Kılıç Deniz Ürünleri Üretimi İhracat İthalat ve Ticaret A.Ş.'ye ait Mudurnu'da yer alan piliç eti üretimi…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI(Başkan V.)

Üyeler: Mehmet Akif ERSİN, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı

KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat

ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR

B. RAPORTÖRLER: Zeynep MADAN, Nazlı UĞURLU, Neyzar MENTEŞOĞLU

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: Pak Tavuk Gıda San. ve Tic. A.Ş.

Kılıç Deniz Ürünleri Üretimi İhracat İthalat ve Ticaret A.Ş.

D. TARAFLAR: Pak Tavuk Gıda San. ve Tic. A.Ş.

Yenibosna Metro İstasyonu Bitişiği Bakırköy / İstanbul

Kılıç Deniz Ürünleri Üretimi İhracat İthalat ve Ticaret A.Ş.

Atatürk Cad. Çukurbahçe Sok. No:4 Bodrum / Muğla

E. DOSYA KONUSU: Kılıç Deniz Ürünleri Üretimi İhracat İthalat ve Ticaret A.Ş.’ye ait Mudurnu’da yer alan piliç eti üretimi tesislerinin, bu tesisler üzerinde yer alan makine ve ekipmanın ve bazı markaların Pak Tavuk Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ye devredilmesi işlemine izin verilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 30.6.2009 tarih ve 4504 sayı ile giren ve en son 6.8.2009 tarih ve 5586 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 12.8.2009 tarih ve 2009-3- 124 /Öİ-09-ZM sayılı Birleşme/Devralma Raporu, 17.8.2009 tarih ve REK.0.07.00.00- 120/229 sayılı Başkanlık Önergesi ile 09-39 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da; bildirime konu Kılıç Deniz’e ait piliç eti üretim tesislerinin, makine ve ekipmanların ve markaların Pak Tavuk’a devredilmesi işleminin; 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir işlem olduğu, bununla birlikte 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi anlamında hâkim durum yaratan veya mevcut bir hâkim durumu güçlendiren ve bunun sonucunda ülkenin bütünü yahut bir kısmında ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran bir işlem olmadığı, dolayısıyla bildirim konusu işleme izin verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmektedir.

50

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. Taraflar

H.1.1. Kılıç Deniz Ürünleri Üretimi İhr. İth. ve Tic. A.Ş. (Kılıç Deniz )

Devreden taraf Kılıç Deniz Merkezi Bodrum olan, balık yetiştiriciliği, yavru balık üretimi, balık yemi üretimi, balık işleme ve paketleme alanlarında faaliyet gösteren bir şirkettir. Kılıç Holding A.Ş. ’ye (Kılıç Holding) bağlı bir şirket olan Kılıç Deniz, İlçe Taşımacılık ile akdettiği 23.5.2007 tarihli satış sözleşmesi ile Mudurnu markasına ait üretim tesislerini satın almıştır. Satın aldığı üretim tesislerini daha sonra, piliç eti pazarında faaliyet göstermek üzere kurulan, Kılıç Holding’in bir başka şirketi olan Kılıç Entegre Tavukçuluk San. ve Tic. A.Ş.’ye (Kılıç Entegre) kiralamıştır.

Kılıç Entegre, söz konusu üretim tesislerinde ürettiği pilici, 2008 yılında “Mupi” markasıyla pazara sunmuştur. Kılıç Deniz’in ortaklık yapısına Tablo-1’de yer verilmiştir.

Tablo-1: Kılıç Deniz’in Ortaklık Yapısı

Hissedarlar Pay Oranı (%)

Orhan Kılıç (….)

70

Kılıç Entegre, üretime başlamasının üzerinden çok geçmeden, 31.12.2008 tarihinde üretimini ekonomik kriz nedeniyle durdurma kararı almıştır.

Kılıç Deniz’in 2008 yılı cirosu (……………) TL’dir. Kılıç Deniz ile aynı ekonomik bütünlük içerisinde olan ve piliç eti pazarında faaliyette bulunan Kılıç Entegre’nin 2008 yılı cirosu ise (……………) TL’dir.

H.1.2. Pak Tavuk Gıda San. ve Tic. A.Ş. (Pak Tavuk)

Devralan Pak Tavuk’un ticari merkezi İstanbul olup, 1955 yılından itibaren piliç eti pazarında faaliyetini sürdürmektedir. Pak Tavuk, İlçem Piliç Üretim Besicilik Sanayi ve Ticaret A.Ş. (İlçem Piliç) ile akdettiği 17.5.2007 tarihli marka devir sözleşmesi ile “Mudurnu markası”na ait markaları satın almıştır. 2007 yılından itibaren, hem “Pak Piliç” hem de “Mudurnu” markaları altında ürünlerini piliç eti pazarına sunmaktadır. İncelemeye konu bildirimle de Pak Tavuk’un, 2007 yılında “Mudurnu markasına ait üretim tesisleri”ni İlçe Taşımacılık A.Ş. (İlçe Taşımacılık)’tan devralan Kılıç Deniz’den, söz konusu üretim tesisleri ile “Mupi” markasını devralmayı planladığı anlaşılmaktadır.

90

2008 yılında piliç eti pazarında yaklaşık % (…) oranında bir pay elde eden Pak Tavuk’un ortaklık yapısına Tablo- 2’de yer verilmiştir:

Tablo 2: Pak Tavuk’un Ortaklık Yapısı

Hissedarlar Pay Oranı (%)

Zuhal Daştan (….)

Mert İbrahim Daştan (….)

(….) 100

Şebnem Daştan

Pak Tavuk’un yönetim kurulu üyeleri; Zuhal TOPLAM 100,00 Daştan (Başkan), Yetvart Aram Bozacıyan, Anahit Bozacıyan ve Mert İbrahim Daştan’dan oluşmaktadır. Pak Tavuk’un 2008 yılı cirosu (……………….) TL’dir.

110

H.2. İlgili Pazar

H.2.1. İlgili Ürün Pazarı

“İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz”da 1997/1 sayılı Tebliğ’e atıfta bulunularak ilgili ürün pazarının tespitinde dikkate alınacak unsurlar belirtilmektedir. Buna göre, devralma işlemlerinde devre konu mal veya hizmetlerle tüketicinin gözünde fiyatı, kullanım amaçları ve nitelikleri bakımından aynı sayılan mal veya hizmetlerden oluşan pazar ilgili ürün pazarını oluşturmaktadır. Dolayısıyla belirli bir ürün ve onunla yüksek ikame edilebilirliği olan diğer ürünlerden oluşan pazar ilgili ürün pazarının tanımında esas alınmaktadır.

Genel anlamda beyaz et sektörü içinde yer alan ürünler tavuk, hindi, kaz, ördek gibi kanatlı hayvanlardan elde edilmektedir. Ancak ülkemizde kaz, ördek ve hindi gibi kanatlı hayvanların tüketimi oldukça düşük seviyelerdedir. Gerçekleşen kanatlı eti üretimine bakıldığında üretimin yaklaşık %92’sinin piliç eti olduğu, hindi etinin üretim içinde sadece %4’lük bir payı olduğu ve kalan %4’lük kısmın ise köy tavuğu, yumurta tavuğu ve diğer kanatlı hayvanlardan oluştuğu görülmektedir. Bu nedenle piliç etinin diğer kanatlı etlerinden ayrı değerlendirilmesi gerekmektedir. İnceleme konusu işlem

1 piliç eti üretiminde kullanılan üretim tesislerinin ve bir piliç eti markası olan “Mupi”nin devralınmasıdır. Bu bakımdan, dosya kapsamında ilgili ürün pazarı “piliç eti pazarı” olarak tanımlanmıştır.

H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar

Coğrafi pazar belirlenirken, özellikle ilgili mal ve hizmetlerin özellikleri ile tüketici tercihleri bakımından giriş engellerinin, ilgili bölge ile komşu bölgeler arasında 1 Mupi markasıyla ilişkili diğer markalar da devre dâhildir (Mupi, Mupi Mudurnu Pilici, Maypi, Mypi vb.).

teşebbüslerin pazar paylarının dağılımı veya mal ve hizmetlerin fiyatları bakımından hissedilir bir farklılığın olup olmadığı gibi unsurlar dikkate alınmaktadır.

140

İnceleme konusu ilgili ürün pazarında yer alan ürünler bakımından pazara giriş, arz kaynaklarına ulaşım, üretim, dağıtım, pazarlama ve satış şartlarının bölgesel bir farklılık göstermediği göz önüne alınarak ilgili coğrafi pazar Türkiye olarak belirlenmiştir.

H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

H.3.1. 6.5.2009 tarih, 09-21/439-107 sayılı Kurul Kararı

27.6.2008 tarih, 08-41/579-M sayılı Kurul kararı uyarınca beyaz et sektöründe faaliyet gösteren teşebbüsler ile Beyaz Et Sanayicileri ve Damızlıkçılar Birliği (Besd- Bir) hakkında yapılan önaraştırmada, “Mudurnu markası”nın ve “Mudurnu markasına ait üretim tesisleri” nin 2007 yılında sırasıyla Pak Tavuk’a ve Kılıç Deniz’e ayrı ayrı satıldığı tespit edilmiştir. Bunun üzerine 7.11.2008 tarih, 08-62/1023-M sayılı Kurul kararına istinaden 4054 sayılı Kanun’un 11. maddesi çerçevesinde re’sen inceleme başlatılmıştır.

Yapılan incelemeler sonucunda,

 “Mudurnu markasına ait üretim tesisleri”nin, 23.5.2007 tarihinde akdedilen

satış sözleşmesi ile İlçe Taşımacılık tarafından Kılıç Deniz’e satıldığı,

 “Mudurnu markası”na ait markaların, 17.5.2007 tarihinde imzalanan marka

devir sözleşmesi ile İlçe Taşımacılık ile aynı ekonomik bütünlük içerisinde olan

İlçem Piliç tarafından Pak Tavuk’a satıldığı,

 Pak Tavuk ve Kılıç Deniz tarafından sırasıyla “Mudurnu markası” ve “Mudurnu

markasına ait üretim tesisleri” nin devralınması işlemlerinin 1997/1 sayılı Tebliğ

kapsamında izne tabi birer devir işlemi olduğu,

 İşlemlerin Kurulun izni olmaksızın gerçekleştirildiği,

 İşlemlerin etkilenen pazarlar açısından 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi

kapsamında bir hâkim durum yaratmaması veya mevcut bir hâkim durumu

güçlendirerek rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğurmaması

nedeniyle işlemlere izin verilebileceği,

tespitlerinde bulunulmuştur.

Yapılan tespitler doğrultusunda Kurul, söz konusu işlemlerin izin alınmadan gerçekleştirilmesi nedeniyle 6.5.2009 tarih, 09-21/439-107 sayılı Kararı ile 4054 sayılı Kanun’un 23.1.2008 tarih, 5728 sayılı Kanunla değişik 16. maddesinin birinci fıkrası ve para cezasında lehe düzenlemeler dikkate alınarak 2007/1 sayılı “4054 Sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 16 ve 17 nci Maddelerinde Düzenlenmiş Olan İdari Para Cezalarının 31.12.2007 Tarihine Kadar Geçerli Olmak Üzere Artırıldığının Duyurulmasına İlişkin Tebliğ” uyarınca devralan teşebbüsler, Pak Tavuk ve Kılıç Deniz’e ayrı ayrı 1.716 TL idari para cezası verilmesine karar vermiştir.

H.3.2. İşlemin Niteliği

Kılıç Deniz piliç eti pazarına girmek üzere Mudurnu markasına ait üretim tesislerini satın almıştır. Kılıç Deniz, satın aldığı üretim tesislerini aynı ekonomik bütünlük içerisinde piliç eti pazarında faaliyet göstermek amacıyla kurulan Kılıç Entegre’ye

kiralamıştır. Kılıç Entegre, söz konusu üretim tesislerinde ürettiği pilici, 2008 yılı içerisinde “Mupi” markasıyla pazara sunmuştur. Kılıç Deniz’e ait “Mupi” markasıyla piliç eti pazarında faaliyet gösteren Kılıç Entegre aynı yıl içerisinde zarar etmiş ve üretimini durdurmuştur. İncelememize konu 30.6.2009 tarih ve 4504 sayılı bildirim ise, Kılıç Deniz’in sahip olduğu ve şu an atıl durumda olan piliç üretim tesislerinin ve Mupi markasının Pak Tavuk’a devredilmesine ilişkindir.

Kılıç Deniz ile Pak Tavuk arasında 8.6.2009 tarihinde imzalanan Mutabakat Metni’nin 3. maddesi uyarınca satışa konu mallar kesimhane, kuluçkahaneler, yem fabrikası ve arsaları içeren taşınmazlardan, bu taşınmazlara ait eklenti ve ayrılmaz parçalardan, bu taşınmazlarda kullanılan makine ve aksamdan ve Kılıç Deniz’in sahip olduğu bazı markalardan oluşmaktadır. Mevcut durumda atıl olarak Mudurnu ilçesinde bulunan tüm bu envanter, devrin kapsamını oluşturmaktadır. Devralma hem üretime ilişkin gayrimenkullerin hem de markaların kontrolünün değişmesi sonucunu doğuracaktır. Devre konu varlıkların mal ve hizmet üretimine yönelik olmaları dikkate alındığında bildirim konusu işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2(b) maddesi kapsamında bir devralmadır.

Birleşme veya devralma kabul edilen bir işlemin, Rekabet Kurulunun iznine tâbi bir işlem olarak değerlendirilebilmesi için, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesine göre, işlemi gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın %25’ini aşması veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş milyon Türk Lirası’nı aşması gerekmektedir. Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, Pak Tavuk’un 2008 yılında piliç eti satışından elde ettiği cironun (…………….) TL olduğu anlaşılmıştır. Dolayısıyla bildirim konusu işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde yer verilen ciro eşiğini aştığından izne tabi bir işlemdir.

H.3.3. Yoğunlaşma Analizi

4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi bir ya da birden fazla teşebbüsün hâkim durum yaratmaya veya hâkim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran birleşme/devralmaları yasaklamaktadır. Kılıç Deniz, ilgili ürün pazarından çekilmesi sebebiyle devre konu malları envanterinden derhal çıkarmayı amaçlamaktadır. Pak Tavuk ise devir işlemiyle, Mudurnu’da Kılıç Entegre’nin işlettiği tavuk üretim tesislerinin kapanması haberleri ile Mudurnu markası imajının üzerinde oluşan olumsuz etkiyi ortadan kaldırmayı ve şu anda üretim yaptığı tesisin üzerindeki yükü azaltıp üretiminin bir kısmını Mudurnu’daki üretim tesislerinde gerçekleştirmeyi amaçlamaktadır.

Pak Tavuk, 2007 yılında Mudurnu markasını da satın alarak ürünlerini hem Pak Piliç hem de Mudurnu markaları ile pazarlamaya başlamıştır. Bildirime konu işlemle birlikte Pak Tavuk hem üretim kapasitesini artıracak hem de Kılıç Deniz’e ait olan Mupi markasına sahip olacaktır.

Piliç eti pazarı irili ufaklı pek çok teşebbüsün faaliyet gösterdiği, yoğunlaşmanın oldukça düşük olduğu bir pazardır. Tablo-3’te piliç eti pazarında faaliyet gösteren ilk

15 teşebbüsün tahmini pazar paylarına yer verilmiştir. Tablo-3’te de görüldüğü üzere, en yüksek pazar payına sahip teşebbüsün 2008 yılı pazar payı %(…)’dir.

240

Ciro Bazında Yıllara Göre Pazar Payı (%)

Ak Piliç

Pak Tavuk’un 2008 yılı pazar payı %(…) olarak gerçekleşmiştir. Kılıç Entegre’nin faaliyette bulunduğu dönemde elde ettiği pazar payı ise %(…)’tür. Pak Tavuk’un bu devralma sonucunda Kılıç Entegre’nin pazar payının tamamını elde edeceği varsayılırsa, işlem sonrasında Pak Tavuk’un pazar payı yaklaşık %(…) olacaktır. Bununla birlikte devralınan “Mupi” markası pazarda sadece bir yıldır yer almaktadır ve henüz yüksek bir bilinirlik elde etmiş değildir.

250

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;

Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.