorik açıdan önemli araçlar olarak karşımıza çıkmaktadırlar. Dosya kapsamında şikayete konu olan ilgili pazar “oligopol piyasalar”a benzerlik göstermektedir.
Bilindiği üzere az sayıda teşebbüsün bulunduğu oligopol piyasalarda faaliyet gösteren teşebbüsler, fiyat düzeyi veya üretim miktarı gibi stratejik kararlarını verirken içinde bulundukları pazar koşullarını ve aynı piyasada faaliyet gösteren rakiplerinin karar ve eylemlerini sıkı bir şekilde izleme ihtiyacı hissederler. Bu durum oligopol piyasalarda faaliyet gösteren teşebbüslerin, aldıkları kararların rakiplerinin kararlarını etkilediğinin ve her bir teşebbüsün karının sadece kendi davranışlarına değil, bu davranış karşısında rakiplerinin göstereceği tepkilere de bağlı olduğunun farkında olmalarından kaynaklanmaktadır. Oligopol piyasaların bu özelliği ise teşebbüsleri kendi davranışlarına karşı rakiplerinin gerçekleştirecekleri tepkiyi sürekli olarak tahmin etme zorunluluğu altına sokar. Çünkü rakiplerin bu tepkileri, oldukça rekabetçi bir süreci tetikleyerek süreç sonucunda, teşebbüslerin elde etmeyi planladıkları kardan mahrum kalmaları sonucunu doğurabilir. Bu durum ise stratejik kararlar alan ve kar mahrumiyetinden kaçınmaya çalışan teşebbüslerin bu kararlar bakımından karşılıklı bağımlılıklarını meydana getirir. Literatürde “oligopolistik bağımlılık” kavramı ile ifade edilen bu durum, rakiplerin faaliyet ve fiyat hareketlerinin gözlemlenebilir olduğu “şeffaf” piyasalarda çoğu durumda fiyatların birbirine yakınlaşmasına neden olmaktadır.
Anılan pazarda halen 5 teşebbüs faaliyet gösterdiğinden ve bu teşebbüslerin terminal büroları fiziki olarak, diğer teşebbüslerin uyguladıkları fiyatların