Goss International Corporation (Goss)'ın MatlinPatterson Global Opportunities Partners, L.P, MatlinPatterson…
Birleşme ve Devralma09-39/927-228Karar tarihi: 26.08.2009Yayımlanma tarihi: 11.11.2009
Goss International Corporation (Goss)'ın MatlinPatterson Global Opportunities Partners, L.P, MatlinPatterson Global Opportunities Partners, (Bermuda) L.P., MatlinPatterson Global Opportunities Partners, B, LP ve Heidelberg Americas Inc.'a ait %40,7 oranındaki hissesinin Shanghai Electric (Group) Corporation (Shanghai Electric) tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.
Üyeler: Mehmet Akif ERSİN, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı
KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat
ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER : Adnan AKGÜN, Sinan ÇÖRÜŞ, Esma GÜNDOĞDU
C. BİLDİRİMDE: - Shanghai Electric (Group) Corporation
BULUNAN Temsilcisi: Av. Alev Gürel GÜRSEL
Ahi Evran Cad. Polaris Plaza, Kat 25 Daire 89,34398 Maslak
İstanbul
E. TARAFLAR: - Shanghai Electric (Group) Corporation.
No:110 Sichuan Zhong Road 200002, Şanghay,ÇİN
- MatlinPatterson Global Opportunities Partners, L.P.
- MatlinPatterson Global Opportunities Partners, (Bermuda) L.P
- MatlinPatterson Global Opportunities Partners, B, LP.
- Heidelberg Americas Inc.
30
E. DOSYA KONUSU: Goss International Corporation (Goss)’ın MatlinPatterson Global Opportunities Partners, L.P, MatlinPatterson Global Opportunities Partners, (Bermuda) L.P., MatlinPatterson Global Opportunities Partners, B, LP ve Heidelberg Americas Inc.’a ait %40,7 oranındaki hissesinin Shanghai Electric (Group) Corporation (Shanghai Electric) tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 15.07.2009 tarih ve 5010 sayı ile intikal eden ve eksiklikleri en son 05.08.2009 tarih ve 5575 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri çerçevesinde yapılan değerlendirme sonucunda düzenlenen 12.08.2009 tarih ve 2009-2-149/Öİ-09-AA sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 17.08.2009 tarih ve REK.0.06.00.00-120/318 sayılı Başkanlık Önergesi ile 09-39 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da; bildirim konusu devralma işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında olduğu, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi anlamında, bir hâkim durum yaratmaya veya mevcut bir hâkim
Sayfa 2
durumu güçlendirmeye yönelik olarak rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucu doğurmayacağı, işleme izin verilmesinde bir sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Devralan Taraf: Shanghai Electric
Shanghai Electric, hisseleri %99,15 oranında Şanghay Yerel Yönetimi Varlık Denetim ve İdare Komisyonu, %0,85 oranında da bir kamu teşekkülü olan Çin Ulusal Elektrik Donatım Şirketi tarafından kontrol edilmekte olan ve merkezi Şanghay’da bulunan bir devlet şirketidir.
Shanghai Electric’in ana ürünlerinin, enerji üretim ekipmanlarını, enerji iletim ve dağıtım ekipmanlarını, iş makinelerini, asansörleri, imalat tezgahlarını, baskı ve paketleme makinelerini, demiryolu ulaştırma araçlarını, çevre koruma araçlarını, makine parçalarını, kompresörleri, otomatik aletleri ve cihazları ve tekstil makinelerini kapsadığı bildirilmiştir. Shanghai Electric’in baskı ve paketleme makineleri alanında faaliyet gösteren iştiraklerine aşağıdaki tabloda yer verilmektedir:
Tablo 1: Shanghai Electric’in baskı ve paketleme makineleri alanındaki iştirakleri
Şirket İsmi Shanghai Electric’in Kayıtlı Sermaye
Hisse Oranı (%) (ABD Doları)
Shanghai Electric Group Printing and Packaging (….) (……………) Machinery Co., Ltd (SPPM)
Shanghai Guanghua Printing Machinery Co., Ltd.
(….)
(…………..)
Akiyama International Co.,Ltd.
(….)
(…………..)
Shanghai Purlux Machinery Co., Ltd.
(….)
(…………..)
Shanghai Yahua Printing Machinery Co., Ltd.
(….)
(…………..)
Shanghai Shenweida Machinery Co., Ltd.
(….)
(…………..)
Shanghai Goss Graphic Systems Co.Ltd.
(….)
(…………..)
70
Bildirim formunda, Shanghai Electric ile hisseleri devre konu olan Goss’un faaliyetlerine ilişkin dünya çapındaki örtüşmenin sadece merkezi Şanghay’da bulunan bir ortak girişim şirketi olan Shanghai Goss Graphic Systems Co.Ltd (SGGS) tarafından üretilen web ofset baskı makineleri ve Shanghai Purlux Machinery Co. Ltd. tarafından üretilen ciltleme makinelerinden ibaret olduğu ifade edilmiştir.
Ayrıca Shanghai Electric’in web ofset baskı makineleri pazarında, sadece SGGS aracılığı ile faaliyet göstermekte olduğu ifade edilmiştir. SGGS’nin %40 hissesine Shanghai Electric’in iştiraklerinden SPPM, geriye kalan %60 hissesine de bildirim konusu işlemle hisseleri devralınacak teşebbüs konumundaki Goss’un sahip olduğu anlaşılmıştır. Goss’un SGGS’nin Çin sınırları dışında münhasır acentesi olarak faaliyet gösterdiği ve SGGS’nin ürettiği ürünleri Çin dışından pazarlamakta ve satmakta olduğu bildirilmiştir. Shanghai Electric’in Türkiye’de herhangi bir hukuki varlığı bulunmamaktadır. Türkiye’deki cirosunun, buraya yapılan yan teçhizat satışlarından (kesme makineleri ve sıcak baskı makineleri) kaynaklandığı belirtilmiştir.
H.1.2. Devralınan Taraf: Goss
Sözleşme uyarınca Shanghai Electric tarafından yaklaşık %40.7 oranında yeni ihraç edilmiş hissesi devralınacak olan Goss, ABD’de kurulmuş, web ofset baskı makineleri
Sayfa 3
tasarlayan, üreten, satan ve bu sistemlere ilişkin hizmet sağlayan bir şirkettir. Bunun dışında web ofset baskı makineleri için paketleme ve rötuş makineleri da dahil olmak üzere yan teçhizat üretimi de bulunmaktadır.
Goss’un ABD, Avrupa, Çin ve Japonya’daki çeşitli şehirlerde üretim tesisleri mevcuttur. Türkiye’de herhangi bir hukuki varlığı bulunmayan söz konusu şirketin Türkiye’deki cirosunun sadece web ofset baskı makinelerine ilişkin olduğu belirtilmiş olup, Türkiye’deki faaliyetlerini Medya Makina adlı münhasır bayisi aracılığıyla yerine getirdiği bildirilmiştir.
100
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Pazara İlişkin Genel Bilgiler
Devralınan teşebbüs konumundaki Goss, web ofset baskı makineleri ve bu makinelere ilişkin yan teçhizat üretimi alanında faaliyet göstermektedir.
Bildirim formunda piyasada farklı baskı teknolojileri bulunduğuna dikkat çekilmekle beraber, basımı yapılacak ürünün niteliğine göre farklı makinelerin tercih edilebildiği ifade edilmektedir. Buna göre, basım makineleri kağıdın makinede nasıl kullanıldığına göre iki farklı gruba ayrılmaktadır. Birinci grup, basım sırasında ayrı ayrı kağıt yaprakları kullanan kağıt beslemeli makineler olup, daha ziyade ticari broşürlerin el ilanlarının ve edebiyat eserlerinin ve magazinlerin basımında tercih edilmektedir.
İkinci grup olan web (ağ) beslemeli makineler ise makinenin içerisine devamlı olarak akan bir kağıt rulosundan beslenmekte olup, daha yüksek kapasitede üretim yapılması gereken gazete basımı gibi alanlarda tercih edilmektedir. Bildirimde bulunan taraf, ağ beslemeli makinelerin büyüklüklerine göre daha alt sınıflara ayrıştırılmasının mümkün olabileceğini belirtse de, küçük ve büyük makinelerin sunduğu imkanlarının örtüşmesinden ötürü makinelerin büyüklüklerine göre net bir ayrıştırmaya gidilemeyeceğine dikkat çekmektedir.
Bunun yanı sıra bildirim konusu işlem ile ilişkili bir başka pazarın, basım faaliyetlerine ilişkin yan teçhizat pazarı olduğu öne sürülmektedir. Web ofset baskı makineleri, rötuş makineleri, ciltleme makineleri, kesme makineleri, sıcak baskı makineleri ve paketleme makineleri gibi baskı sonrası kullanılan makineler olan yan teçhizat ürünleri ile tamamlanmakta olup, yan teçhizatlar tek başlarına da baskı makineleri ile birlikte de satılabilmektedir.
H.2.2. İlgili Ürün Pazarı
Söz konusu işlem uyarınca ilgili ürün pazarlarının en geniş şekilde “baskı makineleri” daha dar bir şekilde “ağ beslemeli makineler” ve “basım faaliyetlerine ilişkin yan teçhizat pazarı” olarak tanımlanmasının mümkün olduğu anlaşılmıştır. Taraflar ilgili ürün pazarlarının ”web ofset baskı makineleri” ve “yan teçhizat üretimi pazarı” olarak belirlenmesi gerektiğini öne sürmektedirler.
Bununla birlikte, ilerleyen kısımlarda görüleceği üzere yapılacak pazar tanımının söz konusu işlemin yaratacağı etkilerin tahlil edilmesinde belirleyici bir rolü olmayacağı tespit edildiğinden, bildirim konusu devralma işlemine ilişkin net bir pazar tanımı benimsenmemiştir. Bununla birlikte ilgili ürün pazarlarının, rekabetin
Sayfa 4
sınırlandırılmasına ilişkin en riskli durumu teşkil edecek, mümkün olan en dar pazar tanımları olan “ağ beslemeli makineler” ve “basım faaliyetlerine ilişkin yan teçhizat pazarı” olduğu varsayılmış ve değerlendirmeler bu pazar tanımları üzerinden yapılmıştır.
H.3. Değerlendirme
H.3.1. 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 2. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme
Shanghai Electric ile Devreden Taraflar arasında 11.06.2009 tarihinde imzalanan Sözleşme uyarınca, Goss’un sermayesinin %40,7’sine karşılık gelen “Yeni ve Dönüştürülebilir Öncelikli Oy Hakkı Olan” 530.6861 adet hisse Shanghai Electric tarafından devralınacaktır.
Goss’un mevcut ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir:
Tablo 2: Goss’un Ortaklık Yapısı
Hissedarın Adı Hisse Oranı (%)
MatlinPatterson Global Opportunities Partners, L.P. (…..)
MatlinPatterson Global Opportunities Partners (Bermuda), L.P.
(…..)
MatlinPatterson Global Opportunities Partners B, L.P.
(…..)
Heidelberg Americas Inc.
(…..)
Toplam
(…..)
Devralma işlemi öncesinde Goss’un %50’den fazla hissesini elinde bulunduran MatlinPatterson Global Oppotunities Partners, L.P. tarafından kontrol edildiği bildirilmiştir.
Bildirim konusu işlem sonrasında Shanghai Electric, Goss hisselerinin %40,7’sine sahip olacaktır. Sözleşme’nin kapanışı ile Satış/Satınalma Opsiyonu Sözleşmesi’nin kapanışı arasındaki döneme ilişkin olarak Goss ve Satıcı Hissedarlar arasındaki iç ilişkiyi düzenleyen Hissedarlar Sözleşmesi’nde Goss’un Yönetim Kurulu Üyelerinin 9 tane olması ve bu sayının Shanghai Electric’in muvafakati olmadan değiştirilemeyeceği öngörülmüştür. Anılan sözleşmede söz konusu üyeliklerden 5 tanesine Shanghai Electric tarafından aday gösterileceği belirtilerek Yönetim Kurulu üyelerinin çoğunluğu atama yetkisi Shanghai Electric’e verilmiştir. Böylece Goss’un kontrolünün Shanghai Electric’e geçeceği sonucuna ulaşılmıştır.
Kontrol değişikliği olacağını düşündüren bir başka unsur ise Goss’un devralma sonrasında oluşturulacak Yönetim Kurulu’nun Shanghai Electric tarafından atanacak 5 üyesinin dışında kalan üyelerinden birinin Shanghai Electric tarafından seçilecek bir bağımsız yönetici, diğer birinin de Robert A. BROWN veya Shanghai Electric’in tamamen kendi iradesi dahilinde belirleyeceği bir diğer Şirket (Goss) görevlisinin olacağıdır. Bunun dışında ücret komitesi, strateji/sinerji komitesi, finans denetim komitesi gibi oluşturulacak olan komitelerin başkanı Shanghai Electric tarafından atanacak yöneticilerden biri olacaktır.
Değerlendirmeye alınmasında fayda görülen son bir husus da, Goss’un Shanghai Electric’e ihraç edilmiş bulunan öncelikli hisselerin koşullarını düzenleyen Hissedarlar Sözleşmesi’nin ve her bir Tayin Sertifikasının Goss’un mutat olmayan işlere ilişkin vereceği kararlara dair Shanghai Electric’e onay hakkı sağlayacak olmasıdır. Söz konusu mutat olmayan işlere örnek olarak, kar payı ilanı, sermaye yapısının yeniden
Sayfa 5
düzenlenmesi, Goss’un veya iştiraklerinin organizasyonuna ilişkin belgelerde yapılacak tadiller, Goss’un önemli muhasebe politikalarında değişiklik yapılması, bağımsız denetçilerin görevine son verilmesi ve bazı borçlara girilmesi gösterilmiştir.
190
Bu açıklamalar ışığında devralma işlemi sonrasında Goss’un kontrol yapısında değişiklik olacağı, Yönetim Kurulunun oluşumu ve onay hakları gibi diğer nedenlerle Shanghai Electric’in Goss üzerinde tek başına kontrole sahip olacağı sonucuna ulaşılmıştır. Goss’un sermayesinin %40,7’sine karşılık gelen, Yeni ve Dönüştürülebilir Öncelikli Oy Hakkı Olan 530.6861 adet hissenin Shanghai Electric tarafından devralınması işleminin bildirime konu şirketin kontrolünde değişikliğe sebep olması nedeniyle, işlem 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin “herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisini veren araçları devralması veya kontrol etmesi” şeklindeki (b) bendi kapsamında bir devralma işlemidir.
H.3.2. 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 4. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme
Bildirim konusu devralma işleminin aynı Tebliğ’in, “İzne Tabi Birleşme veya Devralmalar” başlığı altındaki 4. maddesinin “Bu Tebliğ’in 2. maddesinin belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın %25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının 25.000.000 TL’yi aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur.” hükmü uyarınca, Tebliğ’de belirtilen ciro ve pazar payı eşiklerini aşıp aşmadığının incelenmesi gerekmektedir.
Shanghai Electric’in 2008 yılı dünya çapındaki cirosu yaklaşık olarak (………….)
1
TL’ye tekabül etmektedir. Shanghai Electric’in web ofset baskı makineleri üretimi pazarında SGGS aracılığıyla faaliyet gösterdiği, SGGS’nin söz konusu pazardaki dünya çapındaki cirosunun Goss’un cirosu içinde konsolide olduğu ve Türkiye’de de kendine ait bir cirosu bulunmadığı bildirilmiştir. Shanghai Electric’in yan teçhizat
2
pazarındaki dünya çapındaki cirosu (……………) TL olup, bunun (…………) TL’si Türkiye’ye yapılan satışlardan elde edilmiştir.
3
Goss’un 2008 mali yılı için dünya çapındaki cirosu (…………) TL’ye tekabül etmektedir. Bu cironun yaklaşık (…………..) TL’si web ofset baskı makineleri üretimi pazarındaki cirosundan kaynaklanmaktadır. Goss’un Türkiye’deki web ofset baskı makineleri üretimi pazarındaki cirosu ise yaklaşık (…………) TL olup, bunun (…………..) TL’lik kısmı SGGS’ye ilişkindir. Söz konusu teşebbüsün 2008 yılı itibarıyla bu alandaki pazar payının % (….) olduğu ifade edilmiştir
1 TL rakamları Shanghai Electric’in 31.12.2008 tarihinde sona eren mali yıldaki ortalama Yuan Kuru esas alınarak 1 TL=5.41 Yuan olarak hesaplanmıştır. Shanghai Electric’in 2008 cirosu (…………) RMB’dir
2
Shanghai Electric’in yan teçhizat satışında Türkiye pazarındaki cirosunda TL rakamlarına ulaşırken 31.12.2008 tarihinde sona eren mali yıldaki ortalama ABD Doları Kuru 1 ABD Doları=1.30 TL olarak hesaplanmıştır.
3
Goss’un ilgili tüm cirolarında TL rakamlarına ulaşırken 31.12.2008 tarihinde sona eren mali yıldaki ortalama ABD Doları Kuru 1 ABD Doları=1.30 TL olarak hesaplanmıştır.
Sayfa 6
Goss’un yan teçhizat üretimi pazarında dünya çapındaki cirosu yaklaşık (…………) TL olmakla birlikte, Türkiye’de yan teçhizat üretimi pazarında elde edilmiş bir ciro bulunmamaktadır.
Goss’un gerek web ofset baskı makineleri üretimi pazarındaki cirosunun 25.000.000 TL’lik ciro, gerek bu alandaki pazar payının %25’lik pazar payı eşiğini aşması nedeniyle bildirime konu devralma işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir devralma işlemi olduğu neticesine ulaşılmıştır.
H.3.3. İşlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. Maddesi Çerçevesinde Değerlendirilmesi 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi uyarınca, bir hakim durum yaratılması ya da mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi suretiyle ilgili piyasada rekabeti önemli ölçüde azaltması sonucunu doğuracak birleşme veya devralmaları yasaklanmaktadır.
Yukarıda da belirtildiği gibi, bildirim konusu işlem Goss’un kontrolünün daha önce ilgili pazarda faaliyet göstermeyen bir teşebbüs tarafından devralınmasından ibaret olduğundan dosya konusu devralma işlemi herhangi bir yoğunlaşma artışını beraberinde getirmemektedir.
Bu çerçevede devralma işleminin bir hakim durum yaratılması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi suretiyle rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak nitelikte bir işlem olmadığı sonucuna varılmıştır.
H.3.4. Yan Sınırlamalar
Bildirim konusu işleme ilişkin olarak, taraflar arasında akdedilen Hisse Satın Alma Sözleşmesi’nin 8.6. maddesi aracılığıyla taraflara “kapanış tarihinden sonraki 3. yıla denk gelen dönem boyunca” şirket hissedarlarına şirket bilgilerini ifşa etmeme yükümlülüğü getirildiği tespit edilmektedir.
Ayrıca aynı sözleşmenin 8.16. maddesi uyarınca hisselerini devreden tarafa 2 yıl süreyle devralan tarafın çalışanlarına iş teklifinde bulunmaması, onları işten ayrılmaları yönünde telkin etmemeleri yükümlüğü getirildiği anlaşılmaktadır.
Sözleşmeyle devreden tarafa getirilen 2 yıllık istihdam etmeme ve 3 yıllık gizlilik yükümlülüklerinin, Rekabet Kurulu içtihatlarıyla ortaya konan sınırlar kapsamında olduğu, bu nedenle yan sınırlama olarak değerlendirilebileceği kanaatine ulaşılmıştır. I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.