Bu anlamda, taban ekspertiz ücreti tarifesinin 01.01.2014 tarihinde yürürlüğe
konulmasına ve tarifeye uymayan eksperler hakkında 5684 sayılı Sigortacılık
Kanunu'nda düzenlenen disiplin ve para cezalarına ilişkin hükümlerin uygulanmasına
karar verildiği,
Bu hususun bir yazı ile Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği (TSB)
üyesi tüm şirketlere 30.09.2013 tarihinde tebliğ edildiği,
Diğer taraftan, SEİK’in 29.11.2013 tarihli toplantısında, Taban Ekspertiz Ücret Tarifesi’nin
rekabet hukuku açısından incelenebilmesini teminen Rekabet Kurumuna başvuruda
bulunulmasına ve Rekabet Kurulunun konuya ilişkin kararı sonuçlanıncaya kadar Taban
Ekspertiz Ücret Tarifesi’ne ilişkin karar ve uygulamanın ertelenmesine karar verildiği
belirtilerek adı geçen ücret tarifesine menfi tespit belgesi verilmesi veya muafiyet tanınması talep edilmiştir.
G.3. Değerlendirme
G.3.1. Menfi Tespit Değerlendirmesi
(6) 4054 sayılı Kanun’un 8. maddesinde; ilgili teşebbüs veya teşebbüs birliklerinin başvurusu üzerine Kurul’un, elinde bulunan bilgiler çerçevesinde bir anlaşmanın, kararın, eylemin veya birleşme ve devralmanın Kanun’un 4., 6. ve 7. maddelerine aykırı olmadığını gösteren bir menfi tespit belgesi verebileceği hükmü yer almaktadır. 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin birinci fıkrasında ise; “Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır.” hükmüne yer verilmiştir. Anılan hüküm uyarınca, her bir teşebbüsün kendi ticari politikasını ve piyasadaki faaliyetlerini rakiplerinden bağımsız olarak belirlemesi gerekmektedir.
(7) Dosya mevcudu bilgilerden, ekspertiz ücreti karşılığında bağımsız olarak sigorta eksperliği hizmet sunan sigorta eksperlerinin 4054 sayılı Kanun anlamında teşebbüs olarak kabul edilmesi gerektiği, ayrıca TOBB ve TOBB nezdinde kurulan SEİK’in birbirlerinden bağımsız düşünülmesinin olanaklı olmadığı ve buna göre inceleme konusu “Taban Ekspertiz Ücret Tarifesi”nin bir teşebbüs birliği kararı olduğu kanaatine ulaşılmıştır.
(8) Dosya kapsamındaki açıklamalar çerçevesinde, inceleme konusu “Taban Ekspertiz Ücret Tarifesi”nin herhangi bir mevzuatın açıkça vermiş olduğu görev ve yetkiden kaynaklanmayan ve doğrudan SEİK’in kendi iradesi ve inisiyatifi ile meydana getirdiği bir teşebbüs birliği kararı olduğu kanaatine ulaşılmıştır.
(9) Bu çerçevede, Anayasa’da temel hak ve özgürlükler arasında sayılan 48. madde ile sözleşme hürriyeti çerçevesinde koruma altına alınması dolayısıyla taraflarca serbestçe kararlaştırılması gereken ücretlere ilişkin asgari ücret sınırlaması getirilmesi yönünde, teşebbüslerin sözleşme özgürlüğünü kısıtlayıcı nitelikteki düzenlemenin teşebbüs birliği kararı ile değil, kanunla yapılması gerektiği değerlendirilmektedir. Bu haliyle ilgili teşebbüs birliği kararı rakipler arasında fiyatın birlikte belirlenmesi niteliğini haiz olduğundan 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine açıkça aykırılık teşkil etmektedir. Bu nedenle ilgili tarifeye Kanun’un 8. maddesi uyarınca menfi tespit belgesi verilmesinin mümkün olmadığı kanaatine ulaşılmıştır.
G.3.2. Bireysel Muafiyet Değerlendirmesi
(10) Menfi tespit alamayan ve 2002/2 sayılı Tebliğ’in sağladığı muafiyetten de yararlanamadığı tespit edilen bildirime konu sözleşmelere bireysel muafiyet tanınabilmesi için Kanun’un 5. maddesinde öngörülen koşulların birlikte sağlanması gerekmektedir.