Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.
E.DOSYA KONUSU: Swedish Rail System AB SRS hisselerinin tamamının Vossloh Cogifer Nordic AB tarafından Euroc Beton AB’den devralınmasına izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 24.3.2004 tarih, 1510 sayı ile giren ve en son 9.4.2004 tarih, 1826 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 12.4.2004 tarih, 2004-1-29/Öİ-04-SA sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 12.4.2004 tarih, REK.0.05.00.00/53 sayılı Başkanlık önergesi ile 04-26 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRÜN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Swedish Rail System AB SRS hisselerinin tamamının Vosloh Cogifer Nordic AB tarafından Euroc Beton AB’den devralınması işleminin; 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir devralma olduğu, ancak herhangi bir pazarda hakim durum yaratmayacağı ya da hakim durumun güçlenmesine yol açmayacağı ve rekabeti önemli ölçüde azaltıcı bir etkiye sahip olmayacağından söz konusu işleme izin verilmesi gerektiği ifade edilmektedir.
Sayfa 2
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Euroc Beton AB (Euroc)
Euroc, inşaat ve kurulum projeleri ile ilgili ürünlerin imalat ve pazarlaması ile iştigal eden bir teşebbüstür. Devir işlemine konu Swedish Rail System SRS (SRS)’in hisselerinin tamamına Euroc sahiptir. Euroc’un hisselerinin tamamı ise Heidelberg Cement Northern Europe AB (Heidelberg)’ye aittir. SRS Türkiye’de ihracat yolu ile faaliyet göstermekte olup, 2003 yılında ray, makaslar ve geçişler ile aksesuar satışı gerçekleştirmiştir. 2000 ve 2001 yıllarında ise Türkiye’de herhangi bir cirosu mevcut değildir. Euroc’un Türkiye’de SRS’in söz konusu ihracatı dışında herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. Keza Heidelberg de demiryolu ile ilgili pazarlarda Türkiye’de doğrudan veya dolaylı olarak herhangi bir işle iştigal etmemektedir. H.1.2. Vossloh Cogifer Nordic AB (Vossloh)
Türkiye’de doğrudan herhangi bir faaliyeti bulunmayan Vossloh, Vossloh AG’nin bir yavru teşebbüsüdür.
Vossloh AG ise Türkiye’de iştirakleri vasıtasıyla ray bağlantıları, tramvay parçaları ve bilgi teknolojileri alanlarında ihracat yoluyla faaliyette bulunmaktadır. Bunun dışında 24.2.2004 tarihinde Vossloh AG’nin %100 kontrolündeki Vossloh-Verke GmbH ve Vossloh Fastening Systems GmbH aracılığıyla Türkiye’de Vossloh Rail Technologies Limited Şirketi unvanlı bir şirket kurulmuştur. Bu şirket, tren ve demiryolları ile ilgili her türlü ürünün üretim ve satışı ile hizmet sağlanmasına yönelik alanlarda faaliyet gösterecek olmasına rağmen, bildirim tarihi itibarıyla Türkiye’de herhangi bir cirosu bulunmamaktadır.
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Gerek Vosloh gerekse devre konu SRS demiryolları ile ilgili olarak faaliyet göstermekte olup, bildirime konu işleme taraf teşebbüslerin Türkiye’deki ana faaliyetleri, raylar, makaslar/geçişler ve ray bağlantılarına ilişkindir. Ayrıca söz konusu faaliyetlerle bağlantılı olarak aksesuar (makas sistemi motoru), tramvay parçaları ve bilgi teknolojileri de faaliyet alanlarına girmektedir.
Demiryolları rayların belirli aralıklarla traverslere bağlanmasından meydana gelmektedir. Her bir ray belirli aralıklarla bir traverse “bağlantı” adı verilen bir mekanizma ile tutturulmaktadır. Kullanılan rayların ve traverslerin cinslerine göre değişik tipte bağlantılar mevcuttur. Makas sistemleri ise makaslar/geçişler, motorlar ve sinyalizasyon malzemeleri olmak üzere başlıca üç bölümden oluşmaktadır. Makaslar ve geçişler trenlerin demiryolu değiştirmelerini sağlayan bağlantılardır.
Sayfa 3
Bu ürün ve hizmetlerden hiç birisi diğeri ile ikame edilebilir nitelikte değildir. Aynı şekilde bu ürün ve hizmetlerin aynı pazarda olmasını gerektirecek düzeyde arz yönlü bir ilişki de mevcut değildir. Bildirime konu işlem bakımından daha dar bir pazar tanımı yapılmasının değerlendirmeyi etkilemeyeceği de dikkate alınarak, söz konusu birleşme bakımından "raylar, makaslar/geçişler, aksesuar, ray bağlantıları, tramvay parçaları ve bilgi teknolojileri" ilgili ürün pazarları olarak belirlenmiştir.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Türkiye’deki demiryolu standartları ve yapısı dikkate alındığında ilgili coğrafi pazar Türkiye ile sınırlı tutulabilecektir. Bununla birlikte pazara açık işler bakımından faaliyette bulunan teşebbüslerin tabiyetleri göz önünde bulundurulduğunda, pazarın Avrupa ya da Dünya pazarı olarak tanımlanması da mümkün olacaktır. Ancak, ilgili coğrafi pazarın nasıl tanımlandığının nihai değerlendirme bakımından bir değişikliğe yol açmayacağı dikkate alınarak, bildirime konu işlem bakımından ilgili coğrafi pazar"Türkiye Cumhuriyeti sınırları" olarak tespit edilmiştir.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.3.1. İşlemin Niteliği
İşlemin taraflarının 17.3.2004 tarihinde imzaladıkları “Hisse Alım Satım Anlaşması (Anlaşma)” ile, SRS’in hisselerinin %100’üne sahip olan Euroc’un, tüm hisselerini Vossloh’ya devretmesi öngörülmüştür. SRS’in kontrolünün tamamen Vossloh’ya geçmesi nedeniyle söz konusu işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesi anlamında bir devralmadır.
Vossloh’un 2003 yılında dolaylı olarak ihracat yoluyla Türkiye’deki toplam cirosu yaklaşık ….. milyar TL’dir. SRS’in toplam cirosu ise yaklaşık ….. trilyon TL’dir. Ray bağlantıları pazarında Vossloh %….., makaslar ve geçişler pazarında ise Euroc %…. pazar payına sahiptir. Dolayısıyla ciro eşiği bakımından 1997/1 sayılı Tebliğ’de öngörülen sınır aşılmamakla birlikte anılan iki pazar bakımından, %25’lik pazar payı eşiğinin aşılması nedeniyle söz konusu işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir devralmadır.
H.3.2. Değerlendirme
H.3.2.1. Devralma İşlemi
Devralma işlemine konu tarafların her ikisinin de temel faaliyet alanları demiryolu ile ilgili olmakla birlikte, Türkiye’de faaliyet gösterdikleri pazarlar bakımından herhangi bir çakışma bulunmamaktadır. Netice olarak, Türkiye pazarı bakımından söz konusu devralma ile herhangi bir pazarda yatay bir yoğunlaşma yaşanmayacaktır. İlgili coğrafi pazarın Avrupa ya da Dünya olarak tanımlanması halinde ise makaslar/geçişler pazarında tarafların faaliyetlerinin çakıştığı, dolayısıyla işlemin yatay bir yoğunlaşma doğuracağı görülmektedir. Ancak tarafların dosya mevcudunda yer alan pazar payları
Sayfa 4
incelendiğinde söz konusu yoğunlaşmanın, pazarın rekabetçi yapısını etkileyebilecek bir değişiklik meydana getirmeyeceği anlaşılmıştır.
Yapılan değerlendirmeler ışığında, söz konusu işlemin yatay rekabeti azaltıcı bir etkiye sahip olmayacağı görülmektedir. Ancak özellikle Türkiye pazarı dikkate alındığında, tamamlayıcı nitelikteki makaslar/geçişler pazarı ile ray bağlantıları pazarında tarafların oldukça yüksek pazar paylarına sahip oldukları (sırasıyla %….. -makaslar/geçişler ve %…..- ray bağlantıları) göz önüne alındığında, söz konusu işlemin rakiplerin dışlanmasına yol açabileceği endişesi doğmaktadır. Ancak öncelikle ifade etmek gerekir ki, tamamlayıcı ürünleri konu alan birleşme ve devralmalar, genellikle etkinliği ve rekabetçi yapıyı artırıcı etkiye sahiptir.
Ayrıca, SRS’in makaslar/geçişler pazarındaki %…..’lük pazar payı, Eskişehir Tramvay Projesi’ni kazanmış olmasından kaynaklanmakta olup, şirketin 2001 ve 2002 yıllarında Türkiye’de herhangi bir faaliyeti ve cirosu bulunmamaktadır. Söz konusu proje tamamlanma aşamasında olduğundan SRS 2004 yılında da önemli bir ciro ya da pazar payı beklememektedir. Dolayısıyla, SRS’in pazar gücünü %…..’lük pazar payıyla kıyaslamak doğru olmayacaktır. Tarafların Avrupa ve Dünya’daki pazar payları incelendiğinde de bu durum açıkça görülmektedir. Zira, bu pazarlarda Türkiye’deki durumun aksine SRS’in pazar payı binde olarak ifade edilen düzeylerdedir.
Yine, her iki pazarda da tarafların önemli rakipleri bulunmaktadır. Pazarların Avrupa ya da Dünya pazarı olarak tanımlanması halinde bu durum daha da belirginleşmektedir. Makaslar/geçişler pazarında VAE’nin gerek Türkiye ve gerekse diğer pazarlar bakımından önemli bir rakip olduğu görülmektedir. Ray bağlantıları pazarında ise Pandrol/RailTech’in Vossloh grubunun önemli bir rakibi olduğu anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen değerlendirmeler ışığında, söz konusu devralma işleminin rakiplerin dışlanarak rekabetin azaltılması sonucunu doğurabilecek nitelikte olmadığı kanaatine varılmıştır.
H.3.2.2. Yan Sınırlamalar
Genel olarak temel bir düzenlemenin yanında getirilen ve bu düzenlemeyle birlikte bir anlam ifade eden ek hükümler “yan sınırlama” olarak adlandırılmaktadır. Yan sınırlamalar, devralınan teşebbüsün değerinin eksiksiz olarak alıcıya geçmesi için zorunlu olan sınırlamalardır. Birleşme- devralmalarla birlikte getirilen düzenlemelerin yan sınırlama sayılması için taraflar açısından kısıtlayıcı, yoğunlaşmayla doğrudan ilgili, işlemin yürütülmesi için gerekli, kapsamının belirli ve sınırlı olması gerekmektedir. Bildirime konu işlemin çerçevesini oluşturan Anlaşma’nın 12.1. maddesi uyarınca Euroc, devirden itibaren 3 yıl boyunca kendisinin ve Euroc Grubu içindeki diğer şirketlerin; SRS’in Türkiye, İsveç, Norveç ve Danimarka ve Finlandiya’da faaliyet alanına giren veya bunlarla rekabet halindeki hiç bir işle doğrudan veya dolaylı olarak iştigal etmeyeceği ve Vossloh’nun onayı
Sayfa 5
olmadan “önemli personel” olarak tanımlanan kişileri istihdam etmeyeceği taahhüdünde bulunmaktadır.
Rekabet yasağına ilişkin söz konusu düzenlemenin, devralma işlemiyle doğrudan ilgili, zorunlu ve makul bulunduğundan söz konusu düzenleme izin kapsamında değerlendirilmiştir.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; Swedish Rail System AB SRS hisselerinin tamamının Vosloh Cogifer Nordic AB tarafından Euroc Beton AB’den devralınması işleminin; 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi bir işlem olduğuna; bununla birlikte, bu işlemin aynı Kanun’un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratan veya mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve bunun sonucunda ülkenin bütünü yahut bir kısmında rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran nitelikte olmadığına, dolayısıyla bildirim konusu devralmaya izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.