Misbis Gıda San. ve Tic. A.Ş.'nin Hüseyin Güzel, Halil Ölçücüer, İsmail Hakkı Ölçücüer, Zekeriya Ölçücüer ve…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,

Üyeler: M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN, Dr.

Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE

B. RAPORTÖRLER: Orçun SENYÜCEL, B. Sanem ŞİMŞEK

E. DOSYA KONUSU: Misbis Gıda San. ve Tic. A.Ş.’nin Hüseyin Güzel, Halil

Ölçücüer, İsmail Hakkı Ölçücüer, Zekeriya Ölçücüer ve İbrahim Ölçücüer’e ait

çoğunluk hisselerinin İbrahim Halit Çizmeci tarafından devralınması işlemine

izin verilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 5.9.2007 tarih ve 5863 sayı ile giren ve en son 1.11.2007 tarih ve 7166 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 2.11.2007 tarih ve 2007–3–128/Öİ–07-OS sayılı Birleşme/Devralma Raporu, 2.11.2007 tarih ve REK.0.07.00.00-120/234 sayılı Başkanlık Önergesi ile 07-85 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da;

- Misbis Gıda San. ve Tic. A.Ş.’nin çoğunluk hissesinin İbrahim Halit Çizmeci tarafından devralınması işleminin, çikolata ve çikolatalı ürünler olarak tespit edilen ilgili ürün pazarlarında 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesine dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir hisse devir işlemi olduğu,

- Ancak ilgili ürün pazarında Kanun’un 7. maddesi kapsamında bir hâkim durum yaratmaması veya mevcut bir hâkim durumu güçlendirmemesi dikkate alınarak, söz konusu işleme izin verilmesinin uygun olacağı,

sonucuna ulaşıldığı ifade edilmektedir.

70

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. Taraflar

H.1.1. Misbis Gıda San. ve Tic. A.Ş.’de (Misbis)

Misbis, 1995 yılında İstanbul’da çikolata ve gofret, Gaziantep’te bisküvi ve sakız üretmek üzere kurulan iki tesisle ayrı tüzel kişilikler altında faaliyet göstermeye başlamıştır. 2005 tarihinde aynı hissedarların sahip olduğu Gaziantep’teki Mis Bisküvi Gıda ve San. ve Tic. A.Ş.’nin tüm aktif ve pasifleri ile devralınması işlemi vasıtasıyla iki teşebbüs aynı çatı altında birleştirilmiştir. Bu tarihten sonra Misbis, faaliyet alanını çikolata, krem çikolata ve çikolata kaplamalı ürünlerin üretim ve pazarlanmasına odaklamıştır.

Dosya konusu işlemin bir tarafında Misbis’te hisse sahibi olan şahıslar yer almaktadır. İşlem çerçevesinde, mevcut durumda eşit oranda hisse sahibi olan İbrahim Ölçücüer, Halil Ölçücüer, İsmail Hakkı Ölçücüer, Zekeriya Ölçücüer ve Hüseyin Güzel farklı miktarlarda hisselerini elden çıkaracaklardır.

Misbis’in devralma öncesi ortaklık yapısına Tablo 1’de yer verilmektedir. Teşebbüsün yönetim kurulu da ortaklık yapısına birebir paralellik göstermekte, diğer bir deyişle aynı şahıslardan oluşmaktadır.

Tablo 1: Misbis’in Ortaklık Yapısı

HİSSEDARLAR HİSSE ADEDİ HİSSE ORANI (%)

İbrahim Öçlücüer 4.830 20

100

Yukarıda değinildiği gibi, Misbis’in satışlarının nerdeyse tamamı çikolata, krem çikolata ve çikolata kaplamalı ürünlerden teşekküldür. Teşebbüsün 2006 yılında anılan ürünlerin satışından elde ettiği cirosu (…………..) YTL olarak gerçekleşmiştir. H.1.2. İbrahim Halit Çizmeci

Dosya konusu devralma işleminin alıcı tarafında yer alan İbrahim Halit Çizmeci, Çizmeci Gıda San. ve Tic. A.Ş.’nin (Çizmeci Gıda) hissedarları arasında yer almaktadır. Tablo 2’de Çizmeci Gıda’nın ortaklık yapısına yer verilmektedir.

110

Tablo 2: Çizmeci Gıda’nın Ortaklık Yapısı

HİSSEDARLAR HİSSE ADEDİ HİSSE ORANI (%)

Mehmet Sabri Çizmeci 1.000.000 20

Çizmeci Gıda’nın Yönetim Kurulu üyeleri ise, Mehmet Sabri Çizmeci (Başkan), Recep Uğur Çizmeci ve Adnan Çizmeci’den oluşmaktadır.

Çizmeci Gıda, Çizmeci ailesi tarafından kontrol edilen bir teşebbüs konumundadır. Dolayısıyla, inceleme konusu devralma işleminde devralan taraf bakımından Çizmeci Gıda’nın esas alınması gerekmektedir. Diğer bir deyişle, İbrahim Halit Çizmeci’nin kontrolünde yer aldığı herhangi bir şirket, Çizmeci Gıda ile 4054 sayılı Kanun’un 3. maddesinde yer alan “teşebbüs” tanımı gereğince aynı ekonomik bütünlük içinde yer alacak ve tek bir teşebbüs olarak kabul edilecektir.

Çizmeci Gıda’nın faaliyet alanları Misbis’le örtüşmektedir. Teşebbüs yoğun olarak çikolatalı ürünlerin üretimi ve satışı ile iştigal etmektedir. Çizmeci Gıda’nın 2006 yılında elde ettiği toplam ciro (…………..) YTL olarak gerçekleşmiştir.

H.2. İlgili Pazar

H.2.1. İlgili Ürün Pazarı

130

1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesine göre, devralma işlemlerinde devre konu mal veya hizmetlerle tüketicinin gözünde fiyatı, kullanım amaçları ve nitelikleri bakımından aynı sayılan mal veya hizmetlerden oluşan pazar ilgili ürün pazarını oluşturmaktadır. Dolayısıyla belirli bir ürün ve onunla yüksek ikame edilebilirliği olan diğer ürünlerden oluşan pazar ilgili ürün pazarının tanımında temel alınmaktadır.

Devre konu olan işlem bakımından Misbis, yoğunlukla çikolata, krem çikolata ve çikolata kaplamalı ürünlerin üretim ve satışını gerçekleştirmektedir. Mevcut dosya itibarıyla, özellikle Misbis’in faaliyetlerinin çikolata ve çikolatalı ürünlere odaklaşmış olmasının devralmanın sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesi açısından önemlidir. Dolayısıyla ilgili ürün pazarı, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde öngörülen unsurlar ve devralma işlemine konu olan faaliyetler göz önünde bulundurularak “çikolata ve çikolatalı ürünler pazarı” olarak belirlenmiştir.

H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar

İlgili ürün pazarı dâhilindeki ürünler açısından pazara giriş, üretim, dağıtım, pazarlama ve satış şartlarının bölgesel bir farklılık göstermediği göz önüne alınarak ilgili coğrafi pazar “Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak belirlenmiştir.

H.3.Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

Dosya mevcudunda yer alan bilgi ve belgelere göre, İbrahim Halit Çizmeci ile Misbis ortakları arasında Hisse Devri Önsözleşmesi düzenlenmiş ve ortaklardan Hüseyin Güzel 4.800, Halil Ölçücüer 3.381, İsmail Hakkı Ölçücüer 3.381, Zekeriya Ölçücüer 3.381 ve İbrahim Ölçücüer ise 1.932 adet hissesini İbrahim Halit Çizmeci’ye devredeceklerini taahhüt etmişlerdir. İnceleme sürecinde, her bir ortak ile alıcı arasında ayrı ayrı olmak üzere ve ilgili hisse miktarlarında bir değişiklik olmaksızın “Anonim Şirket Hisse Devir Sözleşmesi” imza edilmiş ve ilgili sözleşmeler Kurul’a bildirilmiştir.

İbrahim Halit Çizmeci ile adları geçen Misbis ortakları arasında imzalanan sözleşmeler yoluyla, Misbis’in çoğunluk hissesinin İbrahim Halit Çizmeci’ye devri söz konusudur. Devralma işlemi sonucunda, Misbis’in ortaklık yapısı aşağıdaki şekilde olacaktır:

Tablo 3: Misbis’in Devralma Sonrası Ortaklık Yapısı

HİSSEDARLAR HİSSE ADEDİ HİSSE ORANI (%)

İbrahim Halit Çizmeci 16.875 69,88

Buna göre, eski hissedarlardan sadece Hüseyin Güzel bütün hisselerini satmak yoluyla Misbis hissedarlığından çıkmaktadır. Anılan şahsın daha önce sahip olduğu 4.830 adet hissesi İbrahim Halit Çizmeci tarafından satın alınırken, bakiye 30 hisseden 10 hisse Caner Acar, 10 hisse Ertan Acar, 5 hisse Şemsi Kopuz ve 5 adet hisse İlhan İlmik tarafından satın alınacaktır. Yukarıdaki tabloda “Diğer Hissedarlar” olarak görülen şahısların toplam hissesi ancak %0,12 oranına tekabül etmekte ve belirleyici bir nitelik taşımamaktadır. Öte yandan, devralma ile birlikte İbrahim Halit Çizmeci %69,88 oranıyla çoğunluk hisseyi elde etmiş olacaktır.

1997/1 sayılı Tebliğ'in 2. maddesinde, Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde Tebliğ kapsamında birleşme veya devralma sayılan işlemler sayılmıştır:

a) Bağımsız iki veya daha fazla teşebbüsün birleşmesi,

b) Herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut

ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak

sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi,

c) Amaçlarını gerçekleştirmek üzere işgücü ve malvarlığına sahip olacak şekilde

bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkan ve taraflar arasındaki veya

taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisi

olmayan ortak girişimler (joint-venture).

Mevcut dosya bakımından, İbrahim Halit Çizmeci’nin tek başına Misbis’in çoğunluk hissesini satın alacak olması itibarıyla, işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendi anlamında bir devralma işlemidir.

1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi birleşme ve devralma işlemleri açısından Tebliğin 4. maddesinde iki eşik getirilmiştir. Anılan Tebliğ ve bu Tebliğ’de değişiklik yapan 1998/2 sayılı Tebliğ’de firmaların ilgili ürün pazarındaki toplam pazar paylarının %25’i veya toplam cirolarının 25 milyon YTL’sini aştığı birleşme devralmaların izne tabi işlemler olduğu belirtilmiştir.

Söz konusu dosya itibarıyla, ciro ve pazar payı hesaplamasına ilişkin olarak iki hususun belirtilmesi gerekmektedir. Öncelikle, Taraflar bölümünde ortaya konduğu üzere, İbrahim Halit Çizmeci’nin Çizmeci Ailesi’nin kontrolündeki Çizmeci Gıda’daki ortaklığından ötürü, ciro ve pazar payı hesaplamasında devralan tarafta Çizmeci Gıda’nın cirosu ve pazar payı dikkate alınacaktır.

İkinci olarak, Bildirim Formu’nda yer verilen ve İbrahim Halit Çizmeci’nin Topbaş Ailesi ile Ülker Grubu’nun çoğunluk hissesine sahip olduğu Ak Gıda San. ve Tic. A.Ş.’de yer alan %7,92 oranındaki hissedarlığı ve bu şirketin yönetim kurulunda yer almasına, yine Ak Gıda San. ve Tic. A.Ş.’nin kontrolünde yer alan Bahar Su San. ve Tic. A.Ş.’de de %0,91 oranında hisse sahibi ve aynı şirkette yönetim kurulu üyesi olmasına değinilmesi gerekmektedir. Anılan teşebbüsler vasıtasıyla İbrahim Halit Çizmeci’nin ve dolayısıyla Çizmeci Gıda’nın Ülker Grubu ile aynı ekonomik bütünlük içerisinde yer alıp almayacağı hususunda, teşebbüs tarafından sunulan bilgi ve belgeler İbrahim Halit Çizmeci’nin Ak Gıda San. ve Tic. A.Ş.’de sahip olduğu hisselere herhangi bir imtiyaz tanınmadığı yönündedir. Öte yandan, mevcut dosya bakımından bu hususta daha fazla bir değerlendirme yapılmasına gerek görülmemiştir.

Bu bilgiler ışığında, devralmanın izne tabi bir işlem olup olmadığının tespitinde Misbis ile Çizmeci Gıda’nın pazar payı ve cirolarının dikkate alınması gerektiği ortaya çıkmaktadır. Misbis’in ilgili ürün pazarında elde ettiği ciro (…………..) YTL tutarındadır. Dolayısıyla salt Misbis’in cirosu Tebliğ’deki 25 milyon YTL sınırını aşmaktadır. Sadece ciro eşiği bakımından dahi, incelemeye konu olan işlem, her iki ürün pazarı bağlamında izne tabi bir işlemdir.

Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, İşleme taraf olan teşebbüslerin ilgili ürün pazarlarındaki paylarının gerek Misbis’in gerekse Çizmeci Gıda’nın ilgili pazarda

sahip oldukları pazar payının %1’in altında olduğu anlaşılmıştır. İki teşebbüsün bir araya geldiğinde sahip olacakları pay da düşük seviyelerde kalacaktır.

230

4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinde, “hâkim durum yaratmaya veya hâkim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak ülkenin bütünü ya da bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu” doğuracak birleşme ve devralmalar hukuka aykırı kabul edilerek yasaklanmıştır.

Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, devralma sonrasında tarafların ilgili ürün pazarlarında sahip oldukları pazar payının hâkim durum yaratacak seviyelerde olmadığı anlaşılmıştır. Pazarın genel niteliklerine bakıldığında, özellikle hızlı tüketim mallarında görülen ve coğrafi pazarın geneline ulaşmak açısından gerekli olan dağıtım ağı ve bilinir bir markaya sahip olma unsuru, pazara girişte önemlidir. Öte yandan, ilgili ürün pazarında Ülker, Nestle, Eti, Sagra gibi büyük ölçekli ve önemli markaları ellerinde bulunduran firmaların yanı sıra irili ufaklı çok sayıda teşebbüsün faaliyet göstermekte olması da dikkate alınmalıdır. Bu noktalardan hareketle, devralma işleminin pazardaki rekabet koşullarına önemli bir etkide bulunmayacağı sonucuna ulaşılmıştır.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;

Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.