Nuh’un Ankara Makarnası Sanayi ve Ticaret AŞ ve İs-Ra Gıda ve İhtiyaç Maddeleri Pazarlama Sanayi ve Ticaret…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,

Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK

B. RAPORTÖRLER : Ahmet YALÇIN, Harun ÇALI, Elif TÜRLEK,

Azerhan Utku FINDIK

C. BAŞVURUDA

BULUNAN: - Heybem Gıda ve İhtiyaç Maddeleri Dayanıklı Tüketim Malları

Pazarlama Turizm İnşaat Sanayi Ticaret Ltd. Şti.

Terakki Mah. Cumhuriyet Cad. No:25 Merkez/ZONGULDAK D. HAKKINDA SORUŞTURMA

YAPILANLAR: -Nuh’un Ankara Makarnası Sanayi ve Ticaret AŞ

Ankara Sanayi Odası 1. Organize Sanayi Bölgesi Altınordu

Cad. No:01 069353 Sincan/ANKARA

-İs-Ra Gıda ve İhtiyaç Maddeleri Pazarlama Sanayi ve Ticaret AŞ

Yeşil Mah. Uzunkum Cad. No:42 Merkez/ZONGULDAK

(1) E. DOSYA KONUSU: Nuh’un Ankara Makarnası Sanayi ve Ticaret AŞ ve İs-Ra Gıda ve İhtiyaç Maddeleri Pazarlama Sanayi ve Ticaret AŞ’nin yeniden satış fiyatını belirlemeye yönelik eylemleriyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri iddiası.

(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Nuh’un Ankara Makarnası Sanayi ve Ticaret AŞ (NUH MAKARNA) ve İs-Ra Gıda ve İhtiyaç Maddeleri Pazarlama Sanayi ve Ticaret AŞ’nin (İSRA GIDA) yeniden satış fiyatını belirlemeye yönelik eylemleriyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri iddiası.

(3) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 06.04.2022 tarih ve 26941 sayı ile intikal eden başvuruda, başvuru sahibi Heybem Gıda ve İhtiyaç Malzemeleri Dayanıklı Tüketim Malları Pazarlama Turizm İnşaat Sanayi Ticaret Ltd. Şti. (HEYBEM MARKET) tarafından;

HEYBEM MARKET’in Zonguldak ve ilçelerinde hızlı tüketim malları sektöründe

faaliyet gösteren bir perakendeci olduğu,

NUH MAKARNA’nın pazarlama çalışanı tarafından [1], başvuru ekinde ekran

görüntüsüne yer verilen bir Whatsapp iletisi ile bölgede faaliyet gösteren yerel

marketlerde makarna raf fiyatının 6,75 TL olması gerektiğinin HEYBEM

MARKET’e bildirildiği,

İlgili Whatsapp mesajının gönderildiği gün ilgili ürünün, HEYBEM MARKET

tarafından 6,35 TL’den satılıyor olduğu,

1 Söz konusu şikâyetin ekinde gönderilen belgede, HEYBEM MARKET’e bildirilen fiyatın İSRA GIDA çalışanı (.....) tarafından bildirildiği anlaşılmıştır.

Anılan Whatsapp iletisinin gönderildiği gün ilgili ürünlerin alış fiyatında herhangi bir değişikliğin olmadığı 2

ifade edilerek konu hakkında 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun

(4054 sayılı Kanun) kapsamında gereğinin yapılması talep edilmiştir.

(4) Yukarıda yer verilen başvuru üzerine, ilk inceleme sürecinde, HEYBEM MARKET

yetkilisi (.....) ile 12.04.2022 ve 22.04.2022 tarihlerinde telefon görüşmeleri

gerçekleştirilmiştir. Bu görüşmelerde teşebbüs yetkilisi tarafından;

HEYBEM MARKET’in Zonguldak ve ilçelerinde toplam beş şubesinin bulunduğu ve kendisinin HEYBEM MARKET’te satın alma sorumlusu olarak görev yaptığı, Başvurunun ekinde yer alan Whatsapp yazışmasında “(.....)” olarak kayıtlı kişinin NUH MAKARNA distribütörü olan İSRA GIDA çalışanı (.....) [3] Bey olduğu, bu kişinin soy isminin bilinmediği, bu kişi ile çoğunlukla yüz yüze veya telefon ile iletişim kurulduğu, nadir olarak Whatsapp aracılığıyla da iletişime geçildiği, Kurum kayıtlarına intikal eden başvuru ekinde yer alan Whatsapp konuşmasının 06.04.2022 tarihine ait olduğu,

Söz konusu Whatsapp iletisine ek olarak 15.12.2021 tarihinde gerçekleştirilen Whatsapp konuşmasının bulunduğu ve bu konuşmaya ait görüntünün de Kuruma sunulabileceği [4],

İSRA GIDA’nın NUH MAKARNA’ya ait ürünler dışında farklı ürünlerin de satışını gerçekleştirdiği, ancak HEYBEM MARKET’in İSRA GIDA’dan yalnızca NUH MAKARNA ürünlerini satın aldığı,

NUH MAKARNA’nın Zonguldak bölgesinde görev yapan çalışanının isminin (.....) [5] olduğu, ürün tedariki esnasında bu kişi ile değil İSRA GIDA çalışanı (.....) Bey ile iletişime geçildiği,

Şikâyete konu edilen, İSRA GIDA’nın yeniden satış fiyatını belirlemeye yönelik eylemlerinin çok sık gerçekleşmediği, İSRA GIDA çalışanı (.....) Bey ile de çok sık görüşülmediği, birkaç aylık dönemlerde aynı eylemin tekrarlandığı,

NUH MAKARNA ürünlerinin raf fiyatının 6,75 TL olması gerektiği yönündeki bilgilendirmenin NUH MAKARNA’nın yönlendirmesi veya baskısı sonucu gerçekleşip gerçekleşmediğinin bilinmediği,

İSRA GIDA’nın diğer marketlere yönelik böyle bir eyleminin olup olmadığı konusunda bilgi sahibi olunmadığı

ifade edilmiştir.

(5) Söz konusu şikâyete ilişkin olarak hazırlanan 22.04.2022 tarihli ve 2022-2-020/İİ sayılı

İlk İnceleme Raporu, Rekabet Kurulunun (Kurul) 28.04.2022 tarihli toplantısında

görüşülerek 22-20/326-M sayılı kararla, NUH MAKARNA ve NUH MAKARNA’nın

distribütörleri hakkında, alıcıların yeniden satış fiyatını belirlemeye yönelik eylemlerde

bulunmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespiti

Şikayetçi ile yapılan görüşmede, 22.04.2022 tarihi itibarıyla HEYBEM MARKET tarafından satılan NUH

MAKARNA ürünlerinin raf fiyatının 6,35 TL olduğu belirtilmiştir.

Bahsi geçen kişinin İSRA GIDA satış elemanı (.....) olduğu tespit edilmiştir.

Söz konusu ek belge e-posta yoluyla Kuruma iletilmiş olup, 22.04.2022 tarih ve 27502 sayı ile dosyaya

eklenmiştir.

Telefon görüşmesinde bu kişinin soy isminin bilinmediği ifade edilmiştir. Dosya sürecinde bu kişinin

NUH MAKARNA Satış Temsilcisi (.....) olduğu anlaşılmıştır.

amacıyla aynı Kanun’un 40. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.

(6) Başkanlık Makamının 01.06.2022 tarihli ve 44693 sayılı onayı ile 07.06.2022 tarihinde başlatılan önaraştırma kapsamında, 08.06.2022 tarihinde NUH MAKARNA’da ve İSRA GIDA’da yerinde incelemeler yapılmıştır.

(7) Önaraştırma sürecinde gerçekleştirilen yerinde incelemeler sırasında NUH MAKARNA’dan ve İSRA GIDA’dan bilgi ve belge taleplerinde bulunulmuş, söz konusu bilgiler ve belgeler 20.06.2022 tarih ve 29001 sayı, 22.06.2022 tarih ve 29103 sayı, 22.06.2022 tarih ve 29104 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Ayrıca şikâyet başvurusunda bulunan HEYBEM MARKET’ten de bilgi ve belge talebinde bulunulmuş ve cevabi yazı 21.06.2022 tarih ve 29098 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

(8) Hazırlanan 04.07.2022 tarihli ve 2022-2-020/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu, 07.07.2022 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve 22-32/518-M sayılı kararla, NUH MAKARNA ve İSRA GIDA hakkında 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına karar verilmiştir.

(9) Soruşturma Bildirimleri 20.07.2022 tarih ve 46815 sayı ile NUH MAKARNA’ya, 21.07.2022 tarih ve 46852 sayı ile İSRA GIDA’ya gönderilmiş ve bildirimler anılan teşebbüsler tarafından sırasıyla 21.07.2022 ve 22.07.2022 tarihlerinde tebellüğ edilmiştir. NUH MAKARNA’nın birinci yazılı savunması 19.08.2022 tarih ve 30445 sayı ile, İSRA GIDA’nın birinci yazılı savunması ise 18.08.2022 tarih ve 30438 sayı ile süresi içinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

(10) Önaraştırma sürecinde gerçekleştirilen incelemelere ek olarak, soruşturma sürecinde, 21.07.2022 tarihinde NUH MAKARNA merkezinde yerinde inceleme gerçekleştirilmiştir.

(11) Ayrıca yürütülen soruşturma kapsamında NUH MAKARNA, İSRA GIDA, Balmar Tüketim Maddeleri Tic. ve San. Ltd. Şti. (BALMAR MARKET), Ziba Zincir Mağazaları Gıda Dağ. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. (ZİBA MARKET) ve Bartın Karadeniz Market Gıda Dağ. Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti.den (KARADENİZ MARKET) bilgi ve belge taleplerinde bulunulmuş, söz konusu bilgiler ve belgeler 14.10.2022 tarih ve 32084 sayı, 14.10.2022 tarih ve 32085 sayı, 21.10.2022 tarih ve 32330 sayı, 24.10.2022 tarih ve 32403 sayı, 24.10.2022 tarih ve 32404 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

(12) Soruşturma süreci devam ederken, 08.12.2022 tarih ve 33628 sayı ile (.....) tarafından Kurum kayıtlarına intikal ettirilen gizlilik talepli başvuruda, kendisinin (.....) faaliyet gösteren bir esnaf olduğu, NUH MAKARNA’nın belli bir tonajın altında alım yapmak isteyen alıcılara ürün tedarik etmediği, alıcılarının satış fiyatlarını tespit ettiği ve NUH MAKARNA tarafından belirlenen fiyatlara uymayan alıcılara ürün tedarik edilmediği hususları ifade edilerek Kurum nezdinde işlem yapılması talep edilmiştir.

(13) Şikâyette dile getirilen hususlar üzerine, şikâyetçi (.....) ile 14.12.2022 tarihinde şikâyetçinin iş yerinde bir görüşme gerçekleştirilmiştir. Bu görüşme kapsamında şikâyetçi tarafından;

Ankara’da (.....)’ta faaliyet gösteren (.....) unvanlı toptancıdan ürün tedarik ettiği,

bunun dışında başka şirketlerden de ürün tedarik edebildiği, kendisinin NUH

MAKARNA’dan doğrudan ürün almadığı,

Toptancıların ürün satarken NUH MAKARNA’nın uygulanmasını istediği fiyattan

fatura düzenlediği, toptancılar tarafından nakit iade yoluyla alıcılara indirim

yapılabildiği, bu indirim metodunun NUH MAKARNA’nın ve başkaca gıda

Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiklerine dair herhangi bir

bulguya ulaşılamadığı,

Bu çerçevede adı geçen teşebbüslere idari para cezası uygulanmasına gerek

olmadığı,

İs-Ra Gıda ve İhtiyaç Maddeleri Pazarlama Sanayi ve Ticaret AŞ’ye yerel

marketlere fiyat bildirirken bu fiyatın azami veya tavsiye niteliğinde olduğunu

açık şekilde belirtmesi gerektiği yönünde görüş bildirilmesi gerektiği

ifade edilmiştir.

I. İNCELEME, GEREKÇE VE HUKUKİ DAYANAK

I.1. Soruşturma Tarafları

I.1.1. NUH MAKARNA

(20) Nuh Ticaret ve Sanayi AŞ (NUH TİCARET), 1940 yılında Nuh ESKİYAPAN, Ahmet ESKİYAPAN ve Kemal YURTBİLİR ortaklığında kurulmuş ve gıda maddeleri satışı alanında faaliyetine başlamıştır. NUH TİCARET, 1950 yılında makarna üretimi alanında faaliyet göstermeye başlamıştır. 1998 yılında NUH TİCARET faaliyetlerini, %99,99 kurucu hissesine sahip olduğu NUH MAKARNA’ya devretmiştir. Bu tarih itibarıyla NUH MAKARNA, makarna üretimi ve satış alanında faaliyet göstermeye başlamıştır. NUH MAKARNA’nın bağlı ortaklıklarına, iştiraklerine ve ortaklık yapısına aşağıda yer verilmiştir.

Tablo 1 - NUH MAKARNA’nın Bağlı Ortaklıkları/İştirakleri ve Bu Şirketlerdeki Payı

Bağlı Ortaklık veya İştirakleri Pay (%)

Elif Makarnacılık Sanayi ve Ticaret AŞ (ELİF MAKARNA) (.....)

Nisshin Seifun Makarna ve Gıda San. Tic. AŞ (NISSHIN MAKARNA) (.....)

Kaynak: NUH MAKARNA’nın Cevabi Yazısı

Tablo 2 - NUH MAKARNA’nın Ortaklık Yapısı

Ortaklar Hisse Adedi Oran (%)

Nuh Ticaret ve Sanayi AŞ (.....) (.....)

Kaynak: NUH MAKARNA’nın Cevabi Yazısı

(21) ELİF MAKARNA 2013 yılına kadar makarna ve irmik üretimi alanında faaliyet göstermiş olup, 2013 yılından itibaren yalnızca irmik üretimi alanında faaliyetlerine devam etmektedir. ELİF MAKARNA üretimini gerçekleştirdiği irmiğin tamamını NUH MAKARNA’ya satmaktadır. ELİF MAKARNA’nın 2021 yılı cirosu (.....) TL’dir. NISSHIN MAKARNA ise makarna üretimi yapmakta, üretim için gerekli hammaddenin tamamını NUH MAKARNA’dan satın almakta ve ürettiği mamullerinin tamamını Japonya’ya ihraç etmektedir. NISSHIN MAKARNA’nın 01.04.2021-31.03.2022 özel hesap dönemi cirosu (.....) TL’dir.

(22) NUH MAKARNA üzerinde kontrol hakkına sahip olan NUH TİCARET’in ortakları ise 59 gerçek ve tüzel kişiden oluşmaktadır ve ortaklık içerisinde %(.....)’dan büyük paya sahip herhangi bir ortak bulunmamaktadır.

(23) NUH MAKARNA; makarna, irmik, bulgur, buğday kepeği ve dökme makarna (catering) kategorisinde üretim faaliyetlerini yürütmektedir. Üretilen makarna ise klasik, vitaminli, sebzeli, kepekli, tam buğday unlu ve ‘Veronelli’ markası adı altında üretilen soslu makarna çeşitlerinden oluşmaktadır. NUH MAKARNA’nın ürün portföyü ve her bir ürünün satışlarının NUH MAKARNA’nın 2021 yılı toplam satışları içerisindeki payı 9 Tablo-3’te sunulmaktadır.

Tablo 3 - NUH MAKARNA Ürün Portföyü ve Ürünlerin Toplam Satışlar İçerisindeki Payı (2021)

Ürün Portföyü Toplam Satışlar İçindeki Payı (%)

Klasik (.....)

Kaynak: NUH MAKARNA’dan gelen bilgiler

(24) NUH MAKARNA’nın 2021 yılı cirosu (.....) TL’dir. NUH MAKARNA’nın 2021 yılı toplam makarna üretimi (.....) bin ton olup, üretilen ürünlerin %(.....)'ü ((.....) bin ton) ihraç edilmekte geri kalanı iç pazara sunulmaktadır. Yurt içi üretiminin ise %(.....)’si ((.....) bin ton) dökme makarna, %(.....)’ü ((.....) bin ton) paketli makarnadır. NUH MAKARNA’nın 2021 yılı paketli makarna pazarındaki toplam yurt içi satışlarının satış kanalları bazındaki dağılımı ise aşağıdaki tabloda yer almaktadır:

9 Söz konusu satışlara ihracat rakamları dâhil edilmemiştir.

10 Diğer kategorisini, buğday kepeği, bulgur ve vakumlu irmik ürünleri oluşturmaktadır.

Tablo 4 - NUH MAKARNA’nın Paketli Makarna Pazarındaki Toplam Satışlarının Satış Kanalları Bazındaki Dağılımı (2021)

Kaynak: NUH MAKARNA’nın Cevabi Yazısı

(25) Yukarıdaki tabloda da görüldüğü üzere NUH MAKARNA, satışlarının büyük bir kısmını geleneksel kanala yapmaktadır. NUH MAKARNA geleneksel kanala yaptığı satışları distribütör aracılığıyla, modern kanala (indirim marketler, ulusal marketler, yerel marketler ve toptan satış mağazaları) yaptığı satışları ise doğrudan satış yoluyla gerçekleştirmektedir. Aşağıda yer verilen tablolarda NUH MAKARNA’nın modern kanalın alt kırılımlarında en fazla satış yaptığı ilk beş müşteri ve geleneksel kanalda en fazla satış yaptığı 10 distribütör yer almaktadır.

Tablo 5 - NUH MAKARNA’nın Modern Kanalda En Fazla Satış Yaptığı Müşterileri (2021)

Satış-Dağıtım Kanalı Teşebbüsler

(.....)

İndirim Marketler (.....)

(.....)

Ulusal Marketler (.....)

(.....)

(.....)

(.....)

Yerel Marketler (.....)

(.....)

(.....)

(.....)

(.....)

Toptan Satış (.....)

Kaynak: NUH MAKARNA’nın Cevabi Yazısı

11 İndirim marketler, ulusal marketler, yerel marketler ve toptan satış mağazaları, modern kanalın alt kırılımları olarak sınıflandırılmıştır.

12 Cash and carry olarak da adlandırılan toptan satış mağazaları, toptan satış sektöründeki bir faaliyet türünü temsil eder. Örneğin belgelerde yer alan Bizim Toptan Satış Mağazaları AŞ toptan satış kanalında faaliyet göstermektedir.

Tablo 6 - NUH MAKARNA’nın En Çok Satış Yaptığı 10 Distribütör ve Bu Distribütörlere Yapılan Satışların Toplam Satışlar İçerisindeki Payı

Toplam

(%)

Kaynak: NUH MAKARNA’nın Cevabi Yazısı (Ankara)

I.1.2. İSRA GIDA

(26) Merkezi Zonguldak’ta olan İSRA GIDA, 1994 yılında kurulmuştur. Gıda dağıtımı ve inşaat sektöründe faaliyet göstermektedir. Dağıtımını yaptığı ürünleri doğrudan üreticiden temin etmektedir. İSRA GIDA, Unilever San. ve Tic. Türk AŞ, Nestle Türkiye AŞ, Namlı Zeytinleri Tic. ve San. Ltd. Şti, Oruçlar Gıda Ltd. Şti, Penguen Gıda Sanayi AŞ, Reis Tarımsal Ürünler Sanayi ve Ticaret AŞ, Savola Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ, Söke Değirmencilik Sanayi ve Ticaret AŞ, Ersofer Temizlik Tüketim Ürün. San. Tic. Ltd. Şti., Eruslu Sağlık Ürünleri San. ve Tic. AŞ gibi farklı pazarlarda faaliyet gösteren tedarikçilerle çalışmaktadır. Tedarik etmiş olduğu ürünleri Zonguldak, Bartın ve Karabük illerinde ve bu illerin ilçelerinde bakkal, büfe, kafe ve restoranlara dağıtmaktadır. İSRA GIDA’nın 2021 yılı cirosu (.....) TL’dir. Dağıtıcılığını yaptığı teşebbüslerden biri olan NUH MAKARNA’nın ürünlerinden elde ettiği 2021 cirosu ise (.....) TL olup, bu tutar toplam satışlarının %(.....)’sini oluşturmaktadır. Bununla birlikte İSRA GIDA, şikâyetçi konumunda bulunan HEYBEM MARKET’e NUH MAKARNA dışında farklı teşebbüslere ait gıda, temizlik, bakım ürünlerini de tedarik etmektedir. I.2. İlgili Pazar

I.2.1. Sektöre İlişkin Genel Bilgiler

(27) Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yayımlanan 2002/20 numaralı Türk Gıda Kodeksi Makarna Tebliği’nde m akarna şu şekilde tanımlanmaktadır:

“Triticum durum buğdayından üretilen irmiğe su katılıp tekniğine uygun

yoğrularak hazırlanan hamurun şekillendirilip kurutulmasıyla elde edilen bir ürün

olup; sade, tam buğday, çeşnili, zenginleştirilmiş, güçlendirilmiş makarna ile

vitamin ve mineral ilavel i makarna olarak adlandırılır.”

(28) Ürün içeriği açısından makarnalar, sade, tam buğday, çeşnili, zenginleştirilmiş ve güçlendirilmiş olmak üzere beş şekilde üretilmektedir. Sade makarna, Triticum durum buğdayından üretilen irmiğe su katılıp tekniğine uygun yoğrularak hazırlanan hamurun şekillendirilip kurutulması ile elde edilen ürünü, tam buğday makarnası, tam buğday irmiğine su katılıp tekniğine uygun yoğrularak hazırlanan hamurun şekillendirilip kurutulması ile elde edilen ürünü ifade eder. Çeşnili makarna, durum buğdayı irmiğinden tekniğine uygun olarak hazırlanan makarna hamuruna ve/veya kurutulmuş makarnaya, et ve et ürünleri, yumurta ve yumurta ürünleri, süt ve süt ürünleri, sebze, baklagil ve unları, buğday ürünleri dışında diğer tahıl ürünleri ve lifleri, baharat ile tat vericiler ve benzerlerinin ilave edilmesiyle elde edilen bir üründür. Zenginleştirilmiş

Kaynak: TÜİK Verileri

(33) Tablo-7’den görüldüğü üzere, Türkiye makarna üretiminin %65-70’i ihraç edilmekte, yıllar itibarıyla üretim ve iç tüketim artmakla birlikte, ithalat miktarı görece sabit kalmaktadır.

(34) TÜİK verilerinde makarna üretimi dökme ya da paketli olarak ayrıma tabi tutulmamakta, fakat Makarna Üreticileri ve Sanayicileri Derneği (MÜSAD) tarafından Türkiye’de makarna tüketiminin %75’inin paketli, %25’inin ise dökme makarna olduğu tahmin edilmektedir. Bu bilgiler ışığında Türkiye makarna pazarının paketli ve dökme

[13] “Makarna Üretimi”, Türkiye Makarna Sanayicileri Derneği, Erişim Tarihi 24.06.2022, https://www.makarna.org.tr/makarna-uretimi.

[14] “Makarna Üretimi”, Türkiye Makarna Sanayicileri Derneği, Erişim Tarihi 24.06.2022, https://www.makarna.org.tr/makarna-uretimi.

makarna olarak ikiye ayrılması durumunda, ilgili pazarların hacim ve değer bazında büyüklükleri Tablo-8’de sunulmaktadır.

Tablo 8 - Paketli ve Dökme Makarna Pazarlarının Hacim (Ton) ve Ciro (TL) Bazında Büyüklüğü (2019- 2021)

Makarna 2019 2020 2021

Pazarı Ton TL Ton TL Ton TL

Paketli

475.433 1.345.473.975 435.146 1.636.149.900 562.874 2.881.916.160

Makarna

Dökme

158.478 448.491.325 145.049 545.383.300 187.625 960.638.720

Makarna

TOPLAM 633.910 1.793.965.300 580.195 2.181.533.200 750.499 3.842.554.880 Kaynak: NUH MAKARNA’nın Cevabi Yazısı

(35) Türkiye paketli makarna pazarında NUH MAKARNA’nın ve rakip teşebbüslerin 2019- 2021 dönemine ilişkin pazar paylarına aşağıda yer verilmiştir.

Tablo 9- Paketli Makarna Pazarında Hacim ve Değer Bazında Pazar Payları (2019-2021)

2019 2020 2021

Hacim Değer Hacim Değer Hacim Değer

(%) (%) (%) (%) (%) (%) Özel Markalı 42 32 37 27 39 30

Diğer 0 2 5 5 6 7 Toplam 100 100 100 100 100 100 Kaynak: AC Nielsen Verileri

(36) Yukarıdaki tablodan anlaşılacağı üzere, son üç yılda özel markalı (private label) ürünler pazarda ilk sırada yer almaktadır, 2021 yılında paketli makarna pazarında değer bazında pazar payları; NUH MAKARNA ‘Nuh’un Ankara Makarnası’ ve ’ Veronelli’ markalarıyla %(.....), Barilla Gıda AŞ ‘Barilla’ ve ‘Filiz’ markalarıyla %(.....), Pastavilla Makarnacılık AŞ ‘Pastavilla’ markasıyla %(.....), OBA Makarnacılık San. ve Tic. AŞ ‘Oba’ markası ile %(.....), Durum Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ ‘Arbella’ markası ile %(.....), Mutlu Makarnacılık Sanayi ve Ticaret AŞ ‘Mutlu Makarna’ markası ile %(.....)’dir. Ayrıca NUH MAKARNA paketlenmiş makarna pazarında özel markalı (private label) ürün üretmemektedir.

(37) Öte yandan yukarıda da bahsedildiği üzere, NUH MAKARNA 2021 yılında (.....) bin ton dökme makarna üretimi gerçekleştirmiştir ve 2021 yılında dökme makarna pazarındaki miktar bazlı pazar payı %(.....) civarındadır. Paketli ve dökme makarna ayrımına gidilmeksizin makarna pazarında ise NUH MAKARNA’nın 2021 yılı miktar bazlı pazar payı %(.....)’dir [15].

15 Söz konusu pazar payları TÜİK makarna üretim verileri ve NUH MAKARNA’dan gelen bilgiler çerçevesinde hesaplanmıştır.

I.2.2. İlgili Ürün Pazarı

(38) Rekabet hukuku uygulamasında ilgili pazar tanımı; incelenen teşebbüslerin karşı karşıya bulundukları rekabet koşullarının belirlenmesi amacıyla yapılmaktadır. İlgili pazar tanımının nasıl yapılacağına ilişkin temel düzenlemelere ise İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz (İlgili Pazar Kılavuzu)’da yer verilmektedir. İlgili Pazar Kılavuzuna göre, ilgili ürün pazarı, tüketicinin gözünde fiyatı, kullanım amaçları ve nitelikleri bakımından aynı sayılan mal veya hizmetlerden oluşan pazardır.

(39) Önceki bölümde detaylı olarak açıklandığı üzere, makarna pazarında, hem tüketici talebi hem de ürün gramajı açısından farklılık gösteren iki tip makarna bulunmaktadır. Bu sebeple ilgili ürün pazarlarının “paketli makarna” ve “dökme makarna” olarak belirlenebilmesi mümkündür. Paketli makarna genelde ev içi tüketim için kullanılmakta ve satışı geleneksel ve organize perakende kanallarında gerçekleştirilmektedir. Dökme makarna ise genelde yerinde tüketim noktalarında kullanılmakta ve satışı restoranlar, kafeler, otel zincirleri, askeri birlikler, yemek şirketleri gibi büyük miktarlarda alım yapan müşterilere ve organize perakende kanalının bir kısmını oluşturan toptan satış mağazalarına yapılmaktadır.

(40) Yukarıda yer verilen bilgiler ışığında, makarna pazarının “dökme makarna” ve “paketli makarna” olacak şekilde ikiye ayrılabileceği görülmektedir. NUH MAKARNA’nın üretim, satış ve pazarlama faaliyetlerinin büyük kısmının paketli makarna pazarında gerçekleşmesi ve mevcut dosya bakımından ileri sürülen iddiaların paketli makarna pazarına ilişkin olması nedeniyle dosya kapsamında ilgili ürün pazarının “paketli makarna pazarı” olarak belirlenmiştir.

I.2.3. İlgili Coğrafi Pazar

(41) İlgili Pazar Kılavuzuna göre, ilgili coğrafi pazar, teşebbüslerin mal ve hizmetlerinin arz ve talebi konusunda faaliyet gösterdikleri, rekabet koşullarının yeterli derecede homojen ve özellikle rekabet koşulları komşu bölgelerden hissedilir derecede farklı olduğu için bu bölgelerden kolayca ayrılabilen bölgelerdir.

(42) Paketli makarna üreticilerinin ürünlerinin tüm Türkiye’de satıldığı, dağıtım ve satış kanallarının tüm ülkeyi kapsadığı ve bu çerçevede bölgeler arasında rekabet koşulları bakımından farklılık olmadığı hususları dikkate alınarak; ilgili coğrafi pazarın “Türkiye” olarak belirlenmiştir.

I.3. Yerinde İncelemelerde Elde Edilen Belgeler

I.3.1. NUH MAKARNA’dan Elde Edilen Belgeler 16

(43) NUH MAKARNA’da 08.06.2022 ve 21.07.2022 tarihlerinde yerinde incelemeler gerçekleştirilmiştir. Aşağıda bu incelemelerde elde edilen bilgilere ve belgelere yer verilecektir.

(44) NUH MAKARNA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 17.02.2017 tarihinde NUH MAKARNA Ticaretten Sorumlu Yönetici (.....) (N.U.)’nın mobil cihazında ‘(.....) Şok’ olarak kayıtlı olan ve Şok Marketler Ticaret AŞ (ŞOK) Ticaret Direktörü (.....) (T.G.) olduğu anlaşılan kişi ile NUH MAKARNA Ticaretten Sorumlu Yönetici (.....) (N.U.) arasında gerçekleşen yazışmaların içeriği aşağıda aktarıldığı gibidir:

16 Yazışmalardan alıntılanan ifadeler aslına uygun olarak işlenmiş, belgelerde herhangi bir düzeltme yapılmamıştır.

T.G. 17.02.2017 (09.35): (.....) bey merhaba (.....) ben sok market

T.G. 17.02.2017 (09.35): Sizden haber bekliyorum geri donmediniz

T.G. 17.02.2017 (09.36): Iyi calismalar

T.G. 17.02.2017 (09.38): A101 fiyati hala 1.60 devam etmekte duzelticektiniz

T.G. 17.02.2017 (09.38): Son kararinizi beklemekteyiz

T.G. 17.02.2017 (19.23): (.....) bey iyi aksamlar

T.G. 17.02.2017 (19.23): Herhangi bir donus alamadik

T.G. 17.02.2017, (19.31): Bir cevap verirseniz seviniriz karariniza gore ilerleyeceğiz

N.U. 17.02.2017 (19.33): Tmm ,dostum teklifimizde bulunan rakamlar dışında bütçeleme imkanı bulamadık,mevcut fiyata zam yapmadan mart ayında devam edeceğiz selam ve sevgilerimle,..

T.G. 17.02.2017 (20.17): A101 ne olacak

T.G. 17.02.2017 (20.17): Fiyat gecisini ramazan sonrasina yilin ikinci yarisina birakalim simdilik

N.U. 17.02.2017 (20.24): Mart dışında bir söz veremem mart sonunda maliyetlere bakarım, buğdayın mevcut gidişine göre bu talebin imkansız..

T.G. 17.02.2017 (20.39): A101 ile calismaya devam edecekseniz bunu bilmemiz gerekiyor T.G. 21.02.2017 (16.29): (.....) bey konu ortada kaldi

T.G. 21.02.2017 (16.29): Son karariniz nedir

T.G. 21.02.2017 (16.29): A101 sevklere devam edecekmisini

T.G. 21.02.2017 (16.30): 1.60 dan satmakta bu bizim icin sikinti

T.G. 21.02.2017 (16.30): Ayricaa bize 2014 yilinda kalma 14 bin tl lik içeri alinmamis bir fatura gonderildi

T.G. 21.02.2017 (16.31): Eski satinalma md [17] anlasmadan kesmemistir bunu neden bize gonderildi anlamadim

T.G. 21.02.2017 (16.31): Bu sekilde yazisarak nasil cozumleyecegiz

T.G. 22.03.2017 (18.58): (.....) bey merhaba nasilsiniz

T.G. 22.03.2017 (18.58): Ankara klasik makarna ankara bolgede 1.45 den satilmakta

T.G. 22.03.2017 (18.58): Istanbulda 1.50-1.55 gibi

T.G. 22.03.2017 (18.58): Bize klasigi vermediniz

T.G. 22.03.2017 (18.59): Ben vitaminliyi 1.45 den satmak istiyorum

T.G. 22.03.2017 (18.59): Destek olurmusun belli bir miktar sevinirim ama satiarin cok artacagini düşünüyorum

N.U. 22.03.2017 (22.55): Bunu yapmamanı rica ederim bizi büyük sıkıntıya sokar

T.G. 22.03.2017 (18.59): Pahali kslmaktayix piyadada

T.G. 22.03.2017 (18.59): A101 dert ediyorsan bu urunu yillardir pjyasada ben sayiyorum ve tum zincirlrrde yok ve en ok satsn benim

T.G. 22.03.2017 (18.59): Bu pahsli imaj ile ol.ak mumkun degil

17 Müdür.

T.G. 22.03.2017 (18.59): Filiz de 1.70 oldu raflarda

T.G. 22.03.2017 (18.59): Sizin klasik fiyati artmayacaksa biz 1.45 dusevegiz bu sartlarda N.U 23.03.2017 (14.03): Ankara'da filiz raflarda kaça satılıyor, bir bakmanı rica ederim, sevgili (.....) ANKARA fiyat ları Nisa'nda düzelecek biraz beklersen göreceksin,ayrıca Nisa'nda Yen'i bir zam var,birbirimize emri vaki yapmadığımız değerli bir ilişkimiz var böyle devam etmesini dilerim..

T.G. 23.03.2017 (14.16): Ank klasik ne kadar olacak yonetim beni bu sekilde sikistirmakta T.G. 23.03.2017 (14.17): Sonucta ank makarna ve kimse vitaminli pahali olur diye bakmiyor T.G. 23.03.2017 (14.17): A101 hala 1.60 devam etmekte

(45) NUH MAKARNA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 27.04.2017 tarihinde

ŞOK Kuru Gıda Satınalma Müdürü (.....) (C.Y.) tarafından NUH MAKARNA İstanbul ili

Satış Temsilcisi (.....) (M.T.)’a gönderilen “RE: NUHUN ANKARA MAKARNA

FİYATLARIN GÜNCELLENMESİ HAKK.” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer

almaktadır:

27.04.2017 - (C.Y.) > (M.T.) 18, 19

(46) “Bilgi içindir.

(47) 23 Şubat-31 Mart arasında mevcut alımı %(.....) FA [20] eklenmiştir.

LİSTE BACK BACK CASH NET

ÜRÜN ADI FA 1 FA 2

FİYATI TOPLAM DÖNÜŞÜ OUT ALIŞ

VITAMINLI

500 GR (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....)

2016

31 Mart 2017den sonra ise ;

Cash Out adına %(.....) alınmıştır.”

ÜRÜN LİSTE BACK BACK CASH NET

FA1 FA2

ADI FİYATI TOPLAM DÖNÜŞÜ OUT ALIŞ

VITAMINLI

500 GR (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....)

2016

27.04.2017 - (M.T) > (C.Y.)

“Merhaba (.....) bey,

Nisan ayın da sizlere eski fiyattan ürünleri gönderdik.1 Mayıs itibariyle sizlerle mutabık

kaldığımız gibi ;

Vitaminli 500 gr makarna çeşitleri adet fiyatı (.....)+ kdv den % (.....) fatura altı ek fatura altı % (.....) olarak

Sebzeli Nuhun gemisi 250gr adet fiyatı (.....)+ kdv F.A. % (.....) + (.....)

18 Söz konusu e-postanın bilgi kısmında ŞOK çalışanı (.....) bulunmaktadır.

19 Kutu içerisinde aktarılan yazışmalarda; “tarih” e-postanın gönderildiği tarihi, “>” işareti e-posta

trafiğinin yönünü göstermektedir.

[20] Taraflardan elde edilen yazışmalarda bulunan; FA, BACK TOPLAM, BACK DÖNÜŞ ve CASH OUT

ifadelerinin alıcılara uygulanan indirimlerle ilgili olduğu değerlendirilmektedir.

Kepekli Burgu 250 gr adet fiyatı (.....) + kdv F.A % (.....) + (.....) şeklinde fiyatlarımızı

güncellemenizi rica ederim.

Ayrıca Nisan ayında eski fiyattan sevkiyat yaptığımız için Mart sonundan itibaren verilen % 1 ay sonu destek primi Mayıs ayından itibaren başlayacaktır.

Gerekli tanımlamaların yapılmasını rica ederim.”

27.04.2017 - (C.Y.) > (M.T.)

“(.....) Bey Merhaba,

Fiyat geçişinde mutabık kalmadık yanlış anlaşılma olmasın lütfen.

Süreci ve detayları Salı günü öğleden sonra toplantı yapalım ve konuşalım.

(.....) [21] Hanım,

Org. Eder misin”

(48) NUH MAKARNA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 18.01.2018 tarihinde

NUH MAKARNA İstanbul İli Satış Temsilcisi (.....)(M.T.) tarafından NUH MAKARNA

Ticaretten Sorumlu Yönetici (.....)(N.U.), NUH MAKARNA Satış Müfettişi (.....)(T.G.),

NUH MAKARNA çalışanları (.....) (A.Ö.),(.....)(A.E.), (.....)(A.A.), (.....)(C.M.),

(.....)(E.K.), (.....)(K.Ş.), (.....)(M.D.), (.....)(M.K.), (.....)(M.Y.), (.....)(N.K.), (.....)(O.E.),

(.....)(Ö.K.), (.....)(T.K.), (.....)(T.Ö), (.....)(Y.B.), (.....)(Y.K.), (.....)(Z.Y.), (.....)(G.B.) ve

(.....)(H.Y.)’a gönderilen “Nuhun Ankara aksiyon ve raf fiyatları hakk.” konulu e-postada

aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

18.01.2018- (M.T.) > (N.U.), (T.G.), (A.Ö.), (A.E.), (A.A.), (C.M.), (E.K.), (K.Ş.), (M.D.), (M.K.), (M.Y.), (N.K.), (O.E.), (Ö.K.), (T.K.), (T.Ö), (Y.B.), (Y.K.), (Z.Y.), (G.B.), (H.Y.)

“Merhaba Arkadaşlar,

Bildiğiniz üzere Şok marketlerin tüm depolarında ürünlerimiz satılmaya başlanmıştır. Bundan sonraki süreçte zincir operasyonu iyice sıkıntılı bir hal almaya başlayacaktır.

Son iki aylık dönemde Mevcut fiyat geçişlerimiz oldu. Ulusal zincirlerdeki raf fiyatlarımız 1,70 tl lerdedir.Bu durumda tüm Türkiye’de raf fiyatlarımızında minumum bu seviyelerde olması gerekmektedir.Geçmiş dönemlerde bölgesel olarak fiyatlarda değişkenlik göstermekteydi lakin artık Zincir olarak bölgesel fiyatlandırma yapmakta ciddi anlamda sıkıntılar yaşamaktayız.Şok marketinde topa girmesiyle iyice sıkıntılı bir durum olmuştur.

1 Şubat 2018 itibariyle Tüm bölgelerdeki Yerel ve Ulusal marketlerde Nuhun Ankara 500 gr makarna insert(Aksiyon) fiyatımız 1,55 tl nin altın olmaması gerekmektedir.1,55 tl aksiyon fiyatlarımız tüm bölgeler için geçerlidir.(İstanbul-Bursa-Ege dahildir.)

Konu hakkında hassasiyetlerinizi rica ederim.

Saygılarımla.”

(49) NUH MAKARNA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 23.03.2018 tarihinde

NUH MAKARNA İstanbul İli Satış Temsilcisi (.....)(M.T.) tarafından NUH MAKARNA

Ticaretten Sorumlu Yönetici (.....)(N.U.), NUH MAKARNA Satış Müfettişi (.....)(T.G.),

NUH MAKARNA çalışanları (.....) (A.Ö.),(.....)(A.E.), (.....)(A.A.), (.....)(C.M.),

(.....)(E.K.), (.....)(K.Ş.), (.....)(M.D.), (.....)(M.K.), (.....)(M.Y.), (.....)(N.K.), (.....)(O.E.),

(.....) (Ö.K.), (.....) (T.K.), (.....)(T.Ö), (.....)(Y.B.), (.....)(Y.K.), (.....)(Z.Y.), (.....)(G.B.) ve

(.....)(H.Y.)’a gönderilen “Nuhun Ankara Nisan zammı aksiyon ve raf fiyatları hakk.”

konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

21 ŞOK çalışanı (.....).

23.03.2018 - (M.T.) > (N.U.), (T.G.), (A.Ö.), (A.E.), (A.A.), (C.M.), (E.K.), (K.Ş.), (M.D.), (M.K.), (M.Y.), (N.K.), (O.E.), (Ö.K.), (T.K.), (T.Ö), (Y.B.), (Y.K.), (Z.Y.), (G.B.), (H.Y.)

“Merhaba Arkadaşlar,

Bildiğiniz üzere Mart sonu bir fiyat geçişimiz olacaktır. Ulusal zincirlerde zamla birlikte raf fiyatlarını 1,80 tl olarak planlanmaktadır. Bu durumda tüm Türkiyede(Marmara-Ege dahil) raf fiyatlarımızında minumum bu seviyelerde (1,80 tl) olması gerekmektedir.

1 Nisan itibariyle Yerel ve Ulusal marketlerde Nuhun Ankara 500 gr makarna insert(Aksiyon) fiyatımız 1,60 tl nin altında olmaması gerekmektedir.1,60 tl aksiyon fiyatlarımız tüm bölgeler için geçerlidir.(İstanbul-Bursa-Ege dahildir.)

Konu hakkında hassasiyetlerinizi rica ederim.

Saygılarımla.”

(50) NUH MAKARNA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 02.10.2018 tarihinde

NUH MAKARNA İstanbul İli Satış Temsilcisi (.....)(M.T.) tarafından NUH MAKARNA

Ticaretten Sorumlu Yönetici (.....)(N.U.), NUH MAKARNA Satış Müfettişi (.....)(T.G.),

NUH MAKARNA çalışanları (.....)(A.Ö.), (.....)(A.E.), (.....)(A.A.), (.....)(C.M.),

(.....)(E.K.), (.....)(K.Ş.), (.....)(M.D.), (.....)(M.K.), (.....)(M.Y.), (.....)(N.K.), (.....)(O.E.),

(.....)(Ö.K.), (.....)(T.K.), (.....)(T.Ö), (.....)(Y.B.), (.....)(Y.K.), (.....)(Z.Y.), (.....)(G.B.) ve

(.....)(H.Y.)’a gönderilen “Nuhun Ankara Ekim Zammı aksiyon ve raf fiyatları hakk.”

konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

02.10.2018 - (M.T.) > (N.U.), (T.G.), (A.Ö.), (A.E.), (A.A.), (C.M.), (E.K.), (K.Ş.), (M.D.), (M.K.), (M.Y.), (N.K.), (O.E.), (Ö.K.), (T.K.), (T.Ö), (Y.B.), (Y.K.), (Z.Y.), (G.B.), (H.Y.)

“Merhaba Arkadaşlar,

1 Ekim 2018 itibariyle bir fiyat geçişimiz oldu. Ulusal zincirlerde zamla birlikte raf fiyatlarını 2,15 tl olarak planlanmaktadır. Bu durumda tüm Türkiye’de(Marmara- Ege dahil) raf fiyatlarımızında minumum bu seviyelerde (2,15 tl) olması gerekmektedir.Pazartesi günü(1 Ekim) itibariyle Migros ve Carrefoursalarda Nuhun Ankara Klasik fiyatlarımız 2,15 tl olmuştur.

1 Ekim itibariyle Yerel ve Ulusal marketlerde Nuhun Ankara 500 gr makarna insert(Aksiyon) fiyatımız 1,90 tl nin altında olmaması gerekmektedir.1,90 tl aksiyon fiyatlarımız tüm bölgeler için geçerlidir.(İstanbul-Bursa-Ege dahildir.)

Konu hakkında hassasiyetlerinizi rica ederim.

Saygılarımla.”

(51) NUH MAKARNA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 01.10.2019 tarihinde

NUH MAKARNA İstanbul İli Satış Temsilcisi (.....)(M.T.) tarafından NUH MAKARNA

Ticaretten Sorumlu Yönetici (.....)(N.U.), NUH MAKARNA Satış Müfettişi (.....)(T.G.),

NUH MAKARNA çalışanları (.....)(A.Ö.), (.....)(A.E.), (.....)(A.A.), (.....)(C.M.),

(.....)(E.K.), (.....)(K.Ş.), (.....)(M.D.), (.....)(M.K.), (.....)(M.Y.), (.....)(N.K.), (.....)(O.E.),

(.....)(Ö.K.), (.....) (T.K.), (.....)(T.Ö), (.....)(Y.B.), (.....)(Y.K.), (.....)(Z.Y.), (.....)(G.B.) ve

(.....)(H.Y.)’a gönderilen “Nuhun Ankara Ekim Zammı aksiyon ve raf fiyatları hakk.”

konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

01.10.2019 - (M.T.) > (N.U.), (T.G.), (A.Ö.), (A.E.), (A.A.), (C.M.), (E.K.), (K.Ş.), (M.D.), (M.K.), (M.Y.), (N.K.), (O.E.), (Ö.K.), (T.K.), (T.Ö), (Y.B.), (Y.K.), (Z.Y.), (G.B.), (H.Y.)

Merhaba Arkadaşlar,

1 Ekim 2019 itibariyle bir fiyat geçişimiz olmuştur. Ulusal zincirlerde zamla birlikte raf fiyatları 2,90 tl olarak planlanmaktadır.Ulusal marketlerde bugün itibariyle 2,90 tl olmuştur. Bu durumda tüm Türkiye de(Marmara-Ege dahil) raf fiyatlarımızında minumum bu seviyelerde (2,90 tl) olması gerekmektedir.

1 Ekim 2019 itibariyle Yerel ve Ulusal marketlerde Nuhun Ankara 500 gr makarna insert(Aksiyon) fiyatımız 2,55 tl nin altında olmaması gerekmektedir.2,55 tl aksiyon fiyatlarımız tüm bölgeler için geçerlidir.(İstanbul-Bursa-Ege dahildir.)

Bilgilerinize sunar;

Konu hakkında hassasiyetlerinizi rica ederim.

Saygılarımla.

(52) NUH MAKARNA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 19.11.2020 tarihinde

NUH MAKARNA İstanbul İli Satış Temsilcisi (.....)(M.T.) tarafından NUH MAKARNA

Ticaretten Sorumlu Yönetici (.....)(N.U.), NUH MAKARNA Satış Müfettişi (.....)(T.G.),

NUH MAKARNA çalışanları (.....) (A.Ö.), (.....)(A.E.), (.....)(A.A.), (.....)(C.M.),

(.....)(E.K.), (.....)(K.Ş.), (.....)(M.D.), (.....)(M.K.), (.....)(M.Y.), (.....)(N.K.), (.....)(O.E.),

(.....)(Ö.K.), (.....)(T.K.), (.....)(T.Ö), (.....)(Y.B.), (.....)(Y.K.), (.....)(Z.Y.), (.....)(G.B.) ve

(.....)(H.Y.)’a gönderilen “NUHUN ANKARA 20 KASIM 2020 FİYAT GEÇİŞİ RAF VE

AKSİYON FİYATLARI HAKK.” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: 19.11.2020 - (M.T.) > (N.U.), (T.G.), (A.Ö.), (A.E.), (A.A.), (C.M.), (E.K.), (K.Ş.), (M.D.), (M.K.), (M.Y.), (N.K.), (O.E.), (Ö.K.), (T.K.), (T.Ö), (Y.B.), (Y.K.), (Z.Y.), (G.B.), (H.Y.)

Merhaba Arkadaşlar,

20 KASIM 2020 itibariyle yapılacak fiyat geçişiyle Ulusal zincirlerde Tavsiye raf fiyatları 3,60 tl olarak planlanmaktadır. Bu durumda tüm Türkiye de(Marmara-Ege dahil) raf fiyatlarımızın da minumum bu seviyelerde (3,60 tl) olması gerekmektedir.

20 KASIM 2020 itibariyle Yerel ve Ulusal marketlerde Nuhun Ankara 500 gr makarna insert(Aksiyon) tavsiye fiyatımız 3,30 tl nin altında olmaması gerekmektedir.3,30 tl aksiyon fiyatlarımız tüm bölgeler için geçerlidir.(İstanbul-Bursa-Ege dahildir.)

Bilgilerinize sunar;

Konu hakkında hassasiyetlerinizi rica ederim.

Saygılarımla.

(53) Bunun yanı sıra, NUH MAKARNA’da yapılan yerinde incelemelerde elde edilen ve yine

NUH MAKARNA çalışanları arasında yapılan 16.04.2019, 24.07.2019, 21.01.2020,

10.07.2020 ve 15.10.2020 tarihli yazışmaların içeriği yukarıda yer alan e-postalar ile

benzerdir.

(54) NUH MAKARNA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 26.08.2019 tarihinde,

NUH MAKARNA Adana Bölge Satış Temsilcisi (.....) tarafından, NUH MAKARNA Satış

Müfettişi [22] (.....)’e gönderilen “Adana Bölge Haftalık Çalışma Rutu ve Araç Km” başlıklı

e-posta ekindeki “Haftalık Rapor” isimli Word dosyasının içeriği aşağıda yer

almaktadır:

22 NUH MAKARNA bünyesinde çalışan satış temsilcilerinin ve bölgelerin denetleyicisi olarak görev

yapmaktadır.

“Ankara makarna olarak tüm bayilerdeki satış politikası toptanda 41,250 [23] perakende de ise 42,850 ila 43,200 dür. Bu fiyatlarım müşterilerimin büyüklüğüne göre değişmektedir. Raf fiyatlarım ise 2,60 ila 2,85 arsında müşterilerin raf kâr oranına göre değişmektedir. 24 Satışlarım yaz ayının olması ve bölgede insan yoğunluğunun az olmasından dolayı özellikle Adana da istediğimiz seviyede değildir. Mersin ve sahil kenarında satışlar daha hareketli durumdadır.

(…)”

(55) NUH MAKARNA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 11.12.2020 tarihinde

NUH MAKARNA çalışanı (.....)(T.Ö.) tarafından NUH MAKARNA Satış Müfettişi

(.....)(T.G.) ve NUH MAKARNA çalışanları (.....)(G.B.) ve (.....)(H.Y.)’a gönderilen

“Piyasa raporu” konulu e-posta ekindeki “2020 YILI HAFTALIK PİYASA RAPORU”

isimli 24 sayfalık [25] Excel dosyasının içeriği aşağıda aktarıldığı gibidir [26]:

11.12.2020 - (T.Ö.) > (T.G.), (G.B.), (H.Y.)

[“OCAK1” isimli Excel sayfası]

Filiz makarna toptancı ve yerel zincirlere okuduğu genel fiyat 42.50- 43.00 (kdv dahil) dir. 1 ton ve altı noktalara ise 43.50 (kdv dahil) fiyat vermektedirler .

Bölgenin önemli toptancılarına okunan fiyatları [27]:

An-pa gıda : 42.50 (kdv dahil) , Türkmen tic : 42.50 (kdv dahil) , Bayram Ocak: 42.50 (kdv dahil) Emek ticaret : 43.00 (kdv dahil) , Yusuf Ocak : 42.50 (kdv dahil) , Arslan ticaret : 43.00 (kdv dahil) Arpınar gıda : 43.00 (kdv dahil) , Akkaya tic. : 42.50 (kdv dahil) , Bağdatlı gıda : 43.00 (kdv dahil) Cesur ticaret : 42.50 (kdv dahil) , Yeğenler gıda : 42.50 (kdv dahil)

Yerel marketler de en son duyduğumuz rakamlar :

Biçen market : 42.50 (kdv dahil) , Happy Center : 42.50 (kdv dahil) , Etik market : 42.50 (kdv dahil) Güneydoğu : 43.00 (kdv dahil) , Örnek market : 43.00 (kdv dahil) , Irmaklar gıda : 42.50 (kdv dahil) Namlı market : 43.00 (kdv dahil) , Grup Gökkuşağı : 42.50 (kdv dahil) ,Şahmar : 43.00 8kdv dahil)

Market raf fiyatlarındaki durum :

Gökkuşağı market : 3.15 , Şahmar : 2.99 , Selam market : 2.59 , Namlı gıda : 3.49 , Özen : 2.75 Rota market : 3.15 , Şov İnşaat : 3.19 , Happy Center : 3.15 , G.Gökkuşağı : 2.85, İfa : 2.60 Biçen market : 3.15 , Etik market : 2.79 , Başaranlar : 2.75 ,Rami Karabağ : 2.79

Barilla makarnanın satış rakamları 28.00-28.50 (kdv dahil) dir. Yerel market raf uygulamaları ; Namlı market : 4.50 , Happy Center : 4.75 , Selam : 3.95 , Özenler : 4.50 , Hit market : 4.50 Biçen market : 4.79 , Irmaklar gıda : 3.99 , Şov İnşaat : 4.50 , My Shoping : 4.65, Rota gıda : 4.48 Birmar Başak : 4.25 , Kılıçlar gıda : 4.25

Pastavillanın liste fiyatı : 50.00 - 51.00 (kdv dahil) dir. Avrupa yakası yerel zincirlerindeki raf uygulamaları ; Happy Center : 3.45 , Biçen market : 4.79 , İfa market : 3.45 , Etik market:

23 Paketli makarnaların toptan satışında, bir koli içerisinde 20 adet paketli makarna bulunmaktadır.

Belgede yazılı fiyatın, bir koli makarna fiyatı olduğu değerlendirilmektedir.

24 Vurgu sonradan eklenmiştir.

25 2020 yılının her bir ayına ilişkin bir, iki veya üç adet rapor bulunmaktadır.

26 Söz konusu belgenin dosya konusu ile ilgili bulunan kısımlarına yer verilmiştir.

27 Fiyat okumak tabiri müşteriye yapılan fiyat duyurusuna işaret etmektedir.

3.29 Örnek market : 3.49 , Şov İnşaat : 3.85 , Rota market : 3.45 , Grup Gökkuşağı : 3.99 ,Özen : 3.75

Mutlu makarnanın okuduğu liste fiyatı : 32.00-32.50 (kdv dahil) dir. Bölgemizdeki bazı bulunduğu marketlerdeki raf fiyatları :Rota market : 1.95 , Biçen market : 1.99 , Örnek : 1.95 Başaranlar : 1.75 , Vatan market : 1.79 , Irmaklar : 1.99

Oba makarnanın satış fiyatları 31.00-31.50 (kdv dahil) dir. Bulunduğu marketlerdeki fiyatları: Happy Center : 1.95 , Irmaklar gıda : 1.75 , Yeğenler market : 2.15 , Selam gıda : 1.85

Golda makarnanın satış fiyatı 31.50-32.00 (kdv dahil) aralığındadır. Marketlerdeki raf fiyatı; İfa market : 1.79 , Etik market : 1.75 ,Kamer market : 2.25

Tarım Kredinin rakamları ise 30.50 -31.00 (kdv dahil) aralığındadır.Bazı noktalardaki raf uygulaması : İfa market : 2.35 , Grup Gökkuşağı : 1.99

Banetti 30.00 (kdv dahil) den fiyat okumaktadır. Bulunduğu noktalardaki raf fiyatları ; Güneydoğu market : 2.49 , Başak market : 1.99 , Show İnşaat : 1.99

Arbella makarnanın satış fiyatları 31.50 - 32.00 (kdv dahil ) dir. Piyasaya 65-70 günlük vade vermektedir.Bizim ekibimizin baktığı yerel zincirlerin raflarında bulunmamaktadırlar.

Tat makarnanın piyasaya okuduğu fiyat : 31.00 (kdv dahil) dir. Irmaklar market : 1.99

Bayilerimizin okuduğu Ankara makarnası fiyatları ; Piyasaya genel duyurulan fiyatımız 44.25 (kdv dahil) dir. Önemli noktalara verdiğimiz en düşük fiyat : 43.60 (kdv dahil) dir. Veronelli makarnanın satış fiyatı ise : 46.00 (kdv dahil) dir.

Ürünümüzün olduğu yerel zincirlerdeki raf fiyalarımız ; Irmaklar market : 2.90 , Örnek market : 2.90 , Başaranlar : 2.95 , Happy Center : 2.90 .Biçen : 3.19 Gökkuşağı market : 3.35 , Namlı market : 3.29 , Selamlar : 2.95 , Birmar Başak :2.95, Rota : 2.88 Grup Gökkuşağı : 2.99 , Güneydoğu : 2.95”

[“OCAK2” isimli Excel sayfası]

(…)

Bayilerimizin okuduğu Ankara makarnası fiyatları ; Piyasaya genel duyurulan fiyatımız 44.25 (kdv dahil) dir. Önemli noktalara verdiğimiz en düşük fiyat : 43.60 (kdv dahil) dir. Veronelli makarnanın satış fiyatı ise : 46.00 (kdv dahil) dir.

Yerel marketlerdeki Ankara makarnanın raf fiyatları : Happy Center : 2.90 , Selam : 2.95 Özenler market : 2.95 , Grup Gökkuşağı : 2.99 , Show gıda : 2.99 , Rota : 2.88 , Namlı : 3.39 Irmaklar : 2.90 , Etik market : 2.89 , Başaranlar : 2.95 , Gökkuşağı : 3.35 , Şahmar : 2.99”

[“HAZİRAN1” isimli Excel sayfası]

(…)

Bölge bayilerimizin piyasaya okuduğu genel fiyat 46.60 (kdv dahil) dir. Raf uygulamalarımız ; Hapy Center : 3.05 , Biçen market : 3.19 , Örnek gıda: 3.29 , Irmaklar :

3.25 , İfa market: 3.05 Burda market : 3.19 , Namlı market : 3.39 , Rota market : 3.05 , Grup Gökkuşağı : 3.45 Özenler : 3.25 , Güneydoğu : 3.25

Bayiler Veronelli makarnamızıda 48.25 (kdv dahil) fiyattan satmaktadırlar. Happy Center : 3.25 , Burda market : 3.90 , Gökkuşağı : 3.25 , Birmar Başak : 3.25 , Enecik: 3.25 Rami Karabağ: 3.19 , Gökhan gıda : 3.45 , İfa market : 3.45 , Zeybek market: 3.69 , Anadolu:4.25”

[“ARALIK1” isimli Excel sayfası]

(…)

Bizim bayilerimiz Ankara makarnamızı piyasaya 54.00 (kdv dahil) den okuyorlar. Raf fiyatlarımız; Happy Center : 3.60 , Biçen market: 3.69 , Vatan market : 3.60 , Irmaklar : 3.60 , Özen market: 3.85 Kılıçkardeşler : 3.60 , Yeğenler : 3.60 , Ay-Pa (Hit) gıda : 3.60 , Gökkuşağı : 3.60 , Şahmar : 3.75 Grup Gökkuşağı : 3.60 , Rota market : 3.58 , Başaranlar : 3.60

Bayilerimiz Veronelli makarnamızı 56.50(kdv dahil) den piyasaya okuyorlar.Raf fiyatlarımız; Happy Center : 4.50 , My Shoping: 3.65 , Gökkuşağı : 3.75 , Rami Karabağ: 3.45 , İfa market : 3.75 Show inşaat: 3.90 , Deniz Kardeşler : 3.99”

(56) NUH MAKARNA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 29.04.2022 tarihinde

NUH MAKARNA çalışan (.....)(T.Ö.) tarafından NUH MAKARNA Satış Müfettişi

(.....)(T.G.) ve NUH MAKARNA çalışanları (.....)(G.B.) ve (.....)(H.Y.)’a gönderilen

“PİYASA RAPORU” konulu e-posta ekindeki “2022 YILI HAFTALIK PİYASA RAPORU”

isimli 16 sayfalık [28] Excel dosyasının içeriği aşağıda aktarıldığı gibidir [29]:

29.04.2022 – (T.Ö.) > (T.G), (G.B.), (H.Y.)

[“OCAK1” isimli Excel sayfası]

(…)

Avrupa yakası bayilerimiz piyasaya 105.00 (kdv dahil) fiyatlardan piyasaya makarna veriyorlar. Bulunduğumuz marketlerdeki raf fiyatlarımız ; Biçen market: 5.99 , Happy Center : 5.95 , Şov : 5.95 Örnek market: 5.95 , Etik market : 5.89 , Rami Karabağ: 5.99 , Ay-Pa (Hit) : 5.95 , Rota market : 5.95 Namlı market: 5.99 , Grup Gökkuşağı: 5.95 , Başaranlar : 5.95

Veronelli makarnamızı bayilerimiz piyasaya 107.75 (kdv dahil) fiyattan vermektedirler. Raf fiyatları ; Happy Center : 6.95 , My Shoping: 6.75 , Güneydoğu : 6.49 , Kılıçlar : 6.25 , Grup Gökkuşağı: 6.95 Namlı market : 5.99 , Özenler market: 6.75 , İfa market: 6.25

(…)”

[“ŞUBAT1” isimli Excel sayfası]

“KİME : SN.(…..) 7.02.2022

28 2022 yılının Ocak, Şubat, Mart ve Nisan aylarına ilişkin dörder adet rapor bulunmaktadır.

29 Söz konusu belgenin dosya konusu ile ilgili bulunan kısımlarına yer verilmiştir.

KİMDEN : (…..) 1

KONU : İstanbul Avrupa Yakası Piyasa Raporu

(…)

Avrupa yakası bayilerimiz piyasaya 105.00 (kdv dahil) fiyatlardan piyasaya makarna veriyorlar.

Market raflarındaki fiyatlarımız ;

Happy Center : 6.85 , Örnek market: 6.95 , Irmaklar : 6.85 , Show gıda: 6.85 , Biçen : 6.89 , Etik : 6.75 Başaranlar : 6.85 , Namlı market: 6.89 , Gökkuşağı : 6.85 , Kılıçlar : 6.85 , Ay- Pa (Hit) : 6.85 , Özen : 6.90 Grup Gökkuşağı: 6.95 , Şov İnşaat: 6.85 , Güneydoğu: 6.95

Veronelli makarnamızı bayilerimiz piyasaya 107.75 (kdv dahil) fiyattan vermektedirler. Raf fiyatları ; Happy Center : 8.50 , My Shoping: 8.25 , Şov İnşaat : 7.95 , Üçler market : 8.45 , Etik : 6.95 , Namlı : 7.79 Kılıçlar gıda : 6.75 , Metin market: 7.50 , Grup Gökkuşağı: 7.95

(…)”

[“MART1” isimli Excel sayfası]

(…)

Bayilerimiz Ankara makarnamızı 106.00-107.00 (kdv dahil) aralığında fiyatlarla piyasaya satıyor. Marketlerdeki uygulanan raf fiyatlarımız; Gökkuşağı : 6.44 , Happy Center: 6.40 , Birmar Başak: 6.75 , Gökkuşağı: 6.44 , Grup Gökkuşağı: 6.45 , Rota : 6.45, Biçen market : 6.39 , Namlı market: 6.31 , Şov mağaza : 6.37 , Özenler : 6.95 , Üçler market: 6.28 , Örnek gıda : 6.50, Başaranlar : 6.75 , Irmaklar : 6.30 , Çil Kardeşler : 6.55

Veronelli makarnamızı bayilerimiz piyasaya 110.00 (kdv dahil) den satmaya başlamışlardır. Raf fiyatlarımız ; Kılıçlar gıda : 6.50 , Birmar Başak: 6.95 , Grup Gökkuşağı: 7.95 , Etik market: 6.47 , Happy Center : 7.94 , Metin market: 7.50 , Erdemce market: 6.50 , Şov İnşaat : 7.34 , Güneydoğu: 7.49 , Özenler : 7.25 , Üçler : 6.90, Namlı market : 6.97 (…)”

[“NİSAN4” isimli Excel sayfası]

(…)

Bölge bayilerimiz Ankara makarna yı piyasaya 109.50 - 110.00 (kdv dahil) aralığında okumaktadırlar.

Yerel zincir noktalarındaki raf fiyatlarımız ; Biçen market: 6.99 , Happy Center : 6.90 , Etik market: 6.75 , Örnek : 6.95 , Irmaklar : 6.90 , Grup Gökkuşağı: 6.95, Ay-Pa (Hit) : 6.90 , Namlı market: 7.49 , Şov İnşaat : 7.25 , Biçen market : 6.99 , Irmaklar : 6.99 , Başaranlar : 6.75, Gökkuşağı: 6.95 , Kılıçlar : 6.75 , Birmar Başak: 6.75

Bayilerimiz Veronelli makarnamızı piyasaya 113.00 (kdv dahil) olarak okumaktadırlar. Marketlerdeki raf fiyatı ; Namlı market : 8.79 , Özenler : 7.25 , Güneydoğu: 8.49 , Grup Gökkuşağı: 8.45 , Şov mağaza : 8.49 ,Başaran: 7.75, Happy Center : 8.95 , Rami Karabağ : 7.75

(…)”

(57) NUH MAKARNA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 24.05.2021 tarihinde

NUH MAKARNA İstanbul İli Satış Temsilcisi (.....) (M.T.) ile Yeni Mağazacılık AŞ

(A101) çalışanları (.....) (C.K.) ve (.....) (İ.C.) arasında geçen “RE: YENİ MAĞAZACILIK

(A101) HAZİRAN 2021 FİYAT GEÇİŞİ HAKK.” konulu e-posta yazışmalarının içeriği

aşağıda aktarıldığı gibidir:

24.05.2021 – (M.T.) > (C.K.), (İ.C.):

“Merhaba (.....) bey;

HAZİRAN ayının ilk haftasında yapılacak fiyat geçişimiz 31.05.2021 itibariyle aşağıdaki gibi olacaktır.

Yeni fiyatımız Nuhun Ankara Vitaminli 500 gr adet fiyatı

2,36 +kdv olacak olup,

Tavsiye raf satış fiyatımız 3,75 tl olacaktır.

Eski fiyattan son sipariş tarihiniz 28.05.2021

Eski fiyattan maximum (.....) ton sipariş alınabilecektir.

Yeni fi yatlarımızın sisteminize tanımlanması konusunda yardımlarınızı rica eder,İyi çalışmalar dilerim.

NOT: Bu fiyat geçişinden sonra haziran ayı içinde bir fiyat güncellemesi daha olabilir.”

02.06.2021 – (İ.C.) > (M.T.)

“(.....) Bey Merhaba,

Ürünlerde tanımlı Çok Al Az Öde tanımlamalarımızın 4 Haziran tarihinde bitmesi sebebiyle fiyat geçişleriniz 5Haziran tarihinde yapılacaktır.”

(58) NUH MAKARNA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 20.12.2021 tarihinde

NUH MAKARNA İstanbul İli Satış Temsilcisi (.....) (M.T.) tarafından Bizim Toptan Satış

Mağazaları AŞ (BİZİM TOPTAN) çalışanı (.....) (H.A.A.)’a gönderilen “BİZİM TOPTAN

30.12.2021 NUHUN ANKARA FİYAT LİSTESİ HAKK” konulu e-postanın içeriği

aşağıda aktarıldığı gibidir:

20.12.2021 – (M.T.) > (H.A.A.)

“Merhaba (.....) bey;

30.12.2021 yapılacak olan fiyat geçişimiz aşağıdaki gibidir

BİZİM TOPTAN SATIŞ 30.12.2021 TARİHİ İTİBARİYLE UYGULAMA FİYATLARI

SEBZELİ KEPEKLİ TAM

KLASIK CATERİNG 5 İRMİK 500

350 GR 350 GR BUĞDAY

500 GR KG GR

ADET ADET 500 GR

LİSTE

KİLO 18,70 18,70 8,20 8,20 18,94 22,64

FİYATI

F.A [30] 15+8+10 15+8+9+8 15+8 15+8+10 15+8+10 15+8+10 Fiyatlar kdv hariçtir.

[30] FA’ nın fatura altı indirim olduğu değerlendirilmektedir.

Sisteminize gerekli tanımlamaların yapılmasını önemle rica ederim. Eski uygulamadan (13.12.2021 LİSTEDEN) 75 TON bir sevkiyat yapılacaktır.

Tavsiye raf satış fiyatlarımız;

Nuhun Ankara Klasik 500 gr koli (20Li): 129,00 kdv dahil

Nuhun Ankara 500 gr adet : 7,90 tl

Catering 5 kg : 63,80 tl

İrmik koli: 133,20 tl

irmik adet : 9,40 tl

Tam Buğday 500 gr adet : 10,60 tl dir”

(59) NUH MAKARNA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 24.01.2022 tarihinde

NUH MAKARNA Satış Müfettişi (.....)(T.G.) tarafından NUH MAKARNA Ticaretten

Sorumlu Yönetici (.....)(N.U.) ve NUH MAKARNA çalışanı (.....)(G.B.)’a gönderilen

“ISPARTA - ANTALYA DENETLEMESİ” konulu e-posta ekinde yer alan “(.....) Rapor”

isimli dosyanın içeriği aşağıda aktarıldığı gibidir:

(60) 24.01.2022- (T.G.) > (N.U.), (G.B.)

(61) “11 – 14 Ocak tarihlerinde Bölge denetlemesi yapıldı.

ISPARTA Bayimiz ziyaret edilerek (.....) ve (.....) Bey’le görüşüldü. Çeşit sayımızın artmasından, M.Penne, M.Kelebek gibi çeşitlerimizin gelmesinden memnunlar. Bundan sonra daha da düzeleceği, sorunun atlatılacağı söylendi.

İyaş ve Yılmazlar market dolaşıldı.

ANTALYA’da Tahtakale Spot yıl görüşmesine katılındı. +%2 iyileştirme verildi. Konuşmalardan rakibe çok sıcak bakmadıkları anlaşılsa da henüz anlaşma sağlanmadı. (.....) Gıda Antalya bölümünde Veronelli bayiliği için görüşme yapıldı. Yapı olarak çok iyiler. Fiyat geçişinden önce ikinci siparişleri de düşünerek Antalya ve Gazipaşa depoları için 50 ton civarında sipariş istediler. Daha sonra Gazipaşa depolarında (.....)’le görüşüldükten sonra Gazipaşa için Veronellinin yanında Klasik’de verilerek toplam sipariş 40 ton civarında oluşturuldu.

Nalsan Bayi ile görüşüldü.

(.....) ve (.....) ile görüşülerek son 2 yıllık satışlarımızın değerlendirmesi yapıldı.

Kasımdan beri bütçe kullanmadan satış sistemini oturtmuşlar. Catering’de sevkiyat ve çeşit sıkıntısının devam ettiğini, satışlarını etkilediğini söylüyorlar.

ALANYA, MANAVGAT ve ANTALYA’da market ve toptan ziyaretleri yapıldı, Tahtakale, Ofis, Huzur, Alya, Akdeniz Tahtakale, Tahıl pazarı, Öğrekçi, Tempo dolaşıldı.

TESPO, 10 Adet üzerinde düşük fiyat uygulamasına devam ediyor. 5,85’lik Veronelli fiyatı yeni Veronelli Bayimizin fiyatını bozacaktır. Diğer 10 Adet üstü fiyatları: Nuh Klasik 5,89 – Filiz 6,07 – Sebzeli 6,03 – Barilla 7,18 – Catering 61,24 (5 Adet)– Filiz 5 kg 53,59 (5 Adet) Saygılarımla.

(.....)”

(62) NUH MAKARNA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 26.01.2022 tarihinde

NUH MAKARNA İstanbul İli Satış Temsilcisi (.....)(M.T.) tarafından TK Tarım Kredi

Pazarlama ve Marketçilik AŞ (TARIM KREDİ MARKET) yetkilileri (.....)(H.K.) ve

(.....)(A.K.)’a gönderilen “TARIM KREDİ 03 OCAK 2022 NUHUN ANKARA FİYAT

LİSTESİ REVİZE” konulu e-postanın içeriği aşağıda aktarıldığı gibidir:

26.01.2022 – (M.T.) > (H.K.), (A.K.)

“Merhaba (.....) bey;

03 OCAK 2022 geçmeyi planladığımız fiyat geçişini öteleyerek 07 Şubat 2022 tarihi itibariyle geçerli olacak revize edilmiş şeklinde ekli dosyada bulabilirsiniz.

Yeni fiyatların sisteminize gerekli tanımlamaların yapılması konusunda bilgilerinizi rica ederim.

TARIM KREDİ 07.02.2022 TARİHİ İTİBARİYLE UYGULAMA FİYATLARI

KLASIK 500 SEBZELİ 350 KEPEKLİ 350 TAM BUĞDAY

CATERİNG 5 KG

GR GR ADET GR ADET 500 GR

LİSTE KİLO

10,34 9,80 5,1 5,1 11,90

FİYATI

F.A NET FİYAT NET FİYAT NET FİYAT NET FİYAT NET FİYAT Fiyatlar kdv hariçtir.

Sisteminize gerekli tanımlamaların yapılmasını önemle rica ederim. Eski uygulamadan(13.12.2021 LİSTEDEN) (.....) ton arası bir sevkiyat yapabiliriz siparişiniz olur ise.

Tavsiye raf satış fiyatlarımız;

Nuhun Ankara Klasik 500 gr koli (20Li): 124,90 kdv dahil

Nuhun Ankara 500 gr adet : 7,50 tl

Catering 5 kg : 61,90 tl

Sebzeli -kepekli 350 gr adet: 7,90 tl

Tam Buğday 500 gr adet : 9,95 tl dir”

(63) NUH MAKARNA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 27.01.2022 tarihinde

NUH MAKARNA İstanbul İli Satış Temsilcisi (.....)(M.T.) tarafından A101 satın alma

ekibine gönderilen “YNT: YENİ MAĞAZACILIK 30 ARALIK 2021 FİYAT GEÇİŞİ

REVİZE” konulu e-postanın içeriği aşağıda aktarıldığı gibidir:

27.01.2022 – (M.T.) > A101 Satın Alma

Merhaba (.....) bey;

20 ARALIK 2021 tarihinde tarafınıza paylaşmış olduğumuz 30 ARALIK 2021 tarihli yapılacak fiyat geçişimizin revize edilmiş şekliyle aşağıdaki gibi olacaktır.

04 Şubat 2022 tarihi itibariyle geçerli olacaktır.

Yeni fiyatımız Nuhun Ankara Vitaminli 500 gr adet fiyatı4,70+kdv olacak olup,

Tavsiye raf satış fiyatımız 7,50 tl olacaktır.

Güncel fiyatlardan son sipariş tarihi 28 Ocak 2022 olup maksimum (.....) ton sipariş sevk edilebilecektir.

Yeni fiyatlarımızın sisteminize tanımlanması konusunda bilgilerinizi rica eder, İyi çalışmalar dilerim.

Saygılarımla.

09.02.2022 – A101 Satın Alma > (M.T.)

Merhaba (.....) Bey,

Alış fiyatlarımız bugün itibariyle aşağıdaki şekilde [31] tanımlanmıştır.

(64) NUH MAKARNA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 31.01.2022 tarihinde NUH MAKARNA İstanbul İli Satış Temsilcisi (.....)(M.T.) tarafından File Market 32 yetkilisi (.....)(Y.F.G.)’e gönderilen “FİLE MARKET 03 OCAK 2022 NUHUN ANKARA FİYAT LİSTESİ REVİZE” konulu e-postanın içeriği aşağıda aktarıldığı gibidir:

31.01.2022 – (M.T.) > (Y.F.G.)

Merhaba (.....) bey;

03 OCAK 2022 geçmeyi planladığımız fiyat geçişini öteleyerek 04 Şubat 2022 tarihi itibariyle

geçerli olacak revize edilmiş şeklinde ekli dosyada bulabilirsiniz.

Sisteminize Alış fiyatlarının tanımlanması konusunda bilgilerinizi rica ederim.

Eski fiyatlardan maksimum (.....) ton sevkiyat yapılabilecektir.

FİLE(BİM) 04.02.2022 TARİHİ İTİBARİYLE UYGULAMA FİYATLARI

SEBZELİ 350 KEPEKLİ 350 GR TAM BUĞDAY 500

VİTAMİNLİ 500 GR

GR ADET ADET GR

LİSTE KİLO

Tavsiye Raf satış fiyatlarımız Vitaminli 500 gr Adet 7,50 tl

Sebzeli ve kepekli makarna 350 gr adet 7,90 tl

Tambuğday 500 gr adet 9,95 tl dir

(65) NUH MAKARNA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 06.12.2021 tarihinde NUH MAKARNA Satış Temsilcisi (.....)(E.K.) tarafından NUH MAKARNA çalışanları (.....) (G.B) ve (.....) (H.Y.)‘a gönderilen “plan ve raf fiyatları” konulu e-postanın ekinde “haftalık plan ve market fiyatlar 06 12 2021” isimli belge yer almakta ve söz konusu belgede Zonguldak [33], Bartın ve Karabük illerine ait 06.12.2021 tarihli “Fiyat Listesi” bulunmaktadır :

31 E-posta içerisinde ürünlerin alış fiyatları yer almaktadır.

32 File Market zincir mağazaları BİM Birleşik Mağazalar AŞ (BİM) ekonomik bütünlüğü altındadır.

[33] Söz konusu e-posta ekinde yer alan “haftalık plan ve market fiyatlar 06 12 2021” isimli belgede Zonguldak, Bartın ve Karabük illerine ait “Fiyat Listesi” yer almaktadır. Tablolar içerik açısından benzerlik gösterdiği için tabloların sadece Zonguldak iline ait kısmına yer verilmektedir.

MARKET ADI caycuma ozmar caycuma akbal emeksiz kozlu heybem Cesurlar akbal merkez soguksu heybem seval Carrefour Zonguldak

SELVA

KARTAL

OBA

TAT

GOLDA

MUTLU 2,99 TL

TARIM KREDİ

BİRLİK

TAGLIATELLE 27,95 TL 27,95 TL 21,30 TL 20,95 TL 27,95 TL 20,50 TL

LAZANYA 27,95 TL 27,95 TL 19,75 TL 19,95 TL 27,95 TL 19,00 TL

VERON. SOSLU

NUH SEBZELİ 5,95 TL 6,25 TL 5,35 TL 5,95 TL 6,25 TL 5,95 TL 5,65 TL KALP DOMATESLİ 5,95 TL 5,95 TL 5,95 TL

FİLİZ SEBZELİ

NUH KEPEKLİ 5,95 TL 6,25 TL 5,35 TL 5,95 TL 6,25 TL 5,95 TL

FİLİZ KEPEKLİ

TAM BUĞDAY 5,95 TL 6,25 TL 5,35 TL 5,95 TL 6,25 TL 5,95 TL 7,25 TL GLUTENSİZ 19,50 TL

CATERING 50,00 TL 50,00 TL

ANKARA BULGUR

ELEMAN ADI:

SELVA

KARTAL

OBA

TAT

CATERING 50,00 TL

I.3.2. İSRA GIDA’dan Elde Edilen Belgeler 34

(66) İSRA GIDA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 19.08.2020 tarihinde İSRA

GIDA Satış Elemanı (.....)(O.A.)’ın mobil cihazında “(.....)” [35] olarak kayıtlı kişi ile İSRA

GIDA Satış Elemanı (.....) (O.A.) arasında gerçekleşen yazışmaların içeriği aşağıda

aktarıldığı gibidir:

O.A. 19.08.2020 (16.49): Ankara makarna raf fiyat güncellemesi

Klasik 3.15

Kepekli sebzeli kalpli.3.15

Irmik 3.25

Veronelli 3.50

Lazanya 11.50

Taglitelli 12.50

Gulutensiz 13.75

Tam buğday 3.50

Buğday kepeği 3.75

O.A. 19.08.2020 (16.49): S.a müdürüm balmar ve ziba [36] pazartesi güncelliyecekler iyi çalışmalar

(67) İSRA GIDA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen [37] ve 15.12.2021 tarihinde İSRA

GIDA Satış Elemanı (.....)(O.A.) ile HEYBEM MARKET çalışanı (.....) (N.S.) arasında

gerçekleşen WhatsApp görüşmesinde aşağıdaki ifadeler yer almaktadır

O.A. 15.12.2021 (14.07): (.....) hanım kolay gelsin. Bölgemizdeki yerel marketlerde makarna raf fiyatları 5.95 olarak güncellenmiştir. Sizlerden de ricamız raf fiyatlarını bu şekilde güncellemenizdir.teşekkür eder iyi çalışmalar dilerim.

N.S. 15.12.2021 (14.11): Bu maliyete 5.95 nasıl satılacak

O.A. 15.12.2021 (14.14): Bu hafta tekrardan yeni güncellemeler için görüşülecek iyi çalışmalar

(68) İSRA GIDA’da yapılan yerinde incelemede edilen ve 02.04.2022 tarihinde İSRA GIDA

Satış Elemanı (.....)(O.A.)’ın mobil cihazında, “(.....) Abi Ankara Makarna” olarak kayıtlı

NUH MAKARNA Satış Temsilcisi (.....) (E.K.) tarafından oluşturulan “İsra gıda Nuh’un

Ankara” isimli Whatsapp grubunda [38] yer alan yazışma aşağıdaki gibidir:

34 Yazışmalardan alıntılanan ifadeler aslına uygun olarak işlenmiş, belgelerde herhangi bir düzeltme

yapılmamıştır.

[35] (.....)(O.A.) ile yapılan telefon görüşmesinde belgede “(.....)” olarak geçen kişinin KARADENİZ

MARKET muhasebe müdürü olduğu anlaşılmıştır.

[36] (.....)(O.A.) tarafından, söz konusu belgede “balmar ve ziba” olarak anılan teşebbüslerin Bartın’da

faaliyet gösteren BALMAR MARKET ve ZİBA MARKET olduğu belirtilmiştir.

[37] Söz konusu belge ilk inceleme döneminde HEYBEM MARKET tarafından Kurum kayıtlarına da intikal

ettirilmiştir.

[38] “İsra gıda Nuh’un Ankara” isimli grubun katılımcıları arasında; İSRA GIDA Satış Elemanı (.....)(İ.A.),

İSRA GIDA Muhasebe Operatörü (.....)(M.Ç.) ve İSRA GIDA Bölge Şefi (.....)(T.C.) de yer almaktadır.

E.K. 02.04.2022 (10.48): Paşalar ve akbal [39] raf fiyat 6,75 Düzenlemelerinizi

yaparsınız.

O.A. 02.04.2022 (10.56): Tmm Abi

İ.A. 02.04.2022 (12.01): 👍

(69) İSRA GIDA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen [40] ve aynı zamanda şikâyet başvurusunun ekinde bulunan, 06.04.2022 tarihinde İSRA GIDA Satış Elemanı (.....)(O.A.) tarafından HEYBEM MARKET çalışanı (.....) (N.S.)’ye gönderilen Whatsapp iletisinde aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

O.A. 06.04.2022 (11.29): (.....) hanım kolay gelsin. Bölgemizdeki yerel marketlerde

makarna raf fiyatları 6.75 olarak güncellenmiştir. Sizlerden de ricamız raf fiyatlarını

bu şekilde güncellemenizdir.teşekkür eder iyi çalışmalar dilerim.

(70) İSRA GIDA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve İSRA GIDA Satış Elemanı (.....)(O.A.) ile NUH MAKARNA Satış Temsilcisi (.....) (E.K.) arasında geçen [41] Whatsapp görüşmesinde aşağıdaki ifadeler yer almaktadır [42]:

O.A. : (.....) hanım [43] kolay gelsin Bölgedeki Tüm yerel marketlerde makarna raf

fiyatların 3.75 olarak güncellendik. Sizden de ricamız raf fiyatlarını bu şekilde

güncellemenizdir iyi çalışmalar

O.A. : Abi etiketler değişmiş cesurda [44]

I.4. Değerlendirme

(71) Mevcut dosya kapsamında NUH MAKARNA’nın ve distribütörü İSRA GIDA’nın, alıcıların yeniden satış fiyatını tespit ettiklerine ilişkin iddialar incelenmektedir. Söz konusu iddialar niteliği itibarıyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında yer almaktadır. Bu nedenle takip eden başlıklarda 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine ve yeniden satış fiyatının tespitine ilişkin genel çerçeveye değinildikten sonra, dosya konusu iddialar bakımından yapılan değerlendirmeler ile Soruşturma Bildiriminde yer verilen hususlara ilişkin olarak tarafların savunmalarının değerlendirilmesine yer verilecektir.

I.4.1. 4054 sayılı Kanun’un 4. Maddesi ve Yeniden Satış Fiyatının Belirlenmesine İlişkin Teorik Çerçeve

(72) Dosya konusu soruşturma, makarna üretimi ve satış alanında faaliyet gösteren NUH MAKARNA’nın ve distribütörü İSRA GIDA’nın, perakende kanalındaki marketlerin yeniden satış fiyatlarının belirlemesine yönelik eylemlerde bulunup bulunmadığının ve bulunuyorsa bu durumun 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlaline yol açıp açmadığının tespiti amacıyla yürütülmektedir.

39 (.....)(E.K.) tarafından gönderilen mesajda yer alan “Paşalar ve akbal” ifadesi ile kastedilenin, Zonguldak’ta faaliyet gösteren “Paşalar Market” ve “Akbal Market” olduğu değerlendirilmektedir.

[40] Söz konusu belge ilk inceleme döneminde HEYBEM MARKET tarafından Kurum kayıtlarına da intikal ettirilmiştir.

41 Görüşmenin hangi tarihte yapıldığı tespit edilememiştir.

42 Söz konusu belgeye ilişkin olarak, İSRA GIDA Satış Elemanı (.....)(O.A.)’ın HEYBEM MARKET çalışanı (.....)(N.S.)’a attığı mesajı NUH MAKARNA Satış Temsilcisi (.....)(E.K.)’a ilettiği değerlendirilmektedir.

43 İlgili kişi yazışmanın tarafı olmamakla birlikte yazışmanın orijinali bu şekildedir.

44 (.....) tarafından, gönderilen mesajda kullanılan “cesur” ifadesiyle bahsedilen teşebbüsün Zonguldak’ta faaliyet gösteren “Cesur Market” olduğu belirtilmiştir.

(73) 4054 sayılı Kanun’un "Kapsam” başlıklı 2. maddesinde "... mal ve hizmet piyasalarında faaliyet gösteren ya da bu piyasaları etkileyen her türlü teşebbüsün aralarında yaptığı rekabeti engelleyici, bozucu ve kısıtlayıcı anlaşma, uygulama ve kararlar ile piyasaya hakim olan teşebbüslerin bu hakimiyetlerini kötüye kullanmaları… bu Kanun kapsamına girer." düzenlemesi bulunmaktadır.

(74) 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesinde ise " Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır.” hükmü yer almaktadır.

(75) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi, amacı ve etkisi rekabeti engelleme, sınırlama veya bozma olan teşebbüsler arası anlaşmalara, uyumlu eylemlere ve teşebbüs birliklerinin kararlarına karşı bir yasaklama getirmektedir. Bu hüküm, teşebbüsler arası bütün anlaşma, karar ve uyumlu eylemlere geniş bir şekilde uygulanmakta olup hükmün temel amacı, her bir teşebbüsün kendi ticari politikalarını ve piyasadaki faaliyetlerini tek başına, diğer teşebbüslerden bağımsız olarak belirlemesini sağlamaktır.

(76) Söz konusu maddenin ikinci fıkrasında özellikle hangi hallerin bu yasaklama kapsamında yer aldığı düzenlenmekte ve “mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kar gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi” bu hallerden biri olarak sayılmaktadır.

(77) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde rakipler arası veya rakip olmayanlar arası fiyat anlaşması gibi bir ayrım olmadığından her iki durum da anılan hükmün kapsamına girmektedir. Diğer bir deyişle, söz konusu madde aynı seviyede faaliyet gösteren rakip teşebbüsler arasındaki rekabeti sınırlayıcı anlaşmaları (yatay anlaşmalar) kapsadığı gibi rakip olmayan, başka bir ifadeyle arz zincirinin farklı seviyelerinde yer alan teşebbüsler arasındaki anlaşmaları da (dikey anlaşmalar) kapsamaktadır.

(78) Mevcut dosya bakımından üretici/tedarikçi ile perakende satış kanalında faaliyet gösteren satıcıların değer zinciri üzerinde farklı seviyelerde faaliyet göstermeleri nedeniyle üretici/tedarikçi ve perakende satış kanalında faaliyet gösteren teşebbüsler arasındaki ilişkinin 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara ilişkin Grup Muafiyeti Tebliği'nin (2002/2 sayılı Tebliğ) "Kapsam" başlıklı 2. maddesi çerçevesinde bir dikey ilişki olduğu anlaşılmaktadır. Sonuç olarak, yeniden satış fiyatının belirlenmesi uygulamaları da 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde yasaklanan eylemler arasında yer almaktadır.

(79) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında olan yeniden satış fiyatının belirlenmesi uygulamalarının amacı itibarıyla mı rekabeti kısıtlayıcı olduğu, yoksa etki analizine mi tabi tutulması gerektiği hususu da önem arz etmektedir. Bu konuda yapılacak tespitler bakımından hem ikincil mevzuat hem de Kurul kararları yol gösterici olacaktır.

(80) Muafiyetin Genel Esaslarına İlişkin Kılavuz’un 8. paragrafında, “Bazı anlaşmaların amacının rekabeti sınırlamak olduğu ilk bakışta görülebilecek kadar açıktır” ifadelerine yer verilmiş olup, bu anlaşmalara verilen örnekler arasında yeniden satış fiyatının belirlenmesi ve yeniden satış fiyatına minimum sınır getirilmesi halleri de sayılmıştır. Buna ek olarak, Kurulun, yeniden satış fiyatının belirlenmesine ilişkin soruşturma kararları incelendiğinde [45], kararların tümünde yeniden satış fiyatının belirlenmesinin amacı itibarıyla rekabeti kısıtlayıcı olduğu yönünde değerlendirme yapıldığı görülmektedir.

[45] Kurulun 22.11.2018 tarihli ve 18-44/703-345 sayılı; 10.01.2019 tarihli ve 19-03/23-10 sayılı; 20.06.2019 tarihli ve 19-22/353-159 sayılı ve 15.04.2021 tarihli ve 21-22/267-117 sayılı kararları.

(81) Kurulun Sony Eurasia [46] kararında; yerinde incelemede elde edilen belgelerde yer alan ifadelerin, SONY’nin dikey anlaşmanın tarafı olan bayilerinin internet üzerinden hangi fiyattan satış yapacakları konusundaki özgürlüklerini kısıtladığına işaret ettiği, SONY’nin çevrim içi satışlar bakımından bayilerinin yeniden satış fiyatını belirlediği ve bu uygulamanın çoğunlukla amaç bakımından rekabet ihlali teşkil ettiği hususuna değinilerek yeniden satış fiyatının belirlenmesinin SONY ürünlerinin dağıtım ağında ve teknomarketlerin sunduğu ürün ve hizmetlerde gelişme ve iyileşme oluşturmayacağı belirtilmektedir. Bu doğrultuda, Kurul SONY’nin yeniden satış fiyatının belirlenmesine yönelik uygulamalarını amaç yönünden değerlendirerek ihlâl tespitinde bulunmuş olmakla birlikte, gerçekleştirilen etki analizinin sonuçları verilen idari para cezasında dikkate alınmıştır.

(82) Turkcell-3 [47] kararında yeniden satış fiyatının tespitinin etki analizi çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiş ve Turkcell’in böyle bir uygulama içinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu karar, yeniden satış fiyatının belirlendiğine işaret eden çok sayıda bulgunun ve belgenin varlığı nedeniyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edildiği gerekçesiyle Danıştay 13. Dairesinin 16.10.2017 tarihli ve E. 2011/4560, K.2017/2573 sayılı kararıyla iptal edilmiştir. İptal kararı sonrası yürütülen ek çalışma sonucunda alınan Kurul kararında [48] yeniden satış fiyatının tespiti şeklindeki eylemlerin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendini ihlal ettiği ve doğrudan marka içi rekabeti kısıtladığı, fiyat rekabetinin piyasalarda etkinliği ve dolayısıyla iktisadi refahın artırılmasını sağlayan temel unsur olduğu göz önüne alındığında, fiyat rekabetinin ortadan kalkmasının tüketici refahını olumsuz etkileyeceği ve dolayısıyla söz konusu eylemin genellikle amaç bakımından rekabeti kısıtladığının kabul edildiği hususları ifade edilerek Turkcell’in kontörlerin yeniden satış fiyatını belirlemek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine, adı geçen teşebbüse idari para cezası verilmesine karar verilmiştir.

(83) Bellona [49] kararında, Kurul tarafından Boydak Grubunun ve Yön AŞ’nin Bellona markalı ürünlerde yeniden satış fiyatının tespitine yönelik eylemlerde bulunduğu belirtilmiş, ancak aynı gruba ait İstikbal markası için başlatılan inceleme sonrası alınan Kurul kararı çerçevesinde Boydak Grubuna 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesi uyarınca yapılan bildirim sonrasında, tarafların Bellona markasına yönelik faaliyetlerinde de 4054 sayılı Kanun’u gözetmeye başladığı gerekçesiyle taraflar hakkında soruşturma açılmamasına, Bellona markalı ürünler için bayilerin satış fiyatlarına müdahale edilmesinin rekabet ihlali teşkil ettiğine ve bu tür eylemlerden kaçınılması gerektiği yönünde 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesi uyarınca taraflara görüş bildirilmesine karar verilmiştir. İlgili Kurul kararı, Danıştay 13. Dairesinin 31.10.2018 tarihli ve E: 2012/428, K: 2018/3022 sayılı kararı ile iptal edilmiştir. Bunun üzerine aynı iddianın değerlendirildiği 26.03.2020 tarihli ve 20-16/231-112 sayılı kararda, Kurul tarafından, yeniden satış fiyatının çoğunlukla amaç bakımından rekabet ihlali teşkil ettiği, ihlalin varlığı hususunda amaç bakımından rekabeti kısıtlayıcı uygulamaların ayrıca etkilerinin gösterilmesine gerek bulunmadığı, dosya kapsamında önaraştırma safhasında elde edilen belgelerin rekabeti kısıtlama amacının varlığını açık bir biçimde ortaya koyduğu, bu itibarla Erciyes ve BELLONA tarafından bayilerin yeniden satış fiyatını tespit amacını taşıyan eylemler vasıtasıyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi hükmünün ihlal edildiği ve bu tür uygulamaların 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi 46 22.11.2018 tarihli ve 18-44/703-345 sayılı Kurul kararı.

47 06.06.2011 tarihli ve 11-34/742-230 sayılı Kurul kararı.

48 10.01.2019 tarihli ve 19-03/23-10 sayılı Kurul kararı.

49 02.11.2011 tarihli ve 11-55/1434-509 sayılı Kurul kararı.

için destek talep ettiği anlaşılmaktadır. Yazışmanın devamında ise NUH MAKARNA çalışanı tarafından ŞOK’a, mevcut durumda herhangi bir destek verilemeyeceği ifade edilmiştir. Yazışmada, ayrıca ŞOK çalışanı tarafından ısrarla A101’de uygulanmakta olan raf fiyatlarına NUH MAKARNA tarafından müdahale edilmesinin talep edildiği görülmektedir. Ancak yazışmadan, ŞOK’un bu talebi üzerine NUH MAKARNA’nın A101’in raf fiyatlarına yönelik herhangi bir tasarrufunun bulunup bulunmadığına dair bir çıkarım yapılamamaktadır. Zira söz konusu yazışmada ŞOK’un A101’in fiyatlarına müdahale edilmesini talep etmesi üzerine NUH MAKARNA yetkilisi ilgili mesajlara cevap vermemiştir.

(95) NUH MAKARNA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 27.04.2017 tarihinde ŞOK Kuru Gıda Satınalma Müdürü (.....)(C.Y.) tarafından NUH MAKARNA İstanbul ili Satış Temsilcisi (.....)(M.T.)’a gönderilen “RE: NUHUN ANKARA MAKARNA FİYATLARIN GÜNCELLENMESİ HAKK.” konulu e-posta yazışmasında, geçmiş tarihte NUH MAKARNA’dan alınan ürünün faturalandırılması hakkında konuşulduğu görülmektedir. İlgili yazışmada, ŞOK tarafından NUH MAKARNA’dan fatura altı indirim talep edilmektedir. Ayrıca yazışmanın devamında NUH MAKARNA yetkilisinin 01.05.2017 tarihi itibarıyla fiyat artışı olacağını belirttiği ve ŞOK’a uygulanacak iskontolar hakkında bilgilendirme yaptığı görülmektedir. Söz konusu yazışmaya konu olan fiyat verileri, ŞOK’un NUH MAKARNA’dan ürün alış fiyatları ile ilgilidir.

(96) NUH MAKARNA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 18.01.2018 tarihinde NUH MAKARNA İstanbul İli Satış Temsilcisi (.....)(M.T.) tarafından NUH MAKARNA satış temsilcilerine gönderilen “Nuhun Ankara aksiyon ve raf fiyatları hakk.” konulu e- postada; ŞOK marketlerin bütün depolarına ürün satışının başladığı, son iki aylık dönemde fiyat değişikliklerinin olduğu, ulusal zincirlerdeki raf fiyatlarının 1,70 TL seviyelerinde seyrettiği, bu sebeple tüm Türkiye’de raf fiyatlarının en az bu seviyede olması gerektiği, geçmiş dönemlerde fiyatların bölgesel olarak değişkenlik gösterdiği ama gelinen noktada ulusal düzeyde faaliyet gösteren zincir marketlere satış yapılması sebebiyle farklı fiyatların soruna yol açabileceği, indirimli fiyatların (aksiyon fiyatlarının) da yerel ve ulusal marketlerde 1,55 TL’nin altında olmaması gerektiği ifade edilmiştir.

(97) NUH MAKARNA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve NUH MAKARNA İstanbul İli Satış Temsilcisi (.....)(M.T.) tarafından, 23.03.2018, 02.10.2018, 01.10.2019, 19.11.2020, 16.04.2019, 24.07.2019, 21.01.2020, 10.07.2020 ve 15.10.2020 tarihlerinde gönderilen e-postalarda da yukarıda yer verilen yazışmaya benzer şekilde, fiyat artışları, fiyat artışıyla birlikte ulusal zincirler için planlanan raf fiyatları ve buna paralel olarak tüm Türkiye’de uygulanması öngörülen raf fiyatı seviyesi ile yerel ve ulusal marketler için öngörülen minimum indirimli (aksiyon) fiyatlara ilişkin olarak satış ekibinin bilgilendirildiği, tüm bölgeler için geçerli olacak fiyatın belirlenen düzeyin altına inmemesi gerektiğinin ifade edildiği görülmektedir. Belgelerden anlaşıldığı üzere, NUH MAKARNA satış temsilcileri fiyat artış dönemlerinde benzer yazışmaları gerçekleştirmektedir.

(98) Söz konusu yazışmalarda yer alan, raf fiyatlarının ve aksiyon fiyatlarının belli bir seviyenin altında olmaması kararlarının teşebbüs satış temsilcilerince nasıl alındığı, teşebbüs çalışanlarının satış noktaları ile bu konuda nasıl bir iletişim içerisinde olduğu rekabet hukuku çerçevesinde yapılacak değerlendirme bakımından önem arz etmektedir. Önceki bölümde ayrıntılı olarak açıklandığı üzere, tedarikçilerin alıcıların raf fiyatlarına doğrudan ya da dolaylı yoldan müdahale etmesi 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi uyarınca yasaklanan eylemlerdendir.

serbestisinin engellendiğine ilişkin herhangi bir bulguya rastlanmamıştır. Belgelerden NUH MAKARNA tarafından alıcılara alış ve tavsiye raf satış fiyatlarını bildirildiği anlaşılmaktadır.

(103) Öte yandan, yapılan yerinde incelemede, alıcılarının yeniden satış fiyatlarına müdahale etmek suretiyle 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettiği Kurulca tespit edilen teşebbüslerce, tedarikçinin dikte ettiği fiyatlarla uyumlu olmayan fiyatları belirtmek üzere çok sık kullanılan “bozuk fiyat [57]” tabirinin ve bu fiyatlara müdahale edildiğini gösteren “düzeltmek”, “müdahale etmek” gibi ifadelerin şirket yazışmalarında kullanımının olmadığı -elde edilen bilgilerde ve belgelerde bu kavramlarla karşılaşılmamasından da- anlaşılmaktadır. Teşebbüsün pazarda gerçekleşen fiyatları sürekli olarak izlediği ancak farklı fiyatlara müdahale ettiğine dair bir bulgunun olmadığı görülmektedir.

(104) Hızlı tüketim malları sektöründe üretici/tedarikçi ve perakendeci olarak faaliyet gösteren teşebbüsler hakkında yürütülen soruşturma sonucunda alınan 28.10.2021 tarihli ve 21-53/747-360 sayılı Kurul kararında, “Y azışmalardan anlaşıldığı üzere tavsiye fiyatlara geçişlerin sağlanması ve bozuk fiyatların düzeltilmesi için piyasa yakından takip edilmekte ve sık aralıklarla perakendeciler ile iletişim kurulmaktadır. Nitekim çeşitli yazışmalarda görüldüğü üzere bazı perakendecilerin fiyat geçişi konusundaki isteksizliklerinin SAVOLA tarafından muhtelif yollarla ortadan kaldırıldığı ve piyasa fiyat geçişinin/artışının önünde engel oluşturan perakendecilerin ikna edildiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla SAVOLA’nın perakendecilerin satış fiyatlarını tespit ettiği, bu yönde gerçekleştirdiği iletişim/işbirliği ve müdahalelere ilişkin delillerle ortaya konmuştur.” değerlendirmelerine yer verilmiştir. Söz konusu karardan SAVOLA’nın pazarda oluşan bozuk fiyatları sürekli olarak takip ettiği, perakendeciler ile bu konuda sıkça iletişim içerisinde olduğu ve marketleri fiyatlara uymak konusunda ikna ettiğini gösterir çok sayıda belgenin bulunduğu anlaşılmaktadır.

(105) Ayrıca Kurulun 13.01.2022 tarihli ve 22-03/48-19 sayılı KREA kararında “Digiturk tarafından müşterilerine iskonto uygulayan bayilere herhangi bir caydırıcı yaptırım uygulanmadığına, indirim yapmamaları yönünde telkinde bulunulmadığı dikkate alınarak, yeniden satış fiyatı belirlenmesi içerikli bir ihlalin bulunmadığı” değerlendirmelerine yer verilmiştir. Karardan da anlaşılacağı üzere indirimli fiyat uygulamasına rağmen herhangi bir uyarıda bulunulmaması ve yaptırım uygulanmaması sebebiyle teşebbüs hakkında ihlal saptamasında bulunulmamıştır.

(106) Dosya kapsamındaki bir diğer belge ise, NUH MAKARNA tarafından bölgelere atanmış satış temsilcilerini denetleme görevini yürüten NUH MAKARNA Satış Müfettişi (.....)’e Adana Bölge Satış Temsilcisi tarafından gönderilen haftalık rapor örneğinin yer aldığı belgedir NUH MAKARNA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 26.08.2019 tarihinde, NUH MAKARNA Adana Bölge Satış Temsilcisi (.....) tarafından, NUH MAKARNA Satış Müfettişi [58] (.....)’e gönderilen “Adana Bölge Haftalık Çalışma Rutu ve Araç Km” başlıklı e-posta ekindeki “Haftalık Rapor” isimli Word dosyası). Söz konusu belgede yer alan, “r af fiyatlarım ise 2,60 ila 2,85 arsında müşterilerin raf kâr oranına göre değişmektedir.” ifadesinden de alıcıların raf fiyatlarını kendi ticari kararları doğrultusunda belirleyebildiği anlaşılmaktadır.

57 04.03.2021 tarihli ve 21-11/154-63 sayılı Kurul kararında da görüleceği üzere elde edilen belgelerde bu tabirler sıklıkla kullanılmaktadır.

58 NUH MAKARNA bünyesinde çalışan satış temsilcilerinin ve bölgelerin denetleyicisi olarak görev yapmaktadır.

(107) Bir diğer belgede NUH MAKARNA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 06.12.2021 tarihinde NUH MAKARNA Satış Temsilcisi (.....)(E.K.) tarafından NUH MAKARNA çalışanları (.....)(G.B) ve (.....)‘a (H.Y.) gönderilen “plan ve raf fiyatları” konulu e-posta) yer alan ve NUH MAKARNA çalışanları arasında geçen e-posta yazışmalarında, şikâyetçinin de faaliyet gösterdiği Zonguldak, Bartın ve Karabük illerinde yer alan marketlerdeki hem NUH MAKARNA’nın makarna, irmik, bulgur ve buğday kepeği ürünlerinin hem de bu pazarlarda faaliyet gösteren rakip teşebbüslerin ürünlerinin raf fiyatlarının izlendiği anlaşılmaktadır. Öte yandan NUH MAKARNA’nın satış temsilcilerinin haftalık olarak piyasadaki fiyatları rakip verileri de dâhil olacak şekilde Satış Müfettişi (…..)’e raporladığı görülmektedir. Bilindiği üzere teşebbüsün hem kendi ürününün hem de rakip ürünün fiyatlarını sürekli olarak sahadan izlemesi tek başına ihlale işaret etmemektedir. İzlenen fiyatlara müdahale edildiğini gösterir iletişimlerin tespit edilmesi halinde ise yeniden satış fiyatının tespit edilmesi eylemlerinden bahsedilebilecektir. Teşebbüste yapılan yerinde incelemelerde bu yönde bir belge ve bulguya rastlanmamıştır. Buna ek olarak, söz konusu belgede yer alan fiyat takip raporları incelendiğinde aynı tarihte farklı marketlerde farklı raf fiyatlarının oluştuğu görülmektedir. Bu fiyatların teşebbüs tarafından yukarıda izah edildiği üzere bozuk fiyat olarak nitelendirilmediği ve marketlere müdahalede bulunulmasına yönelik bir yazışmanın dosya kapsamında mevcut olmadığı görülmektedir.

(108) NUH MAKARNA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 11.12.2020 tarihinde NUH MAKARNA çalışanı (.....)(T.Ö.) tarafından NUH MAKARNA Satış Müfettişi (.....)(T.G.) ve NUH MAKARNA çalışanları (.....)(G.B.) ve (.....)’a (H.Y.) gönderilen “Piyasa raporu” konulu e-posta ve NUH MAKARNA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 29.04.2022 tarihinde NUH MAKARNA çalışan (.....)(T.Ö.) tarafından NUH MAKARNA Satış Müfettişi (.....)(T.G.) ve NUH MAKARNA çalışanları (.....)(G.B.) ve (.....)’a (H.Y.) gönderilen “PİYASA RAPORU” konulu e-posta incelendiğinde, NUH MAKARNA Satış Temsilcilerinin piyasadaki fiyatları sürekli olarak izlediği ve haftalık/aylık raporlar ile NUH MAKARNA Ticaretten Sorumlu Yönetici (.....) ve NUH MAKARNA Satış Müfettişi (…..)’e bildirdiği görülmektedir. Söz konusu raporlar incelendiğinde, raporların ilgili olduğu dönemde Nuh’un Ankara makarnası ürününün satışını gerçekleştiren teşebbüslerin birbirinden farklı fiyatlar uyguladığı görülmektedir.

(109) NUH MAKARNA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen belgelere ek olarak, soruşturma süreci devam ederken gizlilik talebi ile Kurum kayıtlarına bir şikâyet iletilmiştir. Söz konusu şikâyetin temelini NUH MAKARNA’nın, kendisinden ürün temin eden büyük toptancıların nihai satış fiyatlarını belirlediği iddiası oluşturmaktadır. Şikâyetçi konumunda bulunan toptancı, kendisinin NUH MAKARNA’dan ürün temin etmediğini, büyük toptancılar vasıtasıyla ürüne eriştiğini ifade etmiştir. Büyük toptancıların da şikâyetçiye ürün satışı gerçekleştirirken NUH MAKARNA’nın satış fiyatlarına müdahale etmesi nedeniyle faturalar üzerinde indirim uygulamadığı ileri sürülmektedir. Şikâyette NUH MAKARNA’nın toptancılara 178 TL fiyat uygulanması konusunda bilgi verdiği, toptancıların da bu fiyat dışında ürün satışı gerçekleştirmediği ifade edilmiştir. Bu kapsamda şikâyetçiden yakın tarihli fatura örnekleri talep edilmiş ve bu faturalar incelenmiştir. Fakat söz konusu faturalarda yer alan bedellerin şikâyetçinin beyanının aksine 29.11.2022 tarihinde 163,25 TL, 07.12.2022 tarihinde 172,25 TL ve 173,26 TL olduğu görülmüştür. Şikâyetçi, kendisine 178 TL üzerinden düzenlenen bir fatura örneği sunamamıştır. Ayrıca 07.12.2022 tarihinde sunulan fatura örnekleri farklı iki toptancıdan alınan ürünlere ilişkindir. Bu durum da aynı tarihte toptancıların farklı satış fiyatı uygulayabildiğini göstermektedir.

I.4.2.2. İSRA GIDA’da Yapılan Yerinde İncelemede Elde Edilen Belgelere Yönelik Değerlendirmeler

(110) İSRA GIDA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 19.08.2020 tarihinde İSRA GIDA Satış Elemanı (.....)(O.A.)’ın mobil cihazında “(.....)” [59] olarak kayıtlı kişi ile İSRA GIDA Satış Elemanı (.....)(O.A.) arasında gerçekleşen yazışmalarda İSRA GIDA Satış Elemanı (.....)’ın KARADENİZ MARKET çalışanına makarna ürününe ait raf fiyatının güncellemesi hakkında bilgi verdiği, “balmar ve ziba pazartesi güncelliyecekler” ifadesi ile rakip marketlerin fiyatlarını güncelleyeceği bilgisini de KARADENİZ MARKET ile paylaştığı görülmektedir. KARADENİZ MARKET yetkilisi, kendisine gönderilen yazışmalara cevap vermemiştir.

(111) Söz konusu belgede yer alan ifadeler ile İSRA GIDA tarafından yeniden satış fiyatının tespit edilip edilmediği hakkında net bir yargıya varılamayacağından, belgedeki ifadelerin maddi gerçekliğe uyup uymadığının tespiti amacıyla KARADENİZ MARKET, BALMAR MARKET ve ZİBA MARKET’ten [60] 500 gr Nuh’un Ankara paketli klasik makarna ürününe ilişkin, 01.08.2020 ile 10.09.2020 tarihleri arasında alış fiyatları ve uyguladıkları raf fiyatları talep edilmiştir. Teşebbüsler tarafından gönderilen fiyatlar incelendiğinde ilgili tarih aralığında KARADENİZ MARKET’in ilgili üründeki raf fiyatının 01.08.2020 tarihinde 2,99 TL olduğu ve teşebbüsün 10.09.2020 tarihine kadar herhangi bir fiyat artışı gerçekleştirmediği görülmüştür.

(112) Bununla birlikte konuşma tarihinden ve konuşmada belirtilen tarihten sonraki bir tarihte BALMAR MARKET tarafından 2,85 TL olan fiyatın 3,15 TL’ye yükseldiği tespit edilmiştir. Ancak ilgili fiyat artışının belgede geçen tarihler ile uyumlu olmadığı anlaşılmıştır. Öte yandan İSRA GIDA tarafından BALMAR MARKET ve ZİBA MARKET ile kurulan iletişime ilişkin herhangi bir delil bulunmamaktadır. Buradan hareketle İSRA GIDA’nın BALMAR MARKET, ZİBA MARKET ve KARADENİZ MARKET’in raf fiyatlarına müdahale ettiği yönünde bir tespit yapılamamaktadır.

(113) Kurulun Y ataş-Doğtaş [61] kararında Yataş Yatak ve Yorgan Sanayi Ticaret AŞ (YATAŞ) ve Doğtaş Kelebek Mobilya Sanayi ve Ticaret AŞ’nin bayilerinin yeniden satış fiyatını belirlemek, indirim oranlarını sabitlemek ve ödeme şekillerini sınırlamak suretiyle 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettikleri iddiası üzerine yapılan önaraştırmada, YATAŞ’ın, bayilerinin yeniden satış fiyatını tespit etmeye dönük bir uygulamasının olup olmadığının tespiti amacıyla, fiyat tespiti konusunda baskıya maruz kalmış olabileceği değerlendirilen YATAŞ bayisinden [62] mobilya ve yatak grubunda ciro bazında en fazla satışı gerçekleştirilen ürünlerin satış faturaları istenmiş ve söz konusu fiyatlar incelenerek bayilerin tavsiye liste fiyatından ayrışarak farklı fiyatlardan satış yapabildiği sonucuna ulaşılmıştır. Söz konusu açıklamalar çerçevesinde “YATAŞ’ın, bayilerinin sattığı ürünlerin yeniden satış fiyatını belirlediği, indirim oranlarını sabitlediği ve ödeme şekillerini sınırladığı şeklindeki iddianın mesnedinin bulunmadığı tespit edilmiştir.” değerlendirmesi yapılmıştır.

[59] (.....)(O.A.) ile yapılan telefon görüşmesinde belgede “(.....)” olarak geçen kişinin KARADENİZ MARKET muhasebe müdürü olduğu anlaşılmıştır.

60 ZİBA MARKET’e 14.10.2022 tarihinde ve 51657 sayı ile gönderilen bilgi ve belge talebi yazısı, ilgili teşebbüs faaliyetlerine son verdiğinden tarafa tebliğ edilememiştir.

61 06.02.2020 tarihli ve 20-08/83-50 sayılı Kurul kararı.

62 Kararda söz konusu bayi ismi ticari sır niteliğinde olduğundan gizlenmiştir.

(114) İSRA GIDA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen [63] ve 15.12.2021 tarihinde İSRA GIDA Satış Elemanı (.....)(O.A.) ile HEYBEM MARKET çalışanı (.....)(N.S.) arasında gerçekleşen WhatsApp görüşmesinde yer alan ve 15.12.2021 tarihinde HEYBEM MARKET ve İSRA GIDA arasında gerçekleştirilen yazışmada, bölgedeki yerel marketlerde raf fiyatlarının 5,95 TL olarak güncellendiği, HEYBEM MARKET’in de fiyatlarını güncellemesi gerektiği ifade edilmiştir. HEYBEM MARKET yetkilisi tarafından bu talebe karşılık olarak 5,95 TL’nin maliyetleri kurtarmayacağı belirtilmiştir. Bu kapsamda yazışmanın yapıldığı ilgili dönemde piyasadaki fiyat hareketlerinin nasıl gerçekleştiğinin anlaşılabilmesi adına HEYBEM MARKET’ten bilgi talebinde bulunulmuştur. Gelen cevabi yazılarda yer alan fiyat bilgilerine bakıldığında;

Anılan yazışmadan bir gün önce, 14.12.2021 tarihinde, HEYBEM MARKET’in

alış fiyatının 4,24 TL, satış fiyatının ise 5,50 TL olduğu,

15.12.2021 tarihinde fiyat artışı yapıldığı, ilgili tarihte anılan marketin alış

fiyatının 4,87 TL, satış fiyatının ise 6,25 TL olduğu

görülmektedir. İlgili dönemde, yazışmada verdiği tepkiye paralel olarak, HEYBEM MARKET’in satış fiyatının anılan seviyenin (5,95 TL) üstünde 6,25 TL olduğu tespit edilmiştir. Söz konusu fiyat verilerinden de anlaşılacağı üzere, HEYBEM MARKET’in raf fiyatını belirlemekte özgür olduğu, İSRA GIDA ile HEYBEM MARKET arasında uygulanacak raf fiyatı üzerinde herhangi bir mutabakat bulunmadığı görülmektedir. Buna ek olarak yapılan yerinde incelemelerde HEYBEM MARKET’in İSRA GIDA’nın herhangi bir baskısı veya tehdidi ile karşılaştığını gösterir bilgi ve belgeye rastlanmamıştır. Dolayısıyla bu yazışma içeriğinden ve incelenen fiyat verilerinden İSRA GIDA’nın HEYBEM MARKET’in raf fiyatlarına müdahale ettiği sonucuna ulaşılamayacaktır.

(115) İSRA GIDA’da yapılan yerinde incelemede edilen ve 02.04.2022 tarihinde İSRA GIDA Satış Elemanı (.....)(O.A.)’ın mobil cihazında, “(.....) Abi Ankara Makarna” olarak kayıtlı NUH MAKARNA Satış Temsilcisi (.....)(E.K.) tarafından oluşturulan “İsra gıda Nuh’un Ankara” isimli Whatsapp grubunda yer alan 02.04.2022 tarihli yazışma ele alındığında, “İsra Gida Nuh'un Ankara” isimli bir Whatsapp grubunun olduğu, ilgili grupta NUH MAKARNA Satış Temsilcisi (.....)’ın ve İSRA GIDA çalışanlarının bulunduğu ve NUH MAKARNA Satış Temsilcisi tarafından grupta “Paşalar ve akbal raf fiyat 6,75 Düzenlemelerinizi yaparsınız.” ifadesinin kullanıldığı görülmektedir. Söz konusu ifadeden anlaşılacağı üzere, NUH MAKARNA tarafından Paşalar Market’te ve Akbal Market’te raf fiyatlarının 6,75 TL olduğunun belirtildiği ve İSRA GIDA’dan diğer marketlerin raf fiyatlarının da buna göre revize edilmesinin talep edilmiş olabileceği anlaşılmaktadır. İlgili belgedeki düzenleme yapılması talebinin raf fiyatlarına ilişkin olup olmadığının anlaşılabilmesi adına Zonguldak, Bartın ve Karabük illerinde görevli Satış Temsilcisi (.....) tarafından hazırlanan ve marketlerin raf fiyatı bilgilerini içeren 01.04.2022-01.05.2022 tarih aralığındaki haftalık raporlar incelenmiştir. Söz konusu raporlar incelendiğinde ilgili tarihlerde Zonguldak ilindeki marketlerde NUH MAKARNA ürünleri bakımından farklı fiyatların oluştuğu görülmüştür. İlgili tabloya aşağıda yer verilmektedir:

[63] Söz konusu belge ilk inceleme döneminde HEYBEM MARKET tarafından Kurum kayıtlarına da intikal ettirilmiştir.

Tablo 10- Zonguldak İlinde Faaliyet Gösteren Marketlerin 500 gr Klasik Nuh’un Ankara Makarnası Ürününe Ait Haftalık Raf Satış Fiyatları (TL)

Market Adı 28.03-04.04.2022 04-11.04.2022 11-18.04.2022 18-25.04.2022 Caycuma Özmar (.....) (.....) (.....) (.....)

Kaynak: NUH MAKARNA’nın Cevabi Yazısı (Belge-50)

(116) Tablo incelendiğinde, Paşalar ve Akbal Marketlerin raf fiyatlarının 6,75 TL olduğu görülmekle birlikte, bu marketlerin raf fiyatlarının NUH MAKARNA ve İSRA GIDA’nın müdahalesi sonucu olarak mı bu düzeyde belirlendiği saptanamamaktadır. Nitekim İSRA GIDA’da yapılan yerinde incelemede bu marketlerle (Paşalar ve Akbal) İSRA GIDA arasında gerçekleştirilen iletişimlerde bu durumu açıklayan bir yazışmaya rastlanmamıştır. Öte yandan, Zonguldak’ta yer alan diğer marketlerin fiyatları incelendiğinde de ilgili ürün için 5,99-7,35 TL yelpazesinde birbirinden farklı fiyatların uygulandığı görülmektedir.

(117) İSRA GIDA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen [64] ve aynı zamanda şikâyet başvurusunun ekinde bulunan, 06.04.2022 tarihinde İSRA GIDA Satış Elemanı (.....)(O.A.) tarafından HEYBEM MARKET çalışanı (.....)(N.S.)’ye gönderilen Whatsapp iletisinde yer alan ve İSRA GIDA’dan HEYBEM MARKET’e gönderilen 06.04.2022 tarihli iletide raf fiyatlarının 6,75 TL olarak güncellendiği bilgisinin verildiği, HEYBEM MARKET’in de raf fiyatlarını 6,75 TL olarak güncellemesinin rica edildiği görülmektedir. Bu hususa ilişkin olarak NUH MAKARNA, İSRA GIDA ve HEYBEM MARKET’ten gelen cevabi yazılarda yer alan fiyat bilgilerine bakıldığında, 06.04.2022 tarihinde, HEYBEM MARKET’in alış fiyatının 5,56 TL, satış fiyatının ise 6,35 TL olduğu [65] ve anılan tarihten 10 gün sonraki satış fiyatının yine 6,35 TL olduğu görülmektedir. Dolayısıyla HEYBEM MARKET’in İSRA GIDA tarafından kendisine iletilen raf fiyatı olan 6,75 TL’den daha düşük fiyatla, 6,35 TL’den, satış yaptığı tespit edilmiştir. Söz konusu yazışmalarda, İSRA GIDA yetkilisi tarafından kullanılan tabir her ne kadar “raf fiyatı” olsa da, somut olayda HEYBEM MARKET’in fiyatları ve Zonguldak’ta yer alan marketlerin fiyatları incelendiğinde, bazı marketlerin 6,75 TL fiyattan ürün satışı gerçekleştirdiği, bazı

[64] Söz konusu belge ilk inceleme döneminde HEYBEM MARKET tarafından Kurum kayıtlarına da intikal ettirilmiştir.

65 HEYBEM MARKET’ten edinilen bilgiler çerçevesinde, anılan e-postadan önceki ve sonraki dönemi de içerecek şekilde 10.03.2022 – 15.04.2022 tarihleri arasında HEYBEM MARKET’in alış fiyatı 5,56 TL, satış fiyatı 6,35 TL’dir.

marketlerin ise bu fiyata uymayarak 5,99-7,35 TL aralığında fiyat belirlediği görülmüştür. Bu sebeple İSRA GIDA tarafından yazışmaya konu edilen fiyatın “tavsiye fiyat” niteliğinde olabileceği değerlendirilmektedir.

(118) Kurulun 11.10.2018 tarihli ve 18-38/603-293 sayılı kararında da “AYTEMİZ’de gerçekleştirilen yerinde incelemede elde edilen ve yukarıda açıklanan belgelerde bayilerin benzin ve motorin ürünlerinde pompa fiyatlarında Türkiye geneli ve il bazında artış ve azalışlara gidildiği ifade edilmiştir. Her ne kadar söz konusu epostalarda pompa fiyatı ibaresi kullanılmış olsa da bu ifadelerde kastedilenin aslında bayilere yönelik uygulanan tavsiye satış fiyatı olduğu anlaşılmaktadır.” değerlendirmesine yer verilerek, terminoloji hatası olduğundan bahisle teşebbüs hakkında bir ihlal tespitinde bulunulmamıştır.

(119) İSRA GIDA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve İSRA GIDA Satış Elemanı (.....)(O.A.) ile NUH MAKARNA Satış Temsilcisi (.....)(E.K.) arasında geçen Whatsapp görüşmesinde İSRA GIDA çalışanı (.....)’ın HEYBEM MARKET çalışanına hitaben yazdığı ve raf fiyatlarının güncellenmesi konusunu içeren mesajı NUH MAKARNA Satış Temsilcisine gönderdiği görülmektedir. Devamında Cesur Market’in satış fiyatlarının değiştiği bilgisini verilmekte, ancak ilgili ifadeden fiyatların önerilen fiyat seviyesine uymak üzere değişip değişmediğine ya da yeni fiyatın önerilen fiyattan düşük veya yüksek olup olmadığına yönelik herhangi bir çıkarım yapılamamaktadır.

(120) Muafiyetin Genel Esaslarına İlişkin Kılavuz’un 8. paragrafında yer alan “Bir anlaşmanın rekabeti kısıtlama amacının olup olmadığının değerlendirilmesinde, anlaşmanın içeriği, ulaşmaya çalıştığı hedefler ve anlaşmaya zemin teşkil eden yapı ve gerekçeler dikkate alınmalıdır.” ifadesi çerçevesinde, öncelikle rekabeti kısıtlama amacı olan bir anlaşmanın varlığı aranmalı, bir anlaşmanın varlığı halinde ise rekabeti kısıtlayıcı amacının bulunup bulunmadığının değerlendirilmek üzere söz konusu anlaşmanın içeriği, ulaşmaya çalıştığı hedefler ve anlaşmanın gerekçeleri tespit edilmelidir.

(121) Bu doğrultuda İSRA GIDA’da elde edilen belgelerde marketlerin İSRA GIDA tarafından kendisine bildirilen raf fiyatına uyacağını gösterir irade beyanının bulunmadığı ve belgelerde yer alan fiyatların uygulanması talep edilen fiyatlara ilişkin olmadığı görülebilmektedir. Burada çözüme kavuşturulması gereken husus, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında olduğu değerlendirilebilecek bir anlaşmanın/uygulamanın diğer bir deyişle taraflar arası bir irade uyuşmasının olup olmadığıdır.

(122) Somut olaya bakıldığında, İSRA GIDA’dan elde edilen belgelerde yer alan ifadelerin anlaşmanın varlığını tam olarak göstermediğinden hareketle belgelerin işaret ettiği maddi vakanın ortaya konulabilmesini, diğer bir deyişle teşebbüsün bu eylemlerde bulunup bulunmadığının anlaşılabilmesini teminen İSRA GIDA’nın alıcıları konumundaki teşebbüslerden fiyat bilgileri talep edilmiş ve uygulanan fiyat verileri ile belgede yer alan veriler kıyaslanmıştır. Bu vesile ile belgeye konu olan fiyat verilerinin ve İSRA GIDA eylemlerinin gerçek mahiyeti ortaya konulmaya çalışılmıştır. Dosya kapsamında sunulan bilgiler ve İSRA GIDA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen belgeler bütüncül olarak değerlendirdiğinde, yeniden satış fiyatının belirlenmesine yönelik dikey bir anlaşmanın varlığından bahsedilemeyeceği değerlendirilmektedir.

(123) Benzer şekilde Kurulun BP/OPET/PO/SHELL/GÜZEL kararında [66] da BP özelinde yapılan değerlendirmede, elde edilen belgelerin muhteviyatının tam anlaşılamaması sebebiyle belgede yer alan yazışmanın gerçekleştiği tarihlerde istasyonların uyguladığı 66 12.03.2020 tarihli ve 20-14/192-98 sayılı Kurul kararı para. 359 vd; 362 vd.

fiyatlar, istasyonlara bildirilen tavan fiyatlar, istasyonlara gönderilen tavan fiyat geçiş SMS’leri, bayilerin hangi oranlarda kendisine sunulan tavan fiyattan ayrışarak fiyat belirlediği hususları incelenmiştir. Akabinde belgede her ne kadar pompa fiyat ibaresi yer alsa da, mevzu bahis olan fiyatların tavan fiyata ilişkin olduğu saptanmıştır. Söz konusu belge ihlal isnadında dayanak olarak kullanılmamıştır. Yapılan bu analizin temelinde belgedeki ifadelerin maddi gerçekliğinin saptanması yatmaktadır.

I.4.3. Soruşturma Tarafı Teşebbüsler Tarafından Yapılan Savunmalar ve Savunmaların Değerlendirmeleri

I.4.3.1 NUH MAKARNA Tarafından Yapılan Savunmalar ve Bu Savunmaların Değerlendirilmesi

(124) NUH MAKARNA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen şirket lehine belgelerin dosya kapsamına alınmadığı, teşebbüs müfettişi (.....)’in e- postalarından elde edilen belgeler ve (.....)’nın telefonundan alınan belgeler incelendiğinde tek bir fiyattan bahsedilemeyeceği, düşük ya da yüksek olarak gruplandırılan farklı fiyatların varlığının açıkça görüleceği, aynı belge çerçevesinde indirim mağazalarında uygulanan fiyatların da birbirlerinden farklı olduğu savunması.

(125) Yerinde inceleme esnasında çok sayıda yazışmanın incelenmesi neticesinde, içerisinde NUH MAKARNA’nın saha çalışanları tarafından hazırlanan ve NUH MAKARNA’nın ürünlerinin perakende satış fiyatlarına ilişkin birtakım belgeler de elde edilmiştir. Söz konusu belgelerden, NUH MAKARNA ürünlerinde marketler tarafından uygulanan satış fiyatlarının farklılık gösterdiği anlaşılmaktadır. Yerinde incelemede elde edilen lehte veya aleyhte olduğu düşünülen tüm belgelere ilişkin değerlendirmelere yukarıda yer verilmiştir.

(126) Soruşturma Bildiriminde yer verilen ihlal iddialarının ihtimallere dayalı olup Kurul içtihatları ve Danıştay kararları doğrultusunda ortaya konan ispat standardını sağlamadığı, NUH MAKARNA’nın 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettiğini gösteren somut herhangi bir belgenin dosyada bulunmadığı savunması.

(127) Soruşturma Raporunun ilgili bölümlerinde NUH MAKARNA hakkında 4054 sayılı Kanun’un 4. Maddesinin ihlaline dair şüphe oluşturan eylemler hakkında yer alan belgelerin ispat standardını karşılayıp karşılamadığı ile ilgili değerlendirmelerde bulunulmuştur.

(128) Soruşturma Bildiriminde, NUH MAKARNA’nın tavsiye fiyat niyetiyle paylaştığı fakat gerçek niyetinin karşılığı olmayan kelime tercihleri nedeniyle fiyat tespit girişiminde bulunduğunun iddia edildiği, ancak bu fiyatların marketler tarafından uygulanmadığı, Soruşturma Bildiriminin 20. paragrafında belirtildiği üzere, 15.12.2021 tarihinde ana ürünün tavsiye raf fiyatlarının 5,95 TL olarak marketlere iletildiği ancak HEYBEM GIDA’nın anılan ürünü 20.12.2020 tarihinde 5,50 TL fiyattan, 27.12.2021 tarihinde ise 6,25 TL fiyattan sattığı, dolayısıyla HEYBEM GIDA’nın ürün fiyatlarını belirlerken tam bir özgürlük içinde hareket ettiği, Zonguldak bölgesinde faaliyet gösteren marketlerin fiyatlarının değişkenlik gösterdiği ve fiyatlar üzerinde "tek-minimum fiyat belirleme" şeklinde bir telkinin olmadığı savunması.

(129) Soruşturma sürecinde, soruşturma tarafı teşebbüsler aracılığıyla ürün tedarik eden marketlerden fiyat artışlarına ve fiyat artış tarihlerine ilişkin bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur. Söz konusu bilgi ve belgeler ayrıntılı olarak değerlendirilmiş ve değerlendirmelere I.4.2.1. numaralı bölümünde yer verilmiştir.

(130) Yeniden satış fiyatının belirlenmesinin grup muafiyetinden yararlanmasa bile bireysel muafiyetten yararlanabildiği, dolayısıyla per se (amaç) ihlali olsa dahi, etki analizi yapılması gerektiği, bu hususta Avrupa Birliği Adalet Divanı (ABAD)’nın da son yıllarda etki analizi yapılmasını uygun bulduğu, bu ihlalin baskı veya teşvik ile uygulanıp uygulanmadığına bakılması gerektiği, ABAD tarafından Avrupa Komisyonu’nun Volkswagen kararının yeniden satış fiyatının belirlenmesinin baskı ve teşvik yoluyla uygulatıldığının tespit edilememesi sebebiyle iptal edildiğine yönelik savunma

(131) Önaraştırma sürecinde NUH MAKARNA ve distribütörü İSRA GIDA’nın açık ve ağır ihlal niteliğinde olan yeniden satış fiyatının belirlenmesine yönelik olası davranışları ve uygulamaları, 4054 sayılı Kanun’un “Muafiyet” başlıklı 5. maddesi çerçevesinde değerlendirilmiş ve NUH MAKARNA’nın distribütörlerine yönelik uygulamalarının grup muafiyetinden ve bireysel muafiyetten yararlanamayacağı tespit edilmiş, Kurul taraflar hakkında soruşturma açmıştır. 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında yer alan tüm ihlallerin teorik olarak bireysel muafiyetten faydalanması imkânı her zaman bulunmaktadır. Fakat açık ve ağır ihlallerden olan yeniden satış fiyatının bireysel muafiyetten faydalanamayacağı yönünde Kurul kararları [67] mevcuttur.

(132) Gerek Kurulun yürütülen soruşturmalar üzerine alınan geçmiş tarihli kararları gerekse Danıştayın içtihadı doğrultusunda yeniden satış fiyatının amaç bakımından ihlal yaklaşımı ile ele alınması gerektiği anlaşılmaktadır.

(133) Yeniden satış fiyatının belirlenmesinin hangi amaç doğrultusunda gerçekleştirildiği, sağlayıcının pazardaki konumu ve gücü, iIgili ürün pazarındaki markalar arası rekabetin yoğunluğu ve pazar yapısı, yeniden satış fiyatının belirlenmesine yönelik davranışların sağlayıcı ya da dağıtıcılar arasındaki tek fiyat uygulamasına yol açıp açmadığı, sağlayıcı ve dağıtıcı arasında yeniden satış fiyatının belirlenmesi konusunda açık irade örtüşmesinin varlığı, yeniden satış fiyatının belirlenmesi uygulamasının pazardaki etkisi gibi hususlar değerlendirilmeden otomatik bir yaklaşım ile soruşturma açıldığına yönelik savunma

(134) Kurulun yakın tarihli Sony Eurasia, Turkcell, Bellona, Groupe SEB, Baymak, Akaryakıt gibi kararlarında görüleceği üzere, yeniden satış fiyatının tespitine yönelik uygulamalar, amaç yönünden rekabeti kısıtlayıcı anlaşma niteliğini haizdir ve rekabeti kısıtlayıcı etki doğurmasalar da 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında ihlal olarak nitelendirilmektedir. Buna ek olarak Kurul, “Rekabeti bozucu nitelikte olan anlaşmalar, tarafların kendi bağımsız rekabetçi faaliyetlerini ortak çıkarlar adına gözden çıkardıkları bir yapısal çerçeve yaratır. Bu sebepten dolayı, sadece rekabete aykırı bir anlaşmaya taraf olmak, anlaşma etkilerini gerçekleştirmemiş olsa dahi yasaktır.” tespiti ile amacı rekabeti kısıtlayıcı olan bir anlaşmanın etki doğurup doğurmadığına bakılmasına gerek olmadığını açıkça ortaya koymaktadır. [68] İlaveten Kurul, yeniden satış fiyatının belirlenmesini yakın tarihli düzenlemelerinde açık ve ağır ihlal kategorisinde ele almaktadır.

(135) Soruşturma Bildiriminin 42. ve 43. paragraflarında “Dosya kapsamında NUH MAKARNA'nın perakende alanında faaliyet gösteren teşebbüslerin raf fiyatlarına doğrudan müdahale ettiğine ilişkin belgeler bulunmasa da, söz konusu belge İSRA GIDA'nın olası yeniden satış fiyatının belirlenmesine ilişkin uygulamaları 67 15.04.2021 tarihli ve 21-22/267-117 sayılı Kurul kararı, 04.03.2021 tarihli ve 21-11/154-63 sayılı Kurul kararı

68 19.01.2011 tarihli ve 11-04/64-26 sayılı Kurul Kararı.

kısıtlayıcı etki doğurmasalar da 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında ihlal olarak nitelendirilmektedir. Buna ek olarak Kurul, “Rekabeti bozucu nitelikte olan anlaşmalar, tarafların kendi bağımsız rekabetçi faaliyetlerini ortak çıkarlar adına gözden çıkardıkları bir yapısal çerçeve yaratır. Bu sebepten dolayı, sadece rekabete aykırı bir anlaşmaya taraf olmak, anlaşma etkilerini gerçekleştirmemiş olsa dahi yasaktır.” tespiti ile amacı rekabeti kısıtlayıcı olan bir anlaşmanın etki doğurup doğurmadığına bakılmasına gerek olmadığını açıkça ortaya koymaktadır. [69] İlaveten Kurul, yeniden satış fiyatının belirlenmesini yakın tarihli düzenlemelerinde açık ve ağır ihlal kategorisinde ele almaktadır.

(143) NUH MAKARNA’nın tavsiye raf fiyatı bilgisi vermesi haricinde bir eyleminin olmadığı ve NUH MAKARNA’nın tavsiye fiyatlara uyulmaması durumunda herhangi bir yaptırım ve baskı mekanizmasının olmadığı, İSRA GIDA’nın Zonguldak ili içerisindeki toplam satışlarında makarnanın payı dikkate alındığında yeniden satış fiyatının belirlenmesi uygulamasının ticari açıdan rasyonel olmayacağı, HEYBEM MARKET’în ve diğer marketlerin raf fiyatlarını belirlemekte serbest olduğu ve satıcılara tavsiye edilen fiyat dışında bir müdahalelerinin olmadığı savunması.

(144) Yukarıda da belirtildiği üzere açık ve ağır ihlal niteliğindeki yeniden satış fiyatının tespitinin amaç yönünden rekabeti ihlal ettiğine herhangi bir tereddüt bulunmamakla birlikte savunmada belirtilen hususlara ilişkin değerlendirmelere mevcut kararın ilgili bölümlerinde yer verilmiştir.

I.4.4. Nuh Makarna ve İsra Gıda Hakkında Yapılan Genel Değerlendirme

(145) NUH MAKARNA’da gerçekleştirilen yerinde incelemelerde elde edilen bazı belgelerde, teşebbüsün kendi davranışlarıyla ve distribütörleri aracılığı ile marketlerin raf fiyatlarına müdahale etmiş olabileceği şüphesi oluşmuştur. Söz konusu hususun aydınlatılması amacıyla yürütülen soruşturma neticesinde, NUH MAKARNA’nın alıcıları ile gerçekleştirdiği iletişimlerde raf fiyatlarına müdahale ettiğini gösterir bilginin ve belgenin bulunmaması, teşebbüsün müşterilerine bildirdiği fiyatın tavsiye niteliğinde olması, NUH MAKARNA Satış Müfettişinin sahadan topladığı raporlardan görüldüğü üzere satış noktalarının fiyatlarının farklılık göstermesi, bu farklı fiyatların bozuk olarak algılandığını ya da bu fiyatlara müdahale edildiğini gösteren herhangi bir yazışmaya rastlanmaması gibi sebeplerin varlığından ötürü teşebbüs hakkında ihlal isnadında bulunulmamıştır. Yürütülen soruşturma kapsamında NUH MAKARNA’nın alıcılarının yeniden satış fiyatlarına müdahale ettiğini gösterir herhangi bir belgeye ve bulguya ulaşılamamıştır.

(146) Ayrıca, dosya kapsamında İSRA GIDA’nın Zonguldak, Bartın ve Karabük illerinde faaliyet gösteren yerel marketlere yönelik yeniden satış fiyatının tespiti eylemlerinde bulunup bulunmadığı hususu da incelenmiştir. Yürütülen dosya kapsamında İSRA GIDA’da yerinde inceleme gerçekleştirilmiştir. Yerinde incelemede, İSRA GIDA’nın yerel marketlerin raf fiyatlarına müdahale ettiğini gösterir herhangi bir belge ve bulguya rastlanmamıştır.

69 19.01.2011 tarihli ve 11-04/64-26 sayılı Kurul Kararı.

J. SONUÇ

(147) Rekabet Kurulunun 07.07.2022 tarihli, 22-32/518-M sayılı kararı uyarınca yürütülen soruşturma kapsamında düzenlenen Rapor’a, toplanan delillere, yazılı savunmalara sözlü savunma toplantısında yapılan açıklamalara ve incelenen dosya kapsamına göre, Nuh’un Ankara Makarnası Sanayi ve Ticaret AŞ’nin ve İs-Ra Gıda ve İhtiyaç Maddeleri Pazarlama Sanayi ve Ticaret AŞ tarafından 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesinin ihlal edilmediğine, dolayısıyla adı geçen teşebbüslere idari para cezası uygulanmasına gerek olmadığına gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.