Sanofi-Synthelabo S.A.'nin, Paris, New York ve Frankfurt borsalarinda islem gören Aventis S.A.'nin…

REKABET KURUMU

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Mustafa PARLAK

Üyeler: Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY,

Murat GENCER, Prof.Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL,

Prof.Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M.Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN B. RAPORTÖR: F. Yeşim AKCOLLU

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - Sanofi-Synthelabo S.A.

Temsilcisi: Av. Gülperi YÖRÜKER, Av. Alev TOPSAKAL

Ahi Evran Cad. Polaris Plaza Kat:8 D:10

34398 Maslak-İstanbul

D. TARAFLAR: - Sanofi-Synthelabo S.A.

174 Avenue de France

75635 Paris Cedex 13-FRANSA

- Aventis S.A.

Espace Europeen de l’Enterprise

67300 Schiltigheim-FRANSA

E. DOSYA KONUSU: Sanofi-Synthelabo S.A.’nın, Paris, New York ve Frankfurt borsalarında işlem gören Aventis S.A.’nın sermayesini temsil eden çoğunluk hisselerini halka yapılan çağrı ile alması ve bunun sonucunda Aventis S.A’nın tek başına kontrolüne sahip olması işlemine izin verilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 26.3.2004 tarih, 1550 sayı ile giren ve en son 7.4.2004 tarih, 1778 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 9.4.2004 tarih, 2004-1-31/Öİ-04-FYA sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 12.4.2004 tarih, REK.0.05.00.00/54 sayılı Başkanlık önergesi ile 04-26 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRÜN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;

Sanofi-Synthelabo S.A.’nın Paris, New York ve Frankfurt borsalarında işlem gören Aventis S.A.’nın sermayesini temsil eden çoğunluk hisselerini, dolayısıyla oy haklarının çoğunluğunu halka yapılan çağrı ile alması ve bunun sonucunda da Aventis S.A’nın tek başına kontrolüne sahip olması işlemine ilişkin edinilen bilgiler ışığında;

- N3A, R6A, N2B, D1A, S2A ve J1G ilgili ürün pazarlarında 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde belirtilen ciro ve pazar payı eşiklerinin aşılmaması nedeniyle kapsamda devir işlemleri olmadıkları, dolayısıyla bu pazarlara ilişkin devirlerin Rekabet Kurulu’na bildiriminin yapılmasının gerekmediği,

- M1C, J7B, J7A, J1M, J6A, N7X, J1X, KK ve M5B ilgili ürün pazarlarında ciro eşiği aşılmamasına rağmen, pazar payları itibarıyla eşiğin aşılması nedeni ile bu devirlerin söz konusu Tebliğ’in 4. maddesi kapsamında olduğu, devralma sonrasında yoğunlaşma artışı yaşanmayacağı ve dolayısıyla 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinde belirtilen, bir hakim durumun yaratılması veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin olumsuz yönde etkilenmesinin söz konusu olmadığı,

- B1B ilgili ürün pazarında ise, ciro eşiği aşılmamasına rağmen, pazar payı itibarıyla eşiğin aşılması nedeni ile bu devirin söz konusu Tebliğ’in 4. maddesi kapsamında olduğu, devralma sonrasında yoğunlaşma artışı yaşanacağı fakat aynı Kanun’un 7. maddesinde belirtilen, bir hakim durumun yaratılması veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin olumsuz yönde etkilenmesinin söz konusu olmadığı,

dolayısıyla söz konusu devir işleminin 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi anlamında herhangi bir sakınca yaratmayacağı ve işleme izin verilmesi gerektiği ifade edilmektedir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. Taraflar

Devralma işleminin tarafları, Paris ve New York borsalarına koteli olan Sanofi- Synthelabo S.A. (Sanofi-Synthelabo) ile aynı borsalara koteli; Aventis S.A. (Aventis)’dır.

Sanofi-Synthelabo, Aventis hisselerinin sahiplerine çağrıda bulunarak; nakit ve/veya takas yöntemi ile hisse sahiplerinden hisselerini almayı planlamaktadır. Sanofi-Synthelabo söz konusu işlem sonucunda Aventis’in çoğunluk hisselerini ele geçirecek ve Aventis’te tek başına kontrol sahibi olacaktır.

H.1.1. Sanofi-Synthelabo

Sanofi-Synthelabo, Fransız kanunları uyarınca kurulmuş; beşeri ilaçların araştırma, üretim ve pazarlamasıyla ilgili uluslararası gruba liderlik eden bir şirkettir.

Sanofi-Synthelabo’nin faaliyetleri aşağıdaki dört alanda uzmanlaşmıştır:

- kardiyovasküler hastalıklar/tromboz,

- merkezi sinir sistemi,

- dahili tıp,

- onkoloji.

31.12.2003 itibarıyla Sanofi-Synthelabo’nun sermayesi aşağıdaki şekilde tahsis edilmiştir:

- Halk: %48,20 (oy haklarının %35,86’ine karşılık)

- Total: %24,35 (oy haklarının %34,8’ine karşılık)

- L’Oréal: %19,52 (oy haklarının %27,89’una karşılık)

- Hazine: %6,82

Sanofi-Synthelabo çalışanları: %1,11 (oy haklarının %1,45’una karşılık)

Sanofi-Synthelabo Türkiye’de aşağıda yer verilen ve yaklaşık %99,9’una sahip olduğu beş şirket vasıtasıyla faaliyet göstermektedir:

- Sanofi-Synthelabo İlaç A.Ş. (beşeri ürünler)

- Sanofi-Synthelabo Bristol-Myers Squibb Adi Ortaklığı (beşeri ürünler)

- Doğu İlaç Veteriner Ürünleri A.Ş. (veterinerlikte kullanılan her türlü ilaç ve

ürünlerin ithalatı, ihracatı, dahili ticareti ve pazarlaması)

- Tersan İnşaat ve Ticaret A.Ş. (emlak sektörü)

- Medifarm İlaç Sanayi ve Tic. A.Ş. (sağlık ürünleri)

H.1.2. Aventis

Aventis, ana faaliyetleri aşağıda sıralanan şirketler grubuna liderlik etmektedir: - beşeri ilaçlar

- solunum yolu hastalıkları,

- alerjiler,

- tromboz/kardiyoloji,

- onkoloji,

- diabet,

- artrit/osteoporoz,

- anti-enfeksiyonlar,

- merkezi sinir sistemi,

- hayvan sağlığı (Mérial ve Merck&Co kanalıyla).

Aventis’in ana faaliyetleri dışında çeşitli şirketler (Dystar, Rhodia ve Wacker) vasıtasıyla kimya sektöründe de faaliyet göstermektedir.

31.10.2003 itibarıyla, Aventis’in sermayesi aşağıdaki şekilde tahsis edilmiştir: - Halk : %80,22 (oy haklarının %82,51’ine karşılık)

- Aventis çalışanları (eski/mevcut): %3,49 (oy haklarının %3,59’una karşılık) - Kuwait Petroleum Grubu: %13,51 (oy haklarının %13,9’una karşılık)

- Hazine: %2,78

Aventis’in Türkiye’de aşağıda yer verilen iki iştiraki bulunmaktadır:

- Aventis Pasteur Aşı Ticaret A.Ş. (her türlü aşı ve serum satışı)

- Aventis Pharma Limited (insan sağlığının korunması, geliştirilmesi, tedavisi

ve bakımı için üretilen her türlü kimyasal ürünün ithalat, ihracat ve satışı) Söz konusu şirketlerin sermaye yapıları ve yönetim kurulu üyeleri aşağıda yer almaktadır:

Tablo 1- Aventis Pasteur Aşı Ticaret A.Ş. Hissedarlık Yapısı

Hissedarlar Hisse Adedi Hisse Oranı (%)

Aventis Pasteur S.A. 87.550.000 99,94

Yönetim Kurulu Üyeleri; Vincent Marie François Hamelin, Elie Mina, Fikri Ali Türkay’dır.

Tablo 2- Aventis Pharma Ltd. Hissedarlık Yapısı

H.2. İlgili Pazar

H.2.1. İlgili Ürün Pazarı

Devralınan Aventis’in Türkiye’de faaliyetlerini yürüten iştirakleri (Aventis Pasteur Aşı Ticaret A.Ş. ve Aventis Pharma Limited) farmasötik ürünler pazarının alt pazarlarından olan beşeri ilaçlar (insan hastalıklarının tedavisinde kullanılan ilaçlar) pazarında faaliyetlerini sürdürmektedirler.

Beşeri ilaçlar, Dünya Sağlık Örgütü’nün tanımladığı ve kullandığı Anatomik Tedavi Sınıflandırması (Anatomical Therapeutic Classification-ATC)’na göre çeşitli gruplara ayrılmıştır. ATC sistemi, birinci derecesi (ATC-1) en genel ve dördüncü derecesi (ATC-4) ise en detaylı olmak üzere 4 kategoriden oluşmaktadır. ATC sınıflandırmasının üçüncü kademesinde (ATC-3) ilaçlar tedavi endikasyonlarına göre, bir başka deyişle hangi amaçla kullanıldıklarına göre gruplandırılmaktadır. Aynı tedavi edici özelliklere sahip olan, dolayısıyla birbirinin yerine kullanılması mümkün olan ilaçlar aynı sınıfa dahil edilmektedir. Dolayısıyla, ATC-3 sınıflandırması, kullanım alanı ve amaçlarına göre birbirini ikame edebilen ürünlerin bir pazarda toplanmasına olanak tanımaktadır.

Bu bilgiler ışığında, ilgili ürün pazarları ATC-3 sınıflandırmasına göre aşağıdaki şekilde belirlenmiştir:

- M1C : Spesifik antiromatizmal ajan

- J7B : Aşı kombinasyonları

- J7A : Saf aşılar

- J1M : Rifampicin, rifamycin

- J6A : Antitoksik sera

- N7X : Diğer CNS ilaçları

- J1X : Diğer antibiyotikler

1

- Kolorektal kanser (KK)(L1A, L1B, L1C, L1X)

- M5B : Kemik kalsiyumu düzenleyiciler

- N3A : Antiepileptikler

- R6A : Sistemik antihistemanikler

- N2B : Narkotik olmayan aneljezikler

- D1A : Dermatolojik mantar gidericiler

- B1B : Heparinler ve türevleri

- S2A : Anti-enfeksiyonlar (kulak)

- J1G : Florokinolonlar

Söz konusu ilgili ürün pazarlarında tarafların ürettikleri/pazarladıkları ilaçlar aşağıdaki tabloda yer almaktadır.

Tablo 3- Tarafların Ürettikleri/Pazarladıkları İlaçlar

Fraxodi

S2A - Rifocin

J1G - Tavanic, Tarivid

H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar

Beşeri ilaç üreten ve/veya ithal eden teşebbüsler ürünlerini yaygın toptan dağıtım ağı ve perakende satış noktaları kanalıyla ülkenin her yerine ulaştırmaktadırlar. İlaca yönelik hukuki düzenlemeler de ilacın kolay ulaşılabilir 1 Kolorektal kanser ATC3 ayrıştırmasına göre L1A, L1B, L1C ve L1X alt gruplarına ayrılmaktadır. Fakat bu alt gruplardan bir kısmı kolorektal kanser hastalarında ayrı ayrı kullanılan ürünler olmaktan ziyade birbiriyle tamamlayıcı olarak kullanılmaktadır. Bu sebeple, ATC-3 sınıflandırılmasındaki alt pazarlar yerine “kolorektal kanser” ilgili pazar olarak alınmıştır.

olmasını sağlamaya yöneliktir. Bunların yanı sıra, ilgili mevzuatın öngördüğü fiyat kontrolü, bölgeler arasında fiyat farklılıklarının oluşmasını büyük ölçüde önlemektedir. Bu çerçevede ilgili coğrafi pazar, Türkiye Cumhuriyeti sınırlarıdır.

H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

Sanofi-Synthelabo halka çağrı yaparak Aventis’in sermayesini temsil eden çoğunluk hisselerini ve oy haklarını ele geçirecektir. Sanofi-Synthelabo’nun bu işlem sonucunda Aventis’in kontrolünü ele geçirecek olması nedeniyle söz konusu işlem 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2(b) maddesi anlamında bir devralmadır. 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinin birinci fıkrasında belirtilen ciro ve pazar payı eşiklerinin aşılıp aşılmadığı incelendiğinde; Sanofi-Synthelabo ve Aventis’in ilgili ürün pazarlarının her birindeki toplam cirolarının 25 trilyon TL eşiğinin altında kaldığı görülmektedir.

Devralma işleminin taraflarının N3A, R6A, N2B, D1A, S2A ve J1G ilgili ürün pazarlarındaki toplam pazar payları gözönüne alındığında, söz konusu ürünler bakımdan gerçekleştirilen devirlerin 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesi kapsamında izne tabi olmadığı anlaşılmıştır.

M1C, J7B, J7A, J1M, J6A, N7X, J1X, KK, M5B ve B1B ilgili ürün pazarlarında ise tarafların toplam pazar payları %25 pazar payı eşiğini geçmektedir. M1C, J7B, J7A, J1M, J6A, N7X, J1X, KK ve M5B ilgili ürün pazarlarında Sanofi- Synthelabo faaliyet göstermediği için devralma işlemi sonucunda herhangi bir yoğunlaşma artışı görülmeyecektir. B1B ilgili ürün pazarında tarafların ve rakiplerinin 2003 yılına ait pazar payları aşağıdaki tabloda yer almaktadır.

Tablo 4- B1B Pazarına İlişkin Pazar Payları

Pazar Payları

Pazardaki Şirketler

(%)

B1B ilgili ürün pazarında devralma sonrasında toplam % …’luk bir pazar payına ulaşacakları, dolayısıyla bu pazarda yoğunlaşma artışı olacağı görülmektedir. Sanofi-Synthelabo söz konusu ilgili ürün pazarına sunmakta olduğu üç üründen ikisini (Fraxiparine ve Fraxodi) satarak elinden çıkarmak istediğini kamuya açıklamış ve satış için gerekli işlemleri başlatmıştır. Bunun yanında, ürünlerinin artık patentle korunmuyor olmasından ve jenerik ilaçların piyasaya sürülebilmesinden dolayı Sanofi-Synthelabo’nun mevcut ve potansiyel rekabete maruz kaldığı; B1B pazarının oldukça dinamik bir pazar olduğu ve son üç yıl içerisinde altı kat büyüdüğü; söz konusu pazarda birçok şirketin faaliyet göstermekte olduğu; ürün fiyatlarında düzenleme ve

denetleme yetkisinin Sağlık Bakanlığı’nda bulunduğu gözönüne alındığında,

devralma işlemi sonrasında ortaya çıkacak yoğunlaşmanın pazardaki rekabeti

önemli ölçüde azaltacak nitelikte olmayacağı kanaatine varılmıştır.

I. SONUÇ

Sanofi-Synthelabo S.A.’nın Paris, New York ve Frankfurt borsalarında işlem

gören Aventis S.A.’nın sermayesini temsil eden çoğunluk hisselerini halka

yapılan çağrı ile alması ve bunun sonucunda Aventis S.A.’nın tek başına

kontrolüne sahip olması işlemine ilişkin düzenlenen rapora ve incelenen

dosya kapsamına göre;

- N3A, R6A, N2B, D1A, S2A ve J1G ilgili ürün pazarlarında 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde belirtilen ciro ve pazar payı eşiklerinin aşılmaması nedeniyle, bildirim konusu işlemlerin Tebliğ kapsamında devir işlemleri olmadıklarına, dolayısıyla bu pazarlara ilişkin devirlerin Rekabet Kurulu’na bildiriminin yapılmasının gerekmediğine;

- M1C, J7B, J7A, J1M, J6A, N7X, J1X, KK ve M5B ilgili ürün pazarlarında ciro eşiği aşılmamasına rağmen, pazar payları itibariyle eşiğin aşılması nedeni ile, bu devirlerin söz konusu tebliğin 4. maddesi kapsamında olduğuna, bununla beraber devralma sonrasında yoğunlaşma artışı yaşanmayacak olması dolayısıyla 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratan veya mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve bunun sonucunda ülkenin bütünü yahut bir kısmında ilgili piyasalardaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran nitelikte olmadığına;

- B1B ilgili ürün pazarında ise ciro eşiği aşılmamasına rağmen, pazar payı itibariyle eşiğin aşılması nedeni ile bu devirin söz konusu tebliğin 4. maddesi kapsamında olduğuna, devralma sonrasında yoğunlaşma artışı yaşanacak olmasına karşın Kanun’un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratan veya mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve bunun sonucunda ülkenin bütünü yahut bir kısmında ilgili piyasalardaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran nitelikte olmadığına;

dolayısıyla 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi anlamında herhangi bir sakınca

yaratmayacağı kanısına varılan başvuru konusu devir işlemine izin

verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.