Imperial Tobacco Group PLC'nin halka açık bir şirket olan Altadis SA'nın hisselerinin tamamını iktisap etmesi…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

10

Başkan: Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan)

Üyeler: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN,

Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ,

İsmail Hakkı KARAKELLE

B. RAPORTÖRLER: Ali İhsan ÇAĞLAYAN, Kürşat ÜNLÜSOY,

Osman Tan ÇATALCALI

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: Imperial Tobacco Group PLC

Temsilcisi: Av. Tolga KARATAŞ

La Martin Caddesi No:10 Taksim İstanbul

D. TARAFLAR: Imperial Tobacco Group PLC

PO Box 244 Upton Road Southville Bristol BS99 7UJ

BİRLEŞİK KRALLIK

Altadis SA

C/Eloy Gonzalo, 10 28010 Madrid İSPANYA

E. DOSYA KONUSU: Imperial Tobacco Group PLC’nin halka açık bir şirket olan Altadis SA’nın hisselerinin tamamını iktisap etmesi işlemine izin verilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 3.8.2007 tarih ve 5251 sayı ile giren ve en son 17.9.2007 tarih ve 6173 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 1.10.2007 tarih ve 2007-3- 109/Öİ-07-AİÇ. sayılı Birleşme/Devralma Raporu, 1.10.2007 tarih ve REK.0.07.00.00-120/216 sayılı Başkanlık Önergesi ile 07-78 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da; Imperial Tobacco Group PLC’nin halka açık bir şirket olan Altadis SA’nın hisselerinin tamamını devralmasına yönelik işlemin; tarafların ilgili ürün pazarındaki toplam ciroları yönüyle, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesine dayanılarak çıkarılan 1997/1 Tebliğ’in 4. maddesi kapsamında bir devralma olmakla birlikte, aynı Kanun’un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratan veya mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve bunun sonucunda ülkenin bütünü

yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran bir işlem olmadığı, bu nedenle de bildirim konusu devir işlemine izin verilmesinin uygun olacağı sonucuna ulaşıldığı ifade edilmektedir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. Taraflar

H.1.1. Imperial Tobacco Group PLC (Imperial)

Devralan teşebbüs Imperial, 1996 yılından itibaren Londra Menkul Değerler Borsası’na ve 1998’den itibaren de New York Menkul Değerler Borsası’na kote edilmiş bir anonim şirkettir. Imperial Birleşik Krallık hukuku uyarınca kurulmuştur. Dünyada 130’dan fazla ülkede faaliyet gösteren Imperial, bu kapsamda pipo tütünü, enfiye, fabrika üretimi puro ve sigara sarma kâğıdı da dahil olmak üzere hem fabrika

1

imalatı sigara hem de sarma sigara (RYO) üretmekte, pazarlamakta ve satmaktadır. Imperial’ın 2006 yılına ilişkin dünya çapındaki cirosu yaklaşık (…………….) Avro olarak gerçekleşmiştir.

70

Hisseleri Londra ve New York Menkul Kıymet Borsalarına kote edilmiş halka açık bir şirket olan Imperial’ın % 3’ten fazla hissesine sahip olan ortakları ve şirketteki hisse oranlarına Tablo 1’de yer verilmektedir.

Tablo 1: Imperial’ın Ortaklık Yapısı

Hissedarlar Hisse Oranı (%)

Barrow Hanley Mewhinney & Strauss 6,3

Imperial’in yönetim kurulu üyeleri; D. C. Bonham (Başkan), I. J. Napier (Bşk. Yrd.), A. G. L. Alexander (Bşk. Yrd.), K. M. Burnett, C. R. Day, P. H. Jungels, C. F. Knott, S. E. Murray’dan oluşmaktadır.

80

Imperial, Türkiye’de hisselerinin tamamına sahip olduğu iki iştiraki aracılığıyla faaliyet göstermektedir:

1. Imperial Tobacco Sigara ve Tütüncülük Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Imperial

Tobacco Sigara, üretici şirket)

2. Imperial Tobacco Tütün Ürünleri Satış ve Pazarlama A.Ş. (Imperial Tobacco

Tütün, satış ve pazarlama şirketi)

[1] RYO, “Roll Your Own” kelimelerinin baş harflerinden oluşmakta “kendin sar” anlamına gelmektedir. RYO bir paket tütün olarak sunulan ve kendi sigaralarını kendileri sarmak isteyen tüketiciler tarafından sigara sarma kağıdı ve/veya tüplerle kullanılan bir üründür. Tütünü nemli/ıslak olup eni 1mm’den az olan çok ince kesilmiş tütündür.

Imperial, sadece sigara üretimi yapan ve satan Imperial Tobacco Sigara unvanlı şirket bünyesindeki Manisa Organize Sanayi Bölgesinde bulunan bir üretim tesisine sahiptir. Sadece sigara pazarlama ve satmak için kurulmuş olan Imperial Tobacco

2

Tütün ise Imperial Tobacco Sigara’nın ürettiği ürünleri satın alıp iç piyasaya sunmaktadır. Bildirim Formunda, söz konusu faaliyetler dışında Imperial’in Türkiye’de herhangi bir tütün mamulüne ya da diğer ürünlere (sigara sarma kâğıdı ve tüplerinin üretimi ve satışı gibi) ilişkin üretim ve satış faaliyetinin bulunmadığı belirtilmektedir. Imperial Tobacco Tütün ve Imperial Tobacco Sigara’nın yönetim kurulu üyeleri ise aynı isimlerden oluşmaktadır. Bunlar; Axel Peters (Başkan), Ian Alistair Ross (Bşk. V.) ve Russell John Pickering’dir.

100

H.1.2. Altadis SA (Altadis)

Devredilen teşebbüs Altadis, hisseleri İspanyol ve Fransız Menkul Değerler Borsalarına kote edilmiş halka açık bir şirkettir. Altadis İspanya hukuku uyarınca kurulmuştur. Şirket temel olarak tütün mamullerinin (fabrika imalatı sigara, sarma sigara ve puro) ve tütün mamulü olmayan ürün ve hizmetlerin (sigara sarma kâğıdı, tüpler ve lojistik hizmetler gibi) üretimi, dağıtımı ve pazarlanması alanlarında faaliyet

3

göstermektedir. Altadis’in faaliyette bulunduğu bölgeler esas olarak Fransa, İspanya, Fas, İtalya ve Portekiz’dir. Altadis’in 2006 yılına ilişkin dünya çapındaki cirosu yaklaşık olarak (……………..) Avro tutarındadır

Altadis’in ortaklık yapısına Tablo 2’de, yönetim kurulu listesine ise aşağıda yer verilmektedir.

Tablo 2: Altadis’in Ortaklık Yapısı

Hissedarlar Hisse Oranı (%)

Chase Nominees Ltd. 10,05

Altadis’in Yönetim Kurulu üyeleri; Jean-Dominique Comolli (Başkan), Bruno Bich (Bşk. Yrd.), Antonio Vazquez Romero (Genel Müdür (CEO)), Carlos Colomer Casellas, Cesar Alierta Izuel, Gregorio Maranon y Bertran de Lis, Javier Gomez- Navarro Navarette, Charles-Henri Filippi, Amado Franco Lahoz, Marc Grosman, Gonzalo Hinojosa Fernandez de Angulo, Berge Setrakian, Jean-Pierre Marchand, Patrick Louis Ricard, Wulf Von Schimmelmann, Jean-Pierre Tirouflet, Francisco Mateu Isturiz’dan oluşmaktadır.

2 İmperial tarafından iç piyasaya sunulan tütün ürünlerinin markaları şunlardır: Davidoff Classic Premium Line, Davidoff Gold Premium Line, Davidoff Classic Slim, Davidoff Gold Slim, West Red KS, West Silver KS, West Ice KS, West Silver Edition, Maxim Full Flavor KS, Maxim Blue KS, IMP Klasik.

3 Altadis’in ana sigara markaları; Fortuna, Gauloises, Fox, Marquise, Gitanes ve Ducados; ana puro markaları ise Romeo y Julieta, Montecristo, Dutch Masters, Cohiba, La Casa del Habano, Backwoods, Dux, Bolivar ve Partagas’tır.

Dosya mevcudu bilgi ve belgeden; Altadis’in Türkiye’deki faaliyetinin sadece

4

“Vergisiz Gümrük Satış Noktaları”nda (Duty Free Mağazaları gibi) satışa sunulan sigara ve purolarla sınırlı olduğu ve Türkiye iç pazarında herhangi bir faaliyetinin olmadığı anlaşılmıştır.

H.2. İlgili Pazar

H.2.1. İlgili Ürün Pazarı

Dosya mevcudu bilgi ve belgeden, Imperial’ın Türkiye’deki yerel pazardaki satışlar bakımından pazarın sigaralar, RYO tütünü ve sigara sarma kâğıtlarını kapsayacak şekilde “beyaz çubuklar” olarak tanımlanabileceğini iddia ettiği, arz ve talep açısından RYO sigaraları ve fabrika üretimi sigaraların (FMCler) birbirine yakın ikame olduğunu savunduğu anlaşılmaktadır. Ancak FMCler ve RYO sigaraları farklı pazarlar oluşturmaktadırlar. RYO sigaraları FMClere göre daha ucuz olup genelde düşük gelire sahip tüketiciler tarafında tercih edilmektedir. Ülkemizde özellikle üniversite öğrencileri ve gelir düzeyi düşük insanlar tarafından daha ucuz olduğu için tüketilmektedirler.

Yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde ilgili ürün pazarının purolar dahil olmak üzere “sigaralar” ana pazarının altında, alt pazarlar “RYO sigaraları” ve “fabrika üretimi sigaralar” olarak tanımlanmıştır.

H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar

Coğrafi pazar belirlenirken, ilgili mal ve hizmetlerin özellikleri ile tüketici tercihleri, diğer giriş engelleri, ilgili bölge ile komsu bölgeler arasında teşebbüslerin pazar payları veya mal ve hizmetlerin fiyatları bakımından hissedilir bir farklılığın varlığı gibi unsurlar dikkate alınmaktadır.

Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde sigara ve benzeri ürünlerin satıldığı noktalar vergisiz gümrük satış mağazaları ve yurtiçi satış noktaları olarak iki kategoriye ayrılabilir. Vergisiz gümrük satış noktaları ve yurtiçi satış noktaları farklı tüketicilere hitap eden iki farklı pazardır. Vergisiz gümrük satış noktalarından sadece belli bir grup tüketici (yurtdışına çıkan) alış-veriş yapabilirken yurtiçi satış noktalarından ise herkes yararlanabilmektedir. Ayrıca vergisiz gümrük satış noktalarında satılan ürünlerin fiyatları, bu satış noktalarına yurtiçi satış noktalarına kıyasla önemli bir vergi avantajı sağlanması nedeniyle, yurtiçi satış noktalarında satılan ürünlerden farklıdır. Son olarak vergisiz gümrük satış noktalarında satılan ürünlerin iç piyasada satılamaması ve yurtiçi piyasada sigara satışının önünde bir fabrika kurmak gibi önemli bir giriş engeli olduğu göz önüne alındığında, söz konusu pazarların ayrı ayrı coğrafi pazarlar olduğu söylenebilir.

Dosya konusu teşebbüslerin faaliyetleri incelendiğinde, Imperial’in hem yurtiçi satış noktalarında hem de vergisiz gümrük satış noktalarında, Altadis’in ise sadece vergisiz gümrük satış noktalarında faaliyet gösterdiği görülmektedir. Coğrafi pazarın dar veya geniş tanımlanması pazarda faaliyette bulunan teşebbüslerin konumlarını 4 Vergisiz Gümrük Satış Noktaları; havaalanı mağazaları, uçaklar, sınır mağazaları, gemi malzemeleri satan mağazalar, NATO üsleri, liman mağazaları, feribotlar ve tur gemileri olarak tanımlanmıştır.

göstermesi bakımından önemlidir. Söz konusu iki satış kanalı arasında tüketici yapısı, fiyatlar ve giriş engelleri kriterleri açısından varolan farklılıklar dikkate alındığında; ilgili coğrafi pazar “Türkiye’deki vergisiz gümrük satış noktaları” olarak tespit edilebilecektir. Ancak, inceleme konusu devralmanın sadece gümrüksüz satış pazarlarına dönük olmadığı, aksine geniş pazarları da kapsayacağı göz önünde bulundurularak coğrafi pazar, "Türkiye Cumhuriyeti sınırları" olarak belirlenmiştir. H.3.Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

180

H.3.1. Devralma İşlemi

Imperial, 18 Temmuz 2007 tarihinde Altadis’in hisselerinin tamamını hisse başına 50 Avro olmak üzere devralmak istediğini ve buna ilişkin “Teklif Belgesi”ni İspanyol menkul kıymet piyasalarının denetiminden sorumlu olan CNMV (“Comisión Nacional del Mercado de Valores”)’ye sunduğunu duyurmuştur. Altadis, söz konusu teklifi cazip bulduğunu teyit ederek CNMV’ye daha yüksek bir fiyat içeren bir teklifle başvuru yapılmaması ve Teklif Belgesi’nin CNMV tarafından onaylanması halinde devrin tamamlanması için gerekli işlemleri başlatacağını belirtmiştir.

190

Dosya mevcudu bilgi ve belgeden, teklifin tamamlanma tarihinin 2007 yılı sonu olarak tahmin edildiği anlaşılmaktadır. Mevcut bilgilerden bu süreçte İspanyol Hukuku uyarınca kamuya yapılan teklifin sona ermesinin sonrasında borsada satmaya zorlama hükmünün uygulanmasıyla Imperial Tobacco’nun Altadis’in tüm hisselerine sahip olacağı anlaşılmaktadır. Özetle, Imperial’in Altadis’in tüm hisselerinin tamamını ilgili borsalarda gerekli hukuki sürecin tamamlanması sonucunda iktisap etmesi konusunda tarafların anlaştıkları görülmektedir.

1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendinde “Herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün mal varlığını yahut ortak paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisini veren araçları devralması veya kontrol etmesi” Tebliğ kapsamında kabul edilmiştir. Dosya konusu devralma işleminin tamamlanmasıyla Imperial, Altadis’in kontrolünü hisselerinin tümüne sahip olmak suretiyle tek başına eline geçirecektir. Bu açıdan bildirim konusu işlem 1997/1 sayılı Tebliğ anlamında bir devralma işlemidir.

1997/1 sayılı Tebliğ bağımsız iki veya daha fazla teşebbüsün birleşmesini, işleme taraf olan teşebbüslerin toplam pazar paylarının %25’i ya da toplam cirolarının 25 trilyon TL’yi (25 milyon YTL) aşması halinde izne tabi kılmaktadır. Devralan taraf olan Imperial’in Türkiye iç pazarına ilişkin 2006 yılına ait cirosu (…………) YTL, vergisiz satış noktalarında ise (……………) YTL olarak gerçekleşmiştir. Devralınan taraf Altadis’in Türkiye’deki vergisiz gümrük satış mağazalarından elde ettiği 2006 yılına

5

ait cirosu ise toplam (…………) YTL civarındadır. Tarafların ciroları toplamı 25 trilyon TL eşiğini aştığından ön incelemeye konu olan devralma işlemi 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir devralma işlemidir.

H.3.2. Hakim Durum Değerlendirmesi

5 Sigarada (…………) YTL (yaklaşık (…………) Avro) ve puroda (……………) YTL (yaklaşık (…………) Avro).

4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinde “hakim durum yaratmaya veya hakim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak ülkenin bütünü ya da bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu” doğuracak birleşme ve devralmalar hukuka aykırı bulunarak yasaklanmıştır.

Vergisiz satış noktalarında Philip Morris yaklaşık %(…) ile lider konumdadır. En yakın rakip %(…) ile Imperial olurken Altadis’in %(…) civarında payı vardır.

Imperial’ın vergisiz gümrük satış noktalarına sigara dışında az da olsa RYO ve pipo tütünü satışları bulunmaktadır. 2006 yılında söz konusu satışlar yaklaşık (……..) YTL civarında olmuştur. Altadis’in bu noktalara RYO ve pipo tütünü satışı yoktur. Buna karşılık Altadis’in bu noktalara tutarı yaklaşık (……….…) YTL olan puro satışı varken, Imperial’ın puro satışı yoktur. Dolayısıyla tarafların vergisiz satış noktalarındaki kesişen satışları sadece fabrika üretimi sigaralarla sınırlıdır.

Taraflardan Altadis’in Türkiye’deki faaliyetlerinin vergisiz gümrük satış noktalarında satışa sunulan sigara ve purolarla sınırlı olması nedeniyle Imperial’in yurt içi pazar payında herhangi bir değişiklik olmayacaktır. Dolayısıyla, Imperial Türkiye’de yurtiçi satış noktalarındaki 2006 yılına ilişkin pazar payı olan % (…)’i koruyacak ancak pazarda yoğunlaşma olmayacaktır. Tarafların yurt içi ve vergisiz gümrük satış noktalarındaki faaliyetleri ve pazar payları özet olarak Tablo.3 ve Tablo.4’de sunulmaktadır:

1,57 (değer)

Tablo 4:Tarafların Vergisiz Gümrük Satış Noktalarındaki Faaliyetleri ve Pazar Payları (%)

Imperial Altadis

Sigara (….) (miktar ve değer) (….) (miktar ve değer)

RYO (Sarma Sigara) (……………) YTL Faaliyeti yok

Pipo tütünü (……………) YTL Faaliyeti yok

Puro Faaliyeti yok (……………) YTL

Vergisiz gümrük satış noktaları pazarındaki paylara bakıldığında ise, taraflardan Imperial’in sigara satışlarına ilişkin payı % (…) oranında iken, aynı pazarda Altadis’in payı %(…) oranındadır. Başvuru konusu devralma sonrası toplam pazar payı yaklaşık % (…) oranında olacaktır. Ayrıca, ilgili coğrafi pazarın vergisiz gümrük satış noktaları ya da genel olarak Türkiye olarak belirlenmesi sonucunda pazar payındaki artış miktarı hemen hemen aynı olacağından, değerlendirmede esaslı bir değişiklik olmayacaktır.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;

260

Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı

Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle bildirime konu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.