G.3. Değerlendirme
G.3.1. Menfi Tespit Değerlendirmesi
(6) İlgili Sözleşme’nin 3. maddesi ve Tadil Metni alıcılara doğrudan ihracat yasağı getirmekte, ayrıca ihracat yapacağı şüphesi taşıyan yurt içinde mukim üçüncü kişilere de satış yasağı getirilmektedir.
(7) 4054 sayılı Kanun’un 4/a maddesinde yer alan “Mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kâr gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi” hükmü ile yasak eylem hallerinden birisi belirtilmiştir. Sözleşme’de geçen yukarıdaki madde ve hükümlerin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında olduğu görülmektedir. Bu nedenle, Sözleşme’ye menfi tespit verilemeyeceği kanaatine varılmıştır. G.3.2. Grup Muafiyeti Değerlendirmesi
(8) Dikey anlaşmalar, 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliğinin (2002/2 sayılı Tebliğ) “Kapsam” başlıklı 2. maddesinde “Üretim veya dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren iki ya da daha fazla teşebbüs arasında belirli mal veya hizmetlerin alımı, satımı veya yeniden satımı amacıyla yapılan anlaşmalar” olarak tanımlanmaktadır. Dosya mevcudu bilgilere göre, ilgili Sözleşme bir dikey anlaşma olarak değerlendirilmiştir.
(9) Ancak bu Tebliğ’in 2. maddesinde “Tebliğ ile sağlanan muafiyet, sağlayıcının dikey anlaşma konusu mal veya hizmetleri sağladığı ilgili pazardaki pazar payının %40’ı aşmaması durumunda uygulanır” hükmü yer almaktadır. Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde, ürünlerin tek tek sayılması yerine bir bütün halinde bakıldığında özellikle jeneriği bulunmayan ilaçlarda LİLLY’nin pazar payının %40 eşiğini aşacak olması nedeniyle, Sözleşme’nin 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden yararlanamayacağı anlaşılmıştır.
G.3.3. Bireysel Muafiyet Değerlendirmesi
(10) Menfi tespit alamayan ve 2002/2 sayılı Tebliğ’in sağladığı muafiyetten de yararlanamadığı tespit edilen bildirime konu Sözleşme’ye bireysel muafiyet tanınabilmesi için Kanun’un 5. maddesinde öngörülen iki olumlu, iki olumsuz koşulun birlikte sağlanması gerekmektedir. Aşağıda, bahse konu sözleşmelerin bu koşulları sağlayıp sağlayamadığı incelenmiştir.
- Malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması
(11) Bildirim konusu Sözleşme ve Tadil Metni kapsamında yapılan değişiklik ile LİLLY ürünlerinin Türkiye sınırları içerisindeki hastalara ulaşmadan medikal firmalarca ecza depolarından toplanarak yurt dışına çıkarılmasının önüne geçilmesinin planlanlandığı anlaşılmaktadır.
(12) Dosya mevcudu bilgilere göre, mevcut regülasyonlar uyarınca fiyatlanan LİLLY ürünlerinin Türkiye’den daha yüksek fiyatlarla satıldığı pazarlara yönelmesi nedeniyle ortaya çıkan ekonomik etkinsizlik nedeniyle AR-GE faaliyetlerinin finansmanı sekteye uğrayabilecek ve yeni ilaçların geliştirilmesinin önü tıkanabilecektir. Aynı zamanda, Türkiye pazarına sunulmak üzere üretilen ve pazarlanan belirli sayıda LİLLY ürünlerinin hastalarla buluşmadan yurt dışına yönlendirilmesi dağıtım sisteminin işleyişini bozabilecek, hastaların ve eczanelerin ilaçlara ulaşımını engelleyebilecektir.
(13) Bu değerlendirmeler çerçevesinde, LİLLY’nin ecza depoları ile akdedeceği sözleşmeler doğrultusunda malların üretim ve dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmelerin, ekonomik ve teknik gelişmenin sağlanacağı, bu nedenle de ilgili sözleşmelerin 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin (a) bendinde belirtilen koşulu sağladığı sonucuna ulaşılmıştır.